Yazar:
H. C. Armstrong
Çevirmen:
Gül Çağalı Güven
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 53 dk.
Sayfa Sayısı:
278
Basım Tarihi:
1996
İlk Yayın Tarihi:
1932
Yayınevi:
Arba Yayınları
Orijinal Adı:
Gray Wolf: The Life Of Kemal Ataturk
Orijinal Dil:
İngilizce
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
13 diğer baskı · Tümünü Göster
Bozkurt
979 okunmaKamer Yayınları · Ekim 2013 · 260 s.
Bozkurt
329 okunmaNokta Kitap · 13 Mayıs 2005 · 248 s.
Bozkurt
162 okunmaDorlion Yayınevi · 27 Ocak 2022 · 344 s.
Bozkurt Mustafa Kemal
140 okunmaKaynak Yayınları · Ekim 2017 · 488 s.
Bozkurt
154 okunmaArba Yayınları · 1996 · 278 s.
Atatürk'ün Armstrong'a Cevabı
48 okunmaKaynak Yayınevi · Mayıs 2000 · 125 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Yalan Yazan Tarih UtansınTarih
Kitap, tarihî roman havasında yazılmış, akıcı ve okunaklı bir eser. Elbette içinde eksik kısımlar var. Her ne kadar giriş kısmında, eksik yerlerin birkaç sayfayı geçmediği yazılsa da orijinal metne baktığınızda farkın birkaç sayfayı çok aştığını göreceksiniz. Bunun yanında, eksik yerlerin olması kitabın anlattıklarını da etkiliyor. Yani, iyi olanları alıp kötü olanları eksik bıraktığınızda doğru dürüst bir tahlil yapamıyorsunuz. Bununla birlikte, değerlendirmeleriniz de eksik kalıyor. İngilizcesi olan arkadaşların orijinal metinden okumalarını, olmayan arkadaşların ise metnin eksik kısımlarını çeviri yöntemiyle tamamlamalarını tavsiye ederim.
9/10
2021 14. kitabı
Evet, hakkında pek iyi izlenimi olmayan ve bir dönem yasaklatılan bir kitabı inceleyelim. Atatürk hayattayken yazılan bir Atatürk'ün biyografi kitabıdır. Kitabın arka kapağında da belirttiği üzere Atatürk'ün bu kitabı çevirttiği bilgisiyle kitabı önemseyerek tamamını okudum. Bu kitap çok çarpıcı bilgiler içermektedir. Resmi tarihte bizlere anlatılan olumlu, sevecen Atatürk imajının tamamen zıttı bir Atatürk anlatılmaktadır. Atatürk hakkında eleşterel bir argüman okumayan biriyseniz bu kitabı alıp okuduğunuzda öfekelenip yarıda keseceğinizin garantisini verebilirim. Kitap, Lord Kinross'un kitabı kadar detaylar üzerine değil fakat kritik tespitler üzerine kurulmuştur. Kitap sade anlatımla ilerliyor. İlginçtir ki yarısıdan sonra edebi bir üslup da kazanıyor. Kitabın olayların tarihsel akışından kopmadan ilerlemesi en belirgin artı yönüdür. Ufak tarihsel bilgi hataları dipnotlarla düzeltilmiştir. Kitabın en çarpıcı yönü yazarın sert ithamlarda bulunmasıdır. Sadece Atatürk'e olmamakla birlikte yazar, tarihsel durumlara göre gerek kendi ülkesi İngiltere'ye gerek araplara gerekse İsmet İnönü ve bir çoklarına sert ithamlar yapmaktadır. Bu yapılanda kasıt var mı yok mu bunu çözemedim çünkü yeri geldiğinde övgüleri de eksik etmemiştir. Kitabın sonsöz yazarını gerçekten tebrik ediyorum kitap olumlu bir hava çerçevesinde bitiyor.
