Her zaman en iyisini bilen en iyisini yapan olmaz demek ki
Ben jonson, Roma tarihini derinliğine
ve ayrıntılı olarak bilir. julius Caesar, Antony and Cleopatra ve Coriolanus gibi Roma oyunlarını yazarken tek kaynağı Plutarkhos'un yaşamöyküleri olan Shakespeare'den farklı olarak,
Ben janson tarıh açısından yanılgılara düşmez, anakronizmler yapmaz. (Örneğin suikastçtiarın toplandıkları sahnelerde çalar saatler gece yarısı çalmaz, Romalılar şapka giymez, v.b.) Ayrıca Ben janson eski Yunanlı ve Romalı yazarların kurallarına, yani tragedya ile komedya sahnelerinin birbirine karışmamalarına; zaman, yer ve konu birliğine sıkı sıkıya bağlı kalır. Gelgelelim Shakespeare'in Roma oyunlan olanca canlılıklarıyla hala okunur
ve sahneye konurken, hatta filmleri yapılacak kadar geniş halk kitleleri tarafından tutulurken; Ben janson'ın gene Shakespeare'den farklı olarak klasik kurallara uygun Roma oyunları, T. S.
Eliot'un deyimiyle, ukalaca bir bilgi birikiminin yükü altında çoktan batmış, çoktan unututup gitmiştir.
𝐘𝐚𝐫𝐞̂ 𝐣𝐢 𝐝𝐞𝐫𝐞̂ 𝐦𝐞𝐲𝐤𝐞𝐝𝐞𝐞̂ 𝐦𝐢𝐧 𝐦𝐞𝐤𝐞 𝐛𝐞̂𝐛𝐚𝐫 𝐞𝐲 𝐬𝐞𝐲𝐲𝐢𝐝𝐞̂ 𝐦𝐮𝐱𝐭𝐚𝐫
𝐒𝐚𝐪𝐢̂ 𝐤𝐮 𝐭𝐮 𝐰𝐢̂ (𝐞𝐬̧𝐡𝐞𝐝𝐮 𝐛𝐢𝐥𝐥𝐚𝐡𝐢̂) 𝐤𝐮 𝐢̂𝐫𝐨 𝐗𝐚𝐧𝐢̂ 𝐛𝐮̂𝐲𝐞 𝐦𝐞𝐲𝐱𝐰𝐞𝐫
Yarê, ey serwera hilbijartî, a ku min ji nav hemî xoştiviyan hilbijartî û dilê xwe dayê, tu min ji derê meyxaneya xwe derneêxe û bê par neke, û ew meyxaneya tu saqiyê wê bî îro, misoger Xanî dê lê bite meyxor.
Mebesta wî ew e ku bêjit: "Ey mehbûbê min! Tu min ji 'işqa xwe bê par neke; çunkî ew karek e min taqeta wî nine, û ew 'işqa bo te bit û tu tê da meşûq bî, bê guman Xanî dê li pêşiya koma 'aşiqan bit, û hema ez bi agirê vê 'işqê mubtela bûyîme; çunkî me'şûq tu yî, vêca hêviya min ew e ku tu me ji kerema xwe bê par nekey."
40) İyi Arkadaşlık (Suhbetu't-tayyibe)
İnsan bu menzilde iyi arkadaşlığın ne olduğunu öğrenir. Daha önceki tecrübelerinden arkadaşlık yapması gerektiğini ve yapması gereken arkadaşlığın temiz, iyi arkadaşlık olduğunu anlamıştır. Hz. Peygamber (sav) şöyle der: "Kişi dostunun dini üzerine haşredilir. Herkes kiminle dost olduğuna dikkat etsin!" Sûfîlerden biri şöyle demiştir:
Arkadaşlık için yeğle itaatkâr insanı
Unutma ki çeker bir tabiat diğer tabiatı
Bir sûfî şöyle demiştir: "Allah'a yemin olsun ki, kurtulan kişi kurtulmuş olanla arkadaşlık edenlerdir. Hüsrana uğrayanlar da hüsrana uğrayanlara arkadaşlık edenlerdir." Başka bir sûfî şöyle demiştir: "Arkadaş insanı sürükler götürür."
Bu menzilde kişi yükseliş yolunda iyi arkadaşlıkla karşılaşır. Bu hal insana yerleştiğinde onu iyi davranışlara ulaştırır ve bir adımda yirmi dört makam kateder. Bu yükseliş esnasında yoksullara merhamet, latif ses, keder, dimağ ve güzel ahlak menzillerine uğrar. Bunun yanı sıra iyi davranışlar menziline yerleşir.
Bu menzil mürşid-i kâmil makamının üzerindedir ve onunla mürşid-i kâmilin makamı arasında zatî itikat makamı bulunur. Burası onları ayıran perdedir. Mürşid-i kâmil onu görür ve kemallerle nitelenmiş olduğu için kendisini sever. Bir adımda bekâbillâh makamına kendisini ulaştırmak için kendisine yönelmesini ister. Ancak bu kul ona lisan-ı hâl veya lisan-ı kâl ile âdeta şöyle der: "Ben senden iki makam üstteyim. Yakin'e ulaştıktan sonra artık sana nasıl inebilirim ki? Ben senden daha büyüklerle arkadaşlık ettiğim halde kendi üzerimde gördüğüm kemalleri senin üzerinde görmüyorum."
Bu sözler üzerine mürşid-i kâmil, makamının kendisine kazandırdığı bilgiyle onu mazur görür. Bunun yanı sıra mürşid-i kâmil Allah'ın "Yetkin
Sayfa 70 - ¹Kamer, 54/5. ²Kasas, 28/56. ³Mâide, 5/99. ⁴Bakara, 2/265
Karwanek diçû bakurê xwînê…
Karwanek tê ji başûrê şînê…
Hîna nizanim bê, di kîjan kawanê de
dilerizîm.
Sayfa 9 - Berxikê…
"Nereden geldiğiniz değil, nereye gittiğiniz belirlesin bundan sonra şerefinizi! Sizin ötenize geçmek isteyen isteminiz ve ayaklarınız - bunlar belirlesin şerefinizi!"
(...) "Çünü ayakta─d u r a b i l m e k bir meziyettir saray ahalisi arasında; ve tüm saray ahalisi inanır ölümden sonraki bir mutluluk olduğuna, ─oturmayı─h a k e t m e n i n !"
şimdi göçebe aşklar
takvimsiz ayrılıklar
artık adın bir ayrıntıdır
mevsimler eskidi
eskidi yollar
/b e k l e m e y i u n u t t u m ../
