Eski Ustalar
Thomas BernhardYazar:
Thomas Bernhard
Çevirmen:
Sezer Duru
Yorumlar ve İncelemeler
~~~ThomasBernhardKülliyatı~~~Külliyat Okumalarım
Thomas Bernhard 9 Şubat 1931'de Hollanda'nın Heerlen kentinde Avusturyalı 1ailenin çocuğu olarak doğdu. Annesi yazar 1babanın kızıdır. Bernhard, Viyana ve Seekirchen'de annesinin ailesinin yanında büyüdü. Salzburg'da yatili 1okulda okudu. 1946 sonunda bütün aile Salzburg'a taşındı. Lıse öğrenimine ara vererek 1bakkalın yanında çıraklık yaptı. 1949 ilkbaharında ağır 1ciğer rahatsızlığı geçirdi, 1949 Şubatı'nda büyükbabasını, 1950'de annesini yitirdi. 1951 yılına kadar Grafenhoftaki sanatoryumda kaldı, orada ilk yazarlık denemelerini gerçekleştirdi. Salzburg Mozarteum Akademisinde müzik ve oyunculuk öğrenimi gördü, serbest yazarlık yaptı, uzun süreli olarak yurtdışında kaldı.1965'te Yukarı Avusturya'da 1çiftlıkte yaşamaya başladı. Seksenlı yıllarda Viyana'da da yaşadı. 12 Şubat 1989'da Gmunden'de (Yukarı Avusturya'da) öldü. Şu temel bilgiler otobiyografik beşlemesinde mevcuttur en gerçekçi ve iç acıtıcı haliyle. Otobiyografik kitaplarını okuyunca her okuduğum cümlesi daha anlamlı geliyor.
Bu kitaba inceleme yazmayı hiç düşünmeden başlamıştım hatta bukadar seveceğimi de düşünmeden başlamıştım fakat çokça sevdim bu kitabını da :))) bugüne kadar okuduğum kitaplarından tek1kitabini sevemedim acaba okuduğum dönemle ilgili mi diye hala kendimi sorgularim ki sonuçta ben Bernhard ne yazsa okuyanlardanım :)))
"Eski Ustalar", Thomas Bernhard'ın iki yaşlı adam arasındaki dostluk arasındaki hicivli, vurgulu, çoğu zaman düşündürücü, yer yer nefretinden gülümseten, öfke dolu kitabıdır, hiç vazgeçmediği konuları anlatmayı yineleyerek, ben yine çok sevdim özlemişim kızdığı tüm durumları okuken. 1müzik eleştirmeni olan Reger, Viyana müzesindeki aynı bankta oturmuş, çağdaş topluma, hemcinslerine, sanatçılara, hava durumuna, Viyana'daki evlerin hatta umumi tuvaletlerin durumuna karşı
Thomas Bernhard'ın okuduğum 4. kitabı oldu. Eski Ustalar isimli bu kitabını okurken bir kez daha Bernhard'ın zihnindeydim ve bu sefer hiç acele etmedim, kendimi tamamen onun çılgın düşüncelerine teslim ettim. Açıkçası şu ana kadar okuduğum en nefret dolu, en öfke dolu, en siyasi ve dolayısıyla en rahatsız edici kitabıydı. Çünkü Bernhard'ın düşünceleri ve fikirleri başlı başına rahatsız edici.
Kitabın başından sonuna inanılmaz bir öfke ve nefret hakim. Thomas Bernhard öylesine öfkeli ki, çocukluğunu, ebeveynlerini, devleti, hükümeti, hukuku, müziği, felsefeyi, gazeteciliği, politikacıları, öğretmenleri, sanatçıları, sanat tarihçilerini yerden yere vuruyor. En önemlisi de edebiyatı ve edebiyatçıları yerden yere vuruyor. İlerleyen sayfalarda fark ediyorsunuz ki, edebiyatçılarla ilgili nefreti bir türlü dinmek bilmiyor. Böyle olunca, bir kez daha onları yerden kaldırıyor ve bu sefer sert bir şekilde duvara çarpıyor. Aklına kim gelirse, adeta kılıcından geçiriyor ve paramparça ediyor. Bernhard'ın karşısında durmak gerçekten çok zor. Freni patlamış kamyon misali önüne geleni eze eze yoluna devam ediyor. Bu yolculuk esnasında kim ölmüş kim kalmış umursamıyor. Çünkü içinde yaşattığı nefret hiçbir zaman dinmiyor. Zaten Bernhard'ın en büyük serveti de sanırım bu nefreti...