H.C. Armstrong’un “Bozkurt” kitabı, elimde tuttuğumda önce kapağına, sonra da başlığın ağırlığına takıldım. Bu kitap, sıradan bir biyografi değil; bir dönemin, bir milletin, hatta bir liderin keskin dönüşümünün dışarıdan gözlemlenmiş ve yer yer sert bir şekilde yorumlanmış bir hikâyesi. Atatürk’ü bir yabancının kaleminden okumak başta tuhaf geliyor insana, ama bir yandan da bu tuhaflık, merakı daha da körüklüyor. Armstrong'un dili zaman zaman taraflı, zaman zaman hayranlıkla karışık bir mesafe taşıyor; bu yüzden kitap boyunca hem okuyucu hem de “izleyici” gibi hissediyorsun.
Kişisel olarak bu kitap beni iki farklı duyguyla sarstı. Birincisi, Atatürk’ün liderliğine, vizyonuna ve dönüştürücü gücüne duyduğum hayranlık. Armstrong, onun askeri dehasını, cesaretini ve halk üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyuyor. Özellikle Anadolu’nun çorak topraklarında yeşertilmeye çalışılan modern Türkiye’yi anlatırken, o kuraklığın içinden çıkan umut gerçekten etkileyici. İkincisi ise Armstrong’un zaman zaman kullandığı küçümseyici ya da kuşkulu ifadelerin yarattığı rahatsızlık. Bu rahatsızlık da aslında kitabın samimiyetinden değil, yazarın bakış açısından kaynaklanıyor.
Yani "Bozkurt", ne tam anlamıyla bir övgü ne de mutlak bir eleştiri. Onu okurken kendi bakış açını da sürekli sorguluyorsun. Her satırda Atatürk'ün hem insani hem de liderlik yönüyle ne kadar karmaşık bir figür olduğunu hissediyorsun. Armstrong, belki de farkında olmadan, Mustafa Kemal’in içindeki ateşi, sancıyı, kararlılığı çok iyi resmetmiş.
Sonuç olarak bu kitap, Atatürk’ü farklı bir açıdan görmek isteyen ama duygusal bağını da göz ardı etmeyen herkes için oldukça kıymetli. Eleştirel okumayı bilen biri için “Bozkurt”, düşündüren, zaman zaman öfkelendiren ama nihayetinde Atatürk’e duyulan saygıyı daha da
M.K.ATarih
Mustafa Kemal ATATÜRK'ün yabancı yazarlar gözünden incelenmesi ve değerlendirilmesi açısından önemli bir eser Türk'ün simgesinin BOZKURT olduğu ve bunun ATAMIZA yabancı yazarlar tarafından yakıştırılması oldukça gurur verici
Atatürk'e hakaret ettiği gerekçesiyle yayımlanması yasaklanan kitap. Bizzat Atatürk tarafından çevirmiş ve yayımlanmış. Kitap ile bu olay hakkında çelişkiler sezinledim. Lakin okumaya değer. Herkes için faydalı olacağını düşünüyorum.
Gelibolu'nun intikamını kalemle almayı denemiş.
Atatürk kusursuz biri olmasa bile kabul edelim lütfen bu kadar da değildi. Geçmişte Atatürk'ün düşmanı olan biri Armstrong. Ona karşı tarafsız yaklaşması da pek muhtemel olmuyor. Kitap onu ayyaş, sadece şansıyla yükselmiş, çapkın biri olarak tanıtıyor. Hatta öyle ki yazar kendini Salih Bozok gibi Atatürk'ün her zaman her saniye yanındaymışcasına onu anlatıyor. 
Kadir Mısıroğlu bile bu kadar ileri gitmedi. Sözlerim kitabın orjinali için, düzenlenmiş baskıları için değil.
Kadir Mısıroğlu bile bu kadar ileri gitmedi. Sözlerim kitabın orjinali için, düzenlenmiş baskıları için değil.
Armstrong'un bilmesine imkan olmayan olayları yazması inandırıcı olmaktan uzak, ama yine de okunması gereken bir kitap...Kurtuluş savaşında bize karşı savaşmış bir subayın kaleminden yazılmış bu kitabı itidalli okumak gerektiği düşüncesindeyim.
celal şengör: armstrong az bile anlatmış (!)
