Ulysses hiç kuşkusuz 20. yüzyıl edebiyatının en etkili ve en çok tartışılan romanlarından biri. Homeros’un Odysseia destanını 1904 yılı Dublin’inde sıradan bir gün ve sıradan insanlar üzerinden yeniden yorumlayan Joyce, bu yapıtta modern insanın bilinç akışıyla örülü iç dünyasını büyük bir ustalıkla resmediyor. Roman, Leopold Bloom’un bir gün boyunca Dublin sokaklarında yaptığı yolculuğu konu alır. Ancak bu "basit" gibi görünen anlatı, Joyce’un dilde, biçimde ve bilinç akışı tekniğinde yaptığı deneysel hamlelerle sıradışı bir boyut kazanır. Anlatım, kahramanların zihinlerinden geçen çağrışımlarla derinleşir; zaman ve mekân algısı bulanıklaşırken, okur yoğun ve katmanlı bir metnin içine çekilir. Ulysses, bireyselliği, aidiyeti, kimliği, aşkı ve insan zihninin karmaşıklığını işlerken, modernist edebiyatın sınırlarını da zorluyor. Edebiyatın olanaklarını keşfetmek isteyen sabırlı okurlar için kesinlikle zorlayıcı ama ödüllendirici bir okuma deneyimi.
Okursan Anlarsın, Anlarsan OkursunEdebiyat
Puan vermedi·656 syf.··
Beğendi
·2023 23. kitabı
·9 günde okudu
·Okunma: 20 Haziran 2023 00:00
James Joyce Ulysses ile edebiyat dünyasıyla çok sağlam dalga geçmiş. Aslında sadece bu cümleyi yazıp incelemeyi bitirmek istedim. Çünkü zaten bundan sonra yazacaklarımı bu sitedeki diğer kitapseverler detaylıca yazmışlar. Olsun. Tekrardan zarar gelmez.
Bu kitabı okuyacaklara uyarı! Bu roman bilindik romanlardan çok farklı. Daha kitabın 100.sayfasına gelmeden ne anlatıyor bu adam, dedim. Hatta kitap için onca güzel yorum olmasa elimden atabilirdim de. Ancak her şeyden önce bilinç akışı tekniği ile yazılmış bir eser var elimizde. Bilinç akışı tekniğini romandaki kişilerin iç sesleri diye açıklayabiliriz kabaca. Bu iç sesler de bazen anlamsız, birbirinden kopuk cümlelerin birbiri ardına gelmesiyle, ne diyor bu yahu dememize yol açıyor. Bu romanı diğer romanlardan ayıran en önemli şeylerin başında da bu geliyor bana kalırsa. O yüzden ilk başta ben ne okuyorum, bu adam ne anlatıyor diye sık sık soruyorsunuz. 
Oğuz Atay'ın 
Tutunamayanlar kitabını okuyanlar bu tekniğe aşinadırlar. Kaldı ki Oğuz Atay'ın da James Joyce'tan etkilendiğini biliyoruz.
Bu kitabı okumadan önce 
Homeros 'un 
Odysseia destanını mutlaka okuyun. Hatta yine Homeros'un 
İlyada destanını da okuyun. Çünkü bu eserlere atıflar var. Odysseia destanından hareketle yazılmış bir roman Ulysses. On sekiz bölüm Odysseia destanını arka plana alarak ilerliyor. O yüzden Ulysses'i okumadan önce destanı okumanızı kesinlikle öneririm. İnternette de Ulysses'le ilgili bölüm bölüm açıklamalar var. Mutlaka oraları da kitapla eş zamanlı okuyun derim. Yoksa işin içinden çıkmanız çok zor. Ben bu şekilde bile çıkamadım.
Ulysses'ten önce 
William Shakespeare 'in 
Hamlet 'ini mutlaka okumuş olun. Kaldı ki Ulysses'i okumasanız da Hamlet'i mutlaka okuyun. Bunun haricinde sanki kitap okumuyorsunuz da bin parçalı bir yapbozun parçalarını birleştirmeye
Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar kitabını okuyanlar bu tekniğe aşinadırlar. Kaldı ki Oğuz Atay'ın da James Joyce'tan etkilendiğini biliyoruz.
Bu kitabı okumadan önce Homeros 'un Odysseia destanını mutlaka okuyun. Hatta yine Homeros'un İlyada destanını da okuyun. Çünkü bu eserlere atıflar var. Odysseia destanından hareketle yazılmış bir roman Ulysses. On sekiz bölüm Odysseia destanını arka plana alarak ilerliyor. O yüzden Ulysses'i okumadan önce destanı okumanızı kesinlikle öneririm. İnternette de Ulysses'le ilgili bölüm bölüm açıklamalar var. Mutlaka oraları da kitapla eş zamanlı okuyun derim. Yoksa işin içinden çıkmanız çok zor. Ben bu şekilde bile çıkamadım.