Kitabın adı "Eski Ustalar" olduğu için Thomas Bernhard'ın sevdiği usta yazarları açıklayacağını, onları öveceğini sanmıştım; ama tamamen yanılmışım. Adam hemen hemen hiçbir yazarı veya eseri övmüyor. Sadece küçücük bir yerde Montaigne'i, Pascal'ı ve Voltaire'yi sevdiğini söylüyor. Ama bu yazarları da resmen ağzından cımbızla alıyoruz. Konu sevgi olduğunda, yazarımız maalesef nefret ederken kullandığı gibi rahat rahat açıklamalar yapamıyor. Bu yönüyle, kitabın isminin beni ters köşe yaptığını açık
Bu bir inceleme değil MUHABBETTİR!!
( Çok daha uzun olan bu yazı kısaltılmıştır! )
Hadi buyrun:
(Konuşmalara ceviz ağacının gölgesi şahitlik etmektedir. )
Bay A: Evet gençler, Thomas Bernhard'la tanıştık sayılır, ne hissettirirdi ne düşündürdü hangi ezberleri parçaladı sizde?
Bay E: Kardeşim, çarpıcı bir adamın çarpıcı bir kitabını okuduk ben çarpıldım. Özellikle devletli insanın kalıplı insan olmaktan kurtulamadığını gördüm.
Bay B: Tiksintinin haysiyetini kurtaran adam bana kalırsa, haysiyetli yalnızlığı haysiyetli tiksintisi, olayları alış biçimi yaklaşımı çok farklı bir adam. Ama nasıl bir şey nasıl bir teknik bu?
Bay A: BenThomas Bernhard'ı okuyana kadar olayların cümlelerin içine yerleşip onları parçalamayı gülünçlüğünü ortaya koymayı tam yerleştirememiştim kendimde. Kelimelerin birleşiminden oluşan cümlelerin anlamını kavramak için cümlelerin süsüne aldanmamak kelimelerin gücüne inanarak cümle kurmak gerektiğine inanıyorum artık.
Bay B: Sadece cümlelerde değil sanki hayatın her anında birleşim bileşimden ibaret meselelerin iç yüzünü fark etmek adına, onları parçalayarak anlamsızlığını anlamını ortaya koymak yaptığı aslında Thomas Bernhard'ın.
Bay E: Bu noktada bayağılı görmenin fark etmenin yolunu açmış bize sanki, bir şeylerin örtüsünü kaldırdığın an, onları çıplak bıraktığın an, gülünçlüğüyle karşı karşıya kalıyorsun afallıyor şaşırıyorsun.
Bay A: Thomas Bernhard'a ezber bozan değil ezberleri paramparça eden onları dumura uğratan adam diyebiliriz o zaman.
Bay B: Yerinde bir tespit oldu, bu kitabı okuduktan sonra sarsılmayan birisi ya çok yerli yerinde karakteri olan, kavramları oturtan birisidir ya da adamı anlamamış kitaba yazık etmiştir.
