Yazar:
Romain Gary (Emile Ajar)
Çevirmen:
Roza Hakmen
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
1987
İlk Yayın Tarihi:
26 Kasım 1976
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Agora Kitaplığı
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Hepimiz birer artıyızEdebiyat
“Herkes gibi, sıram gelince ben de doğdum, o zamandan beri de bir aidiyettir gidiyor. Kendimi toplamdan çıkarmak için her yolu denedim, ama bunu kimse başaramamış, hepimiz birer artıyız.”
Çok stresli bir zamanıma denk geldi bu kitap. Bir defa oturdum başına, sayısız kıkırdama, kafa karışıklığı ve anlama çabasının üzerinden günler geçtikten sonra yeniden elime aldım, korka korka. Kitaptan koptuysam korkusu, toparlayamayacağım korkusu. Hiç gerek yokmuş, nasıl dağınık bırakıp çıktıysam öyle de buldum:)
Müthiş bir kimlik karmaşası var kitapta, dağınıklıktan kastım o. Ama bu tam da yazarın istediği gibi, epeyce eğlenerek yazdığı çok belli olan bir karmaşa. Gary’nin Ajar’a dönüşmesinin hikayesi aslında. Ama dümdüz yazmak onu eğlendirmemiş olmalı ki, önce şekil değiştirip, kimliğinin içinde saklanan kim varsa onların kılığına girmiş, sonra kendini tek tek aynaya tutup o ters görüntüyü tüm kılıkları birbirinin içine geçirerek yazıya dökmüş gibi. Herkesin babası sandığı Macout Dayı, yaradılışı gereği sürünerek gezen bir piton, anlatıcı Paul Pavlowitch, Romain Gary, Emile Ajar.
Nevrotik bozukluktan müstarip, kaygıyla yaşayan, karamsarlığın dibini sıyıran, depresifliğin hakkını veren, dehşete kapılmış ve kendinden, kim olduğundan şüphe duyan bir adamın bu kadar komik olması da ancak Gary’nin kalem ucuyla altından kalkılacak bir ayrıntı.
Kendi hikayesi, kendi kimlik bölünmesi dediğime bakmayın. Bu özeleştiri gibi de eleştiri gibi de okunabilecek bir kitap bence. Toplum içindeki bireyin sancılarına, kendi olamayışımıza, ‘düzmece bir dünyada oynayarak’, rol yaparak ve rol yaptığını kendine bile unutturarak yaşayışımıza, kimi zaman piton gibi deri değiştirmemize, yerlerde sürünerek gezinmemize, tüm bu mış-gibi oluşumuza dair nefis bir eleştiri.
Şafakta verilmiş sözüm vardı ve
2024 Okuma Listesi
2. Hafta - 2. Kitap
Yalan Roman, Romain Gary'nin Emile Ajar mahlasıyla yazdığı romanlardan biri. Elimdeki, Roza Hakmen çevirisiyle Can Yayınlarından çıkmış 1999 baskısı.
Kazak asıllı bir anne ve Yahudi bir babanın oğlu olan 1914 Litvanya doğumlu Romain Gary iç savaş yüzünden göçtüğü Fransa’da annesi tarafından Fransız kültürüyle yetiştirilir. İlk romanı 1945'te yayımlanır, ilerleyen yıllarda yazdığı 30'dan fazla roman, öykü ve anı kitabıyla, Fransa'nın en üretken ve popüler yazarları arasına girer. 1956 yılında Cennetin Kökleri adlı kitabıyla Fransa'nın en önemli edebiyat ödüllerinden biri olan Goncourt Akademisi Edebiyat Ödülü’nün sahibi olur. Sonraki yıllarda Fransız eleştirmenleri yazarın kendini tekrar ettiği iddiasının ortaya atarlar. Bunun üzerine Émile Ajar adıyla yazmaya başlar. 1975 yılında Emile Ajar olarak annesi için yazdığı Onca Yoksulluk Varken adlı romanla ikinci kez olan Goncourt Akademisi Edebiyat Ödülü’nün sahibi olur.
