Goethe Öleyazıyor

6,3/10  (3 Oy) · 
6 okunma  · 
2 beğeni  · 
557 gösterim
"(...) Ülkem hep sapkın bir çoraklık ve korkunç bir duyarsızlık olarak göründü bana. Sadece gri, kötürüm şehirler ve insanı yıldıran bu manzara içinde hain ve yalancı ve alçak insanlar. Bu şehirleri öyle kötürümleştiren, bu toprağı o kadar çoraklaştıran, bu insanları o kadar hain ve alçak yapan ne idi, anlaşılamıyordu. Manzara da insan kadar haindi, öyle kötürüm, öyle alçak, o da beriki gibi tamamen, ölümüne yıldırıcı, açık söylemek gerekirse (...)"
("Alev Alev Yandı, Kül Oldu. Sabık Bir Arkadaşa Gezi Raporu" adlı öyküden)

Edebi öfkenin çocuksuz babalarından Thomas Bernhard, yapıtında ana izleği olan yalnızlık, anne babaya duyulan nefret ve ülkesi Avusturya ile aşk-nefret ilişkisini Goethe Öleyazıyor'da da aynı ısrar, dirençle işliyor, trajik anlar ve komik durumları ustaca bir ironiyle yazınsallaştırıyor.

Goethe Öleyazıyor'da, Thomas Bernhard'ın belirli bir dönemde yazdığı (İlk olarak seksenli yılların başında gazetelerde yayımlanan), eskiyi ve yeniyi buluşturan, bize epey tanıdık gelen dört öykü, başka bir deyişle bildik hikâyeler yer alıyor.

"Goethe Öleyazıyor" başlıklı ilk öykü anakronik biçimde, ünlü Alman yazın ustası Johann Wolfgang von Goethe'nin ölüm günü olan yirmi iki martta, Avusturyalı felsefeci Ludwig Wittgenstein'la yüz yüze tanışma isteğini üçüncü kişiler aracılığıyla aktaran, ironik bir üslupla Goethe'nin diline de öykünen ve onu hicveden bir öykü. Anne baba ile çocuk arasında yaşanan çatışmayı, yarayı işaretleyerek anlatma yolunu seçen "Montaigne" ve "Yeniden Görüşme" başlıklı öyküler çocuğun gözünden, anne babaya duyulan öfkenin dışavurumu olarak da okunabilecek birer taşlama. "Alev Alev Yandı..." öyküsünde ben-anlatıcının ülkesi Avusturya ile yaşadığı gelgitli ilişki kısa ve öz biçimde rapor ediliyor.

Bu dört öyküden oluşan toplamda yer alan iki uzun öyküden ilki "Goethe Öleyazıyor" anakronizmi ve üslubundaki olağanüstü hicvetme başarısıyla öne çıkarken, "Yeniden Görüşme" başlıklı öbür uzun öykü de bütün yapıtında aile temasından hemen hiç kopmayan Thomas Bernhard'ın öyküleri arasında bir doruk sayılabilir.

Fatih Özgüven'in yetkin çevirisiyle Goethe Öleyazıyor, biçem ustası ve "kara hikâye" anlatıcısı Thomas Bernhard'ı bütün sadeliğiyle okuyabilmek için kısa metrajlı ama heyecan verici bir patika.
(Tanıtım Bülteninden)
  • Baskı Tarihi:
    Ekim 2013
  • Sayfa Sayısı:
    64
  • ISBN:
    9789750826269
  • Çeviri:
    Fatih Özgüven
  • Yayınevi:
    Yapı Kredi Yayınları
  • Kitabın Türü:
Çiğdem Aksoy Kahraman 
16 Oca 2015 · Kitabı okudu · 2/10 puan

büyük merakla alıp okumaya başlamıştım kii
çok yanılttı.
mış lı müş li olmuşmuşlu kelimeler çok fazla yordu.

Fırat özbey 
 07 Ağu 02:00 · Kitabı okudu · 6 günde · Beğendi · 8/10 puan

İlk öykü olan Goethe Öleyazıyor büyük Alman şairin son günlerinden bir kesit, aslında isminin aksine bir Witgenstein güzellemesi.Yazar Witgenstein'a olan hayranlığını Goethe'yi tiye alarak gösteriyor.

İkinci öykü Montaigne
Kahramanımız yani Bernhard'ın takendisi yasaklı kütüphaneden rastgele bir kitap çekiyor ve bunun Montaigne olmasına şükrediyor.Kütüphaneye girmesi yasak edilmiş aile tarafından(ne korkunç) bu öykü ve sonraki iki öykü anne baba yergisi ile başlayıp bitiyor. Klasik Bernhard karanlığı bu kitaptada var. Ne zaman bir Bernhard kitabı okusam kendimi kalabalık bir dost toplantısında(yani yapmacıklık sergisinde) ,tekli koltuğa oturmuş tek kelime etmeden, somurtarak etrafa boş boş bakarken yakalıyorum.

