Aslan Asker Şvayk
Jaroslav HasekYazar:
Jaroslav Hasek
Çevirmen:
Reşit Ergener
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 9 dk.
Sayfa Sayısı:
429
Basım Tarihi:
1997
İlk Yayın Tarihi:
1968
Yayınevi:
Yalçın Yayınları
Orijinal Adı:
Osudy dobrého vojáka Švejka za světové války
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
12 diğer baskı · Tümünü Göster
Aslan Asker Şvayk
525 okunmaCan Yayınları · Şubat 2019 · 880 s.
Aslan Asker Şvayk
302 okunmaCan Yayınları · Eylül 2020 · 880 s.
Aslan Asker Şvayk
31 okunmaEngin Yayıncılık · 30 Haziran 1992 · 782 s.
Aslan Asker Şvayk
30 okunmaYalçın Yayınları · 1997 · 429 s.
Aslan Asker Şvayk
22 okunmaCan Yayınları · 30 Nisan 2005 · 80 s.
Aslan Asker Şvayk
19 okunmaTema Yayınları · Ekim 2017 · 256 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Şvayk adına kendi deyimiyle “sıfır numara bir aptal” ın 1. Dünya Savaşı sırasında Avusturya topraklarında başından geçenlerin anlatıldığı bir eser.
Başlarken daha farklı bekliyordum ve olması gerekenden daha uzun yazıldığı için bazı yerler sıkıcı olmuş, döneme ait bilgiler de pek yoğun verilmemiş, iyi okumalar.
Her şey bir yanlış anlamadan ibaret...·880 syf.·1001KitapOkumalarım
9/10
2023 165. kitabı
~~~İnsan hayatının beş paralık kıymeti yok şu dünyada~~~
Aslan Asker Şvayk, 1 . Dünya Savaşı sırasında kazara Avusturya-Macaristan ordusuna katılan bir askerin maceralarının mizahi bir dille anlatıldığı yarım kalmış Hasek'in tamamlayamadan öldüğü bir eserdir. İyi huylu ve geveze olan Şvayk, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi üzerine çağrıldığında Avusturya ordusunun en sadık Çek askeri olur -ancak cepheye gitme konusundaki beceriksiz girişimleri, yalnızca cepheye ulaşmasını engellemeye hizmet eder. Romanın dehası, aslında tarihin sınırlarında gezinen ama buna rağmen o tarihin yaratacağı sonuçları sürekli olarak bir şekilde değiştiren talihsiz ama iyi niyetli ana karakter Şvayk'ta saklıdır. Bir Çek teğmenin emir eri olan Şvayk, bir handa Arşidük Ferdinand'ın öldürülüşüyle ilgili deli dolu konuşurken tutuklanır ve orduya katılmaya zorlanır. Maceraları boyunca, belki de bunların çeşitliliğinden dolayı, Şvayk'ın karakterinin ne kadarında kurnazlık ne kadarında safça bir masumiyet olduğu asla tam olarak anlaşılmaz. Şvayk kitap boyunca propagandayı, bürokratik çıkarcılığı ve her yere yayılan bir derin devleti sertçe eleştirmeyi başarır, çokça tanıdık ağlanacak durumlara gülümseterek. Kağıt oynayarak ve sarhoş olarak, onu savaşa teşvik eden polis, din adamları ve memurlarla başa çıkmak için tüm kurnazlığını ve güler yüzlü hilesini kullanıyor. Sarhoş, numara yapan, ahmak ve olası dahi -Çek askeri Şvayk'ın ve Birinci Dünya Savaşı'ndaki talihsiz maceralarının hikayesi, savaş üzerine şimdiye kadar yazılmış en komik ve yıkıcı yergilerden biri sayılmaktadır. Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıcında Avusturya-Macaristan ordusunda hizmet etmesi için çağrılan alçakgönüllü ve nazik Şvayk, kurnazca beceriksiz aptalı oynuyor ve sadık bir şekilde kararlı görünürken cepheye ulaşmaktan
Bir Garip Asker Şvayk
‘’The Good Soldier Svejk’’ nam-ı diğer ‘’Aslan Asker Şvayk’’ I. Dünya Savaşı’nın cesur bir eleştirisi, güzel bir kara mizah örneği.
