Vladimir Nabokov’un Rusça döneminin en parlak, en hüzünlü ve geometrik şaheseri olan Lujin Savunması, 1930; deha ile cinnet, zihnin kurguladığı soyut dünya ile hayatın acımasız gerçekliği arasındaki o ölümcül çatışmayı işleyen kusursuz bir psikolojik romandır. Çocukluğunda bulduğu satranç tahtasında dış dünyanın kaotik kırılganlığından kaçacak bir sığınak bulan Aleksandr İvanoviç Lujin’in hikâyesi; Nabokov’un elinde basit bir takıntı öyküsü olmaktan çıkıp, kaderin kaçınılmaz hamleleriyle örülü varoluşçu bir kapana dönüşür.
Lujin için gerçeklik, siyah ve beyaz karelerin üzerindeki matematiksel kombinasyonlardan ibarettir. O, hayatı yaşanacak bir süreç değil, her an bir yerlerden saldıracak görünmez bir rakibe karşı geliştirilmesi gereken mutlak bir "savunma hattı" olarak görür. Nabokov, kahramanının zihnindeki bu klostrofobik daralmayı, satranç terimlerini edebi birer metafor olarak kullanarak ansiklopedik bir titizlikle ve soğuk, şairane bir realizmle dokur. Lujin’in İtalyan büyükusta Turati’ye karşı geliştirmeye çalıştığı o kusursuz, sızdırmaz savunma; aslında deliliğin sinsi adımlarına ve hayatın kontrol edilemez doğasına karşı verilmiş beyhude bir savaştır.
Disneyland'den Daha Gerçek Bir DünyaFelsefe
Puan vermedi
Jean Baudrillard'ın Simülakrlar ve Simülasyon kitabı, okurken insana bir kitap değil de zihnin duvarlarını söken bir deneyim yaşatıyor. Baudrillard'ın derdi gerçekliği açıklamak değil; aksine bize "gerçek dediğimiz şey gerçekten var mı?" sorusunu sordurmak.
Kitabın merkezindeki fikir şudur: Modern insan artık gerçeklikle değil, gerçekliğin kopyalarıyla yaşamaktadır. Bir zamanlar imgeler bir şeyi temsil ederdi; bugün ise temsil ettikleri şey ortadan kalkmış, geriye yalnızca imgeler kalmıştır. Baudrillard buna simülakr der.
Televizyon, sosyal medya, reklamlar, siyaset, hatta kimi zaman ilişkiler... Hepsi birer simülasyon üretir. İnsan artık hayatı yaşamaktan çok onun gösterisini izler. Mutlu görünmek mutlu olmaktan, bilgili görünmek bilmekten, özgür görünmek özgür olmaktan daha önemli hale gelir.
Baudrillard'ın ünlü Disneyland örneği tam da bunu anlatır. Disneyland'ın yapay olduğu söylenir ki dışarıdaki dünyanın gerçek olduğuna inanalım. Oysa Baudrillard'a göre asıl simülasyon Disneyland'ın dışında başlamaktadır. Çünkü gündelik hayatın kendisi de imgeler, tüketim alışkanlıkları ve medya tarafından inşa edilmiş büyük bir sahnedir.
Kitabı okurken aklıma sık sık şu düşünce geldi: Belki de çağımızın en büyük trajedisi hakikatin kaybolması değil, hakikate ihtiyaç duymamamızdır. Artık insanlar gerçeği aramıyor; kendilerini iyi hissettiren hikâyeleri arıyorlar. Çünkü simülasyonun en güçlü yanı yalan söylemesi değildir, gerçeğin yerine geçmesidir.
Psikolojik açıdan bakıldığında ise Baudrillard, modern insanın yabancılaşmasını çok erken görmüş bir düşünürdür. İnsan kendi hayatının öznesi olmaktan çıkıp kendi imajının yöneticisi haline gelmiştir. Kendimizi yaşamak yerine kendimizi sergiliyoruz. Bu yüzden kalabalıklar içinde yalnız, sürekli bağlantı halinde ama derin ilişkilerden
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Dünyadan Soyut Ama Hala Onun İçinde Kendine Ait Bir DünyaEdebiyat
•"Kitaplar evim benim" cümlesinin vücut bulmuş halidir bu eser. 