Yalan Roman adlı kitap Paul Pavlowitch adındaki ana karakterin Emile Ajar adını kullanarak ödül aldığı bu süreci konu alır. Paul’un kendisiyle, edebiyat ortamıyla ve sosyal hayatla olan çatışmalarından yola çıkılarak yaşadığı kimlik karmaşası, “kendi olamama” sorunu temellendirilir. Karakterin kendini tanımlarken kullandığı piton imgesi deri değiştirme üzerinden kimlik değiştirme olayını vurgular. Sık sık “miş gibi” yapma oyununun üzerinde durulur. Karakter “miş gibi” yapıp maskelerle yaşadığı sürece toplum hayatında kabul görür. Maskelerini çıkardığı anda deli damgası yiyip tımarhaneye tıkılır. Gary bu romanla geçmişte yaşadığı tüm acılar için dünyadan hesap sorar.
Romain Gary 1980 yılında özel hayatındaki çalkantılar yüzünden başına silah dayayarak intihar eder. Ardında bıraktığı intihar mektubu tüm dünyaca
Pek yıldızımız barışmadı:(Romain Gary (Emile Ajar) nin ilk olarak 395.jpg)
Onca Yoksulluk Varken isimli kitabını okumuş ve bayılmıştım. Doğal olarak yazarın bütün kitaplarını seveceğimi sandım ama yanılmışım. Bu kitap pek benlik değildi. Bilinç akışı tekniği benlik değil artık iyice anladım. Kitap bir şekilde okutuyor kendini ama sonunda bana sorsanız ‘Bu kitap ne anlatıyor?’ diye, cevap veremem herhalde. Serim - düğüm - çözüm candır azizim. Yine de okuyacaklara iyi okumalar diliyorum:)Edebiyat
Romain Gary (Emile Ajar) nin ilk olarak Onca Yoksulluk Varken isimli kitabını okumuş ve bayılmıştım. Doğal olarak yazarın bütün kitaplarını seveceğimi sandım ama yanılmışım. Bu kitap pek benlik değildi. Bilinç akışı tekniği benlik değil artık iyice anladım. Kitap bir şekilde okutuyor kendini ama sonunda bana sorsanız ‘Bu kitap ne anlatıyor?’ diye, cevap veremem herhalde. Serim - düğüm - çözüm candır azizim. Yine de okuyacaklara iyi okumalar diliyorum:)
Açlıktan, sefaletten, soykırımdan, savaşlardan, acı veren tüm olaylardan uzakta olmanız sizi masum mu yapar? Sorumluluk, bu eylemleri gerçekleştiren kişilerde mi, yoksa toplumun bütün bireylerinde mi? İşte Emile Ajar bu kitabında dünyada yaşanan tüm acılardan kendini de sorumlu tutuyor.
Böyle bir dünyada yaşamak istemiyor. Bu yüzden 'aidiyet duygusu'la büyük bir derdi var. Bir 'hiç' olamayı başarabilirse tüm bunlardan kurtulabileceğini düşünüyor. Hiç olmak ve bilinçten kurtulmanın yolunu da tabi ki delirmekten geçiyor. Oysa kensine göre normal olduğu için tedavi görüyor.
"Tedavi görüyorum da denebilir, ama normal olduğum için. Dışarıdayken normal davranışlarım dikkati çekiyor. Uyum sağlamayı öğrenmek için delillerin yanındayım."
Ona göre gördüğümüz dünya tamamen sahte.
"Biraz rahatladım, artık halüsinojen değildim, gerçeği görmüyordum artık; gördüklerim bir masa, bir iskemle, her gün hikâyelerdi, hepsi sahteydi, işler yolundaydı yani."
Onun için iyileşmek bilinçsizleşmek demek ve bu noktada sağlam bir tokat geliyor.
"Artık bilinçli olma tehlikesiyle karşı karşıya değildim ve seve seve yaşıyordum (...) kimse evime gelmiyordu. telefon eden de olmuyordu artık. Dünyanın hiçbir yerinde acı çekilmiyordu. İyileşmiştim basbayağı iyileşmiştim."
Tüm bu toplumsal eleştiriler bir yana 'Ne için yazıyoruz?' sorusuna da cevaplar arıyor. Kendisi dünyanın acılarınlarından kurtulmak, bir noktada iyileşmek, içini boşaltmak için yazıyor. Aynı zamanda "acının sanatsal bir amaç uğruna kullanılmasını" da kabul edemiyor. Hatta kelimelerden para kazanılmasını rezilce buluyor.
