Dindarlık Üzerine

Euthyphron

Platon (Eflatun)
Reklam

Yorumlar ve İncelemeler

7/10
·144 syf.··
2026 755. kitabı
·
4 günde okudu
·
Okunma: 03 Nisan 2026 13:52
Bir “kitap” olmaktan ziyade, bir sorgulama kapısı. Euthyphron, Platon’un en kısa ama en rahatsız edici diyaloglarından biri; çünkü okura doğrudan şu soruyu sorduruyor: İyi olan şey, iyi olduğu için mi Tanrılar tarafından sevilir, yoksa Tanrılar sevdiği için mi iyidir? Metni okurken kendimi sürekli iki karakter arasında gidip gelirken buldum. Bir yanda kendinden son derece emin, “dindarlığın ne olduğunu bildiğini” iddia eden Euthyphron; diğer yanda ise bilmediğini iddia ederek sürekli sorular soran ve ironinin en belirgin örneğini sergileyen Sokrates. Burada ironik olan şudur: Hepimiz çoğun, Euthyphron gibi düşünürüz. “Doğru” dediğimiz şeyleri gerçekten sorgulamıyor muyuz? Ahlaki yargılarımızın kaynağı ne? Uluslararası literatürde (özellikle analitik felsefe geleneğinde) bu diyalog genellikle “Euthyphro ikilemi” olarak tartışılıyor. Modern etik teorilerde, özellikle ilahi buyruk teorisine yöneltilen eleştirilerde, bu metnin hâlâ merkezi bir rol oynadığını görmek sizi şaşırtmasın. Çünkü burada ortaya konan problem, sadece Antik Yunan’a ait değil; bugün de din, ahlak ve otorite tartışmalarının tam ortasında duruyor. Sokrates’in yöntemi beni en çok etkileyen şeylerden biri olmuştur hep ve hayatımda uygulamaya çalıştığım bir tartışma metodudur. O, hiçbir zaman kimseye doğrudan doğruya “yanlışsın” demez. Sadece sorular sorar. Ama bu sorular, karşısındakinin zihnindeki en sağlam görünen yapıları bile yıkmaya yeter. Bu kitap size bir şey öğretmez. Ama bildiğinizi sandığınız şeyleri elinizden alır. Ve belki de felsefenin en doğru yaptığı şey tam olarak budur. Ayrıca çevirmeni ve yayınevinin de tebrik ediyorum. Müthiş iş çıkararak salt metin yerine açıklamalı bir rehber sunmuşlar bize. Ek bilgi için kendi makalem:
Felsefe
EuthyphronPlaton (Eflatun) · Fol Yayınları · 20231,213 okunma
Biraz garip, az bir şey de acayip!
8/10
·76 syf.·
2023 51. kitabı
İki bölümden oluşan kitabın ilk bölümü garibime gitti. Düşündüm, düşündüm ve düşündüm; Sokrates mi haklı, Euthyphron mu? Bana sorarsanız her ikiside haksız! Ama bana sormayın derim:)) Euthyphron dindar ve bu dindarlığının verdiği heyecanla mı dersiniz, bağlılık mı dersiniz, ne derseniz deyin işte.. Köleyi yanlışlıkla öldürdüğünü düşündüğü babasını mahkemeye vermek istiyor. İstemesi insanlık adına güzel ve umut verici. Bilgi eksikliğinden kaynaklı hatalar da yapıyor. Bir insanı suçlarken o insanın, hatayı neden ve nasıl yaptığına bakarsınız! Maalesef bizim köylü olan Euthyphron, neden ve nasıl'a değil! Kendi dindarlığının verdiği özgüvene bakarak babasını öldürtmek istiyor! Belki de babasını öldürtüp mallara konmak istiyordur ve ne Sokrates ne de hiç kimse bu niyeti anlamış değil!:)) Çok tutarsızlık var, çok... Ah Euthyphron ah, Sokrates seninle alay ettiği hâlde sen anlamadın! Her neyse ikinci bölüme geçelim. İkinci bölümde Sokrates'in idamından evvel kaçmasına yardımcı olmak isteyen sadık dostu Kriton ile zindanda geçen konuşmaları anlatılıyor. İlk bölüme oranla kitap, çok daha bilgilendirici ve akıllıca konuşmalara sahne oluyor. Yıllarca bir hedef uğruna yaşayıp ömrünün sonunda, sırf ölmemek için o hedeften vazgeçen bir insan, yıllarca uğrunda çabaladığı hedeflerinin heder olmasına sebep olur. Sokrates hedeflerinin heder olması yerine kendisini feda ederek, büyük bir insan olduğunu göstermiş oldu. Tüm bunlar birilerine hem ders, hem de kapak olsun! Hedeflerinden dünyalık mal, mülk ve mevkii için vazgeçenlerin elbet birgün ölecekleri ve öldükten sonra da unutulacaklarını bilmeleri gerekir. Tarih boyunca unutulmayan insanlar hedefleri için can verenler olmuştur. Keyifli okumalar dilerim.