Kâğıt Ev de bir 
Sahaf Mendel havası var adeta eğer 
Stefan Zweig 'ın eserini sevdiyseniz bu esere bayılırsınız. Okurken sizi zorlamayan günlük bir dille anlatılan; kitap okumaya dair harika betimlemeler var. Şahsen kitap elindeyken arada gözlerim kütüphaneme kaydı ve beni gülümsetti çünkü değinilen yazarların, kitapların orada benim kütüphanemde de varlıklarını görmek çok hoşuma gitti açıkçası ve eseri daha da içselleştirmeme sebep oldu bu nüans.
•Kitap okuma bağımlılığı, kitap alma bağımlılığı ve dünyadan soyutlamayla gelen kendine ait bir dünya kurma eğilimini çok güzel ve gerçekçi bir dille anlatan güzel bir eser. Kitapları içselleştiren her okuyucunun mutlaka okuması gerek bence :)
•Okuyan, yorumlayan;
Melek Zehra Balcı
Kâğıt Ev de bir Sahaf Mendel havası var adeta eğer Stefan Zweig 'ın eserini sevdiyseniz bu esere bayılırsınız. Okurken sizi zorlamayan günlük bir dille anlatılan; kitap okumaya dair harika betimlemeler var. Şahsen kitap elindeyken arada gözlerim kütüphaneme kaydı ve beni gülümsetti çünkü değinilen yazarların, kitapların orada benim kütüphanemde de varlıklarını görmek çok hoşuma gitti açıkçası ve eseri daha da içselleştirmeme sebep oldu bu nüans.
•Kitap okuma bağımlılığı, kitap alma bağımlılığı ve dünyadan soyutlamayla gelen kendine ait bir dünya kurma eğilimini çok güzel ve gerçekçi bir dille anlatan güzel bir eser. Kitapları içselleştiren her okuyucunun mutlaka okuması gerek bence :)
•Okuyan, yorumlayan;
Melek Zehra Balcı
Hayaletler, klasik bir dedektif hikâyesi gibi başlar ama çok kısa sürede bu kalıpları parçalayan bir metne dönüşür. İsimsiz sayılabilecek kadar soyut karakterler (Blue, Black, White) üzerinden ilerleyen hikâyede, dedektif Blue’a verilen görev oldukça basittir: Black adlı adamı izlemek.
Ancak sorun şu ki, izlenen kişi neredeyse hiçbir şey yapmaz. Günler geçer, haftalar geçer, ama Black sadece oturur, yazar, düşünür… Bu sıradanlık, Blue’nun zihnini kemirmeye başlar. Zamanla görev ile gözlemci arasındaki sınırlar bulanıklaşır. İzleyen ile izlenen kişi birbirine dönüşmeye başlar.
Hayaletlerde, olaydan çok bekleyiş anlatısı diyebiliriz. Auster burada hareketi minimuma indirir ve okuru da bu durağanlığın içine çeker. Blue’nun yaşadığı yalnızlık, insanın kendi varlığıyla baş başa kaldığında hissettiği rahatsız edici boşluktur. Karakterlerin isim yerine renklerle belirtilmesi, bu yabancılaşmayı daha da derinleştirir; bireysel kimlik silinir, geriye yalnızca roller ve gözlem kalır.
Serinin ortanca kitabı Hayaletler zorlayıcı bir sabır sınavı diyebilirim. Anlatım yormadı ama olaylar yordu.