"Güzeller güzeli kelimeler gördüm, herkesin sırtından geçinir, utanma nedir bilmeden öyle ücretleri alırlardı ki..."
Ama yazmaktan da vazgeçemiyor hem kendini rahatlatmak hemde 'hiç' olma çabası yüzünden.
"Dediklerine
Kendisini, kendisinden çıkarttığı !!!!Edebiyat
Deli damgası yediğiniz andan itibaren herkes size iyi niyetle yaklaşır, çünkü delilik politik değildir." Romain Gary …syf 49
Romain Gary ‘nin kendisini kendisiyle çarptığı ,kendisinden Emile Ajar ‘ı yarattığı (ve daha kim bilir hangi isimleri vardı ), kendisini iyileştirmek adı altında aslında -kendisine yaşamaya mola verdiği dönemler - tımarhaneye kapatan tüm sistemle kavga ettiği ,aslında bizleri – yani herşey normalmiş gibi kurallara uyarak yaşayanları – normal dışı gören uyumlu insanı , mış gibi yaşayan olarak tanımladığı ,gerçekliğin aslında bir sanrı olduğunu düşünen bir kişiliğin bakış açılarını anlatıyor. Yaşamının sonuna gelmiş bir kişinin hayatındaki tüm geçmiş acılarının hortlattığı ve aslında bir nevi hesap sorduğu bir roman .Bu romanı anlamak için yazarın yaşam öyküsünü mutlaka bilmeniz gerekiyor çünkü Emile Ajar , oldukça otobiyografik kitaplar yazan bir yazar .Yazar bu kitapta ,ruhunun kaoslarını , günlük hayatın kabuslarını ,geçmişin ayak izleri üzerinden çarpıtarak söze döküyor.
Litvanya asıllı ,Fransız yazar ,14 yaşında annesi ile birlikte Fransa’ ya göç ediyor ve bu ülke vatandaşı oluyor. Yazar kazak tatarı anne Yahudi babası olan kendisi de epey yakışıklı bir yazar . Annesi, sanatın her alanının da yetiştirmeye çalışıyor oğlunu ama en son olarak edebiyatta yetenekli olduğuna kanaat getirilince bu yönde teşvik ediliyor .Büyümesinde , yetişmesinde bunca katkısı olan kadın ise ne yazık ki çocuğunun ilk kitabını göremeden vefat ediyor .
‘’ Şahsımı Fransa’ insanlığa bağışlamıştım . İnsanlık bana acılarını verdi, ben de karşılığında ona bir kitap verdim. Ödeştik . Lanet olsun edebiyat hepimizden üstün ‘’ …syf 155
Romain Gary , eleştirmenlerin sürekli kendisini tekrarlıyor yorumlarına kızıp kendisine başka bir ad
İnsan her zaman sandığından daha pistir.
Puan vermedi·192 syf.··
Beğendi
·2022 19. kitabı
·10 günde okudu
·Okunma: 14 Mart 2022 13:46
Yalan-roman..kapanmayan kitaplar bir kere açıldımı asla kapatamıyorsun,bitmeyen bir huzursuzlukla hep seninle dir.edebiyat hayali romanlarla dolu sana hülyalı hayaller satar senin duygularını sömürür kenara çekilip göbeğini kaşıyan dayılar gibi sana sırıtırlar..Deli ajar anlatıyor hiç susmadan kendini,beni seni,büyük olan katilleri,vanpirleri büyük bir hayal dünyasına gerek yok sadece acıları bir araya getiriyor.konu eksikliği hiç yok zaten olmazda niye olsun ki.!Diyor ajar.
