Tahmini Okuma Süresi:
16 sa. 6 dk.
Sayfa Sayısı:
568
Basım Tarihi:
Ağustos 2023
İlk Yayın Tarihi:
Ekim 2004
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789750761669
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Bir şair dilinden seksenli yılların sonlarında yazılmış bir çok tanıdık simanın bir araya geldiği antoloji diyebiliriz 99 Yüz eserine.
Cemal Süreya, bu eserinde kimleri kimleri konuk etmiş. Politikacısından sanatçısına, yazarından oyuncusuna kimi ararsanız var. Turgut Özal, Süleyman Demirel, Deniz Baykal, Sakıp Sabancı, Banker Kastelli, İbrahim Tatlıses, Haldun Dormen, Levent Kırca gibi 99 yüz hatta kendisi bile kaleminden nasibini almış. Kimisine kalemi bir ok gibi saplanırken kimisine de laleler dağıtmış.
Cemal Süreya'yı şairliği dışında da tanımak isterseniz bu izdüşümlerini okuyabilirsiniz. Eğlenceli, bazen de düşündürücü...
Güzel incelemeler yazılmış, kalabalık etmeye lüzum yok bence. Yine de bir iki satır olsun bu kitaba. Çoğu siyaset, bürokrasi içerisinden gelen kişileri, yer yer gazeteci, yer yer edebiyat ve yer yer de sanat çevresinden profilleri masaya yatırmış Cemal Süreya. Bazen açık açık diyememiş bir metafor bırakmış oraya, anlarsan :)) Çok keyif alarak okudum. Her profil yada konu bağımsız olduğundan tek solukta okunma zorunluluğu da yok. Yakın tarih potpurisi gibi bir şey çıkmış ortaya. Şiirlerinden sonra ilk hangi kitabını okusam diyen için bu kitap derim.
99Edebiyat
Dar bir projeksiyonla yazılmış eser. Öznel anlatıma şairin duygusal yönelimleri de eklenince 99 yüzün belli tarafları ön plana çıkmış. Oysa İlber Ortaylı'nın 'Defterimden Portreler' i okuyanlar bilir. Bu tür eserler birini övmek ya da yermek için yazılmaz.
Edebiyatçılarla ilgili yazdığı kısımları beğendiğimi belirtmek isterim.
Turgut Özal, Türkan Şoray, Süleyman Demirel, Deniz Baykal, Güngör Bayrak, Cihat Burak, İlhan Berk, Murat Belge, Bülent Ersoy, Rasih Nuri İleri, Sezai Karakoç, Uğur Mumcu ilk kez ber "insanlık antolojisinde" bir araya geldi.
Cemal Süreya "Başına konan devlet kuşlarını kovmuş, şiirin korunmasız serçesini baş tacı etmişti... Konuşması çoğu zaman, ölçüsüz uyaksız mısralar gibiydi. 99 Yüz'deki tasvirleri, tespitleri, düzyazının kısırdöngüsüne karşılık, imge dünyasına yanaşıyor. 99 Yüz'deki bazı tipleri anlatırken, mensur şiirin kapısını çalmış. Gerçekten de 99 Yüz, İzlenimlerin tanıklığıdır.
99 Yüz 'de Cemal Süreya'nın kalemi kah karanfil gibi görünür, kah ısırgan otu gibi dalar... Kendi açtığı yarayı da kendi sağaltır. Kimseyi ölüme terk etmez. Doğan Hızlan'ın dediği gibi "İye şair aynı zamanda iyi bir de arkeologdur. Yüze vuranları da görür, dibe çökenleri de
Herkese mutlu ve başarılı bir Cumartesi Pazar olsun. Bugün sınav vardı, görevimizi yerine getirdik; yarın da sınav var, görevimizi gerine getireceğiz. Sınava giren tüm kardeşlerime başarılar diliyorum. Her şey gönlünüzce olsun inşallah.
