Yazar:
H. C. Armstrong
Çevirmen:
Müzeyyen Hacı
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 45 dk.
Sayfa Sayısı:
344
Basım Tarihi:
27 Ocak 2022
İlk Yayın Tarihi:
1932
Yayınevi:
Dorlion Yayınevi
Orijinal Adı:
Gray Wolf: The Life Of Kemal Ataturk
Orijinal Dil:
İngilizce
ISBN:
9786254078729
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
13 diğer baskı · Tümünü Göster
Bozkurt
977 okunmaKamer Yayınları · Ekim 2013 · 260 s.
Bozkurt
329 okunmaNokta Kitap · 13 Mayıs 2005 · 248 s.
Bozkurt
162 okunmaDorlion Yayınevi · 27 Ocak 2022 · 344 s.
Bozkurt Mustafa Kemal
140 okunmaKaynak Yayınları · Ekim 2017 · 488 s.
Bozkurt
153 okunmaArba Yayınları · 1996 · 278 s.
Atatürk'ün Armstrong'a Cevabı
47 okunmaKaynak Yayınevi · Mayıs 2000 · 125 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Atatürk biyografisi olarak uzun zamandır merak edip, almak istediğim bir kitaptı. Fakat söylemeliyim ki kitapta anlatılanların bir çoğuna katılmadığım noktalar oldu. Evet, ülkenin kurucu lideri, Gazi Paşa'nın özel hayatına bu kadar hakimmiş gibi son derece emin bir tavırla anlatması; Halaskargazi'yi kibirli, kadınlara sadece cinsel obje gibi bakan, kaba, doğulu dediği yakışıksız, çirkin sözleri tasvip edemem. Kitabı yazan kişinin İstihbarat servisinde olması da Gazi Paşa'yı yüzde yüz objektif bir şekilde kaleme alamayacağını delili bence. Farklı okuamalar adına yaptığım bir okuma oldu. Bu arada Kitab'ın Gazi Paşanın hayatta iken yazıldığını hatırlatmış olayım.
Puan vermedi
Kitap, Atatürk'ün doğumundan 1932 senesine kadar olan olayları kapsamakla birlikte siyasi olaylar kadar Mustafa Kemal'in özel yaşamına dair de ilginç enstantaneler paylaşmaktadır.
Bozkurt, Mustafa Kemal'in zihninin askeri ve siyasi yaşam arasında nasıl bölündüğünü, ülkeyi düşman işgalinden kurtarmak ve bulunduğu yere gelebilmek için ne mücadeleler verdiğini anlamak için okunması gereken bir eser olarak değerlendirilmektedir.
Kitaba önyargılı mı başladım?
-Evet, önyargılı başladım.
Kitabı okurken rahatsız etti mi?
-Zaman zaman.
Atatürk ilke değerlerini benimsemiş, tek önderim ve ebedi liderim Gazi olmasına rağmen, Onun da bizler gibi ölümlü bir fani ve bir insan olduğunu unutmamak gerekir.
Atamı çok sevmeme, çok saygı duymama rağmen putlaştırmadığım için oldukça objektif okumaya çalıştım.
Çok zorba bir diktatör, özel hayat tutkusuna gem vuramamış bir zat olarak gösterilmesi beni çok rahatsız etse de, askeri dehası, devrimci kişiliği de göz ardında bırakılmamış.
Özel hayata oldukça fazla değinilmiş olması, kitabın objektifliğini sarssa da, yabancı bir subay gözünden Atamızı okuduğumuzu da unutmamız gerekir.
