Tüm İnsanlık Adına Yazılmış Tam Bir Baş YapıtEdebiyat
GİRİŞ
"Hayat nedir ? Acılar Vadisi. Dünya nedir ? Hissiz insan kalabalığı."
19.yüzyıl Rus edebiyatının en önemli yazarlarından birisi olan Nikolay Gogol, Rusya'nın kokuşmuş bürokrasi sistemini, toplumun gerçek yüzlerini ve devlet yönetiminin eksik yönlerini eleştirel bir bakış açısı ile eserlerinde yer vermektedir. Sadece Rusya'da değil, tüm dünyada edebi saygınlığa sahip olan Gogol, eserlerinde sınıfsal açıdan burjuva insanları yerine sıradan insanlara yer vermiş, böylece her bir okur kitaptaki karakterler ile empati kurarak, kendi günlük hayatı ile özleşleştirmiştir.
Nikolay Gogol, 1809 yılında Ukrayna'nın Soroçinski köyünde dünyaya geldi. Bazı eserlerinin esin kaynaklığını yapan ve yaşadığı coğrafya olan Kazaklar sebebiyle hayatının önemli bir bölümünü burada yaşayarak geçirmiştir. Babası amatör olarak tiyatro oyunları yazıyordu ve Gogol'ün tiyatroya olan ilk deneyimleri babasını izlerken olmuştur. Hayatının ileri safhasında kazak kültürü ve çocuklukta yaşadığı birçok olay vesilesiyle birçok eser yazmış, dünya edebiyatına damgasını vurmuştur. Dünyaca ünlü bazı eserleri şunlardır; Palto, Burun, Portre, Bir Delinin Anı Defteri, Taras Bulba, Müfettiş.
Gogol, hayatının belirli önemli bir zamanında Rusya'nın Petersburg şehrinde geçirmiştir. Burada çeşitli devlet kurumlarında görev yapmış ve en yakın dostu olan yazar Aleksandr Puşkin ile bu şehirde tanışıp beraber edebiyat sohbetleri gerçekleştirmiştir. Eserlerinin bazılarına esin kaynaklığı yapan bu şehir, özellikle yakın dostu Alexandr Puşkin'in Gogol için Ölü Canlar'ı yazma fikri vermesi onun hayatının dönüm noktalarından biri olmuştur.
Gogol eserlerinde hiciv trajik grotesk ve fantastik öyküler ve tiyatro yapıları kaleme almıştır. Gogol'ün eserlerinde en çok kullanıldığı yazım türü olan "Grotesk" dediğimiz edebi
Gerçekten bayıldım! İnanılmaz zengin, katmanlı ve yaşayan bir dünya kurmuş. Uzun zamandır benzer temalarda fantastik kitaplar okuyordum ama bu kitap bambaşka bir soluk gibi geldi. Bir de insanın kendi kültürüne yakın bir kitabı böyle fantastik bir dünyada okumak bana çok iyi geldi. Oh ya dedim sonunda kendi kültürümü görüyorum, çok uzun süredir ayrı kalmışım :) İnsanların selamlaşma şekilleri bile okumak çok keyif verdi.
İçinde cinleri de barındıran bu evren benim için tamamen yeniydi, daha önce böyle bir fantastik kitap okumamıştım ve bu farklılık hikâyeyi benim için çok daha etkileyici yaptı. Orta Doğu esintileriyle kurulan o atmosfer, karakterlerin derinliği ve politik entrikalar beni resmen içine çekti.
Hiç düşünmeden ikinci kitaba geçiyorum!
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Bireyin adı yok...Felsefe-Düşünce
Gasset’in ölümünden sonra yayımlanan olgunluk dönemi şaheseri diyebileceğim İnsan ve Herkes, sosyolojiyi kuru bir istatistik veya kurumlar tarihi olmaktan çıkartıp, insanın ontolojik trajedisi üzerinden yeniden tanımlayan kışkırtıcı bir metin olma özelliği taşımış ve gayet de güzel bir eser ortaya çıkmış. Gasset, bu kitabında devlet, hukuk veya sınıf gibi makro kavramlardan ziyade selamlaşma, dil, gelenek ve dedikodu gibi mikroskobik toplumsal kullanımların bireyi nasıl esir aldığını inceliyor.
