Yazar:
Platon (Eflatun)
Çevirmen:
Furkan Akderin
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 24 dk.
Sayfa Sayısı:
120
Basım Tarihi:
Mart 2018
Yayınevi:
Say Yayınları
Orijinal Adı:
Τίμαιος
Orijinal Dil:
Yunanca
ISBN:
9786050204797
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Timaios'a dair...Felsefe
Puan vermedi·120 syf.·
2019 15. kitabı
Ruh beden bütünlüğü, evrenin oluşumu ve doğa üzerinden bu kadar etkileyici verilebilirdi ancak. Doğrusu öyle bir atmosferin içndeyiz ki defalarca okuyup düşünülesi başucularından bana göre. Kulağın ardından her bir harekette çıkabilecek sarsıcı ifadeleri duyuruyor aslında. Dünya ne güzel bir gökyüzü görüyor musun bak nasıl bir kirlenmişlik içindesin fark et arındır kendini diyor bir bakıma ve sadece zihnini de değil üstelik bir bütün olarak ne haldesin farkında mısın diyor bir nevi...
Bilindiği üzere Eflatun yani Platon batı felsefesinin ilk filozofu ve Atina akademisinin kurucusudur. Bu yüzden önemli filozofların başında gelir. Rasyonalizm akımının önemli temsilcilerindendir. Kitap M.Ö 360 'da yazılmıştır. Genel olarak felsefe kitapları özelikle...
Puan vermedi·120 syf.·
2021 39. kitabı
Platon'un bu eseri hakkında ilk söyleyeceğim şey, eğer Platon okumaya başlamak istiyorsanız başlangıç kitabınız bu olmasın.
Platon okumaya devam.
Platon eserlerinde diyaloglar şeklinde ilerler. Burda ise başlarda öyle olsa da sonra sazı eline alan Timaios, ders veriyor. Paragrafsız. Evreni ve tanrıları- tanrısal varlıklar - ı yaratan tanrıdan bahsediyor. Bu tanrı deist yapıda bir tanrı evreni yapıyor ve çekiliyor. Sonra düzeni sağlama ve sürdürme görevini tanrıcıklara veriyor. İnsanıda işte bu tanrıcıklar yaratıyor. Mitolojik anlayışları böyle.
Matematiksel bir denklem nasıl ki eşitlik ,denge üzerine kuruluysa, o zamanın ,en azından Timaios anlayışıda bu denge üzerine kurulu. Denge ve uyum hayatın ve sürdürülebilirliğin temel ilkesi.
Hiristiyan kilisenin Platonun bu Timaios adlı eserine müsamaha gösterdiği söylenir , belki bu özelliğinden dolayı en meşhur eseridir.
Günümüzün ilmi ile bazı anlatımlar ve kanılar çok çocuksu kalmış olsada, değerinden fazla bir şey kaybetmeyen bir yapıt Timaios.
Atlantis ve Tufandan bahsetmesi de onu ilginç kılan özelliklerden bir tanesi. Bir diğeride Reenkarnasyon yaklaşımı. Kötü erkeklerin kadın olarak dünyaya geldikleri iddiası. Aslında ne hoş olurdu ,böyle bir inança sahip olmak. Kadınlara zulmeden erkekler belki empati yaparlar yahut kadın olup zulme uğramamak için iyi olurlardı. Kimbilir.
Timaios hakkında kendime notlar.
Kitap Platon'un kozmolojisini ortaya koyan bir diyalog. Her şeyin yaratmada harekete geçen bir Tanrı'dan bahsederek başlıyor yaratılışa. Sonra sıraya bu Tanrı' nın yaratılışı aktarıyor. Bu ilk Tanrı'nın keyfiyeti biraz muğlak gözüktü bana. Belki de benim gözümden kaçırdığım bir şeydi. Kitap Kritias diyaloğu ile devam edecek... (Kritias' ın girişinde küçük bir not ile bu konuda bilgi aktarılmış.)
10/10
2025 38. kitabı
Herhangi bir varlıkta ruh olmadığında aklın da olamayacağını görünce, aklı ruhun içine, ruhu da bedenin içine hapsetti.
Bu kitapta Platon, evrenin düzenini ve yaratılışını anlatırken mitos ile logosu ustaca harmanlıyor. Diyaloğun merkezinde Demiurgos (Yaratıcı) figürü yer alıyor bu ilahi zanaatkar, kaotik maddeye bir düzen vererek dünyayı yaratıyor. Ancak bu yaratılış süreci modern anlamda bir "yoktan var etme" değil, var olan malzemeye akıl ve düzen kazandırma olarak tasvir ediliyor.
