Derleyen:
Kolektif
Tahmini Okuma Süresi:
23 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
824
Basım Tarihi:
11 Ocak 2018
İlk Yayın Tarihi:
2012
Yayınevi:
Dorlion Yayınevi
ISBN:
9786052491676
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
Tevrat
691 okunmaAndaç Yayınları · 2015 · 828 s.
Tevrat
186 okunmaDorlion Yayınevi · 2016 · 824 s.
Tevrat
124 okunmaDorlion Yayınevi · 11 Ocak 2018 · 824 s.
Tevrat
88 okunmaMüjde Yayıncılık · 2012 · 282 s.
Tevrat
55 okunmaKitab-ı Mukaddes Yayınları · Ağustos 2022 · 1016 s.
Tevrat: Tora, Neviim, Ketuvim
30 okunmaKitabı Mukaddes Yayınları · 21 Ekim 2016 · 1008 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yakın bir zaman önce, semavi kitaplar arasındaki benzerlik ve farklılıklar hakkında bilgi sahibi olmak için kendi çapımda küçük bir program yaptım kendime.
Bu program sayesinde Tevrat'i okumak/pekiştirmek nasip oldu. Bu bağlamda edindiğim bi kaç küçük bilgi kırıntıları ile inceleme yazmak istedim.
TEVRAT
M.Ö.1312 yılında Tanrı ve Hz.Musa'nin Sina Dağı'nda 40 gün 40 gece devam eden buluşması sırasında İsrailoğullarına gönderilen ilahi emirlerdir.
Tarihi olaylar seyriyle Tevrat'in orijinal metni kayboluyor. Yeruşalem’de mabedin inşası bittikten
sonra Yahudiler büyük bir sıkıntı içerisine
düşüyorlar. Sandık ortadan kaybolmuştur
ve yeni nesilden hiç kimse Tevrat’ı
bilmemektedir. Tam bu sırada Ezra (M.Ö
480-440) ortaya çıkıyor ve Tevrat’ı ezbere
bildiğini söylüyor. Böylece Tevrat’ın
yeniden yazılması süreci başlıyor. Bu
dönemle birlikte “kanonizasyon” denilen
Tevrat’ın kitaplaştırılması işlemi de
başlıyor. Yaklaşık 300 sene kadar sürecek
olan bu döneme “SOFERİM (Yazıcılar)
DÖNEMİ” adı verilir.
Genel olarak ele alındığında olay örgüsü karmaşık bir sistemde yazılmış.Kuran, İncil ve Zebur'a göre fantastik bir anlatıma sahip.İcerisinde anlatılan peygamberlerin hayatı Kur'an'da anlatılandan daha farklı anlatılmış. Şimdi birkaç örnek vermek gerekirse şöyle, ki gerekir bence (:
Başlıyorum...
TEVRAT'TA ADEM
İlk insan olan Adem/Adam’in yaratılışının en detaylı şekilde anlatıldığı dini metin
Tevrat’tır.
Kur’an da insanların atası olarak “Adem” ismini zikrederek Tevrat’taki anlatıya doğrudan gönderme yapmıştır.
Kutsal kitapları okumak adına başladım. Belli bir yerinden sonra bırakmak zorunda kaldım. Kitabın çevirisi çok kötü, anlam düşüklükleri çok.
Tekvin-Çıkış-Levililer-Sayılar-Tesniye bölümleri okunmaya değer.
Tevrat, İbrahimî (Hz İbrahim) dinler arasında Yahudilere (Musevilik) indirilmiştir. Yahudilik ve Musevilik terimleri açıklamak gerekirse, Yahudilik genellikle dini bir kavram iken, Musevilik hem dini hem de etnik-kültürel olarak ifade edilebilir. İslami açıdan incelemek gerekirse, Tevrat, orijinal indirilen kutsal kitaplardan biridir ancak zaman içinde değiştirilmiş olabilir. Bu nedenle Müslümanlar, Tevrat'a saygı gösterir, ancak en son ve eksiksiz mesaj olarak kabul ettikleri Kur'an'ı ön planda tutarlar.
Hristiyanlık açısından ise Tevrat, Eski Ahit olarak bilinen kutsal kitapların bir parçasıdır. Hristiyanlık, Tevrat'ı Tanrı'nın peygamberler aracılığıyla verdiği bir rehber olarak kabul eder ve Tevrat'taki pek çok kehaneti, İsa'nın Mesih olarak gelmesi olarak yorumlar. Bu açıdan, Hristiyanlık Tevrat'ı, İncil'in öncülü olarak değerlendirir.