Felsefe-Düşünce
Euthyphron (Dindarlık Üzerine) - Kriton (Görev Üzerine)Platon (Eflatun) · Kapra Yayıncılık · 20211,213 okunma
Euthyphron - Platon
8/10
·104 syf.··
Beğendi
·
2025 101. kitabı
·
2 saatte okudu
·
Okunma: 11 Ağustos 2025 23:23
Günümüzden yaklaşık 2400 yıl önce yaşamış olan Platon (Eflatun)Platon (Eflatun)’un kaleme aldığı EuthyphronEuthyphron, hocası Sokrates’in Euthyphron ismindeki bir din adamıyla yaptığı diyaloglardan oluşur. Sokrates, Tanrılara inanmadığı ve Atinalı gençleri yozlaştırdığı gerekçesiyle yargılanmak üzere mahkemeye gelirken, Euthyphron da kendi babasını mahkemeye vermek için oradadır. Bir adamın kendi öz babasını dini gerekçelerle mahkemeye vermesi ilginç bir durum. Sokrates bu olayı öğrenince, Euthyphron’un dini ve ahlaki konular hakkında bilgi sahibi olup olmadığını öğrenmek için ona şu soruyu sorar: "Dindarlık nedir?" Ölüm cezasıyla yargılanan Sokrates'in kendi derdini unutup adama din ve ahlak dersi vermesi ne kadar bilgece. Platon'un hocası Sokrates hakkında bir çok kitap yazması hem kendi düşünceleri hakkında hem de hiç kitap yazmamış Sokrates hakkında bilgi edinmemizi sağlıyor. İnsanlık ve felsefe tarihi açısından günümüzden 2400 sene öncesi hakkında bizlere bilgiler veren Platon ve Aristoteles bu açıdan çok değerli iki filozoftur. Kitap oldukça kısa ama buna rağmen ciddi felsefi sorular içeriyor. Kitabın bir sayfası Türkçe bir sayfası orijinal dili olan Yunancaydı bu yüzden bir çırpıda bitti(2 saat). Sorgulamayı seven, ahlakın ve dinin temelleri üzerine düşünen herkesin okuması gereken bir eser. Kitabın en dikkat çekici yönlerinden biri, Sokrates’in sadece düşünerek ve sorgulayarak karşısındakinin neyi bilip bilmediğini ortaya koyabilmesiydi. Buna kısa Retorik deniyor ve hiç kimse bunu Sokrates'ten daha iyi yapamamıştır. Dolayısıyla diyaloglar sırasında bazen Euthyphron adına üzülmemek elde değildi :) Dindarlık nedir, doğru nedir, Tanrılarla ilişkimizde ahlakın yeri ne olmalıdır gibi sorularla ilgileniyorsanız
EuthyphronPlaton (Eflatun) · Kabalcı Yayınevi · 20111,213 okunma
10/10
·76 syf.··
2023 51. kitabı
Meletus Sokrates'i yeni tanrılar icat etmekle ve bu şekilde gençleri yoldan çıkarmakla suçluyordu. Bu sırada babasını cinayetle suçlayan dini bilgisinin yüksek olduğuna inanan ve sırf tanrıların bir katile ceza vermenin doğru olacağını düşündüğünden Euthyphron babasını şikayet eder. İşte bu sırada SokratesSokrates ve Euthyphron dindarlık üzerine bir konuşma gerçekleştirirler. Çünkü Sokrates dindarlığı öğrenmek istiyor ve böylece kendini dinsiz gösteremeyeceklerini öne sürüyordu. İşte bu Euthyphron bölümü ikili