Hüsran1000Kitap
Daha tam bitirmemiş olmama rağmen bu kitabın bir saçmalık olduğu apaçık. Yazar İngiliz bir subay ve bir de onların gözünden görmeyi merak etmiştim açıkçası. Ancak yazarı biraz araştırınca öğrendim ki bu adam Atatürk ile bir kere bile görüşmemiş yalnızca onları ve ülkesini yenilgiye uğratan büyük bir kumandan olarak biliyordu. E tabi anlıyorum sen çık koskoca güneş batmayan ülkenin ingilterenin subayı ol sonra bir Türk gelsin seni ezsin geçsin. Yazar adeta kıskanıyormuş gibi yazmakla kalmıyor inanılmaz bir nefretle anlatıyor Atatürk'ü. Bu verileri nerden bulduğunu çok merak ediyorum ama güzel yanları da var. Gerçekten bize okulda öğretilenden çok daha fazla ayrıntı veriyor tabi ne kadar doğruysa. Bu kitap tamamıyla bir hüsran
Emperyalizmin İntikamı...Tarih
Ulu Önderimizin hayatını az buçuk olsun bilmemiş olsaydım (kendisiyle ilgili okuduğum Kitaplara baka bilirsiniz) belki yazılanlara kör körüne inana bilirdim. Yazar Kitabını o zamanın Tiyatro Hikayelerine benzetmiş.
Ama Kitap gerçekten çok enteresan, zamanın İngilizler ve Dünyanın bizim hakkımızda bu tür yalanları öğrenmiş olma açısından yararlı. İnsanları, Türkler ve Ulu Önderimiz hakkında şaşırtmak için çok çaba harcanmış. Yazar sanki bir Gölge gibi her daim Ulu Önderimiz yanındaydı, ve her şeyi ilk elden görmüş gibi anlatmış. O kadar çok yalan dolanla yazılmış ki, nereden başlasam bilemiyorum.
Gine’de bir deneyeceğim, ilk başta Atatürk hakkında doğru yazdığı bir şeyi teyit etmeliyim. Ulu Önderimizin Cesaretini ve Kararlılığını çok güzel aktarmış, buraya kadar tek doğru olan sadece de bu. Ama sonra bazı yerlerde Kibirli, Diktatör ve istediği olana kadar inatçılığından şaşmayan bir kişi gibi çarptırılmış.
Ulu Önderimiz Vicdanlıydı, herkesle geçinirdi, küçük büyük farketmeksizin saygılıydı. Anlatıldığı gibi Kadın, Kumar ve İçki düşkünü değildi. Eline geçen Paranın yarısını hep Kitaplara harcadı, sonuç kurmuş olduğu Türkiye Cumhuriyeti değil mi. Hele Savaş alanında bir damla dahil Alkol almadı, çünkü en büyük silahı onun “Zekası” idi, her zaman için makine gibi durmaksızın çalışıyordu. Hatta zamanla durmak bilmeksizin yüzünden uyuyamıyordu. (Birde bunu Savaş alanında uyuşturucak öyle mi).
Bunu defalarca bir çok Kitapta okudum, Savaş alanında bir damla dahil ağzına sürmezdi. Düşmanını ve yahut Halkı ya da Ordusunun nasıl nerede hareket edeceğini ön göre biliyordu, bu yüzden Atatürk için Kahin bile diyenler oldu, Deha farkını anlamamak işte bu dur. Ve son olarak yakalanan Esirler misafirimiz oldu, ve öyle davranıldı. Onların yapmış olduğu vahşi ve gaddarca
Puan vermedi
Kitabın neden yasaklandığını anlayabiliyorum; yazar, Mustafa Kemal'den hakaretamiz bir şekilde bahsediyor. Nedense sürekli onun şanslı biri olduğunu, cephede şans eseri hayatta kaldığını vurguluyor. Ve neden Mustafa Kemal'in yasağı kaldırdığını da anlayabiliyorum; yazar, Mustafa Kemal'in yurdunu ve milletini ne kadar çok sevdiğini defalarca vurguluyor. Kendince bunu hor görerek yapıyor ama ben özellikle bu satırları daha çok gururlanarak okudum. Askeri dehasını, stratejik planlamasını, soğukkanlılığını, kararlılığını, mantıklı oluşunu da inkar edemiyor. İncelemeleri ilk okuduğumda ben de yazara kızarak ve sinirlerime hakim olamayarak okurum sanmıştım ama yazarın başarısızlığıyla eğlenerek okuyorum. Aksine atama daha da hayran oldum. Pes etmiş, yorulmuş, ne pahasına olursa olsun barış isteyen bir milleti; bağımsızlığı uğruna ve her türlü imkansızlığa rağmen toparlayıp savaşa ikna etmiş ve istediği bağımsızlığı elde etmiş bir komutanı kim ne kadar küçük görürse görsün ne kadar sıradanlaştırırsa sıradanlaştırsın o komutan, o adam sıradan biri değildir, küçük hiç değildir. Kitabı herkese öneriyorum. BU adamı sadece bizim anlatmamız ve övmemiz yetmez, tüm dünya basınından okumalıyız ki her yönden hayran olalım.