Günümüzde bazı İslami hadis-i müfteri kaynaklarda Tevrat'ta geçen olaylardan örnekler verilmiştir. Tevrat'taki bazı menkıbeler, Kur'an'daki benzer hikayeleri daha detaylı bir şekilde açıklamış olabilir. Ancak günümüzde, Tevrat'ı okumamış olan bazı kişiler arasında eksik veya yanlış anlamalara sebep olan kulaktan dolma bilgiler bulunmaktadır. Tevrat, aşağıdaki kitaplardan oluşmaktadır
• Tekvin: Yaratılış Kitabı. Evrenin ve insanlığın yaratılışını anlatır.
• Çıkış: İsrailoğulları'nın Mısır'dan çıkışını ve Musa'nın liderliğindeki olayları içerir.
• Levililer: Musa'nın önderliğinde İsrailoğulları'nın tapınma ve dini yasa kurallarını içerir.
• Sayılar: İsrailoğulları'nın sayımı, çeşitli yasalar ve İsrail'in çöldeki seyahatlerini içerir.
• Tesniye: Musa'nın ölümünden önce İsrailoğulları'na hitaben bir vasiyet ve öğüt kitabıdır.
• Yeşu: İsrail'in Yeriko'nun fethi ve topraklarının bölüşümünü içerir.
• Hakimler: İsrail'in önderlik
Tevrat edebi bir eser değil. Bir dinin kitabı. Dolayısıyla bu eseri edebi açıdan incelemek mümkün değil. Ancak kitabın tanrı değil de insan yazması olduğunu düşünerek bu kitabı inandırıcılığına göre incelemek isterim.
Öncelikle Tevrat devasa bir kitap. Gerçekten devasa. 622,700'e yakın kelimeye sahip. Kıyaslama yapabilmeniz açısından Savaş ve Barış 587,287. Bundan ötürü bu kitap bir kere insan eliyle yazılmasının neredeyse imkansız olduğuna kanaat getirmenizi sağlasa da aslında bu kitap tek bir kişinin elinden çıkmış değil. Çeşitli zamanlarda farklı insanlar tarafından tanrının sözünü söylediği düşünülen insanların sözlerinin geçirilmesiyle oluşmuş. O yüzden bu eleştiriyi rahatça kurtarabiliyor. Aynı zamanda kitabın baştan sonuna kadar farklı insanlar aracılığıyla konuşan tanrının konuşma biçimi tamamen aynı. Bu kitabın inandırıcılığına çok büyük bir katkı sağlıyor çünkü eğer elle yazılmış olsaydı illa ki farklı birisi bu ayarı kaçırırdı diyebilirdiniz.
Diğer bir esasımız tarihi ve coğrafi olarak doğruluğu. Tarihi olarak bu kitapta geçen önemli olayların günümüz kabul edilen tarihte yeri neredeyse yok kadar az. Bunların en önemlisi olan Nuh Tufanı bir çok (dini) kaynakta geçse de pek çok araştırma bu tufanın olmadığını gösteriyor. Bu konuda inanıp inanmamak için pek bir şey sunmamakla beraber, coğrafyasını hiç bilmediğim için bu konuda hatalar bulunup bulunmadığını söyleyemeyeceğim. Ancak bilimsel olarak sayfalarca hata bulunuyor bu kitapta. Bu da bilimin gelişmediği zamanlarda insan eliyle yazıldığını düşünmemize itiyor.
Tevrat'ın en büyük falsoları ise içeriği. Evet eğer içindeki olayları okuduysanız normal bir insanın ahlakına asla sığmayacak şeylerin tanrı tarafından onaylandığını/ses edilmediğini görüyorsunuz. Bebeklerin taşlara fırlatılması, babalarını sarhoş
824 sayfa boyunca buram buram Yahudi propagandası işlenen sözde "semavi" din. Olay örgüsü: Tanrı tarafından gönderilen peygamberlere Yahudi kavmının uyması sonucu onlar için her şey yolunda giderken, peygamberlerin ölmesi sonucu zina-başka putlara tapma gibi sapmalar sonrası, Tanrı'nın Yahudi kavmını yalnız bırakması, vurması ve başka kavımlara köle olmalarını içeriyor. Bu döngünün yeni peygamberler gelip ve onların da ölüp tekrar kavmın bozulması döngüsü, nerdeyse kitap boyunca devam etmesi okuma isteğini baltalama hissi oluşturuyor. Dilinin akıcı ve sade olması baltalamaya izin vermiyor.
