Zekâ ve Yanılgı
İçine o kadar çok bilmece-bulmaca ve zekâ oyunu koydum ki, profesörler yüzyıllarca ne demek istediğimi tartışacaklar, insanın ölümsüzlüğü garantilemesinin tek yolu da budur .— 
James Joyce
Joyce: zekâsını bıçak gibi kullanan, dili eğip büken, okuru rahat bırakmayan soğuk ve keskin bir yazar.
Ulysses, Latincedir. 
Odysseia’nın Roma’daki adıdır. O yüzden bu kitabı okumakta fayda var o da 
İlyada'nın devamı okuyamayanlar hikâyenin bütünlüğü için fikir sahibi olunması önemli. Bu kitabı anlamak için destanları okumak şart değil. Bilmek derinlik katar, bilmemek kapıyı kapatmaz. Çünkü roman aslında modern bir Odysseia hikâyesi; eve dönmeye çalışan bir adam . Destansı yolculuğu gündelik hayata indiriyor savaş yok canavar yok ama: zihin var yalnızlık var aldatılma var kimlik arayışı var
“Ulysses” demek: yolculuk yapan adam Joyce’un kitabında: bu yolculuk dışarıda değil insanın kendi içinde.
Kitabın daha başında Stephen Dedalus’la yeniden karşılaşmak insanı doğrudan içine çekiyor. Bu yüzden bu metne klasik bir “inceleme” gibi yaklaşmak eksik kalır; aslında bu kitap için en doğru yaklaşım bir okuma rehberi hazırlamak olur. Çünkü Joyce’u anlamak, doğrudan bu kitapla başlamıyor. Stephen Dedalus’u tanımadan bu metne girmek, daha en başta bir çok şeyi eksik kalmasına neden olur.
Bu yüzden okuma sırası neredeyse kendini dayatıyor: önce 
Kahraman Stephen ardından 
Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi ve İrlanda insanını anlamak için 
Dublinliler ancak ondan sonra bu kitap. Daha olaylar tam başlamadan bile bunu hissediyorsun. Joyce sana bir hikâye anlatmıyor; parçaları birbirine bağlayarak bir bütünlük kuruyor.
Herkes bu kitabı “anlaşılmaz” diye etiketliyor ama mesele anlaşılmaz olması değil. Mesele, ona nasıl yaklaşılacağını kimsenin doğru düzgün anlatmaması. Asıl ihtiyaç olan şey, bu kitabın ne anlattığını değil, nasıl okunması gerektiğini göstermek. Joyce’u anlamak için birileri “bu yazar nasıl anlaşılır?” sorusunun peşine düşmeli.
Joyce, adeta cebirsel bir yöntemle Shakespeare’i çözmeye çalışıyor; yani düşünceyi duyguya değil, mekanik bir mantık zincirine indirger gibi sanatı bile formülle açıklamaya yöneliyor. Bunu 
Hamlet, 
Othello ve 
Kral Lear üzerinden yapıyor. Ve bence bu kitapla ilgili birçok bilmece ve cevabı da tam olarak burada saklı. Bu bölümlere geldiğinizde hâkim olabilmek için bu eserleri kesinlikle okumuş olmalısınız.
Bu kitap neden zor?
Çünkü düz anlatmıyor; içinde Latince, Almanca gibi farklı diller dolaşıyor ve zihnin dağınıklığını olduğu gibi veriyor. Konu değil, anlatım. Hikâye basit; zihin karmaşık.
Okumaya değer mi?
Eğer okurken düşünmek istiyorsan, evet. Sadece akmak istiyorsan, hayır.
Anlaşılır mı?
Kesinlikle tam anlamıyla anlaşılır değil. Ama mesele anlamak değil; bence yakalamak .
Bahsedilen kitapları okursam kolaylaşır mı?
Kolaylaşmaz; derinleşir.
Nereden tutunmalı?
Olaydan değil, duygudan. Mantıktan değil, çağrışımdan.
Ne yapmalı?
Direnme. Anlamadığın yerde bırak; metin seni sonra yakalar.
Joyce bir şeyi çok keskin şekilde eleştiriyor: İnsanlar büyük hakikatlerin peşindeymiş gibi yapıyor, şifreler çözüyor, mitolojilere sığınıyor, takma isimlerle dolaşıyor… ama aslında yaptıkları şey çoğu zaman gerçekten kaçmak ve kendilerini olduğundan büyük göstermek. İncelemenin başındaki söz şimdi daha anlamlı geliyor. Acaba gerçekten ölümsüzlük için mi bu kitabı böyle yazdı? Böyle bir zekânın böyle bir yanılgıya düşmesi beni üzer, açıkçası. Ben profesör değilim, akademisyen değilim; ama kendimce basit bir okur olarak bu bilmeceyi çözdüm. Hatta buradaki iki okur arkadaşımla üzerine konuşurken bunu söyledim; daha 400 sayfa falan okumuştum. Belki bazen basit olmak gerekebilir, ne dersiniz?
