MS 658-661 krizi, önemli bir dönüm noktasına işaret ediyordu. Ali, iç savaşın ardından halifeliği kaybetti ve katledildi; üstelik 19 yıl sonra oğlu Hüseyin de aynı kaderi paylaştı. Hanedanlık mücadelesinin galibi, Ali'nin katledildiği yıl Şam merkezli Emevi Hanedanı'nı kuran Muaviye oldu.
Aldıklarını geri vereceksin
Vermiş olduklarını aldığın zaman.
Biliyorum ne düşündüğünü,
Ne zaman uyuduğunu,
Nereye gittiğini,
Nereye gideceğini.
Seninle bir randevumuz var,
Bay 658.
Reklam
Moğolların ve Tusî'nin Kalenderî karşıtlığıTarih
Birkaç on yıl sonra seçkin bir bilim adamı, Nasîreddin Tûsî, derviş "ayaktakımına" karşı etken bir düşmanca tutum takınmakta tereddüd etmiyordu. 658/1259-60 yılında bir grup Kalender Suriye'nin Harran kentinde Moğol hanı Hülâgu'nun huzuruna çıktı. Hükümdar bu kişilerin kim olduğunu öğrenmek istediğinde Nasîreddîn'in "[Bunlar] bu dünyanın fazlalıklarıdır" açıklaması, Hülâgu'ya bütün Kalenderlerin hemen idam edilmeleri buyruğu verdirtmişti. Çok sofu olup Kalenderlerin din-karşıtı davranışlarını kınamak için 683/1284-85 yılında bir risale yazan Muhammed el-Hatîb, gayri müslim Moğolları Kalenderlere karşı sert tutumlarından ötürü şiddetle övüyordu.
"Akşamın sünnetinden sonra okunan şu duâ da kalbin îmanda sabit kalmasına büyük bir vesîledir ki Nebî (Sallallahu Aleyhi ve sellem)in (kıymetli) eşi Ümmü Seleme (Radıyallâhu Anhâ) vâlidemiz şöyle anlatmıştır: "Rasûlüllâh (Sallallahu Aleyhi ve sellem) akşam namazını kıldıktan sonra (yanıma) girer iki rekât namaz kılar ve sonra: "Ey kalpleri çeviren Allâh! Kalplerimizi dînin üzere sabit kıl.' diye dua ederdi." (İbnü's-Sünnî, 'Amelü'l-yevmi ve'l-leyle, rakam: 658, sh:232)"
Hz. Ömer [radıyallahu anh] der ki: “Allah’ı zikretmeye devam edin. Zira o şifadır. İnsanlardan da dilinizi çekin, çünkü o hastalıktır.”
İbn Ebü’d-Dünyâ, Kitâbü’s-Samt, 658.
Aslında Doğu Gök Türk Devleti’nin hükümdarı İl Kağan kendi yeğeni tarafından yakalanır ve Çin’e götürülerek Çin’e teslim edilir. Batı Gök Türk Devleti ise 630 yılına kadar yine başarılı bir dönem geçirecektir. Ancak 630 yılında Tong Yabgu Kağan kendi amcası tarafından öldürülünce iç karışıklıklara sürüklenen devlet 658-59 yılına kadar bağımsızlık mücadelesi verir. Taht kavgası nedeniyle ortaya çıkan iç karışıklıklar hiç durmaz. Ancak 659 yılında tamamen onlar da Çin’in hâkimiyetine girerler.
Reklam
Reklam