İNSAN, TEVRAT, DİNLER, TANRILAR İLE İLGİLİ BİR İNCELEME
Son yıllardaki din ve dindarlık perdesi altında yapılan yağma talanın arkasından gelen ahlaki ve ekonomik çöküşün sebeplerini anlamak amacıyla Sümer, Babil, Mısır tarihi ve tanrılarını, Gılgamış, Herodot Tarih’i, Homeros’un İlyada’sı, İncil ve Tevrat-Zebur’u okudum. Kuran, hadis kitapları ve Gazali’nin İhya-u Ulumid-Din’iyse zaten çocukluğumdan beri okuyor, vaazlardan biliyordum.
Öncelikle Tevrat’da anlatılan din anlayışıyla İslam kaynaklarının anlattığı din temelde örtüşmüyor. Zira burada Tanrı’dan bilgi akışını sağlayanlar peygamber diye anılmıyor “kâhin / bilici” diye anılıyorlar. Ana gaye de Yahudi toplumunu bir arada tutmak, bu sapkın, geçimsiz, topraksız ve aç toplumdan bir ulus oluşturmak. Tevrat’ın ise Babil sürgününden sonra Sümer, Babil, Mısır mitolojisinden uyarlandığı çok açık ve net.
Tevrat sadece bir din, peygamber, vahiy kitabı değil, bir Yahudi tarih kitabı ve neyi, kimin ne zaman yazdığı dahi belirtilmiş.
Ayrıca Yahudilik bir din olmakla birlikte, bir ırkın da adı ve onlar hiçbir şekilde bu ırktan olamayanları dinlerine, tapınaklarına kabul etmiyorlar. İşte bunun için bütün Yahudi erkeklerine ‘sünnet’ denen o vahşi, acımasız ve ilkel uygulamayı şart koşmuşlar ki, aralarına başkaları karışmasın.
Fakat bunun da ötesinde Yahudiler tek Tanrıya değil, Sümer, Babil, Mısır ve Antik Yunan Tanrıları gibi pek çok tanrıya inanıyorlar. Hatta İsa bile havarilerine, “Kudüs ve Yahudiler dışında benim eğretilerimi - dinimi kimseye tebliğ etmeye çalışmayın” diyor.
Bununla birlikte, tarih metodolojisine göre yazılmış bir kitap olmasa da, bütün noksanları, fazlalıkları ve hatlarına rağmen Tevrat’ı okumadan insanlık tarihi ve dinleri, anlamak, tanımak mümkün değil.
Tavrat’da, beni hayretler içinde bırakan konular
Tevrat 'ın Tekvin, Musa'nın birinci kitabı olarak adlandırılan sayfa 5 ve 59 arası bölümü okudum. Neleri anladım özetleyeyim; "Yaratıcı karar verdi ve dünyayı yarattı. Aşama, aşama dünyayı yaratırken , meydana getirdiği cisimlere isminide veriyordu. Bu yaratma meydana getirmede yaratıcı aynı zamanda düşünüyor du. Ve kendini takdir ediyordu. Yedinci günde pek yoruldu istirahat etti. Yaratıcı milletlerin tarihi oluşumunu büyük tufan'dan sonra Nuh'un oğullarından meydana geldiğini belirtiyordu. Yaratıcı milliyetlerin ulusal dillerinide kendisinin meydana getirdiğini ve bu kararı vermeden önce yarattığı dünyanın konuşma dilinin tek bir dil olduğunu belirtiyordu. Yaratıcı elçi olarak seçtiği İbrahim'den her erkeğin sünnet olmasını bunun kendisi ile olan antlaşmanın alâmeti kanıtı olacağını belirtiyordu. Yaratıcının elçisi sünnet olduğunda 99 yaşında idi. Yaratıcı yarattığı insanların yaptıkları davranışlara hatalara kızıyor öfkeleniyor ve kötü olarak nitelendirdiği toplulukların ikamet ettikleri yerlere göklerden ateş yağdırıyordu. Yaratıcı Lut 'un iki öz kızı ile cinsel ilişkiye girdiğini ve ve bu iki kızın öz babalarından gebe kaldıklarını belirtiyordu. Yaratıcı elçisi İbrahim'in oğlu İshak adlı çocuğunun kendisine kurban edilmesini istiyordu. Ama yaratıcı son anda kararını değiştirip kurban talebi ile övünüyor, elçisinin kendisinden korktuğu için bundan hoşnut oluyor katledilme emrinden vazgeçiyordu. Yaratıcı elçisi Yakub 'un kızı Dina ve Şekem adlı erkeğin cinsel ilişkiye girdiğini ve Şekem'in sünnetsiz olduğunu belirtiyordu. Dinanın erkek kardeşleri Şieoman ve Levi birbirleri ile yani Şekem'in mensup olduğu kabilesinde ki erkeklerin sünnet olmasınıa rağmen Şekem'in kabilesine saldırıyor yok ediyorlar. Yaratıcının elçiside çocuklarına kızıyor kendilerinin azınlık
Ne tuhaf bir kurgu1000Kitap
Tanıtılan ilk karakter, 'Tanrı' adında bir adamdır. Şimdi oldukça havalı: evreni, Dünya'yı her şeyi yedi günde yaratıyor! Tebrikler! Yine de çabucak fark ettiğimiz şey, yakında göreceğiniz gibi bu adamın oldukça şakacı olduğu. Adem'i topraktan yaratır, sonra Adem'in kaburgalarından birini alarak bir kadın yaratır: Havva. Ama Tanrı sadece oynuyor; o yüce trol. Bir elma ağacı yapar ve bu ilkel aptallara, üzerindeki elmayı yememelerini söyler... Bunun üzerine Havva onu yer ve Tanrı kızar ve "Arzunuz kocanıza olsun ve o size hakim olur" der ve hikaye başlar.