Ve son olarak, bu kitap daha ortada yokken en güzel değerlendirmeyi, kitapta çokça geçen Shakespeare söylemiş—ne ironi ama:
— Herhalde kimse böyle tuhaf bir bilmece görmemiştir hayatında; doğal düzenin ötesinde bir şeyler var bence bu işte. Bizim bilebildiğimiz bu kadar. Ötesini ancak bir kahin söyleyebilir bence. (s. 63, ePub, 
Fırtına, 
William Shakespeare)
Haydi, kitabım, koş git
Kalpsiz halka selam et.
Yazdım, ne yazık, çirkin
Diliyle lngilizin.
S. 182
James Joyce
Joyce: zekâsını bıçak gibi kullanan, dili eğip büken, okuru rahat bırakmayan soğuk ve keskin bir yazar.
Ulysses, Latincedir. Odysseia’nın Roma’daki adıdır. O yüzden bu kitabı okumakta fayda var o da İlyada'nın devamı okuyamayanlar hikâyenin bütünlüğü için fikir sahibi olunması önemli. Bu kitabı anlamak için destanları okumak şart değil. Bilmek derinlik katar, bilmemek kapıyı kapatmaz. Çünkü roman aslında modern bir Odysseia hikâyesi; eve dönmeye çalışan bir adam . Destansı yolculuğu gündelik hayata indiriyor savaş yok canavar yok ama: zihin var yalnızlık var aldatılma var kimlik arayışı var
“Ulysses” demek: yolculuk yapan adam Joyce’un kitabında: bu yolculuk dışarıda değil insanın kendi içinde.
Kitabın daha başında Stephen Dedalus’la yeniden karşılaşmak insanı doğrudan içine çekiyor. Bu yüzden bu metne klasik bir “inceleme” gibi yaklaşmak eksik kalır; aslında bu kitap için en doğru yaklaşım bir okuma rehberi hazırlamak olur. Çünkü Joyce’u anlamak, doğrudan bu kitapla başlamıyor. Stephen Dedalus’u tanımadan bu metne girmek, daha en başta bir çok şeyi eksik kalmasına neden olur.
Bu yüzden okuma sırası neredeyse kendini dayatıyor: önce Kahraman Stephen ardından Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi ve İrlanda insanını anlamak için Dublinliler ancak ondan sonra bu kitap. Daha olaylar tam başlamadan bile bunu hissediyorsun. Joyce sana bir hikâye anlatmıyor; parçaları birbirine bağlayarak bir bütünlük kuruyor.
Herkes bu kitabı “anlaşılmaz” diye etiketliyor ama mesele anlaşılmaz olması değil. Mesele, ona nasıl yaklaşılacağını kimsenin doğru düzgün anlatmaması. Asıl ihtiyaç olan şey, bu kitabın ne anlattığını değil, nasıl okunması gerektiğini göstermek. Joyce’u anlamak için birileri “bu yazar nasıl anlaşılır?” sorusunun peşine düşmeli.
Joyce, adeta cebirsel bir yöntemle Shakespeare’i çözmeye çalışıyor; yani düşünceyi duyguya değil, mekanik bir mantık zincirine indirger gibi sanatı bile formülle açıklamaya yöneliyor. Bunu Hamlet, Othello ve Kral Lear üzerinden yapıyor. Ve bence bu kitapla ilgili birçok bilmece ve cevabı da tam olarak burada saklı. Bu bölümlere geldiğinizde hâkim olabilmek için bu eserleri kesinlikle okumuş olmalısınız.
Bu kitap neden zor?
Çünkü düz anlatmıyor; içinde Latince, Almanca gibi farklı diller dolaşıyor ve zihnin dağınıklığını olduğu gibi veriyor. Konu değil, anlatım. Hikâye basit; zihin karmaşık.
Okumaya değer mi?
Eğer okurken düşünmek istiyorsan, evet. Sadece akmak istiyorsan, hayır.
Anlaşılır mı?
Kesinlikle tam anlamıyla anlaşılır değil. Ama mesele anlamak değil; bence yakalamak .
Bahsedilen kitapları okursam kolaylaşır mı?
Kolaylaşmaz; derinleşir.
Nereden tutunmalı?
Olaydan değil, duygudan. Mantıktan değil, çağrışımdan.
Ne yapmalı?
Direnme. Anlamadığın yerde bırak; metin seni sonra yakalar.
Joyce bir şeyi çok keskin şekilde eleştiriyor: İnsanlar büyük hakikatlerin peşindeymiş gibi yapıyor, şifreler çözüyor, mitolojilere sığınıyor, takma isimlerle dolaşıyor… ama aslında yaptıkları şey çoğu zaman gerçekten kaçmak ve kendilerini olduğundan büyük göstermek. İncelemenin başındaki söz şimdi daha anlamlı geliyor. Acaba gerçekten ölümsüzlük için mi bu kitabı böyle yazdı? Böyle bir zekânın böyle bir yanılgıya düşmesi beni üzer, açıkçası. Ben profesör değilim, akademisyen değilim; ama kendimce basit bir okur olarak bu bilmeceyi çözdüm. Hatta buradaki iki okur arkadaşımla üzerine konuşurken bunu söyledim; daha 400 sayfa falan okumuştum. Belki bazen basit olmak gerekebilir, ne dersiniz?
