Yazar:
Platon (Eflatun)
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 29 dk.
Sayfa Sayısı:
158
Basım Tarihi:
1997
Yayınevi:
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları
Orijinal Adı:
Τίμαιος
Orijinal Dil:
Yunanca
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bilindiği üzere Eflatun yani Platon batı felsefesinin ilk filozofu ve Atina akademisinin kurucusudur. Bu yüzden önemli filozofların başında gelir. Rasyonalizm akımının önemli temsilcilerindendir. Kitap M.Ö 360 'da yazılmıştır.
Genel olarak felsefe kitapları özelikle batı felsefesi uzun monologlar halindedir. Bu defa da konuşanlar : 
Sokrates, Timaios, Hermokrates, Kritias. Bu defa Platon kendi görüşü olduğu üzere yani insan ruhunun ölümden sonra beden dışında kalıcı idealler dünyasına ulaşacağını söyler.
Timaios'da şu sorulara yanıt aranır. Evrenin amacı nedir? Fiziksel dünya ile sonsuz dünya arasındaki fark? Evren sonsuz mu? Kaç dünya var? Evrenin özellikleri nelerdir? Tanrı adil mı? İyi, kötü nedir? Elementlerin tanımı nasıldı? Gibi cevapları aramıştır Platon.
Kısaca ise evreni söyle tanımlar.Evren ölümlü, ölümsüz bütün canlıları içine aldı. Böylece tümüyle dolduktan, gözle görü
nen bütün canlıları kendisinde toplayan bir canlı varlık,
kavranabilen tanrı örneğine göre kurulmuş duygun bir evren durumuna geldikten sonradır ki çok büyük, çok iyi, çok
güzel ve çok yetkin olan bu dünya doğmuştur: O, kendi soyunun eşsiz ve biricik göğüdür.
Sokrates, Timaios ve Hermokrates arasında geçen diyaloglardan oluşan Timaios'ta, sanıyorum ki insanı düşündüren en zor sohbetlerden birine tanık oluyoruz.
Timaios'tan önce Didaskalikos okunması bence çok yardım oluyor. Çünkü Didaskalikos kitabından izleri de bu diyalogların içinde rahatlıkla buluyoruz.
Evrenin nasıl oluştuğunu, bu oluşumun ve kurulan düzenin kaynağını ve insanın bu sistemdeki yeri ve rolünü konu alan bu diyaloglar hem felsefi hem de kozmolojik bakış açısı sunuyor.
Platon aklın üstünlüğünü savunarak, evrenin de akılla kurulmuş bir düzen olduğunu, tesadüfi oluşmadığını iddia ediyor.
Bu savunmadaki en önemli detaysa matematik. Platon, bu aklın ispatı olarak matematiği kullanıyor.
Platon'un bu yorumunu, aralarında yüzyıllarca fark olan Kepler'in şu ifadesinde de görebiliyoruz:" Geometri dünyanın varoluşundan önce de vardı. Tanrı'nın zihniyle eş yaşamlıdır... Geometri Tanrı'ya var etme modeli sağladı. Geometri Tanrı'nın ta kendisidir."
Zaten evrenin milyonda birlik bir ihtimalle var olduğunu dikkate alırsak, bilimsel açıdan da incelersek sayıların önemini bugün ispatlanmış teorilerde görmemiz mümkün.
Pek çok disiplinle iç içe geçen bu konuların bağlantılı zincirleri arasında gezinirken, her halka ayrı bir keşif oluyor.
Keşke sıradan bir okuyucu olarak bu tespitlerimin hepsini aktarma imkanım olsaydı. Bilimsel karşılıkarını uzmanlarıyla konuşmayı çok isterdim.
Bu keşflerin güzelliğinden faydalanmak isteyenler için bu kitapların etkili bir tavsiye olduğunu düşünüyorum.
Keyifli okumalar, heyecanlı farkındalıklar olsun...
Timaios'a dair...Felsefe
Puan vermedi·120 syf.·
2019 15. kitabı
Ruh beden bütünlüğü, evrenin oluşumu ve doğa üzerinden bu kadar etkileyici verilebilirdi ancak. Doğrusu öyle bir atmosferin içndeyiz ki defalarca okuyup düşünülesi başucularından bana göre. Kulağın ardından her bir harekette çıkabilecek sarsıcı ifadeleri duyuruyor aslında. Dünya ne güzel bir gökyüzü görüyor musun bak nasıl bir kirlenmişlik içindesin fark et arındır kendini diyor bir bakıma ve sadece zihnini de değil üstelik bir bütün olarak ne haldesin farkında mısın diyor bir nevi...