(bu uzun bir incelemedir. okuyana/okuyanlara şimdiden teşekkür ederim..
incelemeyi uzun diye okumaya üşenen varsa incelemeyi ses kaydına alıp da buraya ekleyebilirim. maksat inceleme konusunda daha fazla insan bilgi/fikir sahibi olsun..)
12 haziran 2024 tarihinde uygulamada 
Varsayalımismail • İTC adlı kullanıcının şu alıntısını gördüm; #243283138 alıntıda adı geçen 
Bozkurt adlı kitapta yazarın bahsettiği yalan yanlış düşünce ve iddialara karşı Mustafa Kemal Atatürk'ün dönemin akşam gazetesinde verdiği yanıtların bir araya getirilmiş hali olan 
Atatürk'ün Armstrong'a Cevabı adlı kitap geldi sonra aklıma..
Bozkurt adlı kitap genelde eleştirel gözle değil de Mustafa Kemal Atatürk'ü, onun ülkeye kazandırdıklarını ve türk milletini karalamak isteyenler tarafından belirli bir art niyetle okunuyor.. bunun üzerine yukarıda bahsettiğim alıntıda da dile getirildiği gibi bu kitap Mustafa Kemal Atatürk'ü seven, sayan, onun devrimlerine bağlı olan (söylem ve eylemleriyle bunu gösteren) 
Celâl Şengör tarafından da Atatürk okuması/okumaları yapmak isteyenlere tavsiye kitap olarak sunuluyor..
bu incelemeyi celal şengörün bu düşüncesinin ne derece sağlıksız ve tehlikeli olduğunu göstermek, armstrongu incelememi okuyanlara tanıtmak, onun yazdığı kitabıyla (bence) neleri amaçladığını göstermek, Mustafa Kemal Atatürk'ün armstrongun bu kitabına karşı söylediklerini, yaptıklarını göstermek, armstrongun kitabının başka hangi Atatürk'ü karalayan kitaplara öncülük ettiğini göstermek, armstrong üzerinden türkiye cumhuriyeti-ingiltere arasında geçen olaylara bakmak gibi düşüncelerden hareketle yazıyorum..
konuyu, olayı okuyucunun aklında netleştirmek için adım adım gidelim ve önce H. C. Armstrong un kim olduğuna kısaca bir göz
Varsayalımismail • İTC adlı kullanıcının şu alıntısını gördüm; #243283138 alıntıda adı geçen Bozkurt adlı kitapta yazarın bahsettiği yalan yanlış düşünce ve iddialara karşı Mustafa Kemal Atatürk'ün dönemin akşam gazetesinde verdiği yanıtların bir araya getirilmiş hali olan Atatürk'ün Armstrong'a Cevabı adlı kitap geldi sonra aklıma..
Bozkurt adlı kitap genelde eleştirel gözle değil de Mustafa Kemal Atatürk'ü, onun ülkeye kazandırdıklarını ve türk milletini karalamak isteyenler tarafından belirli bir art niyetle okunuyor.. bunun üzerine yukarıda bahsettiğim alıntıda da dile getirildiği gibi bu kitap Mustafa Kemal Atatürk'ü seven, sayan, onun devrimlerine bağlı olan (söylem ve eylemleriyle bunu gösteren) Celâl Şengör tarafından da Atatürk okuması/okumaları yapmak isteyenlere tavsiye kitap olarak sunuluyor..
bu incelemeyi celal şengörün bu düşüncesinin ne derece sağlıksız ve tehlikeli olduğunu göstermek, armstrongu incelememi okuyanlara tanıtmak, onun yazdığı kitabıyla (bence) neleri amaçladığını göstermek, Mustafa Kemal Atatürk'ün armstrongun bu kitabına karşı söylediklerini, yaptıklarını göstermek, armstrongun kitabının başka hangi Atatürk'ü karalayan kitaplara öncülük ettiğini göstermek, armstrong üzerinden türkiye cumhuriyeti-ingiltere arasında geçen olaylara bakmak gibi düşüncelerden hareketle yazıyorum..
