Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 30 dk.
Sayfa Sayısı:
88
Basım Tarihi:
Mart 2021
İlk Yayın Tarihi:
1924
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786254052804
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Türler:
Diğer Baskılar
18 diğer baskı · Tümünü Göster
Efsuncu Baba
9,7bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Eylül 2020 · 84 s.
Efsuncu Baba
263 okunmaKarbon Kitaplar · 2018 · 99 s.
Efsuncu Baba
176 okunmaİthaki Yayınları · Eylül 2021 · 112 s.
Efsuncu Baba
155 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2021 · 88 s.
Efsuncu Baba
159 okunmaKızıl Panda Yayınları · 2021 · 96 s.
Efsuncu Baba
76 okunmaÖzgür Yayınları · 23 Ocak 2015 · 104 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Efsuncu Baba: Bir Toplumun Uyanışa Çağrısı
Puan vermedi
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın “Efsuncu Baba”sı, ilk bakışta mizahi ve absürt öğelerle dolu, yer yer eğlenceli bir roman gibi görünse de, satır aralarında okura toplumsal bir aynadan yansıyan derin bir eleştiri sunuyor. Kitabı okurken, yazarın mizahı bir kalkan gibi kullanıp, aslında toplumun en temel yaralarına ne kadar cesurca parmak bastığını fark etmemek imkânsız. Gürpınar, kendi döneminin insanlarını anlatırken, sanki bugünün insanına da hitap ediyor gibi; çünkü “kötüler daha kurnazlaştı, birbirine zarar verme ilerledi, fenalık büyüdü” cümlesi, ne yazık ki hâlâ geçerliliğini koruyor. Kötülüğün ve bencilliğin giderek arttığı, insanların birbirine olan güveninin azaldığı bir dünyada, Gürpınar’ın topluma tuttuğu bu ayna, insanı hem düşündürüyor hem de biraz sarsıyor.
Roman boyunca, karakterlerin saflığı ve kolayca aldanabilirliği, aslında hayatın özünü kavrayamamış bir toplumun portresini çiziyor. “Henüz çoğumuz hayatın özünü anlayamayacak havada saadet, kuyu dibinde cennet arayan, birbirimizden keramet bekleyen, boş şeylere kapılan vaatlere aldanan saf kimseleriz.” diyor Gürpınar; bu cümle bana, insanların umutlarını ne kadar kolayca yanlış ellere teslim ettiğini, gerçek mutluluğu ve huzuru hep yanlış yerlerde aradığını gösteriyor. Efsuncu Baba karakteriyle simgelenen sahte kurtarıcılara inanmak, toplumsal bir zaaf olarak karşımıza çıkıyor ve Gürpınar da bunu ustalıkla eleştiriyor.
Bir başka vurucu alıntı ise, “Her insanı, hatta her toplumu hoşlandığı yemle avlarlar. Mesele böyle oltalara tutulmayacak kadar insanlığımızı terbiye edebilmektedir.” Burada yazar, toplumun zaaflarına, kolayca kandırılabilirliğine dikkat çekiyor. Herkesin kendine göre bir zaafı var ve bu zaaflar üzerinden toplum kolayca yönlendirilebiliyor. Asıl mesele, bu zaaflara karşı dirençli olabilmek,
Eğer ortaya gerçeğe aykırı bir teori atarsan bunun doğru olduğunu kanıtlamaya çalışacak bir sürü insan bulunur fakat gerçeği söylediğindeyse de senden hep kanıt isterler.
Efsunlara inan birinin, bu inancını başkaları tarafından nasıl sömürüldüğüne tanık olacaksınız. Bu kişiler özellikle de kişinin en yakınları olduğunu görünce, aklın önemini bir kere daha anlayacaksınız.
Ermeni şivesiyle okununca daha da hoş bir tat bırakıyor insanın ağzında.
Yatırım tavsiyesidir.
"Her insan , hatta her toplumu hoşlandığı yemle avlarlar. Mesele , böyle oltalara tutulmayacak kadar insanlığımızı terbiye edebilmektedir..." Ve ayrıca " Bu dünya henüz büyük komik Moliére çağindan üc adım ileri gitmedi.Daima üstadın ebedi komedyaları tekrarlanıp duruyor. Yalnız sahnenin dekorları değişiyor ..." . Gercektende değismiyor hicbir sey. Kitabi gercekten sıkılmadan okuyacağıniza eminim . Okurken yazarın bu düşuncelerine de katılacaginizdan eminim o dönem neyse bu donemde ayni yani değiswn hiçbir sey yok sadece sahne ışıkları .
