Odintsova, Bazarov'a yan yan baktı.
"Mutluluktan söz ediyorduk sanırım. Ben size kendimi anlatıyordum. Bu arada mutluluk sözcüğünü kullandım da aklıma geldi. Söyleyin, neden müziğin, hoş bir akşamın, sevdiğimiz insanlarla keyifli bir sohbetin tadını çıkardığımız anlarda bile bütün bunların gerçek mutluluk olmadığı, yalnızca bir yerlerde bekleyen, sınırsız, başka türlü bir mutluluğa gönderme olduğu hissine kapılırız? Nedendir bu? Yoksa siz böyle bir şeyi hiç hissetmiyor musunuz?"
"Atasözünü bilirsiniz: nerede yoksak, orası iyi" dedi Bazarov (…)
Bunlara inanırsak kurtarabiliriz kendimizi.Lethe ırmağını mutlu geçer, ruhumuzu kirletmeyiz...her iyiliği, her kötülüğü yapmak elindedir, o zaman hep bizi yukarılara götüren yolda yürürüz; nerede, nasıl olursa olsun doğruluktan bilgelikten ayrılmayız...Hem bu dünyada mutlu oluruz o zaman hem de anlattığımız o bin yıllık yolculukta.
bu kadar sıkıntılı olmanın bir sebebi olabilir mi? hayatında neler oluyor? canını yakan, değiştirmek isteyebileceğimiz bir şey var mı? doktorum bu soruları sormuş olsaydı dahi yanıt veremezdim sanırım. yüzüne boş boş bakardım tahminen. iyi bir hayatım olduğunu söylerdim. bazı sorunlar yaşamıştım elbette; ama mutsuzluğumun -hele bu ölçüde bir mutsuzluğun- herhangi bir nedeni yoktu.
mutluluk yaratan doğru kimyasalları üretemeyen arızalı bir beynim varsa şayet, böyle sorular sormanın ne anlamı var? zalimlik değil mi bu? bunamadan mustarip olan bir hastaya anahtarlarını nerede bıraktığını niye hatırlayamadığını sormazsınız. aptalca bir soru bu. tıp fakültesine gitmediniz mi siz?
Bütün mesele şudur: ben ne istediğimi bilmiyorum.
Belki bütün istediğim mutlu olmaktır. Ama
"Mutlu olmak için neye ihtiyacın olduğunu
söyle, o zaman sana ne yapman gerektiğini söyleyebilirim" cevabı, bu mükerrer cevap, yetmiyor, çünkü ben mutlu olmak için neye ihtiyaç duyduğumu bilmiyorum. Belki biri diyebilir ki: "Mutluluk için hikmete ihtiyacın var" —iyi ama, hikmet nedir? "Mutluluk için, seni hür kılacak hakikate ihtiyacın var"— peki, bizi hür kılacak hakikat nedir? Onu nerede bulabileceğimi bana kim söyleyecek? Ona gitmek için kim bana rehberlik edecek