Bay A: Öyle bakalım biz ne kadar derinine ineceğiz, kitabın içerisine girecek olursak, Thomas Bernhard " Bir
Puan vermedi·151 syf.·
2018 45. kitabı
Hayat bir karmaşık oyun sahnesi. İnsan tek başına var olabilir ama varlığın devamı ve ruhsal sağlığı için sosyal bir çevreye ihtiyaç duyar. Bu ihtiyaç içinde toplumda yaşama gerçeği karşımıza çıkar. Yaşam, her zaman anlamlı olmaz anlamını yitirdiği, her şeyi sorguladığın, sürekli öfkeli dolaştığın dönemler olur elbette. Bu durumla başa çıkmanın yolları vardır. Bir tanesi özel bir ruh ile yan yana olmak ki bu birlikte yaşamayı veya evlenmeyi getirir. İkincisi ise, biraz daha bireysel
“Ben yaşamla başa çıkabilmek için sanatın içine girdim, sanata sığınarak kaçtım ve dünyadan kaçıp sanata sığındım. Gerçek dünyadan nefret edenler, bir anda birinden diğerine geçerler, nefret edilen dünyadan sanata kaçarlar, sanat bu nefret edilen dünyanın tamamen dışındadır.”
Gerçekten sanatın eğer bir amacı var ise bu kaçmaktır. Gerçeklikten kaçmak, hazmetmekte zorlandığımız gerçeklerden kaçmanın en güzel yoludur.
Kayıplar öfke duygumuzun kabarmasına sebep olur çoğu zaman. Bu öfkeyi sanatsal bir yolla dışa varamazsak yansıtırız her yere. Topluma, devlete, insanlara, coğrafyaya, sanata ve sanatçıya öfke kusarız.
“Yalan ve kötülük, sahtekarlık ve ihanet, en alçak alçaklık dışında ne görüyoruz ki. Sokağa çıkıyor ve alçaklığın içine giriyoruz.”
Yazar tümden gelim bir sarmalla karşılamış bizi bu romanında. Dilini sivriltip yazmış bu sefer. Herkes ve her şeye öfkesini kusmuş. Tümden gelim diyorum çünkü bu öfkenin altında yatan gerçek sebep romanın sonlarında ortaya çıkıyor çünkü. Bu tür bir yansıtma yaşama sebebini sonradan öğrenip anlıyorsunuz. Büyük üstatları ülkeyi devleti ve tüm sanat dünyasının eleştirip topa tutarken; insanlar arasındaki ilişkiyi vermiş. Dokunan hayatların birbiriyle neyle bağlı olduğunu ve bu bağın sağlamlığının ilişkinin dinamiklerine bağlı olduğunu görüyorsunuz.
#eskiustalar
#thomasbernhard
>>>Thomas Bernhard 'ın tarzı gerçekten okurken ciddi anlamda yoruyor. Bu kitabında nefret dolu 82 yaşındaki müzik eleştirmeni olan Reger' ın sanattan, sanatçılardan, yazarlardan, Avustralyadan,siyasetten, anne ve babasından, çocukluğundan, Sanat Müzelerine olan öfkesini anlattığı, uzun cümlelerle dolu, ara ara bahsedilen kişilerden dolayı kafa karışıklığına sebep olan bir kitaptı.
>>>Yazar " ben kitap okuyucu değil , sayfa çeviriciyim" diyor. İlginç yorumlamaları ve bitmek bilmez, başından sona nefretini anlatmıştır.
>>>Tabi ki virgül ile devam eden, bitmeyen uzun cümleler ile düz yazıdır.
>>>Tekrarların fazla olmasından, dikkat dağıldığı için okurken sıkıcı olabiliyor.
°°°Kitaptan bazı alıntılar:
°°°Biz bir insanı, benim karımı sevdiğim gibi durdurulamaz bir aşkla seversek, onun sonsuza kadar ve sonsuzluğa doğru yaşayacağı gerçeğine inanırız.
°°°Düşünen insan, doğuştan mutsuz bir insandır.
°°°Söylenen her şey, er geç saçma olarak çıkar ortaya, ama bunu inandırıcı biçimde, elimizden gelen en inanılmaz şiddetle söylersek, o zaman suç olmaktan çıkar.
