Telhun, 7 tane kızı olan zengin bir tüccarın kızlarından en küçüğüdür. Bolluk içinde yaşayan, şımarık olan kızlar sürekli olarak babalarından pahalı, gösterişli, hiç akla gelmeyecek hediyeler istemektedirler, Telhun hariç. Bir gün babası yine kızlarının isteklerini dinlerken sıra Telhun'a gelir o zamana kadar babasından bir kez olsun bir şey istememiş olan Telhun bu defa "bir ciğer ve yürek" ister. Masal bundan sonra başlar..
Behrengi her ne kadar bu kitabı çocuklar için kaleme almış olsa da kitap yetişkinler içinde çok ince mesajlar içermektedir. Sembolik olarak verilen bu mesajlardan bazılarını maddeleyecek olursak;
Bolluk içinde büyüyen kızların babalarından olur olmaz şeyler istiyor olması ve Telhun hiçbir şey istemiyor olması; " Ne kadar varlıklı olursak olalım, istediğimiz her şeye sahip olsakta insanoğlunun isteklerinin sonun asla gelmeyeceğini ve bir yerden sonra sahip olunan şeylerin mutluluk vermeyeceğini, bu nedenle maddiyattan ziyade maneviyata önem verilmesi gerektiğini" okuyucuya iletir.
Telhun'un, babasından istediği "yürek ve ciğer" sembolik nitelikli unsurlardır. Babasının "Yüreği ne yapacaksın?" sorusuna "Sadece kendime ait bir yürek istiyorum." şeklinde verdiği yanıtta yürek, soyut kavram olarak kullanılan yürektir. Zira ablaları sadece dünyevi şeyler için yanıp tutuşurken, Telhun her şeyden uzak durup sadece bir yürek istemiş olması durumu kanıtlar niteliktedir.
Tüccarın, çarşıya çıkıp kızlarının isteklerini yerine getirdikten sonra Telhun'un istediğinin kolay bulunacağı düşüncesi ile onun bu arzusunu sona bırakması ama ne yazık ki ne kadar arasada "bir yürek ve ciğer" bulamamış olması ve aradığı sırada insanlar tarafından terslenmesi, azarlanması hatta dayak yemesi, bizlere şu mesajı verir: "Biz insanlar, kalp bulmanın çok kolay olacağını sanırız,
Çocuk kitabı olmasına rağmen Samed Behrenginin benim kalbimde bir yeri olduğu için özledim ve okudum. Ne kadar büyürseniz büyüyün her zaman güzel bir masala ihtiyacınız olacaktır. O zaman dönüp Samed Behrengi okuyun. Eser de Başkalarının dertlerine çare olmanın esasında insanın kendi derdine çare olacağının çok güzel ifade edilmiş. Bir solukta biten behrengi kitaplarından tavsiye ederim. Kitapla kalın..✿
Tarhun (Telhun)Samed Behrengi · Kırmızı Kedi · 2018452 okunma
Samed BehrengiTarhun (Telhun)Tarhun (Telhun)Samed Behrengi
Çocuklara değil büyüklere ve büyüklerin dünyasına yazılmış bir hikaye. Tarhun yedi tane kızı olan zengin bir tüccarın yedinci kızıdır. Ablaları zevke ve eğlenceye düşkün ve kendileri gibi olan erkeklerle evlenmişlerdir. Tarhun ise 7 kız içinde tek bekar olan ve ablalarının yaşamını anlamsız bulan hayatta gerçek sevgiyi arayan bir insandır. Bir gün babası şehre gidecektir ve kızlarından hediye istemesini ister ablası hep şatafatlı lüks şeyler ister sıra Tarhun'a gelir Tarhun bugüne kadar babasından hiçbir şey istememiştir ve yine istemeyecektir ama babası çok ısrar eder bunun üzerine Tarhun yürek ve ciğer ister. Hikayelerde ki olaylarda bu olay üzerine gelişir. Gerçek sevgiyi, insanlığı, doğru insanı, yaşayan ve arayan içinde birçok öğüt barındıran ve insanlara göndermeler olan Tarhun'un anlamlı hikâyesi...
Yazar anlamlı mesajlar vermek amacıyla bu kitabı yazmış olabilir ama bunu çok yanlış bir yolla yapmış bana kalırsa. Zira Tarhun'un, ailesi ile başlayan ve farklı insanlarla tanışa tanışa devam eden hikâyesinin bazı kısımları öylesine anlamsız ve rahatsız edici ki alt metindeki mesaja odaklanmak (ki yaşanan çoğu olayın alt metninde anlamlı bir mesaj falan da yok) mümkün olmuyor. Ayrıca kitabın içeriği de çocuklar için hiç uygun değil.
Tarhun (Telhun)Samed Behrengi · Kırmızı Kedi · 2018452 okunma
Şimdi büyüklere masallar. Tarhun' un kısa macerasında Samed Behrengi dönemin zenginlerinin anlamsız şekilde savruk yaşayışını bir masalın içine yedirerek anlatmış.
Okurken bir an Güzel ve Çirkin' ın hikayesini andırdı. Ablaların babasından uçuk pahada hediye istekleri ve sessiz Tarhun' un ilk ve tek dileğinin bir yürek ve ciğer oluşu, bu dileği yerine getirmenin bedeli. Zaten kısacık bir kitaptı. Ama hala ısrar ediyorum çocuklara uygun değil.