konuyu, olayı okuyucunun aklında netleştirmek için adım adım gidelim ve önce H. C. Armstrong un kim olduğuna kısaca bir gözİngiliz Subayının Dedikodu RomanıTarih
Bu kitap hakkında aslında uzun uzadıya yazmaya gerek bile yok; çünkü “Bozkurt” baştan sona önyargıyla, hatta bilinçli çarpıtmalarla kaleme alınmış bir metin. Yazarı H. C. Armstrong, Birinci Dünya Savaşı sırasında İngiliz ordusunda görev yapmış bir subay. Yani sıradan bir biyografi yazarı değil, doğrudan İngiliz istihbaratının süzgecinden geçmiş biri. Dolayısıyla Atatürk’e ve Türkiye Cumhuriyeti’ne bakışı daha ilk sayfadan itibaren taraflı.
Kitapta Atatürk, sürekli olarak “acımasız, hırslı, diktatör, iktidar delisi, içkiye düşkün” gibi sıfatlarla anlatılıyor. Armstrong, Türk İstiklâl Savaşı’nı halkın fedakârlığının, milletin uyanışının bir eseri olarak değil; sanki büyük güçlerin arasındaki tesadüfi dengeler sonucu kazanılmış bir “şans” gibi gösteriyor. Cumhuriyet devrimleri, laiklik, kadın hakları, hukuk devrimi… hepsi küçümseniyor, “Batı’ya yaranma” olarak yaftalanıyor. Kısacası Atatürk’ün bir ulusu ayağa kaldıran vizyonu, İngiliz bakış açısının küçümseyici diliyle gölgelenmeye çalışılıyor.
Burada asıl mesele, kitabın bilimsel hiçbir değer taşımaması. Arşiv yok, belge yok, kaynakların eleştirel kullanımı yok. Kendi gözlemleri, kulaktan dolma rivayetler, dedikodular… Armstrong’un metodu bu. Özellikle Atatürk’ün özel hayatı hakkında yazdıkları tamamen spekülasyonlarla dolu. İşte tam da bu yüzden, bu kitap yıllardır Atatürk düşmanları ve İslamcı çevreler tarafından “bakın İngiliz bile böyle yazmış” diye malzeme yapılır. Bir İngiliz ajanının yazdığı dedikoduları kaynak diye kullanmak, olsa olsa çaresizliğin göstergesidir.
Tarihsel bağlamı hatırlamakta fayda var: 1930’larda İngiltere hâlâ Osmanlı’nın enkazından doğan genç Türkiye Cumhuriyeti’ni kuşkuyla izliyordu. Atatürk hilafeti kaldırmış, Batı’nın manda projelerini boşa çıkarmış, ulusal egemenlik üzerine kurulu yeni
Kitap altı oku bensimeyenler için pespaye, rezil, çöp seviyesinde olma ihtimali çok yüksek. Bilindiği üzere ne kendi eseri Nutuk'ta ne de onun çevresinde bulunanlar tarafından özellikle içte yazılan kitaplar da hiç bir olumsuzluğa rastlanmayan belki bir nebze Cemal Granda'nın kitabı olan Atatürk'ün Uşağı İdim çok az eleştiri taşır onun haricinde efendilerinin yanılmaz tartışılmaz asla sorgulanmaz ve doğruları bilen kişiliği vardır. M.Kemal ile ilgili farklı bir çok kitap okuyan birisi olarak yüz de yüz bile olmasa da gerçekleri dile getirdiğini söylemek isterim. Konuya dini açıdan bakmam gerekiyor bir nebze çünkü peygamberler hariç onlarda Allah tarafından İsmet sıfatı ile korunduklarından yaptıkları ufak hatalar vardır buna da dinimizde zelle denilir bunun haricinde kalan insanlar ise hatalar yapabilir, yalan söyleyebilir. Bunu niye bu şekilde izah ettim az da olsa hem inancı olup hem de M.Kemal i seven var ise