Onca yoksulluk varken kitabıyla tanışmıştım ajarla yalan romanla da iyice akraba olduk.akrabalık kanla olan biyolojik pisliktir diyor yazar işte biz o tür bir akraba değiliz…kitapları film anlatır gibi anlatmayı hiç becermem çünkü ezberden okumuyorum.bana sadece hissettirdiği şeyleri dile getire bilirim.:)
Yalan-roman
Yapay olarak. Öyle umutlan'dım ki, çırılçıplak sokağa koşup, "Yaşasın!" diye avaz avaz bağırmaya başladım. Beni ânında karakola götürdüler, Komiser Paternel'e artık başlangıç olacağını, sonunda kendimizi doğuracağımızı, artık orospu çocuğu değil, kendi eserimizin evladı olacağımızı, başlangıç geni, aynasızları ve nükleer ideolojisi olmayan bir insan türü olabileceğimizi açıkladığımda hepsi birden üstüme çullanıp suratımı dağıttılar. Ama bu benim umudumu kırmadı; sokaklarda koşarak bildiriler dağıtıp artık baba kalıtımının sona erdiğini haykırmamı engellemedi. Beni hastaneye tıktılar.:))huzurlu okumalar:)))
“Kentler, öldürülüp de sonra yaşamak için işlerini ayarlayan insanlarla dolu.”
Kimlik karmaşasının, çatışmasının izleğinde -miş gibi yapmanın, maskelerin toplum tarafından kabul görmesini eleştiriyor Emile Ajar #yalanroman da. İronik, Ajar adıyla yazdıkları Romain Gary adıyla yazdıklarından daha çok sevilmiş.
#romaingary kendisini tekrar etmekle eleştiriliyor ve Emile Ajar kimliğiyle yazmaya başlıyor. Fransa’da bir yazara sadece bir kez verilen Goncourt Ödülünü tekrar kazanıyor ve eleştirmenlerin dikkatini Ajar-Gary benzerlikleri çekiyor. O da Ajar kimliğine bürünmeye yeğeni Paul Pavlowitch’i ikna ediyor.
Yalan-Roman bu konu üzerine bir kurmaca. Anlatıcı Paul Pavlowitch nasıl #emileajar olarak yazmaya karar verdiğini anlatıyor bir nevrotiğin hezeyanlarında. Tanrı-Baba imgesiyle sorununu Macout Dayı karakteriyle veriyor. O da kurgudaki Romain Gary :)) Tam bir -mış gibi yapma durumu, hepsi Gary.
Ajar olayı Gary’in intihar mektubuyla ortaya çıkıyor. İntihar mektubunun son iki cümlesi: “Çok eğlendim, teşekkür ederim. Hoşçakalın.”
Ajar - Gary arasında benzerlikler var özellikle ‘piton’ dikkat çekici. Deri değiştirmek ve kimlik değiştirmek vurgusu olabilir diye düşünüyorum. Ajar çağın sorunlarını eleştirilerini alayın arasında veriyor, çelişkili yalan ifadeler arasında çağın acımasızlığı. Komiğin verdiği dehşet çarpıcı. Gary ise dehşetin içinde komikliği kullanıyor. İki versiyonundan birer kitap okuduğum için genelleme yapmak için erken, diğer kitaplarını da okuduğumda :)) Gary sadece yazar olarak değil, düşünce biçimi duruşu ile de beni etkiliyor. Seviyorum. Söylememe gerek var mı? Bence en azından bir kitabı okunmalı zaten sonra uzaklaşmıyor insan:)
"Çok eğlendim, teşekkür ederim. Hoşçakalın."Romain Gary (Emile Ajar) Fransız edebiyatının deli ve özgün yazarlarından Roman Kacew, Romain Gary, Émile Ajar hatta bazı kaynaklara göre Fosco Sinibaldi ve Shatan Bogat. Evet hepsi tek bir hayatla yetinemeyecek kadar sınırsız, deli ve tuhaf olan tek bir yazar. Aynı zamanda yönetmen, senarist, II. Dünya savaşı pilotu ve diplomat. Bir yazar, nasıl her kitapta farklı karakterlere farklı kimlikler ve hayatlar sunabiliyorsa, kendisi için de ‘Bir yazar tek bir kimlikten ibaret değildir’ der. Sürekli aynı tarz romanlar yazması ve kendini tekrarlaması yönünde gelen eleştirilere karşı bir oyun oynamaya karar verir ve yazar olarak kullandığı Romain Gary kimliğinin yanında kendine bir (aslında üç) kimlik daha yaratır. Daha öncesinde Cennetin Kökleri kitabıyla aldığı, en prestijli edebiyat ödülü olan, bir kişiye hayatı boyunca sadece bir defa verilebilen Goncourt Edebiyat Ödülünü bu defa Ajar olarak alır ve aynı kişi iki farklı isimle alkışlanır. 1980’de Romain Gary ardında bıraktığı bir mektupla intihar edene kadar bunu kimse bilmez. Mektubunun bir cümlesinde ‘nihayet kendimi bütünüyle açığa vurabildim’ diyerek oyunu kazandığını bize de gösterir, mektubunu şöyle bitirir "Çok eğlendim, teşekkür ederim. Hoşçakalın." ve Fransız edebiyatının iki önemli yazarı aynı anda ölür.