Öncelikle yazarın öbür kitaplarıyla kıyaslayacak olursam diğerleri kadar akıcı değildi. Özellikle ilk 45 sayfaya kadar sarmayabilir sizi ama okumaya değer bir kitap. Daha önce ki kitaplarında da olduğu gibi bu kitapta da toplumsal sorunlara dikkat çekmiş Hüseyin Rahmi Gürpınar.
Efsuncu Baba büyüyle,simyayla,tılsımla uğraşan bir zattır. Dünyasını batıl inançlar şekillendirir. Sürekli bir define arayışı içindedir ve bunun için tılsımlar kullanır. Tılsım da geçtiği gibi ya iki melekle ya iki şeytanla karşılaşacaktır. Agop ve Kirkor'u melek olarak nitelendirir. Agop ve Kirkor sefil bir halde oldukları için efsuncu babadan para koparmanın yollarını ararlar. Entrika tüm aileyi sarar. Günümüzün önemli sorunu olan sofu görünümlü budala karakterlerini çok iyi bir şekilde anlatıyor. Halk diliyle yazılmış ve akıcı bir kitap tavsiye ederim :)
Ebulfazl Enveri Efendi kendisinden biraz daha az cahil olan babasından ona kalan simya kitapları ile tanrısal bir hazineye konmak ister. Adımlarını bile o saçma sapan büyü sihir bilgileriyle dolu kitaplarına göre attığı için pek tabiidir ki bu hazineyi de o kitaptaki talimatlara uygun arayacaktır. Kitapta belirtilen şudur ki hazineyi Harut ve Marut adında iki melek beklemektedir.
Durumdan işkillenen Kirkor ve Agop adında iki Ermeni ipekçi bu işin aslını öğrenmek için Enveri’nin evine gittiğinde , Harut ve Marut sanılarak neredeyse alıkonulmuştur. Kazın ayağının hiç de öyle olmadığını bu eserin sonunda okuyucu anlamaktadır.
Hüseyin Rahmi sonsözünde böyle bağnaz meşgalelerin ne kişiye ne de millete yarar sağlamayacağını belirtirken nasıl olduysa konuyu Enver Paşa’nın Sarıkamış Harekatına getirmiştir. Bunu açıkça eleştirmiştir.Kitaptaki en bağnaz karakterin de isminin Enveri olması taşları yerine oturtmuştur kendimce…
Hüseyin Rahmi Gürpınar'dan okuduğum üçüncü eser oldu.
Efsuncu Baba (Ebufazl Enveri) büyüyle, simyayla, tılsımla uğraşan; define aramak, madeni altına çevirmek, yıldıznamelerden âlemin sırrını çözmek gibi heveslere kapılmış bir zat-ı muhteremdir. Onun hayatını bu batıl inanç ve hurafeler şekillendirmektedir.
Ebufazl Enveri bir gün kütüphanesinde daha önce olmayan bir kitap bulur. Kitap İstanbul'daki defineleri şifreli şekilde bildirmektedir. Defineye ulaşmak için Binbirdirek'e gitmesi ve orada rastlayacağı insan suretindeki iki meleğin yardımıyla anahtarı bulması gerekmektedir. Binbirdirek'te çalışan iki Ermeni adamla bu şekilde tanışırız. Enveri, kitapta yazılanlara bağlılıkla inandığından onları melek zanneder. Agop ve Kirkor isimli bu kişileri de öyle bir inandırır ki onlar da bir ara melek olup olmadıklarından şüphe duyarlar.
Ebufazl Enveri, Agop ve Kirkor'u yanına alır ve evine götürür. Defineye ulaşmak için diğer adımları da uygulamaları gerektiğini, ulaştığında onları da mükafatlandıracağını söyler. Agop ve Kirkor, evdekilerde bir gariplik olduğunu sezer ama tam anlayamaz. Evdekilerin Ebufazl Enveri gibi bu olaya inanmadıklarını ancak inanır gibi gözüktüklerini düşünürler. Defineyi bulmak için çıktıkları gün, her şey kitapta yazdığı gibi gerçekleşiyordur. Bu işte bir şey var, derler ama bilemezler. Bu işin sonu nereye varacaktır?