arasında geçen dindarlık üzerine yaptıkları diyologları bizlere aktarıyor. Sokrates ölümünden önce koğuşa gelen arkadaşı Kriton ile konuşur. Kriton onu kaçırmayı teklif eder fakat Sokrates bunu kabul etmez. Çünkü devletine ihanet etmeyerek onurlu bir şekilde ölmek ister. İşte Kriton bölümünde bu diyologlara yer verir Platon (Eflatun)Platon (Eflatun) . Sokrates adaletin, doğrunun ve yanlışın, dindarlığın doğasını anlatmaya çalışıyor. Bu eser o kadar akıcı ki bir solukta bitirebilirsiniz.
1000k
Euthyphron (Dindarlık Üzerine) - Kriton (Görev Üzerine)Platon (Eflatun) · Kapra Yayıncılık · 20211,213 okunma
9/10
·72 syf.··
2026 26. kitabı
·
4 saatte okudu
·
Okunma: 24 Mart 2026 00:30
Euthyphron, Platon’un, Sokrates ile Euthyphron arasında geçen diyaloglarından oluşuyor. Euthyphron, babasını bir cinayetle ilgili suçtan dolayı mahkemeye verecektir; çünkü ona göre suçlu kişi babası bile olsa, adaletin gereği yapılmalıdır. Bunu da dindar bir davranış olarak görür. Mahkemede Sokrates’le karşılaşır ve Sokrates ona “dindarlık nedir?” sorusunu sorar. İkisi bu soru üzerine konuşurlar… Fakat diyalog boyunca özellikle dikkat çeken soru şudur: “Bir şey tanrılar istediği için mi iyidir, yoksa zaten iyi olduğu için mi tanrılar onu ister?” Genel olarak Euthyphron, dindarlık, adalet, ahlak ve doğru davranış üzerine düşündüren; zihinlerde soru işaretleri bırakan bir kitap.
EuthyphronPlaton (Eflatun) · Say Yayınları · 20161,213 okunma
Din ve Erdem
10/10
·88 syf.··
2024 16. kitabı
Son zamanlarda okurken bu kadar haz aldığım bir kitap olmamıştı. Elime ilk aldığımda anlayamayacağım düzeyde metaforik ve felsefik terimlerle karşılaşacağımı düşünmüştüm ama neyse ki yanılmışım. İlk bölüm yani Euthyphron (Dindarlık Üzerine) kendini dindar gören Euthyphron ve gençleri dinden döndürecek şekilde ifadeleri olduğu inanılan ve bunun için sürgüne ya da idama gidecek olan Sokrates arasında geçiyor. Sokrates burada genç ve bilge arkadaşı Euthyphron’a dindarlığı ve dindar olmamanın ayırdını soruyor. Fakat sorular o kadar güzel ki keyifli bir tenis maçı izliyor gibi oluyorsunuz. Son derece pür ve irdelenmesi gereken sorular. Elbette ki Sokrates istediği cevaplara ulaşamıyor. Arından ikinci bölüm olan Kriton (Görev Üzerine) ise artık hücrede olan ve idama gidecek Sokrates ile arkadaşı Kriton arasında geçiyor. Kriton, Sokrates’in firar etmesini uygun görüp bunun için ısrar etse de Sokrates bunun erdemli bir davranış olmadığını ve bunu yapacağına ya da sürgüne gideceğine idam edilmesinin daha doğru olduğunu savunuyor. Gerçekten okuma keyfi yüksek bir eser. Aydınlatıcı ve bir o kadar ufuk açıcı.