Yalan-Roman Ajar'ın doğuşunu, ‘kendim kurmaca olduğuma göre belki de kurmacaya yeteneğim vardır’ diyerek yazdığı Koca Tembel’i ve diğer kitaplarının süreçlerini, geri çevirdiği ödülünü kurgulayarak, yine kendine has mizah anlayışıyla anlatan aynı zamanda otobiyografi niteliğinde bir kitap. Romain Gary, Émile Ajar olurken nasıl bir kurgu şöleni yarattı okumak isterseniz öncesinde Koca Tembel’i okumanızı ve Émile Ajar’ın iç sesini kendisinden bir de orada dinlemenizi tavsiye ederim.
‘Yüzlerce imza attım; hücremdeki halı, takmaEdebiyat
Romain Gary (Emile Ajar) Fransız edebiyatının deli ve özgün yazarlarından Roman Kacew, Romain Gary, Émile Ajar hatta bazı kaynaklara göre Fosco Sinibaldi ve Shatan Bogat. Evet hepsi tek bir hayatla yetinemeyecek kadar sınırsız, deli ve tuhaf olan tek bir yazar. Aynı zamanda yönetmen, senarist, II. Dünya savaşı pilotu ve diplomat. Bir yazar, nasıl her kitapta farklı karakterlere farklı kimlikler ve hayatlar sunabiliyorsa, kendisi için de ‘Bir yazar tek bir kimlikten ibaret değildir’ der. Sürekli aynı tarz romanlar yazması ve kendini tekrarlaması yönünde gelen eleştirilere karşı bir oyun oynamaya karar verir ve yazar olarak kullandığı Romain Gary kimliğinin yanında kendine bir (aslında üç) kimlik daha yaratır. Daha öncesinde Cennetin Kökleri kitabıyla aldığı, en prestijli edebiyat ödülü olan, bir kişiye hayatı boyunca sadece bir defa verilebilen Goncourt Edebiyat Ödülünü bu defa Ajar olarak alır ve aynı kişi iki farklı isimle alkışlanır. 1980’de Romain Gary ardında bıraktığı bir mektupla intihar edene kadar bunu kimse bilmez. Mektubunun bir cümlesinde ‘nihayet kendimi bütünüyle açığa vurabildim’ diyerek oyunu kazandığını bize de gösterir, mektubunu şöyle bitirir "Çok eğlendim, teşekkür ederim. Hoşçakalın." ve Fransız edebiyatının iki önemli yazarı aynı anda ölür.
Yalan-Roman Ajar'ın doğuşunu, ‘kendim kurmaca olduğuma göre belki de kurmacaya yeteneğim vardır’ diyerek yazdığı Koca Tembel’i ve diğer kitaplarının süreçlerini, geri çevirdiği ödülünü kurgulayarak, yine kendine has mizah anlayışıyla anlatan aynı zamanda otobiyografi niteliğinde bir kitap. Romain Gary, Émile Ajar olurken nasıl bir kurgu şöleni yarattı okumak isterseniz öncesinde Koca Tembel’i okumanızı ve Émile Ajar’ın iç sesini kendisinden bir de orada dinlemenizi tavsiye ederim.
‘Yüzlerce imza attım; hücremdeki halı, takma
Emile Ajar'ın namı diğer Romain Gary'nin "Onca Yoksulluk Varken" romanını okuduktan sonra benzer bir romanlar karşılaşacağımı ummuştum ama yanılmışım. Daha çok, nasıl Emile Ajar olduğunu açıklıyordu. Bu romanı anlayabilmek için nevrotik aforizmalara aşina olmanız, Emile Ajar'ın hikayesini bilmeniz şart. Yoksa okuduklarınız size deli saçması gibi görünebilir .)