Bazı güzel mitleri ve peri masalları vardır, bunlar üslup olarak olmasa da içerik olarak İskandinav ve Yunanca ile rekabet eder. Burada mizah yok, çok az ironi var ve şiir bayat geliyor. İyi okumalar...
Vakt-i zamanında dinden dönmüştüm. Ama başına böyle bir şey gelen biri eminim bilecektir ki, dinden dönmek hiç de öyle özgürleştirici bir şey değildir. Bazı kurallara bağlı yaşamak insana bir görev aşkı verir, üstelik her şey konuşulup bittiğinde söz konusu olan bir ödül ya da ceza beklentisi de vardır ki bu hayata yüklenen anlamı az buz da olsa yüceltir. İşte mantık tarafından elimden alınan bu anlamı yeniden kazanmak amacıyla bir dini araştırmaya girişmiştim. İlk önce Kuran'ı okumuştum ama öncekileri okumadan bağlamı tutturamamıştım. Bu sebeple Tevrat'tan başlama kararı aldım. Önce yarısına kadar okuyup vazcaydım. Daha sonra da devamını getirdim. Esasında okuduğum Tevrat değil, Tanah'tı.
Tevrat, Tanah'ın içindeki 40 küsur bölümün ilk beşi oluyor sadece. Aynı zamanda Musa'nın beş kitabı diye de geçiyor. Yaratılış'tan başlayarak Vadedilen Topraklar'a ulaşma süreci arasında yaşananları kapsıyor ve Tevrat bittiğinde Musa, Tanrı'nın yasasını tekrar ediyor ve meşalesini Yeşu'ya devrediyor. Kendisinin girmesi yasaklandığından yükseklerde bir yerde kayalıklara uzanıp, halkının ülkelerine girmesini izlerken ölüyor. Bundan sonra 2 bölüm daha var. Bunlar Nevi'im (İlk Peygamberler, Son Peygamberler ve On İkiler) ile Ketuvim (Yazılar) olarak geçiyor. Nevi'im genelde HEP aynı şeyi anlatıyor. İsrailoğulları azıttı, Babil gelecek, hepsini sürecek, fena şeyler olacak ama en sonunda Tanrı yine yüzünü onlara dönecek. Ama kitap boyunca Tanrı onlara yüzünü dönmüyor. Sadece peygamberler gönderip uyarıyor. Bunlar genelde Nevi'im bölümünde anlatılıyor. Birbirlerine benzediklerinden fena sıkıcılar. Bir de Ketuvim bölümü var ki onlar çok güzel. Bilgelik öğretileri, şiirler, yakarışlar ve çeşitli yazıların derlemeleri.
Tanah'ta okuyup da beğendiğim bölümler Tevrat'tan Yaratılış, Mısır'dan
Beşyüz küsur sayfa okudum. Daha fazla dayaamadım, kitabı yarım bırakıyorum. Okumaya devam edemedim. Okuduğum yere kadar onlarca kez öldürün emri veriyor. Kendinizden olmayanı öldürün, hata yapanı ve itaat etmeyeni taşlayın, gibi onlarca yerde emir var. Affetmek, bağışlamak, hoşgörü yok...
Merak ediyordum, okuma amacım kuranla aralarındaki benzerlik ve inanç sistemleriydi. Okuyamadım. Bundan sonra incili okuyacaktım. Bıraktım artık okumam.