°°°Armağan vermek korkunç bir alışkanlıktır, doğal olarak da vicdan azabından ve çoğu kez de adi bir yalnız kalma korkusu yüzünden yapılır, kötü bir alışkanlıktır, verilen yani armağan edilen şeyin kıymeti bilinmez, hep daha fazlası istenir ve gittikçe daha fazlası ve sonunda yalnızca nefret yaratır.
°°°İdeal bir ilişkimiz olan bir insanın içine, girmiş olduğumuzdan daha fazla girmemeliyiz, yoksa bu ideal ilişkiyi bozarız.
°°°Bu ülkeden daha yalancı ve daha sahtekâr ve daha kötü bir ülke yoktur diyoruz, ama bu ülkenin dışında da yalnız kötülük ve sahtekârlık ve yalan ve alçaklığın egemen olduğunu görüyoruz. Biz insanın düşünebileceği en iğrenç hükümete sahibiz, en sahtekârına, en
Bernhard'ın her eserinde oranları değişken olarak bir saldırı vardır. Bazı eserlerinde bu saldırı öykünün, tiyatro metninin ya da romanın içine karışmıştır, onlarla bir bütün haline gelmiştir. Bazı eserlerinde ise açıkça, salt saldırı vardır; bir harmanlanma yoktur, her şey açıkca ortadadır. Saldırı kelimesi aslında eleştiri kelimesine nazaran daha sert, ağır bir kelime. Belki saldırı yerine, eleştiri kelimesi de kullanılabilir. Ama zannımca eleştiri kelimesi Bernhard'ı tam olarak karşılayamıyor; eksik kalıyor. Ancak ve ancak en ağırından bir saldırı olarak nitelendirilebilir Bernhard'ın yaptığı. Eleştiri kelimesinin karşılayamayacağı ölçüde ağır bir saldırıyı Bernhard bir yaşam biçimi haline getirmiştir. Öyle ki, hayatının son yıllarında eserlerinin, kendi ülkesi olan Avusturya'da basılmaması ve yayınlanmaması için çeşitli girişimlerde dahi bulunmuştur.
Eski Ustalar, Bernhard'ın diğer eserlerine göre daha yoğun ve açık bir şekilde saldırı yaptığı bir eseri olarak nitelendirilebilir. Üstte de bahsettiğim üzere bu eserinde yazılan şey ile harmanlanan bir saldırıya değil, aksine apaçık dümdüz bir saldırıya şahit oluyoruz. Ama bu apaçıklık, yoğunluk açısından bir eksiklik hissettirmiyor kesinlikle. Yazılan şey ile harmanlanlanmış olanın diğerinden daha da derin olması beklenir ama söz konusu Bernhard ise alışılmış olan şeylerin tümünü bir kenara bırakmamız gerekiyor. Kendisinin söyledikleri öyle çarpıcı gerçekler ki, saldırı eserin alt planında kalmıyor, aksine; apaçık, en öne konulmuş bir şekilde karşımıza çıkıyor. Bu açıdan, Bernhard'ın bu eserini incelemeye başlamadan önce aklıma bir benzetme geliyor aniden. Eski Ustalar tıpkı muhalefet olunan bir iktidarın ana binasının karşısında protesto yapmak gibidir. Eserin tamamı sanki bu yöndedir; o apaçıklık ve çarpıcı etki
Puan vermedi·152 syf.·
2020 19. kitabı
Eski Ustalar tek paragraftan oluşan, hem biçim,hem de duygu olarak farklı bir eser. Ne satır başı var, ne bölüm başı, ne de konuşma çizgisi... Anlatıcı aslında bir dinleyici. Kitap boyunca anlatıcı, bize esas adam Reger’in dediklerini benzersiz bir üslupla tekrarlayarak aktarıyor. Sarmal bir kurgusu var kitabın.
