GÖÇEBE-CEMAL SÜREYA ,56 sayfa
“Biliyorsun ben hangi şehirdeysem
Yalnızlığın başkenti orası.”
*___*___***___
Cemal Süreya’nın 1965 yılında yayımladığı Göçebe şairin ikinci şiir kitabıdır.1958-1965 yılları arasında yazıp yayımladığı on yedi şiiri yer almaktadır.Aşk ve yalnızlık,geçmişe ve yaşanmışlıklara sürekli bir dönüş,ruhun,kimliğin arayışı ;hem fiziki hem içsel bir göç hali yani göçebeliği anlatır şiirlerinde…
*___*___***___
Her kalp bir göçebedir,bazen bir insana ,bazen bir şiire sığınır….
Ben şimdilerde her şeyi sana bağlıyorum iyi mi?
*___*___***___
Yalnız aşkı vardır aşkı olanın
Ve kaybetmek daha güç bulamamaktan
Sen yüzüne sürgün olduğum kadın
Kardeşim olan gözlerini unutmadım
GöçebeCemal Süreya · Can Yayınları · 20201,250 okunma
Cemal Süreya’nın Göçebe kitabı, okurunu tarihler ve şehirler arasında gezdiren kısa ama yoğun bir şiir yolculuğudur. Bu kitap, şairin poetik serüveninde hem devamlılığın hem de dönüşümün izlerini taşıyan özel bir duraktır. Süreya, ilk döneminin daha erotik ve ateşli tonundan yavaşça uzaklaşıp içe kapanan, kayıpların yükünü daha belirgin biçimde hisseden bir şiir evrenine yönelir. Göçebe, şairin “yer değiştirme” hâlini hem bireysel hem toplumsal boyutlarda işleyen bir metindir.
Süreya için göçebelik yalnızca mekân değiştirmek değildir; duyguda, bellekte ve dilin içinde sürekli yerinden edilen bir varoluş biçimidir. İnsan kendinden, geçmişinden ve sevdiklerinden uzaklaştıkça onlara daha çok yaklaşır gibi olur. Bu paradoks, kitabın omurgasını oluşturan en önemli şiirsel gerilimlerden biridir.
Kitapta aşk, ayrılık, kent yaşamı, yalnızlık, yas, kimlik ve aidiyet gibi temalar birbirine ince yer yer keskin bağlarla dolanır. Süreya, hiçbir duyguyu uzun uzun anlatmaz; birkaç kelimeyle geniş bir duygu ve düşünme alanı açar. Göçebe, bu yönüyle onun “az sözle çok şey söyleme” ustalığının en berrak örneklerinden biridir.
İyi okumalar...
Merhabalar, bugün çok sevdiğim bir şair olan Cemal Süreya'nın "Göçebe" adlı şiir kitabıyla geldim. Bu kitapla şairimiz 1966'da Türk Dil Kurumu Ödülü'nü almış. Bugün şairimizin kullandığı takma adlar üzerine bilgi verip kitabımıza geçmek istiyorum. Bu arada şairimizin asıl adı Cemalettin Seber. Bu zamana kadar yazı hayatında kendisi birçok takma ad kullanmış. Bunlardan bazıları şöyle: Cemasef, Osman Mazlum, Ali Fakir, Dr. Suat Hüseyin, Hasan Basri, Charles Suares, Suna Gün, Ali Hakir, Hüseyin Karayazı, Adil Fırat. Bunun dışında şairimiz küçüklüğünden beri iki isimli yazarlara özenir Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Falih Rıfkı Atay vb gibi bir yazar olsa, nasıl ismi olacağını hayal edermiş. Ve Cemalettin'i kısaltıp Cemal yapar yanına çok sevdiği bir isim olan Süreyya'ı eklermiş. Cemal Süreyya Seber olarak, kullandığı bu isimden Seber'i de atmış zamanla ve Cemal Süreyya kalmış geriye. Son olarak da 1956'da çıkan Elma dergisinde soyadındaki iki "y" harfinden birini attığını duyuran şair, bir arkadaşıyla girdiği iddia yüzünden bunun gerçekleştiğini anlatmıştır. Hafızasına çok güvenen ve aklında telefon numaralarını çok iyi tutan şairimiz, bir telefon numarası yüzünden arkadaşı ile bahse girmiş ve kaybetmiştir. Kaybederse adından bir harf atacağına söz verdiği için de "y"lerden birini feda etmiştir. Gerçi ben bu hikayenin Sezai Karakoç'la olan farklı bir versiyonunu biliyorum. Artık hangisi doğru bilemiyorum.
**************************
Gelelim kitabımıza Göçebe, 1956'da yayımlanmış ve üstte de yazdığım gibi 1966'da da Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü'nü almıştır. Cemal Süreya, bu kitabında yer alan on yedi şiirini 1958 - 1965 yılları arasında yazmıştır. Göçebe'de yer alan şiirler daha önce çeşitli dergilerde (Yeni Dergi, Yeni Insan, Dönem, Pazar Postası) çıkmıştır. Şairimiz bu
Bugün boş dersimde Cemal Süreya'ya misafir oldum. Tatlı bir ezgi, serin bir rüzgâr, huzurlu dakikalar buldum. Keşke bütün sokaklarda şiir kitaplıkları olsa.