Kilitli Oda, Paul Auster’ın New York Üçlemesinin son halkası olarak yalnızca bir hikâyeyi tamamlamakla kalmaz; aynı zamanda kimlik, yazarlık ve gerçeklik kavramlarını derinlemesine sorgulayan katmanlı bir anlatı kurar. Roman, kaybolan bir arkadaşın izini sürmek gibi görünen basit bir çıkış noktasından hareketle, giderek bireyin kendi benliğiyle yüzleştiği karmaşık bir iç yolculuğa dönüşür. Hikâyenin merkezinde yer alan anlatıcı, geçmişte yakın olduğu Fanshawe adlı arkadaşının aniden ortadan kaybolmasıyla harekete geçer. Fanshawe geride yazılar, bir eş ve bir çocuk bırakmıştır; anlatıcı ise bu boşluğu doldurmak, onun metinlerini yayımlamak ve hayatını anlamlandırmak ister. Ancak bu süreç ilerledikçe, anlatıcı ile Fanshawe arasındaki sınırlar silikleşmeye başlar. Başlangıçta bir başkasını anlama çabası gibi görünen bu arayış, zamanla anlatıcının kendi kimliğini kaybettiği ve adeta Fanshawe’ye dönüştüğü bir sürece evrilir.
Paul Auster, Cam Kent’te klasik polisiye formunu kurar gibi yaparak dedektiflik kavramını sorgulamaya başlar; birini arayan dedektifin aslında kendi kimliğini kaybetmeye başlamasıyla, anlatı güveninden çıkarır. Ardından gelen Hayaletler bu kırılmayı daha da soyut bir düzleme taşır: artık isimler bile yoktur, yalnızca renkler vardır ve izleme eylemi neredeyse varoluşsal bir çukura dönüşür. Blue’nun Black’i izlerken giderek onunla yer değiştirmesi, üçlemenin merkezindeki “ben kimim?” sorusunu ortaya koyar; burada olay değil, zihnin kendi içine kapanışı anlatılır. Son halka olan Kilitli Oda ise bu süreci tamamlayarak yazı, anlatıcı ve gerçeklik arasındaki sınırları tamamen eritir; bir başkasının hayatını anlatmaya çalışan anlatıcı, farkında olmadan onun yerine geçer ve kimlik artık geri dönülmez biçimde akışkan hale gelir.
Seri genel olarak beni hem
İlk kez Friedrich Nietzsche okudum ve dürüst olmak gerekirse bugüne kadar karşılaştığım tüm filozoflardan bambaşka bir yerde duruyor. Adam felsefe yapmıyor, âdeta eline bir çekiç alıp yüzyıllardır kutsal sayılan ne varsa hepsini kırıp döküyor.Kitap boyunca zihnime kazınan en büyük gerçek şu oldu: Nietzsche, insanın kendisinin diğer her şeyden, tüm o soyut kavramlardan çok daha üstün olduğunu resmen gözümüze sokuyor.Ona göre geleneksel din ve ahlak anlayışları, insanı iyileştirmek falan istemiyor. Tam aksine, insanı belirli kalıplara sokup, içindeki o vahşi ve güçlü yaşam enerjisini elinden alan, insanı zayıflatan görüşlerden başka bir şey değiller. Bir hayvanı kafese tıkıp nasıl hastalandırıyorsak, dinler de insanı korkuyla, suçluluk duygusuyla öyle uysallaştırıyor.Nietzsche’nin bize verdiği asıl büyük öğüt çok net: Ne dinlerin emirlerine göre ne de başka insanların ne düşüneceğine göre şekillenmeyin. Bir elmas gibi sert olun ve sadece ama sadece kendiniz olun!
Eğer hayatta acı çekiyorsanız da oturup zayıflar gibi üzülmeyin; çünkü o meşhur mottosunda da dediği gibi: "Beni öldürmeyen şey, beni güçlendirir." Acı, bu hayatın tuzu biberidir ve insanı olgunlaştırıp elmas gibi parlatan asıl şeydir.Sahte putlardan arınıp kendi hayatının efendisi olmak isteyen herkesin bu çekiç darbeleriyle tanışması gerekiyor.
Putların AlacakaranlığıFriedrich Nietzsche · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20218,3bin okunma