Bu romanı üç kelimeyle tanımlayacak olsam; absürt, komik, sıra dışı derdim. Şvayk’ın roman boyunca karşılaştığı hemen herkes ahlaki yönden sorunlu, görevini kötüye kullanan yoz tipler. İçkiden burnunun ucunu göremeyen, kadın düşkünü rahipler ve askerler, suçlu-suçsuz fark etmeksizin adam asmak için zevkle hüküm veren generaller, savaştan kaçmak için kendini sakatlayan askerler, savaşacak durumda olmayan insanları yalan söyledikleri düşünülerek işkencevari testlerden geçiren askerî tabipler ve bu yozlaşmış bürokrasi sarmalı içinde ezen ve ezilen daha birçok isimsiz insan... Ve bunların ortasında bir de ahmak, saf ya da bizim ahmak ve saf sandığımız Aslan Asker Şvayk.
Şvayk, tam bir ‘’nabza göre şerbertçi’’dir. Her ne kadar askerden kovulmasına sebep, kendisinin raporlu bir ahmak olmasıysa da fakat olaylar ilerledikçe durumun pek de öyle olmadığını anlıyoruz. Şvayk bazen gerçekten çok ahmakça davranışlar sergiler fakat çoğu zaman rahat ve boyun eğen tavırlarıyla olumsuz durumları bertaraf eder. Üstlerine karşı saygılıdır, emirleri harfiyen hatta bazen abartılı şekilde yerine getirmeye çalışır ve başını türlü belalara sokar. Etrafındaki hemen herkesi çıldırtsa da kimse ondan vazgeçemez, kurtulamaz. Döner, dolaşır kellesini kurtarır; buradan dönmez, artık iflah olmaz denilen yerden yine başını uzatır ve masum gülümsemesiyle sinirleri bozar.
Şvayk aslında bir tiptir. Romanda saflıkla kurnazlık, ahmaklıkla akıllılık arasında bir çizgide gidip gelir. Ama tüm davranışlarında o küçük insanın ezginliği vardır. Ne kadar horlanırsa horlansın yine de sinirlenmez, renk vermez, görevinin gereği neyse yerine getirmeye çalışır. Zaman zaman kendisinden
Yer Avusturya, zaman birinci dünya savaşı, 1914.
Avustruya dememe bakmayın, sonuçta Avusturya büyük, bugünün Viyana ve çevresinden bansetmiyoruz. Avusturya Maceristan'ı iç etmiş, bugünün Çek cumhuriyeti de Avusturya'nin ağzından kaybolmuş, sadece dışarda kalan ve çırpınan ayakları gözüküyor Avusturya'nın kapalı ağzında.
Magyarlar (Macarlar) Avusturya'da mutsuz bir azınlık. Çekler bile azınlık olmalarına rağmen Maceralara kıyasla it sürüsü ve daha fazla hakka sahip. Yani Avusturya o dönem ve bölgede bir pazar meydanı, her millet var. Ve seferberlik ilan ediliyor herkes için.
Uslu (veya itaatkar) asker Schwejk (Şveyk veya Şvayk) bir Çek ve raporlu bir gerizekalı. Buna rağmen, hayatını köpek çalarak veya çalınan köpek ticareti ile sağlayan Schwejk askere çağrılır. Aptal ayağına mı yatıyor, yoksa gerçekten mi aptal olduğu pek kestirilemeyen Schwejk, muayenesi yapılana, bir birliğe tayin edilene ve oraya ulaşana kadar birçok üst'ünün elinden geçiyor. Kime gelse, deli ediyor ama deli ederken de okuyucuya, bu otoritelerin ve bağlı oldukları sistemin kokuşmuşluğunu ve ne kadar aptalca olduğunu gözler önüne seriyor. Schwejk çok konuşkan, her söze bir hikayesi ve anektodu var, bıraksan saatlerce konuşacak ve anlatacak şey buluyor. İnsanları kendisine bağlaması ve parmağına dolamasını bu özelliğine borçlu, çünkü insanlar gerçekten güdülmeye ve yönlendirilmeye çok müsait ve hatta genelde seve seve yaptırıyorlar...