bunu anlayabilir diye açıklama yaptım. Bunu da ne kadar dikkate alacakları da muamma. Din ve M.Kemal hiç yan yana gelmemesi gereken başlık. Her neyse maalesef ki bu ideolojinin sapkınları tarafından(çünkü öylesiniz benim ve bir çoklarının) hiç bir kusuru olmayan bir üstün kisilik tezahürü oluşmuş ya da oluşturulmuş olarak bir kült olarak bugüne kadar gelmiştir.. Literatürde tarihi okumalar yapılırken iki taraflı bakılarak karar verilir bunun üzerine o kişi veya kişiler hakkında fikir edinilir. Biz de dikkat ettiğim en büyük eksiklik bunun belli bir kesim tarafından hiç olmadığıdır. Nutuk adlı eseri nasıl onlar tarafından kutsal kitap addedilip baş ucu olarak kaynak oluyor ise bunun karşısında olanlar için de bu bir dönemi tek taraflı olarak ele alınıp yazılmış sadece bir kitaptan ibarettir. Hatta içerideki bir kısım Kemalist tarihçi bile bu dönemin M.Kemal
Reklam
Yazar Hakkında
H. C. ArmstrongYazar · 4 kitap
I. Dünya Savaşı'ndan önce Hindistan ordusunda Askeri Ataşe olarak görev yapmış olan Harold Courtenay Armstrong (1892-1943), savaş sırasında istihbarat subayı olarak Arap yarımadasına gönderildi. Birleşik Krallık ordusunda Yüzbaşı rütbesiyle Osmanlı İmparatorluğu'na karşı çarpışıyordu. 1916'da Kut'ül Ammare Kuşatması sonunda Tümgeneral Townshend komutasındaki İngiliz "6. Poona Tümeni" (Hint Tümeni)'yle birlikte Türklere esir düştü. Bağdat, Musul, Halep, Mersin, Ankara üzerinden Kastamonu'ya, oradan da İstanbul'a getirildi. Nihai olarak da merkezi esir kampı olan Afyonkarahisar'a nakledildi. Savaş esiriyken kaçma teşebbüsü ve yakalandıktan sonra Enver Paşa'ya hakaret etmesi nedeniyle hücreye atıldı. Hücreden çıktıktan sonra esir kampında ayrıcalıklı muamele gördü ve kendisine tüm esir subayların ve erlerin sorumluluğu verilerek onların genel komutanı yapıldı. Esir İngiliz askerler kampta işledikleri suçlardan Türk askeri mahkemelerinde yargılandıklarında hem onların tercümanlığını yaptı hem de dava vekilliklerini üstlendi. Savaş sona ermeden önce Türkiye'den kaçmayı başardı. Türkler hakkında pek de olumlu düşünceler beslemeyen Armstrong bu kaçışını bile rüşvet vererek gerçekleştirdiğini söylemiştir.
Mütareke yıllarında ise İngiliz Yüksek Komiserliği’nde Askeri Ateşe Yardımcısı olarak bu kez işgal altındaki İstanbul'a gönderildi. Müttefikler adına çeşitli görevlerde bulunduktan sonra 1923 yılında İstanbul'dan ayrıldı. Türkiye'de kaldığı bu birkaç yıllık dönemdeki gözlemlerde bulundu. Aralarında Mustafa Kemal'in de olduğu birçok şahsiyetle temaslarını sürdüren Armstrong bu süre zarfında küllerinden yeniden yükselen bu ülkenin gelişimini gözlemledi, Türkiye ve yakın çevresiyle ilgili aralarında "Bozkurt"un da olduğu beş kitap yazdı. Bu kitaplar: Turkey in Travail (Türkiye Nasıl Doğdu), Turkey and Syria Reborn (Türkiye ve Suriye Yeniden Doğuyor), Unending Battle (Bitmeyen Savaş), Grey Wolf (Bozkurt) ve Lord of Arabia (Abdülaziz bin Suud).