Reger karakteri, otuz yıldan uzun bir süredir, günaşırı Sanat Tarihi Müzesi’nde aynı bankta oturup Tintoretto’nun Beyaz Sakallı Adam tablosunu izleyen ve izlerken düşünen, ama sahiden derin düşünen bir eleştirmen. Öfke dolu. Siyasetçilere, öğretmenlere, anne ve babasına, sanatçılara, doktorlara, kitlelere öfkeli... Sanata, hukuka, eğitim sistemine, yardakçılara, sahtekârlıklara, çağa ve insanlığa öfkeli... Hiç sakınmadan, bir solukta kusuyor öfkesini. Merak ederek, sarsılarak, bazen gülümseyerek okuyorsunuz isyanını. Kahramanın karısının ölümü ve çocukluk anıları demagoji yapmadan dümdüz bir öfkeyle kaleme alınmış. Gerçekçi ve etkili buldum. Hayatın çirkinliğinden sanat sayesinde kurtulan ama eski ustalara budalaca hayranlık değil akıllıca saygı duyan, düşünen bir özgür kafa! Tribünlere oynamıyor, bir şeyler ispat etmeye çalışmıyor, okuyucuyu ikna etmeye çalışmıyor, okuyucuyu tavlamaya çalışmıyor, hatta okuyucuyu pek umursamıyor...
Yazarla ilk tanışmamdı. Mutlaka devam ederim. Öneririm!
Thomas Bernhard; aykırılığın, isyanın ve fikirsel direnişin Avusturya şubesi. Tarih boyunca her ülkenin ve toplumun aynası olan, kirli gerçekleri aksettiren ve yönetici sınıfın canını sıkan insanlar olmuştur. Genellikle baskıcı ve totaliter toplumlarda peyda olur bu kişiler: İran'da Samed Behrengi(muhtemelen öldürüldü) ve Sadık Hidayet(sürgün edilip intihara sürüklendirildi), Pakistan'da genç ama yürekli kız Malala Yusufzay(kurşunlandı ama direndi ve ölmedi), ABD'de Malcolm X(öldürüldü)... liste uzatılabilir. Thomas Bernhard da tıpkı bu isimler gibi ülkesindeki yanlışları sert ifadelerle dile getirmekten geri durmadı. Ancak o, diğerlerine göre şanslıydı ve bildiğim kadarıyla herhangi bir fiziksel saldırıya uğramadı.
Ben bu kitapla Thomas Bernhard'a merhaba demiş oldum ancak o bana demediğini bırakmadı. Benim şahsıma bir şey diyemedi elbette çünkü ben doğmadan yaklaşık bin gün önce o, çok sevdiği(!) yaşayan insanlarla olan bağlantısını koparmıştı. Ben üç buçuk, dört saat onun tüm sızlanmalarını dinlemek durumunda kaldım. "... durumunda kalmak" için herhangi bir etki karşısında pasifize olmak denebilir ve genellikle olumsuz bir ifade olarak düşünülür ancak bu, duruma göre değişiklik gösterir. Thomas Bernhard'ın kendi sesini kattığı ihtiyar müzikolog Reger'in; hayat, devlet ve insanlar hakkındaki çarpıcı ve saldırgan nutku karşısında öylece kalmak pek kötü bir tecrübe olmadı.
Bu romanı(?) okuyacaklar temkinli olmalı. Okuyacağınız bu kitap ne klasik olay örgülü bir romana ne de post-modern kurgulu bir romana benziyor. Açıkçası romana benzediği de söylenemez ya da klasik roman görünümünden hayli uzak. Ama bunlara rağmen bu ihtiyar müzikolog bize kendini okutmayı başarıyor. Hayatında henüz farklı edebi lezzetleri tatmamış, henüz derin/fazla kitap okumamış kişiler bu kitaba
Aşağıda detaylı ve güzel incelemeler var, bu yüzden kısa değineceğim kitaba.