Euthyphron (Dindarlık Üzerine) Kriton (Görev Üzerine)Platon (Eflatun) · Karbon Kitaplar · 20211,213 okunma
7/10
·104 syf.··
2023 9. kitabı
Kitap yine Platon'un eseri olmasından anlayacağınız üzere bol bol Sokrates içeriyor. İki kişinin diyaloğu halinde ilerliyor. Kahramanlardan biri Sokrates diğeri ise yanlışlıkla bir hizmetkarı öldüren babasını dava etmeye gelen koca yürekli dindar adamımız Euthphron. Konusu Dine uygun olan nedir? Sorusundan türemiş genelde ortaya atılan cümlelerin Sokrates tarafından yine soru sorularak çürütülmesini içeriyor. İçinde o kadar çok ikilem yapılmış ki cidden beyin yakıyor. Eğlenceli ve bir oturuşta bitirilebilir. Sorular güzel, mesela Her doğru dine uygun mu? Aynı zamanda söylenilen bir cümlenin ardından iki satır sonra o cümlenin tam tersini görmek mümkün kitapta. "Korkunun olduğu yerde saygı da vardır. " İki satır sonra: "Saygı olan yerde korku da vardır ama korku olan yerde saygı olmaz. " Doğru bulduğum her cümleyi Sokrates'in 60 saniye içinde çürütmesi zaman zaman sinirimi bozuyor. Sonra hem kendi beğendiğim cümlenin altını çizmiş hem de beğenip altını çizdiğim o cümlenin çürütülmesinde rol oynayan cümlelerin altını çizmiş oluyorum. Klasik Sokrates. Beyin yakıyor. Şiddetle Tavsiye edilir.
Felsefe
EuthyphronPlaton (Eflatun) · Kabalcı Yayınevi · 20111,213 okunma
8/10
·104 syf.··
2021 4. kitabı
·
1 saatte okudu
·
Okunma: 19 Mayıs 2021 05:33
Kitapta Sokratesin yargılanmadan önceki süreçte, onu yargılamaya götüren konuların neler olduğu anlatılıyor. Bu anlatım, Euthyphron ile yaptığı bir diyalog şeklinde aktarılmış. Genel olarak din ve dindarlık üzerine görüşlerinin yer aldığı bir metin. Özellikle dine uygun olan ve uygun olmayan konuların neler olduğunu kendi yaklaşımı olan sokratik tartışma şeklinde irdeliyor. Karşısında bulunan Euthyphronla bir gün Basileus denilen (anladığım kadarıyla bizim şimdiki adliye sarayı gibi bir yer) ve o dönemde davaların görüldüğü binanın önünde karşılaşıyorlar. İkisi de farklı konularla ilgili olarak oradadırlar. Sokrates, dini konularla ilgili görüşleri yüzünden gençleri zehirlediği yönünde suçlamalarla karşı karşıyayken, Euthyphron ise kendi babasını şikayet etmek için davacı olarak oradadır. Aralarında bir sohbet başlar... Kitap boyunca bu sohbeti okuyoruz aslında.. Sokrates'in zekasına bir kez daha hayran kaldığım bir metin oldu benim için. Ayrıca belirtmeden geçemeyeceğim. Kitapta beni çok şaşırtan bir alıntı vardı. M.Ö 700 de yaşamış Stasinus adlı bir şairin Kypria Epi (Kıbrıs) adlı eserinde Zeus için şöyle bir betimleme vardı; "Herşeyi yaratan ve yoktan var eden Zeus adına konuşmak istemezsin" şeklinde bu beni çok düşündürmüş ve ürkütmüştü açıkçası... Bir süre okumaya ara verip sakinleşince tekrar devam ettim... Okuyan arkadaşlar yada bu alıntıyı yorumlamak isteyen arkadaşlar varsa bununla ilgili düşüncelerini yazarsa sevinirim... Bu kitaptan sonra okunması gereken devam metni ise Sokratesin Savunmasıdır..