Platon’un, evrenin düzenine duyduğu hayranlığı ve bu düzenin akılcı bir ilkeden doğduğuna olan inancını görmek, onun düşünce dünyasını anlamak açısından büyük bir kapı aralıyor. Eğer felsefede yalnızca soyut kavramlar değil, aynı zamanda evrenin mimarisine dair derin düşünceler ilgini çekiyorsa bu kitabı mutlaka okumalısın.
Platonun önemli diyaloglarından. Çok garip, çünkü kendi felsefesini, doğayı ve evrenin düzenini anlamak için insan topluluklarından alıp kozmolojiye oturtmaya çalışmış.
Kendi dönemi içinde düşününce "vayy be, demek ki adam tam bir allame-i cihanmış dedim. Bazı yerleri şimdi çıkıp buraya yazsam "ne saçmalamış bu" dersiniz. Fakat Platon
dünyayı, evreni, canlılığı, insan bedenini anlamaya ve anlamlandırmaya cidden kafa yormuş. Toprak, hava, ateş, su dengesini, kendince matemetiksel tutarlılıkla izah etmeye uğraşmış. M.Ö. 350-360 yılları, bilim yaptığınızı düşünsenize: o günün bilgi birikimi, bilim ve teknik seviyesiyle. O zamandan bakınca, hele de Platon gibi aristokrat bir soydan gelen biri, yan gelip yatmamış, para yiyip saçmamış. Mitler dünyasında aklın bayraktarlığını yapmış.
Bazı yerleri hiç anlamadım gerçekten, çünkü bugün ne olduğu ispatlı, belli; o günün açıklamaları komik gelebiliyor. Kültürün etkisi yer yer matematiği de felsefeyi de tuş etmiş. "Dünyaya gelen insanlardan kötülük yapanlar ya da korkak olanlar ikinci doğuşlarında kadın oldular." gibi.
Yine de okuduğum için memnunum.
Timaios
Platon (Eflatun)
Platon bu eserinde Yaratılış, Zaman gibi kavramlar üzerinde duruyor. Tanrı, astronomi, fizik, matematiksel çıkarımlar bulunan bu eser bizlere ilginç gelecektir. Her FELSEFE meraklısı okumalı
Platonun çeşitli inanç sistemlerine bağlı kişi ve kurumlarca üzerinde en çok durulan ve referans alınan metni olarak Timaios klasik sokratik diyalog şeklinde değil de Tiamois 'un ( ki bu aslında
Kozmoloji evren bilim( bilgisi) i demek. Platon bu diyalogda kozmolojisini anlatıyor.
Timaios, Platon'un yaşlılık dönemi diyaloglarından biridir. Filozof bu eserinde evrenin nasıl oluştuğuna dair kendi öğretisini anlatır. Onun Tanrı anlayışı mimar bir tanrı anlayışıdır. İlk örnekler yani idealar anlayışı bu eserde de yer alır. Doğa anlayışını oldukça detaylı bir biçimde ortaya koyar. Felsefi, mitolojik ve kısmen bilimvari ögeler barındırır.
Ayrıca bu eserin bir önemi daha var. 2025-2026 Eğitim öğretim yılından itibaren 10.sınıf felsefe derslerinde bu metinden alıntılanan parçanın okunması ve değerlendirmesi öğrenci performansı olarak belirlenmiştir.
Platon'un yaşlılık döneminde yazdığı bir diyalogdur. Konuşmalar Sokrates, Kritias ve Timaios arasında geçer. Diyaloğun başında Platon'un Devlet adlı eserine gönderme vardır. Önce ideal bir devlette sınıfların ve askerlerin görevleri sıralanır. Sonra Timaios tarafından Dünya tanrı tarafından nasıl yaratıldı onun yarattığı ölümsüz tanrıların, ölümlü insanoğlunu nasıl yarattığı anlatılır. Evet insanları tanrı değil, tanrının görevlendirmiş olduğu ölümsüz tanrılar yaratır. Tanrıların insanı yaratırken tek tek organlarını nasıl yarattığı bu organların birbiriyle ilişkisine varana kadar anlatır. (Bence dönemin tıp eserlerini okumuş) Sonra sırayla sağlık ve hastalık durumları nasıl ortaya çıkmış, bedensel hastalıkların ve ruh hastalıkları nasıl oluştuğunu ele almış, son olarak da kadın (dişi) ve diğer hayvanların yaratılma sürecinden bahsederek kitabı bitirmiştir. Sofist diyaloğunda olduğu gibi burada da Sokrates dinleyici konumundadır. Her şeyi Timaios anlatır. Platon'un özellikle yaşlılık diyaloglarında Sokrates'a daha az yer verdiğini gördüm. Bu diyalog, kolay okunan bir kitap değil. Okurken zorlandım. Eğer felsefeye karşı özel bir ilginiz varsa bu kitabı okumanızı önerebilirim.
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