Bilindiği üzere Eflatun yani Platon batı felsefesinin ilk filozofu ve Atina akademisinin kurucusudur. Bu yüzden önemli filozofların başında gelir. Rasyonalizm akımının önemli temsilcilerindendir. Kitap M.Ö 360 'da yazılmıştır. Genel olarak felsefe kitapları özelikle...
Timaios ya da Timeos, Platon’un yine Diyalog olan eserlerindendir yazarın. Dünyayı ve insanların doğasını konu edinmesi bakımından yine ilgi çekicidir. Sonsuzun değişmez olması konusunda ise acaba kendi sonsuzumuz mu yoksa sonsuzumuz olmasını istediklerimiz mi diye kendi kendime hayallere daldığım oldu. Mutlu Son yerine Mutlu Sonsuz diyenlerdeniz sonuçta, öyle mi?
Önce Timeos, yaşadığımız dünya ile sonsuz dünya arasındaki farkı açıklayarak başlıyor kitaba. Demek ki, öbür dünya inancı milattan çok öncelerden beri var olan bir inanış. Muhtemel bir hikayeden fazlasını aramamak da, bu dünya için en tanımlayıcı cümle olarak kullanılıyor.
Bana böyle oldukça mantıklı gelen bir kısım var ki, bunu mutlaka söylemeliyim. Aklı olmayan yaratıklar ‘görünüş olarak’ aklı olanlardan daha zayıf olduklarından; “zeka ruha, ruh da bedene” konulmuş şeklinde bir konuşma yapılıyor. Tasdikledim ben.
Ruhen ve bedenen kendimizi sorgulamayı ve arındırmayı alttan alta zihnimiz gönderen bir eser. İyi okumalar dilerim..
#tiamios Platon'un son dönem diyaloglarından birisi. Devlet'ten sonra yazdığı ve özellikle Ortaçağ hristiyan düşüncesine etkisi olmuş tarihsel açıdan en önemli metinlerinden. ' Devlet' bütünsel bir metin olsa da bazı araştırmacılar için Timaios ve Kritias onun devamı niteliğinde. Bu diyalogta Platon'un amacı şehirlerin içine düştüğü politik ve ahlaki sorunları çözmek. Eser Platon'un genel düşünce hatları, doğa felsefesi, evren tasavvuru, Tanrı ile ruh anlayışı; bunların astronomi, matematik, fizik, biyoloji bilimlerine yansımaları ve idealarla ilişkilerini gözler önüne seriyor. Platon için başlangıç kitabınız olmasın derim .
Timaios seçkin bir aileden gelen, Pythagoras okulundan, hem astronomi hem de doğa bilimlerinde çok iyi bir filozof. Sokrates Platon'un diğer diyaloglarından farklı olarak bu metinde dinleyici olarak yer alıyor. Mitolojik bir dille yazıldığı için gerçeklik değeri belli değil.
Milattan önce 360'da yazılmış olan Timaios, evrenin sonsuz olup olmadığı, kaç dünyanın olduğu, evrenin özelliklerinin neler olduğu, elementlerin tanımı, gibi konuları ele almaktadır.
Platon'a göre evren; tüm canlıları içine aldı ve bu şekilde tümüyle dolup taştıktan sonra, kendisi canlı bir varlık, Tanrı örneğine uygun kurulmuş bir evren durumuna gelerek, güzel olan bu dünyayı doğurmuştur.
Kitap, Timaios'un Tanrı hakkındaki düşünceleriyle aralıksız ilerliyor, paragraf boşluğu dahi olmadan neredeyse. Ona göre yaşamın temel prensibi dengedir.
Kitapta reenkarnasyon da kendine yer bulmuş. Onlara göre, kötülük eden insanlar sonraki yaşantılarında kadın olarak dünyaya geliyor. Belki de kadınların hislerinin, düşüncelerinin dinlenebilmesi açısından güzel olabilirdi böyle bir inanış, kim bilir...
