Nuri Tuğ
@nuritug
MÖ 545'ten sonra İran'ın eski halklarından hiçbiri bir daha bağımsızlığını kazanamamış, hepsi de o güne kadar en aşağı seviyede görülen Perslerin çizmesi altında ezilmişlerdir. Bundan en fazla payı Medler almıştır, çünkü onların önder tabakası kılıçtan geçirilmiş, kendi dillerinde konuşmaları bile yasaklanmış, isimleri değiştirilmiştir. İran'ın bugün anladığımız manada İran oluşu, Med gücünün çöküşü ile alakalıdır.
Şöyle ki, Asurlular bir kısım Manna'yı esir alıp Suriye'nin kuzeyine tehcir etmişlerdir. Bu sürgünler, kavimleri veya memleketleri esas alınarak listelenmiştir. Memlekete mensubiyetin aynen günümüz Türkçesindeki gibi -li ekiyle yapılması çok ilginçtir: İllili, Billi, Sangilli.156
Ünlü Akkad imparatoru Naram-Sin'in MÖ 2000'de yaptığı Anadolu seferinde, ona karşı savaşan Doğu Anadolu krallıklarından biri de Tourki veya Turkidir; kralın adı ise İlşu-Nail'dir.¹⁵³ Buradaki ilk kelime ilçi'yi çağrıştırıyor. Bu ise açık şekilde Türkçedir ve muhtemelen devlet başkanlığı ünvanıdır.
Artık Kuttilerin veya Kutların diliyle ilgili ayrıntılı verilere sahibiz ve güzel çalışmalar yapılmıştır. Bunlar Kutçanın şüphe götürmez şekilde Türkçe ile bağlantılı olduğunu göstermiştir.¹⁴⁷ Landsberger'e dayanan E. Memiş, bunların bölge tarihinde Türklerle en yakından ilgili topluluk olduklarını aktarır.¹⁴⁸
Urartu kelimesi anlaşıldığı kadarıyla 'dağlık bölge' demekti.¹⁴² Bu da Türkçe ve komşuluğundaki dillerin en ortak kelimelerinden biri olan "yükseklik > dağ > orman > ülke > şehir" anlamındaki or köküne götürür.¹⁴³