Ve son olarak, bu kitap daha ortada yokken en güzel değerlendirmeyi, kitapta çokça geçen Shakespeare söylemiş—ne ironi ama:
— Herhalde kimse böyle tuhaf bir bilmece görmemiştir hayatında; doğal düzenin ötesinde bir şeyler var bence bu işte. Bizim bilebildiğimiz bu kadar. Ötesini ancak bir kahin söyleyebilir bence. (s. 63, ePub, Fırtına, William Shakespeare)
Haydi, kitabım, koş git
Kalpsiz halka selam et.
Yazdım, ne yazık, çirkin
Diliyle lngilizin.
S. 182··
11 +1'leme
·10,6bin Gösterim
9 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Mayıs'ta bir kitap grubuyla okuyacağız, öncesinde Fuat Sevimay ile bir söyleşi olacak (İthaki çevirmen). Sorum şu yazdığınız kitapları okumalı mıyım? Kıymetli yorumunuz için de teşekkür ederim.
Gülsen Gürkol Okumanın zararı olmaz😊. Keyifli bilmece-bulmaca çözmeler😄 olsun.
""Ne yapmalı?
Direnme.""
Direndim ve ve metin beni sonra yakaladı 😉
Öncesinde incelemenizde adı geçen kitaplar ve 
Erhan Özdemir 'in sacmaninbagladiklari.com/2020/05/14/deme... yazısını da kitapla birlikte bölüm bölüm okuyarak daha anlaşılır oldu-benim için.
Kaleminize, zihninize sağlık📖☕🍀
Erhan Özdemir 'in sacmaninbagladiklari.com/2020/05/14/deme... yazısını da kitapla birlikte bölüm bölüm okuyarak daha anlaşılır oldu-benim için.
Kaleminize, zihninize sağlık📖☕🍀Çok güzel bir noktaya değinmişsiniz. Ne yapmalı? Direnmemeli. Ne güzel ki sizi de yakalamış 🙂
İncelemede adı geçen kitaplar aslında Ulysses’in içinde geçenlerin sadece bir kısmı; çok daha fazlası var. Ben sadece yeterli gördüklerimi özellikle seçtim.
Erhan Özdemir’in incelemesini henüz okumadım ama okuyacağım. Daha önce bir okurla sohbet ederken o yazıdan bahsetmişti, artık okumak farz oldu😄.
Güzel geri dönüşünüz için çok teşekkür ederim, sağ olun😊🙏.
Bence kitaplar da ölümsüz, seneler geçtikçe nesilden nesile aktarılıyor her dönemin insanında farklı etkiler bırakıyor. Yüreğinize sağlık Alper Bey, yazar bu günleri görse bu incelemeyi keyifle okurdu.
Ulysses listemdeydi ama başlamaya ben de korkuyordum, kahraman stephan, ve sanatçının bir genç adam olarak portresi eserlerine de yaptığınız incelenmeleri okuduktan sonra ben de kendime benzer bir yol haritası çizmeye karar verdim. Şimdi elimde olmayan diğer kitapları sipariş ediyorum. Umarım güzel bir okuma yolculuğu olur benim için. Teşekkürler paylaşımlarınız için.
Rica ederim. Bence güzel bir yol seçmişsiniz. Başta göz korkutuyor olabilir ama doğru sırayla gidince o karmaşa yavaş yavaş anlamlı bir bütün hâline geliyor. En önemlisi şu; anlamak için kendinizi zorlamayın, sürecin tadını çıkarın. Joyce biraz sabır ister ama bence karşılığını da fazlasıyla verir. Şimdiden keyifli, bol keşifli bir okuma yolculuğunuz olsun😊 .
Reklam
Şimdilik beğendim ama kendim okuduktan sonra incelemeyi okuyup kıyaslıcam ✨🪄kaleminize sağlık
Şimdilik teşekkür ederim 😂, bekliyorum bitince kıyasla üzerine konuşalım👍
Emeğinize sağlık 🙏 James Joyce zor bir yazar anlaşılan ve gittikçe daha fazla dikkatimi çekmeye başladı. 
Finnegan Uyanması' na göz attım, sayfalarında dolaştım fakat içinden çıkılabilir gibi değil.
James Joyce zor bir yazar anlaşılan ve gittikçe daha fazla dikkatimi çekmeye başladı. Finnegan Uyanması' na göz attım, sayfalarında dolaştım fakat içinden çıkılabilir gibi değil.Teşekkür ederim 😊🙏. O zaman içinden çıkılabilirlerden başlamak gerekli hocam😄