Timaios yüzyıllardır Platon’un en önemli yapıtı sayılmıştır. Ayrıca Platon’un diğer kitaplarından oldukça farklıydı. Evren’in yaratılmasından tutun da insanların ve tanrıların nasıl ve neden yaratıldığından bahsediyor. Milattan önce 360 yıllarında yazılmış olmasının yanında ortaya attığı tezler oldukça düşündürücü. Bu nedenle üzerinde oturup uzunca düşünülmesi gereken bir kitap. Yazdığı şeylerin bazıları sürrealist olsa da içlerinden bugün de geçerliliğini koruyan bilgiler var. İnsanın kendini nasıl geliştirmesi gerektiğine dair öğretici bilgiler de içinde yer almakta. Bunlardan birini şu alıntıyla göstermek istiyorum:
“Biz toprağın değil, göğün bitkisiyiz. Tanrı başımızla kökümüzü, ruhun önce oluşturulduğu yere asmış, böylece bütün gücümüzü göğe doğru yükseltmiştir. Onun için, bir insan kendini tümüyle tutkularına, isteklerine verir, bütün gücüyle onları doyurmaya uğraşırsa, bütün düşünceleri ister istemez ölümlü olur; kendisinde, olabildiğince, ölümlü yanından başka bir şey kalmaz, çünkü yalnızca o yanını geliştirmiştir. Ama bir insan kendisini salt bilgi uğruna gerçek bilgeliğe verir ve yetileri arasında en çok, ölümsüz ve yüce şeyleri düşünmek yetisini ilerletir, gerçeğe ermeyi başarırsa insanoğlunun ölümsüzlüğe ermesine hiçbir engel kalmaz; bu insan, her zaman kendisindeki yüce yanı dikkatle korursa, içindeki onu hep iyi bir durumda bulundurduğundan, üstün bir mutluluğa kavuşacaktır. “
Kitabı sahaftan 2₺ ye almıştım. Verdiğim fiyattan daha fazlasını verdi bana, çok mutlu oldum.
Puan vermedi·120 syf.·
2021 39. kitabı
Platon'un bu eseri hakkında ilk söyleyeceğim şey, eğer Platon okumaya başlamak istiyorsanız başlangıç kitabınız bu olmasın.
Platon okumaya devam.
Platon eserlerinde diyaloglar şeklinde ilerler. Burda ise başlarda öyle olsa da sonra sazı eline alan Timaios, ders veriyor. Paragrafsız. Evreni ve tanrıları- tanrısal varlıklar - ı yaratan tanrıdan bahsediyor. Bu tanrı deist yapıda bir tanrı evreni yapıyor ve çekiliyor. Sonra düzeni sağlama ve sürdürme görevini tanrıcıklara veriyor. İnsanıda işte bu tanrıcıklar yaratıyor. Mitolojik anlayışları böyle.
Matematiksel bir denklem nasıl ki eşitlik ,denge üzerine kuruluysa, o zamanın ,en azından Timaios anlayışıda bu denge üzerine kurulu. Denge ve uyum hayatın ve sürdürülebilirliğin temel ilkesi.
Hiristiyan kilisenin Platonun bu Timaios adlı eserine müsamaha gösterdiği söylenir , belki bu özelliğinden dolayı en meşhur eseridir.
Günümüzün ilmi ile bazı anlatımlar ve kanılar çok çocuksu kalmış olsada, değerinden fazla bir şey kaybetmeyen bir yapıt Timaios.
Atlantis ve Tufandan bahsetmesi de onu ilginç kılan özelliklerden bir tanesi. Bir diğeride Reenkarnasyon yaklaşımı. Kötü erkeklerin kadın olarak dünyaya geldikleri iddiası. Aslında ne hoş olurdu ,böyle bir inança sahip olmak. Kadınlara zulmeden erkekler belki empati yaparlar yahut kadın olup zulme uğramamak için iyi olurlardı. Kimbilir.
Kozmosun Diliyle Yazılmış Bir Felsefe MetniDuygu ve Düşünce
Platon’un Timaios adlı eseri, felsefe tarihinde yalnızca bir doğa kuramı değil, aynı zamanda evrenin anlamına dair yazılmış en güçlü düşünsel anlatılardan biri olarak kabul edilir. Diyalog formunda
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