Ulysses'ten önce William Shakespeare 'in Hamlet 'ini mutlaka okumuş olun. Kaldı ki Ulysses'i okumasanız da Hamlet'i mutlaka okuyun. Bunun haricinde sanki kitap okumuyorsunuz da bin parçalı bir yapbozun parçalarını birleştirmeyeReklam
Edebiyat tarihinde oldukça fazla 'okunması zor' damgası yapıştırılmış bu kitabın aslında herkesin okuması gereken bir eser olduğunu söylemek istiyorum. Böylesine sıradan olayların sanatsal bir dil ile anlatılması benim de bakış açımı kesinlikle değiştirdi. Kitabın tek bir günde geçmesi ve hayatın sıradanlığı içinde küçük detayların sanata çevrilmesi, o kadar güzeldi ki. Fazla kitap okuyan insanların ve edebiyat sevenlerin kitabı anlamakta o kadar da zorluk çekmeyeceğini, sadece kitabın okurken düşündüren bir anlatımı olduğunu söylemek istiyorum. Evet, aynı paragrafı birkaç kez okuyarak üzerine düşünmenizi sağlayan bir kitap. Ancak şunu da söylemek istiyorum ki, uzak durulması söylenen ve insanların gözünü korkutan bir kitap olan Ulysses kesinlikle bunun tam tersi. Aksine okunması, anlaşılması gereken bir kitap.
Ulysses, ilk bakışta biraz göz korkutucu olabilir, hem kalınlığıyla hem de diliyle. Ama içine girdikçe, aslında bir günü, bir şehri ve insanların iç dünyasını anlatan çok katmanlı bir roman olduğunu fark ediyorsunuz.
Dublin’de geçen bu hikâyede Leopold Bloom, Stephen Dedalus ve Molly karakterlerinin bir gün boyunca yaşadıkları, düşündükleri, hissettikleri anlatılıyor. Ama öyle düz bir anlatım değil bu; Joyce bilinç akışı tekniğini öyle bir kullanıyor ki, sanki karakterlerin zihnine girip onlarınla birlikte dolaşıyorsunuz.
Evet, anlaması kolay değil, bazı bölümlerde birkaç kez dönüp tekrar okuduğum oldu. Ama Nevzat Erkmen’in çevirisi bu konuda gerçekten çok yardımcı. Hatta Erkmen bu roman için bir de Ulysses Sözlüğü hazırlamış, ben de okurken o sözlükten sık sık faydalandım. Joyce’un ne demek istediğini anlamaya çalışırken bu sözlük küçük bir kılavuz gibi oldu bana.
Ulysses, alıştığımız romanlardan biraz farklı. Bazen yorucu, bazen çok eğlenceli ama her zaman edebi olarak çok zengin. Her okuyuşta yeni bir şey fark ediyorsunuz.
Sabırlı bir okuma gerektiriyor ama karşılığını veriyor. Eğer farklı, derin, düşündüren bir kitap arıyorsanız ve kendinize edebi bir meydan okuma yapmak istiyorsanız Ulysses’e bir şans verin derim.
Yok edebiyatta modernizm akımının en güçlü örneği olarak görülmesinin yanı sıra postmodern romanın da başlangıcı sayılıyormuşta, yok 100 yılı aşkın zamandır dünyanın en çok tartışılan ve ilham alınan yapıtları arasında yer alıyormuşta, yok zaman çizgisinin doğrusal olmaması ve bilinç akışı gibi teknikleri de içermesi nedeniyle, döneminde kaleme alınan eserlere göre oldukça farklı bir okuma deneyimi sunuyormuşta, yok romandaki olayların hem anlatıcı hem de ana karakterlerin ağzından anlatılması, hakim bakış açısı yönüyle de esere farklı bir derinlik katıyormuşta, yok bu kitabı okurken, Joyce’un edebi dehasına hayranlık duymaktan kendimizi alamayacakmışızda vs. vs. vs. ....
Yazarının bu kitabı herkes okusun diye yazdım demiş olmasına rağmen, kendim kıt aklımla, ruhunun affına sığınarak, başı boş zihnin anbean düşünüp hayal ettiklerinin kaleme alındığı, zor, okunaksız, soğuk, okuma yetisini kaybettirebilecek bir kitap olduğu düşünüyorum. Allah okuyanları bırakın okumayı düşünenlere bile sabır versin. Sinirlerimi yıprattı, resmen ömür törpüsü....
Yinede merak edenler için kitap hakkında okumaya başlamadan önce öğrendiklerimi aşağıya bırakıyorum....
DİKKAT SPOİLER İÇEREBİLİR!!!!
Ulysses, Joyce'un kendi anlatımıyla Nora BARNACLE'ı sevdiğini anladığı gün olan 16 Haziran 1904 günü Dublin'de tek bir günde geçiyor. (Romanın asıl kahramanı bir bakıma Dublin kenti. Her yıl 16 Haziran günü Dublin'de düzenlenen "Bloomsday" yani Bloom gününde, kitaptaki bölümlerde geçen yerlerin dolaşıldığı turlar düzenlenmektedir.) Kitabın konusunun, özünde son derece yalın olduğu söyleniyor. (Nedense ben bu yalınlığı algılayamadım) Öğrenci Stephen Dedalus ile serbest çalışan Yahudi asıllı bir reklam toplayıcısı olan Leopold Bloom'un karşılaştırılmalarının yapıldığı kitapta asıl anlatılan, bu
Puan vermedi·848 syf.··
Beğendi
·2025 74. kitabı
·22 günde okudu
·Okunma: 16 Kasım 2025 22:48
Doğrusu çok zor bir kitap. Ne anlamam gerektigini hala kestirebilmiş değilim. Karaterlerin iç görüleri ve sürekli değişken psikolojik ve betimsel değerlendirmeleri kitaba anlam kazandırmak açısından durumu bayağı zorlaştırmış. (Bazı yerlerde acaba çevirmen bile okuyucuyla dalga mı geçiyor diye düşünmedim değil) Uzun bir araştırma yapmayı düşünüyorum. Kitabı okumayı düşünenler de içinde önceden hazırlanmalarını tavsiye ederim.
Reklam
Reklam