GöçebeCemal Süreya
Ben genelde Cemal Süreya şiirlerini pek sevmem ama 56 sayfa diye bu kitabı okumak istedim yarım saat içerisinde çok rahatlıkla okunabilir bir şiir kitabıydı. Çeşitli şiirlerin içinde 6-7 tane bölümü (dize, beyit, kıta vs.) beğendim. Ortalama bir şiir kitabı olduğunu düşünüyorum. İsmiyle uyumlu olduğunu ve insanın, ruhun aşkın göçebe ve yalnız oluşunu işlediğini düşünüyorum.
Eski uygarlıklardan Ortaçağ'a ve modern çağlara uzanan, günlük hayatla şiirin zamansız dünyası arasında dolaşan, aşk, tutku, yalnızlık, ölüm kokan, kendini göçebe kılan şiirler...
GöçebeCemal Süreya · Can Yayınları · 20201,250 okunma
Cemal SÜREYA'nın şiir kitabı 17 şiir barındırmaktadır. Eser 1966 yılında Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülü'ne layık görülmüştür. Kitapta dörtlük şeklinde şiirleri gördüğümüz gibi nesir tarzı şiirlerde yer almaktadır. Şiirleri geniş bir zaman yelpazesinden farklı farklı dilimleri yatırıyor şiir masasına. Şiir okumayı,şiir yazmayı ve şiirle hayatta yol almayı seven okurlar için farklı bir durak.
Şiir; ilham yanında geniş perspektife de ihtiyaç duyar. Şiir yazma tutkusu olanlar için ne kadar farklı şairlerin kapısını çaldı, o kadar iyi. Günümüz şiirleri nesir tarzda yazıldığında şiir değilmiş gibi algılama hakim. Halbuki çeşitli şairinlerin şiirleri incelense edebiyatta çok eski bir teknik olduğu anlaşılır.
Cemal Süreya'nın mısraları ruhuma türkü nağmeleri gibi ince ince işledi :)
Huzurlu bir hal ve sıcacık bir kahve ile cümlelerde dolaşmaniz dileğiyle :)
Keyifli okumalar...
GöçebeCemal Süreya · Can Yayınları · 20201,250 okunma
Cemal Süreya gibi bir kaleme denecek birşey yok zaten. Ama bir çift kelam edecek olursak; kelimelerin mecralarından sapmadan nasıl yeni anlamlara göç ettiğini eski anlamlarını nasıl zenginleştirdiklerini göreceğiniz kısacık ve sıcacık bir eser. Tavsiyedir...
GöçebeCemal Süreya · Can Yayınları · 20201,250 okunma
Son dönemde okuduğum bölüm dolayısıyla ve verilen ödevlerden dolayı şiir, araştırma ve okuma üzerine biraz daha yoğunlaştım. Severek okuduğum bir kitap oldu tavsiye ediyorum.
Asıl adı Cemalettin Seber'dir.
Cemal Süreya 1931'de o yıllarda Erzincan'a bağlı olan Pülümür ilçesinde doğdu. Çocukluğunun ilk yıllarını Erzincan şehrinde geçirdi. 1938'de Dersim İsyanı sonrasında ailesi Bilecik'e sürgün edildi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat Bölümü'nü bitirmiştir. Maliye Bakanlığı'nda müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik, darphane müdürlüğü, Kültür Bakanlığı'nda kültür yayınları danışma kurulu üyeliği, Orta Doğu İktisat Bankası yönetim kurulu üyeliği ve 25 yılı aşkın Türk Dil Kurumu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Yayınevlerinde danışmanlık, ansiklopedilerde redaktörlük, çevirmenlik yapmıştır.
Ağustos 1960'tan itibaren yalnızca dört sayı çıkarabildiği Papirüs dergisini Haziran 1966- Mayıs 1970 arası 47, 1980-1981 arası iki sayı daha çıkardı. Pazar Postası, Yeditepe, Oluşum, Türkiye Yazıları, Politika, Yeni Ulus, Aydınlık, Saçak, Yazko Somut, 2000'e Doğru gibi yayın organlarında şiir ve yazılarını yayımladı.
İkinci yeni hareketinin önde gelen şair ve kuramcılarından sayılan Cemal Süreya'nın ilk şiiri Şarkısı Beyaz, Mülkiye dergisinin 8 Ocak 1953 tarihli sayısında yayımlanmıştır. Geleneğe karşı olmasına rağmen geleneği şiirinde en güzel kullanan şairlerden birisiydi. Kendine özgü söyleyiş biçimi ve şaşırtıcı buluşlarıyla, zengin birikimi ile, duyarlı, çarpıcı, yoğun, diri imgeleriyle ikinci yeni şiirinin en başarılı örneklerini vermiştir. Ölümünden sonra adına bir şiir ödülü kondu. 1997'de de Cemal Süreya arşivi yayımlandı.