Not: Müzeyyen Hacı çevirisi, Dorlion yayınevinden okumayın. O kadar çok yazım hatası, kelime tekrarı ve cümle düşüklüğü var ki insanın gözünü tırmalıyor.
Merhaba sevgili okur,
Bozkurt, bir İngiliz ajanı tarafından Atatürk biyografisi olarak kaleme alınmış. Biyografiden çok roman demek daha doğru olacaktır. Sanki her an yanında yaşamış gibi bir anlatımı var yazarın. Bu anıları kimin ona anlattığı bile belli değil; çünkü çocukluğundan itibaren kimsenin bilmediği tüm detaylara vakıfmış gibi, hatta en mahrem durumları bile gözüyle görmüş gibi anlatıyor Armstong. Bu durum da kitabı amacından saptırıyor. Ya da, kim bilir, amaçlanan şey başka bir şeydi zaten.
Kitabı okumaya başlar başlamaz zorlanacağımı anladım. Çünkü tüm kötü vasıfları bünyesinde barındırdığını iddia eden kötücül bir adam anlatılıyordu. Hatta Atatürk’ün bu kitabın basılmasına nasıl izin verdiğine bile şaşırdım. Kitapta eleştiriye kapalı olduğu iddia edilen birinin karalamalarla dolu bir anlatıya izin vermesi ilginç geldi bana. Yazıldığı dönemde bazı konulara gazete üzerinden cevap da vermiş Atatürk. İlgilisi bakabilir. Okumaya devam etmemin sebebi, sevmeyenlerin gözünden Atatürk nasıl görünüyor, diye merak ettiğim içindi.
Okuduğuma üzgünüm açıkçası.
Bir suda iki balık kavga ediyorsa oradan bir İngiliz geçmiştir”.
Atatürk hayattayken yayınlanmış ve dönemin hükümeti tarafından yasaklanmış biyografik türde olan bu eserde, Atatürk hakkında doğru olan bilgiler verirken aynı zamanda temeli olmayan bir takım bilgiler de araya sıkıştırılarak algı oyunu yapılmaktadır. Örneğin, Atatürk’ün gençlik dönemlerinde yüksek zümre insanları tarafından kaba saba ve zayıf iletişimli olarak değerlendirilerek dışlanması üzerine daha izbe ortamlarda, düşük kültüre sahip insanlar ile eğlence arayışlarına yöneldiği aktarılmaktadır. Bunun aksine, askerî ataşe olarak görevlendirildiği dönemde maddi sıkıntılardan kaynaklı olarak yeniçeri kıyafeti ile baloya katılarak beğenileri üzerine topladığı ve hatta konuklar tarafından davet üzerine fotoğraf çekimleri yaptırdığı bilinmektedir.
Atatürk’ün, son Osmanlı İmparatorluğu padişahı Sultan Vahdettin ile beraber Alman yetkililere karşı girişmiş olduğu sözlü tartışmada yazar tarafından, “bir köpek yavrusu gibi kabararak tartışıyordu.” şeklinde tasvir edilmesi, asıl niyetin durumu açıklamaktan ziyade hakaretvari bir niyet taşıdığını hissettirmektedir.
Cumhuriyetin erken dönemlerinde İngilizler tarafından Musul hakkında kazanım elde edebilmek için kışkırtılarak ayaklandırılan Şeyh Sait İsyanı’nın bastırılması olayını ise isyanları bastırmak için hareket etmekten ziyade; Kürtleri katletmek, türlü cinayetler işlemek ve işkenceler etmek olarak çarpıtarak açıklamaktadır. Yazarın, Kut’ül Amare Zaferi’nde yenilgiye uğrayan İngiliz subayı olduğu ve İngilizlerin sinsi siyasetleri beraber düşünüldüğünde ise pek de yadırganacak bir şey bulunmamaktadır.