Felsefe
EuthyphronPlaton (Eflatun) · Kabalcı Yayınevi · 20111,213 okunma
6/10
·72 syf.·
2026 110. kitabı
EuthyphronEuthyphron Platon (Eflatun)Platon (Eflatun) Platon’un Euthyphron diyaloğu, Sokrates ile bir Euthyphron arasındaki sohbet üzerinden “dindarlık nedir?” sorusunu tartışıyor. Kısa bir metin olmasına rağmen din, ahlak ve adalet üzerine oldukça derin sorular ortaya koyuyor. Sokrates’in sorgulayıcı tavrı ve zekâsı metin boyunca dikkat çekerken, Euthyphron’un kendinden emin ama yer yer tutarsız görünen yaklaşımı okuyucuyu düşünmeye sevk ediyor. Diyalog, dogmatik düşünce ile sorgulayıcı aklın karşılaşması gibi ilerliyor. Yaklaşık 2400 yıl önce yazılmış olmasına rağmen hâlâ güncel sorular barındıran bu eser, ahlakın kaynağı ve dinle ilişkisi üzerine zihin açıcı bir okuma sunuyor. Kısa ama etkili, düşündüren bir felsefe metniydi diyebilirim.
Felsefe
EuthyphronPlaton (Eflatun) · Say Yayınları · 20161,213 okunma
10/10
·88 syf.··
Beğendi
·
2023 14. kitabı
·
3 saatte okudu
·
Okunma: 03 Nisan 2023 05:24
Felsefeye ilginiz varsa bu kitabı okuyun derim. Din nedir , adalet ve din arasındaki ilişki nedir, adaletli olan her şey din için uygun mudur, gerçekten dediğin sadece güzel olanı iyi, çirkin olan da kötü mü kabul ederdi ... Bu ve buna benzer daha birçok soruların cevabını bulabileceğiniz mükemmel bir kitap. Aslında kitap bir örnek olay üzerinden yola çıkmıştır. Bu örnek olayda bir çocuğun din ve hakikat uğruna öz babası bile olsa şikayet etmesi gerektiğini, gereken ceza neyse uyulması gerektiği düşüncesindedir. Ancak bunu yaparken hem toplum tarafından hem de iç dünyası bakımından mükemmel bir münakaşa içerisine girmektedir. Bu tartışmaların sebebi kesinlikle dinle alakalı bir mevzudur. Sizi bu yaşınıza kadar getirmiş büyütmüş bir babayı şikayet etmek ,cezalandırmak dine uygun mudur , günah sayılmaz mı ? Elbette bunun cevabını aramak için bu kitabı okumamız lazım. Ama eğer cevabı merak ediyorsanız söyleyeyim: durum ne olursa olsun adaletli olan ne ise o yapılmalıdır. Din güzellikler sanatı değildir, yakın akrabalara tolerans tanınabilecek bir sanat değildir . Bu söylediklerini kanıtlar nitelikte olan kitabın şu bölümünü sizlerle de paylaşayım: Sokrates, öldürenin akraba ya da yabancı olması durumunu değiştireceğini düşünmen gülünç doğrusu. Asıl önemli nokta, katilin cinayeti haklı yere mi haksız yere mi işlediğidir. Eğer katil haklıysa elbette serbest kalır. Ama haksızsa katil seninle aynı çatı altında yaşayan, aynı sofrayı paylaşan biri dahi olsa onu adalete teslim etmelisin. Zira katili dava açarak hem kendini hem de onu sustan arındırmak yerine eğer katili işbirliği yapıp onunla iletişimi devam ettirirsen sen de onun kadar kirlenmiş olursun . İşte kitabın bu bölümü her şeyi özetler niteliktedir. Birine sırf sevgi beslemek veyahut da yakın biri diye olaylara göz
Euthyphron (Dindarlık Üzerine) Kriton (Görev Üzerine)Platon (Eflatun) · Karbon Kitaplar · 20211,213 okunma

Yazar Hakkında

Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü. Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir. Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu: - Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor. - Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor. - Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.