Tarhun (Telhun)Samed Behrengi · Kırmızı Kedi · 2018452 okunma
Okuduğum Samed Behrengi kitapları arasında en garibi buydu. Baştan söylemek istiyorum, kesinlikle çocuklara uygun değil. Bir şeftali bin şeftali, sevgi masalı ve küçük kara balık gibi eserlerini okuduktan sonra böyle bir kitabını okumak cidden şaşırttı. Yürekler, kan damlaları, verilen kurbanlar...çok kısa olmasına rağmen içim daraldı. Her şey zengin bir tüccarın en küçük kızının gelirken yürek ve ciğer almasını istemesi ile başlıyor. Meraklısına tavsiye edilir ama dediğim gibi benim için fazlası ile garip bir deneyimdi.
Tarhun (Telhun)Samed Behrengi · Kırmızı Kedi · 2018452 okunma
Samed Behrengi, çocuk masalları yazmış gibi görünse de aslında her yaştan kişinin onun eserlerini okuması gerektiğini düşünüyorum. Hatırlamamız gereken duyguların yeniden hatırlanması gerekiyor. Masalların içinde bulunan eleştiriler konuyla o kadar güzel harmanlanmıştı ki okurken sayfaların nasıl ilerlediğini anlamıyorsunuz. Kitap bittiğinde ise yapılan yolculuk ile gerçek hayatı karşılaştırıyorsunuz
Kitapta hoşuma gitmeyen bazı alıntılar paylaşacağım;
O gece, Tarhun hanımına, “Parmağınızı kesin, sonra da yaraya tuz basın ki uyuyakalmayasınız. Sonra da uyuyormuş gibi yapacaksınız. Yanınıza biri gelecek ve size uyuyor musunuz yoksa uyanık mısınız diye soracak. Hiç yanıt vermeyin, bırakın ne yapacaksa yapsın. Ben size seslendiğimde kalkın, ikimiz birlikte gideceğiz, ben size oğlunuzu göstereceğim.”
Planlandığı gibi hareket ettiler. Evin hanımı yarasına iyice tuz basmıştı ki uyuyakalmasın.
Baş kâhyanın dul eşine gelince, adamlar onu saçlarından inatçı bir katırın kuyruğuna bağladılar, katırı da çayıra saldılar. Katırın peşinden sürüklenen kadın cezasını çekmiş oldu.
…bir damla gözyaşı ve kalpten akan bir damla kan fiyatına.
Ben çocuk masallarında bu cümlelere akıl erdiremiyorum. Hele de kızın köle olarak satılıp durması… bilmiyorum ya, konu mu kalmadı? Çocuklarıma okumak isteyeceğim bir kitap değil.
Eledim.
Tarhun , çocuk edebiyatı üzerine okuduğum masal ögelerinin modern edebiyata bağlandığı çok akıcı bir kitap.
Kahramanımız Tarhun, kendi bildiği doğruları, etik kurallarını, ailenin içindeki doğru değerleri temsili ile dikkat çeken bir yönü var.
Yazarın 29 yaşında vefat ettiğini okuduğumda çok üzüldüm. Eserleri daima genç kalacak.
Samed Behrengi (Fars:صمد بهرنگی, Azerbaycan: Səməd Behrəngi; 24 Haziran, 1939; Tebriz, İran Şahlığı; ö. 31 Ağustos, 1967; Aras Nehri) Azeri asıllı İranlı öğretmen ve çocuk hikâyeleri ile halk masalları yazarı-derleyicisi.
Hayatı
Babasının adı İzzet, annesinin adı Sara idi. İran genelinde seyahatler ile Fars ve Azeri halk kültürü üzerine incelemeler yaptı. Halkın dilinde dolaşan masalları, söylenceleri derledi, yorumladı, yeniden yazdı. Bunları derlemenin yanı sıra, çocuk öyküleri yazdı. Ne var ki kimilerince çocuk öyküleri olarak görülen bu yapıtlar kimilerince de İran ve diğer dünya halklarına, adalet, eşitlik, dogmayı sorgulama, direnebilme gibi öğütlerde bulunan metinlerdir. Zamanının Şah yönetimine karşı masal ve hikâyeler yazarak karşı koymaya çalışmış, başkaldırmıştır.Samed Behrengi öğretmen okulunda okumuştur. Öğrenimini tamamladıktan sonra köy okullarında öğretmenliğe başlamıştır. Kısa hayatı boyunca her zaman çocuklara hayatı anlatmaya çalışmış ve öğretmenlik görevinde kalmıştır.
Samed Behrengi (1967) 29 yaşındayken şüphe uyandıran bir biçimde Aras Nehri'nde ölmüştür. Yüzerken boğulduğu söylentisi yayılsa da buna kimse inanmadı, çünkü Behrengi, yazdığı masallarla, ülkesinin başına çöreklenmiş Şahlık düzenini açıkça eleştiyor, her türlü baskı yönetimine karşı çıkıyordu. Bu yüzden suikaste uğradığı düşünülmektedir.Yapıtları onlarca dile çevrilmiştir.