Biraz daha detaya inelim.
Gasset, felsefesini sarsıcı bir önkabulle başlatıyor: İnsan hayatı, özünde ve en derin katmanında radikal bir biçimde yalnızdır. Gerçek ve otantik bir varoluş, ancak insanın dış dünyanın gürültüsünden kopup kendi içine çekilmesiyle mümkündür. Dış dünya, diğer insanlar ve eşyalar, sürekli olarak bireyi dışarıya çağırır, onu kendi merkezinden savurur. Atölyesine kapanıp dış dünyayla doğrudan teması reddeden, sadece kendisine ulaştırılan fotoğraflara bakarak yağlı boya portreler çizen asosyal bir zihnin yaşadığı krizler, bu kavramlar üzerinden kusursuzca okunabilir. Dışarının (müşterilerin, siparişlerin, beklentilerin) yarattığı o boğucu dışa savrulma haline karşı, ressamın tuvaller, fırçalar ve boya kokuları arasındaki o izole atölyesi, aslında Gasset'nin bahsettiği kendi içine dönüşün sığınağıdır. Ancak bu sığınak, yaratıcılık için elzem olsa da, aynı zamanda kendi başına ağır bir psikolojik yük olma riski de taşır.
Peki bu kitabı diğerlerinden ayıran en önemli özellik nedir diye soracak olursanız hiç şüphesiz toplum kavramına getirdiği eleştiridir derim. Gasset'ye göre toplum, bir araya gelmiş bilinçli bireylerin oluşturduğu organik bir bütün değil; ruhsuz, anonim ve mekanik bir baskı aygıtıdır. Bu aygıtın adı "Herkes"tir -başlığa uygun yazdım.
*
zaman çarkı 1-2-3
herkese selam. zaman çarkı serisinin üçüncü kitabını bitirmiş bulunmaktayım ve söyleyeceklerim var. aslında seriyi bitirip tüm kitaplar dahilinde genel bir inceleme yazmak istiyordum ama bu noktada o kadar doluyum ki içimdekileri kısaca bile olsa dökmem gerekiyor. serinin genel hayran kitlesi düşünüldüğünde söyleyeceklerimin çoğu kişi tarafından kabul görmeyeceğinin farkındayım, ama incelememi okumaya başlamadan önce bütün bunların benim kişisel düşücelerim olduğunu bilmenizi istiyorum. ilk üç kitaptan spoiler içerecek. gerçi karınca hızıyla ilerlediğimiz için ne kadar spoiler sayılacağı da tartışılır hahaha:)
öncelikle yazım tarzının beni -henüz üçüncü kitapta olmama rağmen- ne kadar da yorduğundan bahsetmek isterim. o kadar çok betimleme var ki bir yerden sonra neyi niçin okuduğunu sorgulatıyor insana. ve burada şunu da netleştirmek isterim ki betimleme okumaktan hiç rahatsız olmam, hatta güzel yazılmış betimlemeleri okumayı severim de -ki ilk kitabı okurken yazarın yazım tarzından oldukça keyif almıştım. ama seri ilerledikçe jordan'ın betimlemeleri bana keyif vermekten ziyade eziyet etmeye başladı. tekrarlar o kadar arttı ve olay ilerleme hızı o kadar düştü ki hikaye olduğu yerde genişlemeye çalışıyor şu an. bu noktada betimlemeler araç değil, amaç ve ben bu yazımı kişisel olarak çok verimsiz buluyorum.
bol betimlemelerin aksine ayrıntı dağılımı da gerçekten çok dengesiz. yazar şehir mimarisini, mekan görünümlerini, yemekleri, kıyafet kesimlerini hatta yerel şarkıların sözlerinin altında yatan derin analizleri bile sayfalarca en absürt detayına kadar betimliyor ama kritik sahneleri birkaç kısa paragrafla geçiyor sadece. basit bir örnek vereyim mesela; egwene'in seanchan tarafından tutsak edilmesinin yarattığı travma. olayın egwene üzerindeki etkisi çok güçlü
Tamam, kesinlikle alışılmışın dışında karakterlerin olduğu romantik kitaplar okumayı seviyorum. Clecanian serisini bayılarak okumuş biri olarak bu seriyi bulduğumda çok heycanlandım.