Yazar bu kitapla müthiş bir sistem eleştirisi yapmış. Bilhassa Almanya'da çok tutulmuş ve üç kez beyaz perdeye uyarlanmış. Yurt dışında beğeni aldıkça yurt içinde de zamanla takdir edilmeye başlamış eser ve yazarı.
Okurken sıkılmadım değil, ama o zamanın Avusturya'sına güzel ışık tutmuş. Aynı döneme denk gelen Romy Schneider'li Sissi 1-3 filmleri de aynı
Aslan Asker Şvayk, savaşın ciddiyetine karşı kahkahayla direnen bir adamın hikâyesi.
Jaroslav Hašek’in bu romanı, aptal gibi görünen ama aslında zekice bir başkaldırı sergileyen Şvayk üzerinden, savaşın ve otoritenin anlamsızlığını gözler önüne seriyor.
Güldürürken iç acıtan satırlarıyla, mizahın en kara ama en insani halini sunuyor bize.
Şvayk, sorgulamıyor gibi görünür ama her adımıyla sistemi sorgulatıyor.
Onun saflığında, çaresizliğe karşı dimdik duran bir bilgelik gizli.
Her emri yerine getiriyor ama her hareketiyle aslında düzene ince bir taş atıyor.
Roman bittiğinde gülerek düşünmüş, kahkahalarla utanmış ve bir “aptal”ın gözünden dünyaya yeniden bakmış oluyorsunuz.
Belki de hayatta bazen yapabileceğimiz en akıllıca şey, gülmeyi bırakmamaktır.
Tıpkı Şvayk gibi.
I. Dünya Savaşını bir askerin gözünden bütün çirkinliği, anlamsızlığıyla güldürerek eleştiren bir klasik.
Aslan asker Şvayk, anlattığı hikayelerle keyifli bir okuma süreci sağlarken, savaşın neden olduğu kokuşmuşluğu da gözler önüne seriyor.
10/10
Beğendi
·2021 527. kitabı
Aslan Asker Şvayk, savaşa, kıyıma mizah yoluyla karşı durabilmenin romanı. Tam olarak biz de öyle değil miyiz. Ülkemizin gündemi maşallah çöplüğü aratmıyor. Her gün ayrı bir rezillik, her gün ayrı bir hamakat. Sosyal medyada, şurada burada herkes daha fazla espri yapabilmenin derdinde. Asıl trajik olan da bu sanırım... Dümdüz bir vatandaş, bir köpek satıcısı olan Şvayk, Birinci Dünya Savaşı'nda askere alınır. Bunu takiben saçma ve komik olaylar gelişmeye başlar. Hacim olarak kapsamlı, ama okunması kolay bir kitap. Selamlar saygılar...
Dahi DeliEdebiyat
Bütün kitap boyunca deli mi dahi mi olduğunu kimsenin anlayamadığı askerimiz Şvayk'ın başından geçen olayları okuyoruz. Aslında kendi başından geçen olaylardan ziyade insanların başına açmış olduğu dertleri ve bunların sonucunda ha öldürülecek, ha ölecek diye beklerken ne oluyorsa oluyor ve Şvayk bir şekilde, o zekasıyla mı diyelim yoksa şansıyla mı veyahut insanların bunun deliliğinden (saflık da olabilir anlamadık o işi) korkmasından mı bilinmez, paçayı kurtarır. Çok eğlenerek okuduğum bir dönem kitabı.
Elinde bulunan çok da bekletmeden okusun.