Ne de olsa anlamak ve onaylamak aynı şey değildir. Ayırdında olarak okunulması ve içeriğin farklı kitaplardan da edinilmesinin mümkün olduğunun bilinmesi dileğiyle…
1932 yılında yayımlanan ve Mustafa Kemal hakkında ağır eleştiriler içeren bir kitap, Türkiye'de büyük rahatsızlık yaratmıştır. İngiliz Elçisi Morgan, kitabın Atatürk’ü derinden kırdığını belirterek kitabın yayınının durdurulmasını istemiştir. Morgan, İngiliz Dışişleri’ne gönderdiği mektuplarda, kitabın Türkiye’de yarattığı olumsuz etkinin giderilmesi gerektiğini ve bu görevin İngilizlere düştüğünü vurgulamıştır. Bu doğrultuda, Türkiye’yi ve Atatürk’ü iyi tanıyan İngiliz yazar Vernon Verlen iki olumlu belgesel kitap yayımlamıştır.
Bazı kaynaklar Atatürk’ün bu kitaba önem vermediğini iddia etse de, onun imzasını taşıyan yasaklama kararı ve basında 12 gün boyunca verilen tepkiler, bu iddiaları çürütmektedir. Kitabın yalnızca kapağındaki görsel bile tepki için yeterlidir. Olayın bazı kişilerce yanlış yorumlandığı anlaşılmaktadır.
celal şengör: armstrong az bile anlatmış (!)
(bu uzun bir incelemedir. okuyana/okuyanlara şimdiden teşekkür ederim..
incelemeyi uzun diye okumaya üşenen varsa incelemeyi ses kaydına alıp da buraya ekleyebilirim. maksat inceleme konusunda daha fazla insan bilgi/fikir sahibi olsun..)
12 haziran 2024 tarihinde uygulamada 
Varsayalımismail • İTC adlı kullanıcının şu alıntısını gördüm; #243283138 alıntıda adı geçen 
Bozkurt adlı kitapta yazarın bahsettiği yalan yanlış düşünce ve iddialara karşı Mustafa Kemal Atatürk'ün dönemin akşam gazetesinde verdiği yanıtların bir araya getirilmiş hali olan 
Atatürk'ün Armstrong'a Cevabı adlı kitap geldi sonra aklıma..
Bozkurt adlı kitap genelde eleştirel gözle değil de Mustafa Kemal Atatürk'ü, onun ülkeye kazandırdıklarını ve türk milletini karalamak isteyenler tarafından belirli bir art niyetle okunuyor.. bunun üzerine yukarıda bahsettiğim alıntıda da dile getirildiği gibi bu kitap Mustafa Kemal Atatürk'ü seven, sayan, onun devrimlerine bağlı olan (söylem ve eylemleriyle bunu gösteren) 
Celâl Şengör tarafından da Atatürk okuması/okumaları yapmak isteyenlere tavsiye kitap olarak sunuluyor..
bu incelemeyi celal şengörün bu düşüncesinin ne derece sağlıksız ve tehlikeli olduğunu göstermek, armstrongu incelememi okuyanlara tanıtmak, onun yazdığı kitabıyla (bence) neleri amaçladığını göstermek, Mustafa Kemal Atatürk'ün armstrongun bu kitabına karşı söylediklerini, yaptıklarını göstermek, armstrongun kitabının başka hangi Atatürk'ü karalayan kitaplara öncülük ettiğini göstermek, armstrong üzerinden türkiye cumhuriyeti-ingiltere arasında geçen olaylara bakmak gibi düşüncelerden hareketle yazıyorum..
konuyu, olayı okuyucunun aklında netleştirmek için adım adım gidelim ve önce H. C. Armstrong un kim olduğuna kısaca bir göz
Varsayalımismail • İTC adlı kullanıcının şu alıntısını gördüm; #243283138 alıntıda adı geçen Bozkurt adlı kitapta yazarın bahsettiği yalan yanlış düşünce ve iddialara karşı Mustafa Kemal Atatürk'ün dönemin akşam gazetesinde verdiği yanıtların bir araya getirilmiş hali olan Atatürk'ün Armstrong'a Cevabı adlı kitap geldi sonra aklıma..