O kadar güzel bir hikâyeydi ki... Batıl inançları, hurafeleri ve onların yol açtığı sonuçları hem eleştirip hem güldürerek bu kadar iyi bir dilde Hüseyin Rahmi'den başkası yazamazdı diye düşünüyorum.
Kitabı daha önce okumuştum ancak bazı yerler aklımdan çıkmış haliyle. Tekrardan keyifle okuduğumu söyleyebilirim. Halk söyleyişleri ve mizahi dili ile gerçekten okunması gereken bir eser. Hüseyin Rahmi ile tanışmadıysanız bu eseri
Hüseyin Rahmi'nin muhteşem toplum eleştirileri içeren bir diğer kitabı. Okuduğum diğer kitaplarına oranla akıcılığı bir tık daha az olsa da verdiği mesajlarıyla yine çok sevdiğim kitaplar arasında yerini aldı.
Efsuncu baba olarak bilinen Ebulfazl Enveri, kimyager olan babasının ölümünden sonra onun işlerini devam ettirmek yerine tılsım ve büyü ile hazine bulmaya kafayı takar. Eline bir şekilde geçen tılsımlı haritalarla ortalıkta dolanarak vadedilen hazineleri bulmaya çalışır.
Bir gün yine araştırma yaparken beş parasız orda burda çalışan iki ermeni arkadaş Agop ve Kirko ile karşılaşır. Bu iki arkadaş hazineden faydalanmak için Efsuncu Baba'ya yanaşarak adamın evine yerleşirler. Ama işler hiçte göründüğü gibi değildir.
Efsuncu Baba yazarın okuduğum ilk kitabıydı. Bu yüzden ne ile karşılaşacağımı bilmiyordum. Kitap Agop ve Kirko'nun diyalogları ile başlıyor. İlk sayfalarında ben ne okuyorum dedim. Sonra öyle bir aktı ki bir saatte bitirdim. Dili, anlatımı çok eğlenceli ve akıcı. Çok eğlendiğim bir kitap oldu. Sonu da harika bitti. Hurafelere inanan, tılsımla büyüyle hazine bulabileceğine inanan ve buna ömrünü adamış birinin trajikomik hikayesini severek okudum.
Hurafelere inan insanları iğneleyeci bir dille eleştiren hem güldüren hem düşündüren ortalama bir kitap. Osmanlı dönemi hikâyeleri seviyorsanız şans verilecek bir kitap
Efsuncu baba lakaplı Narullah Efendinin birinci evliliğinden Mevlüde adında bir kızı vardır. Mevlüde, Nurullah Hasip adında bir delikanlıyı sevmektedir. Bu birlikteliğe karşı çıkan Efsuncu baba bir gün kendisine hâsıl olan bir sırrı çözmek için Binbirdirek Sarnıçlarının bulunduğu yere gider. Sarnıçları sayarken orada Agop ve Kirkor adında iki Ermeniye rastlar. Agop ve Kirkor iplikçilik yaparak geçimlerini sağlamaya çalışan iki Ermeni delikanlısıdır. Okuldan kaçıp oyuna daldıklarından mütevellit pek bir eğitim görmemiş, eğlenceli tiplerdir. Efsuncu baba, Agop ve Kirkor'u; gizemli kitapta adı gecen Mahur ve Lahur adlı melekler olduğuna inandır. Agop ve Kirkor bile bazen şüpheye düşseler de kendilerinin birer melek olduğuna, Efsuncu Babanın da bir evliya olduğuna inanırlar. Efsuncu Baba, kitapta geçen gizemli hazineyi bulmak için Agop ve Kirkor'u da yanına alarak tılsımları çözüp, büyüleri bozmaya uğraşırlar ve hikâyemiz böylece başlar.
Gürpınar’ın kalemiyle Agop ve Kirkor'un kendi aralarında konuşmaları gerçekten çok eğlenceli.
Hüseyin Rahmi Gürpınar, okuduğum kitaplarında fark ettiğim şeyi yine yapmış; ince bir mizahla sistemi eleştirmiş. Hurafelere, yalanlara ve batıl inançlara inananları, inanmak isteyenleri bizlere sunup; akıl ve bilimin yerini batıl inançlar ve hurafelerin aldığı devlet anlayışlarında bunlara inananların normal aksini iddia edenlerin anormal kabul edildiğini bizlere gösteriyor.
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