eh iştee...Abartılar
İlk defa 1994 yıllarıydı bu kitabı okuduğumda.O zamanlar okuduğum daha kısa ve özet diyebileceğimiz kadardı.Bu 870 küsur sayfalık kitabı okuduğum da gördüm ki boşuna okumuşum.İlk okumuş olduğum özet halindeki kitap daha sade ve güzeldi.Bu kitapta çok gereksiz ayrıntılara girilmiş.Şvaykın konuştukları da olmazsa okunur bir tarafı yok kısaca.Kitabı alıp okumayı düşünüyorsanız birkaç defa daha düşünüp araştırıp öyle okuyun.Benden bu kadar.. Saygılarımla
Jaroslav Hasek’in hem Çek hem de dünya edebiyatında önemli bir yere sahip eseri Aslan Asker Şvayk, 1.Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle, o dönem Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’na bağlı Prag’da yaşayan, biraz saf diyebileceğimiz Şvayk’ın başından geçenleri anlatıyor. Dönemin atmosferinin yansıtılmasının yanında eser, mizahi bir dille savaşın anlamsızlığını, bürokrasinin işlevsizliğini, otorite sahiplerinin zorbalıklarını ve düzenin trajikomik yanlarını resmediyor. Asker, polis, devlet görevlileri ve din adamı başta olmak üzere düzenin çarklarına dahil olan herkesi, militarizmi, otoriteyi yerden yere vuruyor. Çek ulusunun Alman dili ve kültürüne gösterdiği direniş ve bunun gündelik yaşama yansımasını, çok uluslu bir imparatorluktaki farklı milletler arasındaki dinamikleri, asimilasyonu yine çok başarılı bir şekilde mizahla harmanlanarak aktarıyor. Tam bir kara mizah klasiği olan eseri okurken, Hasek’in bu kadar yalın bir dil kullanarak böylesine önemli eleştirileri ele alış biçimine, bu kadar uzun bir metinde okuyucunun dikkatini canlı tutabilmesine ve metnin sürükleyiciliğini koruyabilmesine, aslında çok derin bir yaraya parmak basarken dahi okura kahkalar attırabilen hiciv yeteneğine hayran kalmamak elde değil. Kalınlığı hiç gözünüzü korkutmasın, oldukça sürükleyici bir kitap. Hatta zor ya da yorucu okumalar yaparken paralel okuma olarak öneririm, hem zihninizi boşaltmanıza yardımcı olacak hem de sizi kendisine bağlayacak bir kitap. Dünya Klasikleri Okuma Kulübümüzün Kasım ayı kitabıydı. Eserin gereksiz uzatıldığını ve olayların tekrara düştüğünü düşünen okurlar var ama ben kitapta işlenen her şeyi gayet tadında buldum. Savaşı, bürokrasiyi, sistenin aksaklıklarını ele alış
Yazar Hakkında
Jaroslav HasekYazar · 10 kitap
Jaroslav Hašek (Çekçe telaffuz: [ˈjaroslaf ˈɦaʃɛk]; 30 Nisan 1883 - 3 Ocak 1923), Çek mizah ve taşlama yazarı. I. Dünya Savaşı'nda bir askerin başından geçen olaylar dizisinden meydana gelen, altmış dile çevrilmiş, dünyaca ünlü romanı Aslan Asker Şvayk ile tanınır. 1500'e yakın kısa öykü de yazmış olan Hašek, gazeteci ve Bohemyalı kimliğiyle olduğu kadar şakacı kişiliğiyle de tanınırdı. Kısa yaşamı aynı yıllarda yaşamış olan bir başka Prag'lı yazar Franz Kafka (1883–1924) ile ilginç benzerlikler taşır.
Yaşamı ve işleri
O zamanlarda Avusturya-Macaristan İmparatorluğu İmparatorluğu'na ait, şimdi Çek Cumhuriyeti'nin baskenti olan Prag (Bohemya)'da doğan Hašek, matematik öğretmeni Josef Hašek ve karısı Kateřina'nın ortanca oğluydu. Yoksulluk nedeniyle aile, diğer oğulları Bohuslav ve yetim kuzen Maria'yla birlikte sık sık taşınmak zorunda kalmıştı. Evim diyebileceği bir yer olmaması ve bir yere bağlanmaması gezgin hayatını belirgin etkenleriydi. On üç yaşındayken Hašek'in babası aşırı alkolden ölür ve annesi aileye bakamaz hale gelir. 15 yaşında liseyi bırakarak eczacıda çalışmaya başlar, buna rağmen iş idaresi okulundan mezun olmayı başarır. Kısa bir süre banka memuru olarak çalışır, aynı zamanda köpek satıcılığı yapar. Daha sonra yazacağı romanın karakteri Şvayk da, anlattığı birçok imkânsız anekdotlardan da anlaşılacağı gibi, bir köpek satıcısıdır. Yazarlık mesleğini seçerek kendini özgür kılıp çingeneler ve yersiz-yurtsuzlarla birlikte dolaşmaya başlar, birçok kötü alışkanlık edinip, izini sürmeyi zorlaştıran bir yaşantıyı seçer.