Bu yazarın en az bir kitabını okuyup diline ve kişiliğine hakim olduktan sonra bu eseri okumanızı önererek başlamak istiyorum incelememe.
Burada bir roman okumuyoruz, yazarın Fransa'da her yazarın yalnızca bir kere aldığı ödülü nasıl iki kere almayı başardığını okuyoruz. Gerçek adı neydi, takma adı neydi diye kafanız çok karışacaktır bu yüzden detaylıca anlatacağım.
Yazarın asıl adı Romain Gary. Fransa'da oldukça önemli Gouncourt ödülünü almayı başarıyor. Romain Gary, eleştirmenlerin sürekli kendisini tekrarlıyor yorumlarına içerlenerek başka bir isim buluyor bu ismi yayıncısından bile gizliyor. Romain Gary, ismiyle bastığı romanlar daha normal hikayelerken oluşurken Emile Ajar ismiyle yazdığı romanlarda sıradışı ve daha özgür bir anlatım kullanıyor. Çoğu kişi Emile Ajar ismiyle yazdığı kitapları daha çok beğeniyor. Hatta bu iki ismi sürekli kıyaslayıp duruyorlar.
Yazar her iki isimle de Fransa‘nın en prestijli ödülü olan Goncourt ödülünü almayı başarıyor. Böylece bu ödülü iki kere alan tek yazar oluyor. Hatta yazarın bu isimlerin dışında da başka isimler kullanarak kitap yazdığı da biliniyor intihar mektubunda bunu açıklıyor. Yalan Roman eserinin tam olarak konusu.
Yıllar sonra intihar ediyor ve yazdığı mektubunda bunları açıklayıp şöyle diyor;
"Çok eğlendim, teşekkür ederim hoşçakalın!" Diyor.
İşte bu süreci anlatıyor. Ödülü verdikleri kişi de eleştirdikleri kişi de aynı :) Ben bu hikayeyi hep çok etkili bulurum tüylerim diken diken olur her anlattığımda. Otobiyografik bir eser ancak bilinç akışı tekniğiyle yazılmış ve içinde bolca nevrotik aforizmalar barındırdığı için okuma sürecim ağır ilerledi.
Yazarın Onca Yoksulluk Varken eserini tavsiye ederim. Tüm kitaplarını okuduktan sonra bu kitabını okusaydım dedim kendi kendime.
okunmaya değer bir eser ancak büyük
Yazar Hakkında
Romain Gary (Emile Ajar)Yazar · 14 kitap
1914, Litvanya doğumlu. On dört yaşında Fransa’ya geldi, hukuk öğrenimi gördü, 1940 yılında ‘Fransa’ya Özgürlük’ ekibine ve savaşa katıldı. Fransa’nın 2. Dünya Savaşı’ndaki kahramanlarından biriydi, Legion d’honneur nişanına layık görüldü. Yazarlığı yanında diplomatlık yaptı.
İlk romanı Polonya’da Bir Kuş Var – Avrupa Eğitimi, dışişleri bakanlığında çalışmaya başlamasıyla aynı zamanda yayınlandı. Onca Yoksulluk Varken‘de olduğu gibi ‘Émile Ajar’ takma adıyla da kitaplar yazdı ve her iki kimliğiyle iki ayrı Goncourt Ödülü sahibi oldu. Eşi ünlü Fransız oyuncu Jean Seberg’in 1979′daki trajik ölümünün ardından 1980’de kendi eliyle hayatına son verdi.
Yazarın kaleme aldığı çok sayıda romandan Agora Kitaplığı’nda yayınlananlar şunlardır: Şafakta Verilmiş Sözüm Vardı (2012), Cennetin Kökleri (2012), Kadının Işığı (2012), Biletiniz Buraya Kadar (2012), Polonya’da Bir Kuş Var – Avrupa Eğitimi (2012), Uçurtmalar (2012) ve Emile Ajar takma adını kullanarak kaleme aldığı Onca Yoksulluk Varken (2009), Yalan-Roman (2011), Koca Tembel (2011) ve Kral Salomon’un Bunalımı (2011).
395.jpg)
307.jpg)