Kitaptan 11 Alıntı

Çiğdem Aksoy Kahraman 
16 Oca 2015 · Kitabı okudu · İnceledi · 2/10 puan

Huzur aramak, en büyük delilik bu, dedim. Durmadan huzur arıyoruz ve tabii bulamıyoruz çünkü biz huzursuzluğun ta kendisiyiz.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 44)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 44)
Çiğdem Aksoy Kahraman 
16 Oca 2015 · Kitabı okudu · İnceledi · 2/10 puan

Suskunluk annemin beni öldüresiye yaralamakta kullandığı bir araçtı. Baba bu dehşet karşısında hep susup oturup sineye çekendi, annem tarafından yok edilişimin seyircisi.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 37)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 37)
Çiğdem Aksoy Kahraman 
16 Oca 2015 · Kitabı okudu · İnceledi · 2/10 puan

Sen kırmızı giymek istediğinde yeşil giydirdiler, kalın elbiseler gereksindiğinde üşütecek elbiseler giydirdiler, yürümek istediğinde koş dediler, koşmak istediğinde yürü dediler, başını dinlemek mi istiyordun rahat vermediler, bağırmak mı istiyordun, ağzını tıkadılar.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 28)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 28)
Çiğdem Aksoy Kahraman 
16 Oca 2015 · Kitabı okudu · İnceledi · 2/10 puan

Deriz ki anne babamızı seviyoruz ama gerçekte onlardan nefret ederiz, çünkü bizi peydahlayanları sevemeyiz, mutlu insanlar değiliz çünkü, mutsuzluğumuz mutluluğumuz gibi bize inandırılmış bir şey değil, mutluluğa günbegün inandırıyoruz kendimizi, böylelikle yıkanıp paklanmaya, giyinmeye, ilk yudumu almaya, ilk lokmayı yutmaya cesaretimiz olsun diye.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 27)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 27)
Çiğdem Aksoy Kahraman 
16 Oca 2015 · Kitabı okudu · İnceledi · 2/10 puan

Onların yıkımı olmuşum, öyle dediler bugün yine, bense onlara durmadan diyorum ki, asıl siz benim yıkımım oldunuz, beni peydahladığınız noktadan beri de mahvetmeyi sürdürüyorsunuz.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 25)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (Sayfa 25)
Reina 
15 Ağu 23:22 · Beğendi · 9/10 puan

Tanrım, diye aklımdan geçirdim, bütün bu filozofları nasıl da seviyorum, dünyada hiçbir şeyi sevmediğim kadar!

Goethe Öleyazıyor, Thomas BernhardGoethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard
Fırat özbey 
04 Ağu 19:55 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

...çünkü hayat boyu düşünmek denen şeyden kendilerini korumuşlardı.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (YKY)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (YKY)
Fırat özbey 
04 Ağu 19:58 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

Hep suçlarlardı ama düşünmezlerdi. Suçlamayı hep düşünmekle karıştırırlardı, nitekim dünyadaki insan sayısı kadar suçlayan var da, düşünen hemen hiç yok.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (YKY)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (YKY)
Fırat özbey 
02 Ağu 01:05 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

Kuşku Duyan ve Kuşku Duymayan, olmuş Goethe'nin sondan bir önceki sözleri. Wittgensteincı bir cümle yani. Ondan sonra da, en ünlü sözleri olan o iki sözcük; Mehr Licht! (Biraz daha ışık!) Ama
Goethe'nin son sözleri aslında Mehr Licht değil, Mehr Nichtl (İstemem Artık!) oldu. Sadece ben ve Riemer -ve Krâuter-odadaydık o esnada.Biz, Riemer, Krâuter ve ben dünyaya Goethe'nin Mehr Licht dediğini söylemek konusunda anlaştık, Mehr Nicht değil! Çarpıtma yoluyla söylediğimiz bu yalan yakar içimi hâlâ, Riemer ve Krâuter bunun acısına dayanamayıp öldükten çok sonra, bugün bile.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (YKY)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (YKY)
Fırat özbey 
 04 Ağu 20:06 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 8/10 puan

huzursuzluk tam da huzuru en büyük ve mutlak biçiminde, en büyük ve en en mutlak olarak bulmayı beklediğiniz yerdedir.

Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (YKY)Goethe Öleyazıyor, Thomas Bernhard (YKY)
2 /