Prag'da öğrenciyken, 1897'de Alman karşıtı ayaklanmalarda yer alır, 1906'da anarşist harekete katılır. Proleter işçilere düzenli olarak dersler verir, 1907'de Komuna adlı anarşist gazetede editör olarak çalışır. Önde gelen bir anarşist olduğu için hareketleri polis tarafından yakından izlenir, düzenli olarak tutuklanır ve hapse atılır. Suçlarının arasında, birçok kez vandalizm ve bir ay hapis yatmasına neden olan, en az bir kez polis memuruna saldırı da yer alır.
Hašek 1907'de Jarmila Mayerová'yla tanışır ve aşık olur. Ne var ki, yaşantısından dolayı, Mayerová'nın ana-babası onu kızlarına uygun bulmaz. Bu nedenle Hašek anarşizmi bırakarak yazar olarak düzenli bir meslek edinmeye çalışır. Prag'da bayrağa hakaret suçundan tutuklanınca, bu ilişkiye son verebilmek için Mayerová'yı ailesi şehir dışına götürür. Bu da ilişkilerini bitirmez, ama Hašek'i anarşizmden tamamen uzaklaştırır ve yazarlığa odaklanmasını sağlar. 1909'da gelindiğinde bir önceki yıldan iki kat fazla yazarak altmışdört kısa öyküsü yayınlar. "The Animal World" (Hayvanlar Dünyası) isimli derginin editörü olmuştur. Bu iş de fazla sürmez, çünkü kendi hayalgücünden ürettiği hayvanlar hakkında makaleler yazdığı için işinden çıkarılır.
1910'da Jarmila Mayerová'yla evlenir. Ama, mutsuz bir evlilik olur ve üç yıldan sonra biter. (Tarihçi Jindřich Chalupecký, Hašek'in homoseksüel olduğunu ve aşırı melankolik bir yapısı olduğunu iddia eder.) 1913'te Hašek'in kendi sahte ölümünü hazırladığını gören Mayerová ailesinin yanına döner. I. Dünya Savaşı başlamak üzereyken, Hašek, daha sonraları Şvayk'taki karakterleri resimleyecek olan karikatürist Josef Lada ile birlikte yaşamaktaydı. Sonunda o da zorla orduya alınır. Şvayk'taki birçok karakter savaş zamanı tanıştığı insanlardan esinlenmedir. Uzun süreler cephede savaşmaz, 1915'te Ruslar tarafından esir alınır. Rus toplama kamplarında göreceli olarak daha rahat bir yaşantıya kavuşur, kamp kumandanının sekreteri olur. 1916'da, yeni kurulan Çekoslovak Lejyonu'nda propaganda yazarı olarak çalışması için kamptan ayrılmasına izin verilir.
1917'deki Ekim Devrimi'nden sonra Bolşevik Parti'nin üyesi olarak Rusya'da kalır. Bu dönemde, Jarmilla ile evli olmasına rağmen, yeniden evlenir. Sonunda 1920'de, "Aslan Asker Şvayk"ı bitirebilme umuduyla Prag'a geri döner. Ne var ki, dönüşünde hiç eskisi gibi sevilen birisi değildir, hain olarak yaftalanır ve yasak evlilik yaptığı için yerilir. Yazılarını yayınlayabilmek için çok uğraşır.
Savaştan önce 1912'de, Şvayk isimli karakterin ilk kez yer aldığı Dobrý voják Švejk a jiné podivné historky (İyi Asker Şvayk ve diğer garip öyküler) isimli kitabını yayınlanır. Savaştan sonra yayınlanan ünlü romanındaki Şvayk sancta simplicitas (neşeli deli karakter) olarak, meyhanelerde savaş hakkında şakalar yapan karakter olarak belirir. Bu dönemde Hašek aşırı kilo alır ve ağır hastalanır. Yazmayı sürdüremez ama Şvayk'ın bölümlerini Lipnice köyündeki yatak odasında dikte eder. 1923'te 39 yaşında savaş zamanı kaptığı tüberküloza yenik düşerek ölür.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Jaroslav_Hašek