Süslü, havalı bir dili yok Bernhard'ın, Eski Ustalar, ressamlar, müzisyenler, düşünürler üzerinden son derece keskin ve dürüst bir şekilde; insan ahlakı, toplum yapısı, devlet, sanat, edebiyat ve pek çok zeminde insana yanlış bildiklerini, insanın kendine itiraf etmeye cesaret edemediklerini, farkında olmadıklarını, algılayamadıklarını üzerine basa basa anlatmış. Sanırım, uzunca zaman, başka kitaplar okuyor olsam da zihnim geri planda bu kitap ile uğraşmaya devam edecek. Okuyun, okuyun, okuyun derim!
Eski Ustalar resim ve müzik konusunda uzman bir adam üzerinden yapılan bir iç dökme yazısı gibi. Ama içte pek bir şey var olup olmadığına emin olamadım. Kitap, ismiyle arka kapağıyla oldukça ilgi çekici. “Eski Ustalar” hakkında kaliteli bir inceleme kokusu vererek yanılttı beni. Sonrası sayfalarca süren, sağlam dayanaklardan yoksun bir eleştiri yığını…
Mutlaka çoğu kitapta olduğu gibi bu eserden de alınabilecek bir şeyler var, insanların sanata karşı değer vermeksizin popülist olan yaklaşımları gibi…
Kitaptaki başlıkları da özetleyecek olursam;
“-Sanat tarihçileri sanatı öldüren geveze ve iğrenç insanlardır.
-İnsanlar sanatın kendisiyle ilgilenmedikleri halde başka ülkelerdeki müzelere konserlere gitmekte yarışıyorlar.
-Devlet mekanizması yalancıdır.
-Her türlü sanat eseri fazlaca irdelendiğinde, büyüsü kaçar ve komikleşir.
Beethoven basit bir marş bestecisi.
Heidegger çıkarcı bir hırsız.
Hayranlık budalanın niteliğidir.
Avusturya tuvaletleri iğrenç. (Sayfalarca bu muhabbet dönüyor.)
Avusturya’nın hukuku, politikaları, gazeteleri iğrenç…”
Eksik olmakla birlikte bu başlıkların her biri, aynı önermeleri farklı cümlelerle ifade etmek ve derin bir analiz yapmamak suretiyle, sayfalarca eleştiriliyor.
Kitabı tavsiye etmek için okuma beğenisine uygun olacak bir okur düşündüğümde ise maalesef ki bulamıyorum.
Reklam
Yazar Hakkında
Thomas BernhardYazar · 37 kitap
9 Şubat 1931'de Avusturyalı bir annebabanın evlilikdışı oğlu olarak Hollanda'da doğdu. Büyükannesiyle büyükbabasının yanında geçen çocukluk yılları sırasında (1932-42) Avusturya'nın çeşitli yerlerini dolaştı. İlk ve orta öğrenimini Salzburg'da yaptı. Ardından müzikoloji ve ticaret öğrenimi gördü. İlk yazısını 1950'de yayımladı. 1952-55 yılları arasında, Salzburg'daki Mozarteum'da müzik öğrenimine kaldığı yerden devam ederken Demokratisches Volksblatt gazetesinin adliye muhabirliğini yaptı. İtalya, Yugoslavya, İngiltere ve Polonya'da dolaştıktan sonra 1965'te Yukarı Avusturya'ya yerleşti. Aldığı birçok önemli ödül arasında 1970'teki Georg Büchner ödülü, 1971'deki Grillparzer ödülü, 1988'deki Prix de Medicis sayılabilir. Çok sayıda anlatı ve tiyatro eseri yazmış olan Thomas Bernhard'ın ilk anlatısı 1963'te çıkan Frost (Kırağı), son anlatısı ise 1988 tarihini taşıyan Auslöschung'dur (Sönüş). Türkçede yayımlanmış yapıtları arasında Odun Kesmek (YKY, 1999); Tiyatrocu (Mitos Boyut, 1999); Bir Çocuk (Mitos, 1997); Soluk Bir Karar (Mitos, 1997); Mahzen (Mitos Boyut, 1994); Neden (Mitos Boyut, 1993) ve Kahramanlar Alanı (Can, 1992) sayılabilir.
