Kökenimiz saydığımız bir ülkeyle ilgili bilgileri Wikipedia'dan araştırmak mecburiyetinde kalıyorsak burada belki de bir sorun vardır.
Eski Başbakan ve Eğitim Bakanı Naftali Benet'in İsrail'in dünyada bir numaralı bilgi kaynağı olan Wikipedia'nın editörlerine eğitim verdiğine dair yıllar evvel sarf ettiği sözler var.
Reklam
.... Padişahlar işte böyle idiler. Fakir fukarayı, kimi kimsesi olmayanları gözetirlerdi. Memur olarak atadıklarına, ikta¹ sahiplerine ve gulamlara² dikkatli olmalarını buyurur idiler. Zira bu cihanda iyi bir namla anılmak diğer cihanda ise kurtuluşa ermenin sırrı bundadır; İkta sahiplerinin, memur ve gulamların yerlerine çakılıp kalmamaları, ulaşılmaz yapılar ardına sığınmamaları ve rahatsızlık vermemeleri, halka aklı başında ve iyi muamele etmeleri ve dolayısıyla memleketin huzuru için onları iki yılda bir değiştirmelidir.
____________________________
¹ İkta: İslam devletlerinde mülkiyeti devlete (mirî arazi) ait olan toprakların gelirlerinin veya vergilerinin, asker veya sivil devlet görevlilerine hizmetleri karşılığında maaş olarak verilmesi sistemidir. Bu sistemde toprak sahibi olunmaz, sadece toprağın işletme ve vergi toplama hakkı devredilir. (Kaynak: Wikipedia)
² Gulam: Orta Çağ İslâm devletlerinde (özellikle Selçuklular, Abbasiler) esir alınan veya satın alınan gençlerin, sarayda eğitilerek orduda (Gulam Sistemi) veya idari işlerde görevlendirilmesi mekanizmasının temelini oluşturan kişi/kurum. (Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi)
Dolayısıyla, kapitalizmi sona erdirmek, hatta ataerkilliği ve ırkçılığı sona erdirmek bile çatışma olasılığını ortadan kaldırmayacaktır. Görüş farklılıkları, çıkar çatışmaları ve kişilik uyuşmazlıkları akla gelebilecek her türlü dünyada varlığını sürdürecektir. Nitekim Wikipedia geleneksel bir ansiklopedi veya kapitalist bir işletme gibi yönetilmemesine rağmen, bir hiyerarşiye sahiptir. İzleme prosedürlerini aşma, kullanıcıları engelleme, makaleleri silme, dosyaların yerini değiştirme yetkisine ve sitenin diğer işlevlerinde de farklı derecelerde yetkilere sahip site yöneticileri, editörler ve moderatörlerden oluşan karmaşık bir bürokrasisi vardır.
İnsanların Google'da yaptıkları aramalara, buradaki değişimin hızına bakmışlar. Sinema bileti satışlarını analiz edip, popüler olduktan sonra filmlerin sinemalarda ne kadar uzun süre seyredildiği ne bakmışlar. Reddit'i inceleyip oradaki konuların kalıcılığına bakmışlar. Tüm veriler herhangi bir konuya zamanla gitgide daha az odaklandığımıza işaret ediyormuş. (İlginçtir, bunun tek istisnası olan Wikipedia'da konulara gösterilen dikkatin seviyesi sabit kalmış.)
Popüler kültür, ciddi bilimkurgunun akla ve tecrübeye dayanan ihtiyatından ve paranoyasından payını almaz pek; bilim veya teknolojideki her yeni ve çığır açıcı ilerleme, en azından bu şekilde lanse edilen buluşlar ya da iddialar, kısa süreliğine de olsa sonu gelmeyecek gibi görünen bir kutlamalar ve şölenler dizisine yol açmaya yeter. İnternet için de aynı şey oldu. Google, Twitter, Instagram, Facebook ve Wikipedia (ve tabii Wikileaks) döneminden önce bile, herkes en sonunda bilginin tüm insanlara açık hale geldiğinden "emindi".
Reklam
Reklam