Daha evvel Cemal Süreya okumuştuk, listemize aldığımız bazı eserleri vardı ve bunlardan ilki de deneme türünde kaleme aldığı ama adeta biyografik bir kitap izlenimi sunan 99 Yüz kitabıydı. Bu kitabı en başta okumak aslında yazarın diğer insanlara karşı anılarını ve düşüncelerini öğrenmek kadar o insanların ve olayların çevrede nasıl anlaşılıp yorumlandığını öğrenmek açısından da değerli oldu. Şair kimliğiyle tanıdığımız birinin bu tarz bir eser kaleme alması da bir o kadar önemliydi. Sayfa sayısı bunun iki katı bile olsa okunabilecek, sıkmayan bir eserdi.
Şair kimliği de çok önemli yer tutuyor yazılarında. Kullandığı o anlatım dili bazen bende acaba bir Shakespeare mi yoksa torunlarından birini mi okuyorum düşüncesini hakim kıldı. Şöyle bir baktığımızda kimler var bu eserde: Turgut Özal, Süleyman Demirel, Deniz Baykal, Hüsamettin Cindoruk, Vasfi Rıza, Cemal Süreya, Halit Kıvanç, Sakıp Sabancı, Türkan Şoray, Vedat Günyol, Yıldırım Gürses, Demir Özlü, Tarık Buğra, Barış Manço, Necmettin Erbakan, Adnan Kahveci, İbrahim Tatlıses, Sezai Karakoç, Uğur Mumcu, Levent Kırca ve niceleri.
Mesela onun Turgut Özal tanımı çok değişiktir. Yahudi bakışlı Müslüman diyerek başlıyordu onun için. Anadolu’nun Sinbad’ı tanımı yapıyor. Demirel’de ondan payını alanlar arasında devam ediyor tabi. Onu Ecevit gibi gerçekçi olarak tanımlamasının yanında çizgisini de koruyan biri olarak tanımlıyor. Rahmetli Deniz Baykal’ın ise yıllarca yönettiği CHP ve aynı zamanda DP için karşıt olduğunu ve liberal bir öğrenci olduğunu da yine bu eserde öğreniyoruz.
Cemal
DenemeEdebiyat
99'dan fazla isimle ilgili (siyasesetçi, edebiyatçı vb.) yazdığı edebi ve felsefi yazılar. üslubu çok farklıydı. özellikle Özal'ı ve çevresindekileri acımasızca eleştirmiş. Çoğu 1987'de yazılmış.
Cemal Süreya'nın "İnsanlık Antolojisi"Biyografi-Edebiyat
Cemal Süreya'yı hep şiirleriyle tanıdım. Düz yazıları olduğunu bilmeden karşıma çıkan düzyazı kitaplarını okumaya başladım. Dili çok cesur olan Cemal Süreya şiirdeki başarısı kadar düzyazıda da başarı göstermiştir. Okuduğum bir nevi biyografi kitabında bir çok sanatçının yanısıra politikacılar gazeteciler baş göstermiştir. Eski dönemi gayet açık bir eleştiriyle karşıma çıkarmıştır Cemal Süreya. Ben severek okudum biyografi sevenler için güzel bir kitap.
Şiir kitabı değildir. Türk tanınmış kişilerini tanıtan (siyasiler vs.), daha doğrusu şiirsel bir tarzda yorumlayan Cemal Süreya (tek "y" li) deneme kitabı gibi geldi bana.
Hepsini okunmuş olsam daha ayrıntılı yazabilirdim. :)
Portrenin anlattığı, biyografinin söylemediği…Edebiyat
Feridun Andaç’ın yeni kitabının alt başlığı yazınsal tanıklıklar / portreler / kimlikler. Aziz Nesin, Peride Celâl, Bilge Karasu, Melih cevdet Anday, Fazıl Hüsnü Dağlarca, İlhan Berk, Oktay Akbal, Hilmi Yavuz, Doğan Hızlan, Füsun Akatlı’nın da aralarında bulunduğu 40 isim. Vüs’at O. Bener, Leylâ Erbil, Attilâ İlhan gibi haklarında ne yazılsa kayıtsız kalamayacağım isimlerden başladım okumaya. Sonra diğerlerini de uzun yıllardır yazar ve yayıncı olarak edebiyat dünyasının içinde olan Andaç’ın dilinden telaşa kapılmadan dinlemeye çalıştım.