Hangi serinin daha önce yazıldığını bilmiyorum ama ilk Clecanian’ı okuduğum için bu seride biraz tekrara düşmüş gibi hissettim. Yine nesli tükenme tehlikesinde olan bir halk, kadın sayısının azlığı ve ruh eşi bağları. Bu aynılık benim için sorun değil çünkü zaten bu evreni okumayı seviyorum ama tekrara düşen kitaplar okumayı sevmiyorsanız bunları göz önünde bulundurun.
Bir çırpıda okunabilen, okurken fazla bir şey beklememeniz gereken bir kitaptı. İkinci kitaptan dolayı bu kitapa pek güzel yorum yapamıyorum çünkü ikincisi açık ara favorim. Kitabın sonlarına doğru yazarın notu doğrultusunda ilkini okumayı bırakıp ikinciye geçtim. Onu birazdan yorumlayacağım ancak ikinci kitap doğal olarak ilkine olan bakış açımı biraz değiştirdi. Vektal Raashoh’un yanında biraz daha sığ bir karakter olarak kaldı. Tabi yine tatlı bir karakter (ilk selamlaşma biçimini saymazsak).
Satran(k)1000Kitap
Kitap, anlatıcının dünyaca ünlü bir satranç şampiyonunun hikayesini anlatması ile başlıyor.
“Yolcu gemisinde satranç şampiyonu Mirko Czentovic var!”
Aslında olay örgüsünün bu karakter üzerine kurgulanacağı düşünülse de asıl kurgu, Czentovic’e karşı satranç oynayan yarım düzine adama dahil olup, inanılmaz taktikler vererek beraberlik duygusunu tattıran Dr. B ile şekilleniyor.
Bu beraberliği kendine yediremeyen Czentovic aniden çıkan bu Bey’e bir rövanş teklif ediyor. Hikayenin bundan sonraki kısmında anlatıcının Dr. B’ yi ikna çabaları sonucunda Dr. B hikayesini anlatmaya koyuluyor.
Açıkçası kitapta basit bir anlatım var ve pek ilgi çekici değil ama bir solukta okunabilecek 62 sayfalık(bendeki basım 62 sayfa) bir kitap için yeterli sayılabilecek bir olay örgüsü mevcut.
Kitap üzerine anlatılacak pek bir şey yok ama kitapta geçen “Ben satrancı sadece oynuyordum.”
Cümlesine benzer bir cümle kurup “Ben kitabı sadece okudum.” dememek adına kitaptan birkaç alıntı çıkardım ve en azından karakterin bu cümleler üzerine ne düşündüğünü kendi açımdan sizlere aktaracağım.
Dr. B, bu cümleleri bir hücrede tutuklu (tam anlamıyla hücre sayılamaz) kaldığı süreci anlatırken kullanıyor.
Not: tam olarak hücre sayılmaz çünkü psikolojik bir etki yaratmak adına Dr. B diğer tutuklular gibi bir hücreye değilde daha temiz şahsi bir odaya kapatılıyor burada amaç kimseyle ve hiçbir şeyle etkileşim kurmayıp tutukluyu yalnız bırakmak ve bir süre sonra bu “kendi ile baş başa kalma” hâline dayanamayacak boyuta getirip itirafı sağlamak.
Dr. B tutukluluk sürecinde devamlı sorguya götürülüyor ve bilinçli olarak sorguya alınmadan önce saatlerce bekletiliyor. Ve bu bekleyişi şöyle ifade ediyor;
“Beklemek korkunçtu. Anlamsızca, bir saat, iki saat, üç saat bekletiyorlardı.”
Normal bir insan için