Bozkurt adlı kitap genelde eleştirel gözle değil de Mustafa Kemal Atatürk'ü, onun ülkeye kazandırdıklarını ve türk milletini karalamak isteyenler tarafından belirli bir art niyetle okunuyor.. bunun üzerine yukarıda bahsettiğim alıntıda da dile getirildiği gibi bu kitap Mustafa Kemal Atatürk'ü seven, sayan, onun devrimlerine bağlı olan (söylem ve eylemleriyle bunu gösteren) Celâl Şengör tarafından da Atatürk okuması/okumaları yapmak isteyenlere tavsiye kitap olarak sunuluyor..
bu incelemeyi celal şengörün bu düşüncesinin ne derece sağlıksız ve tehlikeli olduğunu göstermek, armstrongu incelememi okuyanlara tanıtmak, onun yazdığı kitabıyla (bence) neleri amaçladığını göstermek, Mustafa Kemal Atatürk'ün armstrongun bu kitabına karşı söylediklerini, yaptıklarını göstermek, armstrongun kitabının başka hangi Atatürk'ü karalayan kitaplara öncülük ettiğini göstermek, armstrong üzerinden türkiye cumhuriyeti-ingiltere arasında geçen olaylara bakmak gibi düşüncelerden hareketle yazıyorum..
konuyu, olayı okuyucunun aklında netleştirmek için adım adım gidelim ve önce H. C. Armstrong un kim olduğuna kısaca bir gözYazar Hakkında
H. C. ArmstrongYazar · 4 kitap
I. Dünya Savaşı'ndan önce Hindistan ordusunda Askeri Ataşe olarak görev yapmış olan Harold Courtenay Armstrong (1892-1943), savaş sırasında istihbarat subayı olarak Arap yarımadasına gönderildi. Birleşik Krallık ordusunda Yüzbaşı rütbesiyle Osmanlı İmparatorluğu'na karşı çarpışıyordu. 1916'da Kut'ül Ammare Kuşatması sonunda Tümgeneral Townshend komutasındaki İngiliz "6. Poona Tümeni" (Hint Tümeni)'yle birlikte Türklere esir düştü. Bağdat, Musul, Halep, Mersin, Ankara üzerinden Kastamonu'ya, oradan da İstanbul'a getirildi. Nihai olarak da merkezi esir kampı olan Afyonkarahisar'a nakledildi. Savaş esiriyken kaçma teşebbüsü ve yakalandıktan sonra Enver Paşa'ya hakaret etmesi nedeniyle hücreye atıldı. Hücreden çıktıktan sonra esir kampında ayrıcalıklı muamele gördü ve kendisine tüm esir subayların ve erlerin sorumluluğu verilerek onların genel komutanı yapıldı. Esir İngiliz askerler kampta işledikleri suçlardan Türk askeri mahkemelerinde yargılandıklarında hem onların tercümanlığını yaptı hem de dava vekilliklerini üstlendi. Savaş sona ermeden önce Türkiye'den kaçmayı başardı. Türkler hakkında pek de olumlu düşünceler beslemeyen Armstrong bu kaçışını bile rüşvet vererek gerçekleştirdiğini söylemiştir.
Mütareke yıllarında ise İngiliz Yüksek Komiserliği’nde Askeri Ateşe Yardımcısı olarak bu kez işgal altındaki İstanbul'a gönderildi. Müttefikler adına çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1923 yılında İstanbul'dan ayrıldı. Türkiye'de kaldığı bu birkaç yıllık dönemdeki gözlemlerde bulundu. Aralarında Mustafa Kemal'in de olduğu birçok şahsiyetle temaslarını sürdüren Armstrong bu süre zarfında küllerinden yeniden yükselen bu ülkenin gelişimini gözlemledi, Türkiye ve yakın çevresiyle ilgili aralarında "Bozkurt"un da olduğu beş kitap yazdı. Bu kitaplar: Turkey in Travail (Türkiye Nasıl Doğdu), Turkey and Syria Reborn (Türkiye ve Suriye Yeniden Doğuyor), Unending Battle (Bitmeyen Savaş), Grey Wolf (Bozkurt) ve Lord of Arabia (Abdülaziz bin Suud).