Bir kitap yapma kaygısı gözetmeden çeşitli zamanlarda farklı niyetlerle kaleme alınmış yazıların birikimiyle oluşmuş Bir Güz Güneşi Gibi. Dolayısıyla yazıların da biçim, içerik, hatta üslup olarak farklı olduğu görülüyor. Örneğin Attilâ İlhan’a ölümünden belli bir süre sonra bir mektupla seslenilmiş. Andaç önce İlhan’ın salt kitaplarıyla başlayan, yıllar sonra karşılaştıktan sonra yüz yüze devam eden tanışıklıklarını hikaye etmiş mektubunda. Fazıl Hüsnü Dağlarca’yla ilgili metin kendisiyle yaptığı bir röportaj ve bu röportaja yazılmış sunuştan oluşuyor. Leylâ Erbil’le tanışmaya giderken düşündükleri ve tanışma sırasındaki izlenimleri. Vüs’at Bener’le ölçülü dostluklarından bahsederken araya görüşmelerinde tuttuğu notlarından röportaj kıvamında soru cevaplar iliştiriyor. Vüs’at Bey’den yazıda acının nasıl sağalabileceğini öğrendiğini söylüyor örneğin. Kişisel izlenimler, anımsamalar, odaklanılan isimlerle ilişkilerin yazardaki tortusu ağırlıklı yer kaplıyor yazılarda. İrdelemeden, hele eleştiriden özellikle kaçınılmış gibi. Bu haliyle söz konusu kişiler kadar Feridun Andaç’la da ilgili ipuçları veren bir kitap ortaya çıkmış.
Portre kitaplarına uzak dururdum eskiden. Durulması gerektiğini de düşünürdüm. Yaptığı işten, ortaya koyduğu
99 yüz'de Cemal Süreya, sanattan siyasete, spordan edebiyata 99 biyografi sunuyor. Hakaret etmeden, bayağılaşmadan eleştirmenin nasıl yapılacağını gösteriyor.
Reklam
Yazar Hakkında
Cemal SüreyaYazar · 28 kitap
Asıl adı Cemalettin Seber'dir.
Cemal Süreya 1931'de o yıllarda Erzincan'a bağlı olan Pülümür ilçesinde doğdu. Çocukluğunun ilk yıllarını Erzincan şehrinde geçirdi. 1938'de Dersim İsyanı sonrasında ailesi Bilecik'e sürgün edildi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat Bölümü'nü bitirmiştir. Maliye Bakanlığı'nda müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik, darphane müdürlüğü, Kültür Bakanlığı'nda kültür yayınları danışma kurulu üyeliği, Orta Doğu İktisat Bankası yönetim kurulu üyeliği ve 25 yılı aşkın Türk Dil Kurumu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Yayınevlerinde danışmanlık, ansiklopedilerde redaktörlük, çevirmenlik yapmıştır.
Ağustos 1960'tan itibaren yalnızca dört sayı çıkarabildiği Papirüs dergisini Haziran 1966- Mayıs 1970 arası 47, 1980-1981 arası iki sayı daha çıkardı. Pazar Postası, Yeditepe, Oluşum, Türkiye Yazıları, Politika, Yeni Ulus, Aydınlık, Saçak, Yazko Somut, 2000'e Doğru gibi yayın organlarında şiir ve yazılarını yayımladı.
İkinci yeni hareketinin önde gelen şair ve kuramcılarından sayılan Cemal Süreya'nın ilk şiiri Şarkısı Beyaz, Mülkiye dergisinin 8 Ocak 1953 tarihli sayısında yayımlanmıştır. Geleneğe karşı olmasına rağmen geleneği şiirinde en güzel kullanan şairlerden birisiydi. Kendine özgü söyleyiş biçimi ve şaşırtıcı buluşlarıyla, zengin birikimi ile, duyarlı, çarpıcı, yoğun, diri imgeleriyle ikinci yeni şiirinin en başarılı örneklerini vermiştir. Ölümünden sonra adına bir şiir ödülü kondu. 1997'de de Cemal Süreya arşivi yayımlandı.
