Hidayetname
Sadık HidayetYazar:
Sadık Hidayet
Çevirmen:
Mehmet Kanar
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 33 dk.
Sayfa Sayısı:
196
Basım Tarihi:
Nisan 2021
İlk Yayın Tarihi:
2005
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
ISBN:
9789750810251
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
HidayetnameEdebiyat
İran edebiyatının en ünlü yazarı olan Sadık Hidayet'i okumayan varsa eğer, bu dünyadan okumadan göçmesin. Ben birçok kitabı okumuş biri olarak diyorum ki heves edenler yahut başlayacak olanlar için bu kitabıyla başlamak daha doğru olacaktır.
Tanışma kitabı bu eser olmalı diyorum, çünkü diğer kitaplarını okuyarak başlarsak, yazarı Sadık Hidayet yapan çoğu şeyi kaçırmış oluruz. Bu eserinde kısa öyküleri özellik İran ile ilgili mitleri hikayelerinde kullanması çok güzeldi. İsfahan'ı tanıttığı gezi yazısı vardı ki okurken çok zevk aldım. Bu ufak eserleri onun kaleminin güzelliğini belirtiyor ancak onun kaleminin bu kadar kaliteli yapan şey ise Kafka'yı tahlil edip yaptığı çıkarımları kendinde kullanmasıdır.
Kitap da zaten Kafka hakkında yazdığı bir yazısı bulunmaktadır. Kendisi İran'ın Kafkas'ı olarak geçmektedir. Kafka'nın kendisi üstünde bıraktığı izlenimlerin üzerine bulunduğu coğrafyanın karanlık yanlarıda eklenince, zifiri karanlık artık Sadık Hidayet'in yegane evi olmuştur. O karanlığı kendine alıp geri kalan her yeri aydınlatmak isteyen bir yazar. Yazdığı eserlerde özellikle öykülerinde bunu görmek mümkün. Üç Damla Kan ve Alacakaranlık isimli öykülerinin toplandığı eserleri Hidayetname'den sonra okursanız yazarı daha iyi anlayacaksınız.
48 yaşında intihar edip hayatına son veren kendi karanlığını kendi ile beraber götürüp aydınlığı dünyaya bırakan bu güzide yazarı okumak, gerçek okurların boynunun borcudur...
Kör baykuş un yaratıcısı Sadık Hidayet 25 yaşında neden intihar girişiminde bulunur? Neden 51 yaşında intihar ederek hayatına son verir? Bu soruların cevabını bulacağımı düşünerek okumaya başladım.
Kitabın ilk kısımları Sadık Hidayet’in yaşamından çok İran hakkında bilgiler veriyor.
Bazı öykülerini ölümün ve karamsarlığın örtüsü sarmış bunu hissedebiliyorsunuz.
En çok zevk alarak okuduğum bölüm ise yazarın Kafka’ yı derinlemesine analiz ettiği yerdi.
Okuyacak olan herkese iyi okumalar dilerim..
Sadık Hidayet üzerine1000k
İran'ın geleneklerini anlattığı Nirengistan, Sadık Hidayet ve ölüm, Garip İranlı, Bir Eşeğin Ölüm Vakti hal diliyle söyledikleri, Sasan Kızı Pervin (en beğendiğim derleme) yine saplantılı olduğu intiharı anlatan Sampigne öyküleri epey etkileyici olan Sadık Hidayet'in Mehmet Kanar tarafından hazırlanan derleme kitabı. Muhakkak okunmalı. 
Hidayetname Sadık Hidayet
Hidayetname Sadık Hidayet
İran ilgilisi olduğunuz, dikkatinizi çeken bir ülkeyse bu kitabı öneririm. İçerdiği gezi yazıları bu konuda çok keyifli. Kitap aynı zamanda öykü, mektup ve tiyatro da içeriyor.
Hidayetname, ismiyle müsemma Sadık Hidayet'in hayatı, düşünceleri, tahlilleri kitabı. Sadık Hidayet okumaya başlayacakların ilk kitabı olmalı. Çünkü yazarı tanıdıktan sonra kitabını okumak fevkalade ufuk açıcı olabilmektedir. Sadık Hidayet'in yazdığı yazıların derlenmiş halinden ve çeviricinin yazarın hayatına dair yazdığı yazılardan oluşmaktadır. Allan poe,Stefan Zweig ve özellikle Kafka etkileri görülen Sadık Hidayet aradığı mutluluğu bulamamış,kendisini bir yere veya bir kimseye ait hissedememiş ve intihar etmiştir. Ölüme olan düşkünlüğü ile bilinen Hidayet'i "sözün kısası övgüye layıksın, ebedi hayatsın sen" ikinci denemesinde başarıya götürmüştür. Peyamı Kafka adı altında yazmış olduğu Kafka incelemesi ise ince ve derin tespitler içermektedir. Kafka'nın kitaplarına ve kendisine dair yazdığı inceleme Kafka okuyucuları için bulunmaz bir zenginliktir. Dava, Amerika, Dönüşüm kitaplarının ince noktalarını göstermiş,Kafka'nın yazdıklarının ne amaçla olduğunu, neye karşı durduğunu izah etmiştir. Kafka okurken hissettiğim içinden çıkılmaz hafakanlı halin izahını Sadık Hidayet yapmıştır .
" Kafka yaşamın karşısında nasıl çıkmaza düştüyse, onun romanlarını okurken biz de çıkmaza düşüyoruz."
"Bir anlaşmazlık söz konusudur. Kafka'nın metnini okumak kolay olmakla birlikte dikkati yoğunlaştırmak güçtür. "
Daha derin incelenmesi gereken bu kitap, farklı pencereyi araladığı gibi, okuyacağınız kitapları nasıl okumanız gerektiğine dair de ipuçları sunuyor. Kafka'lı Sadık Hidayet okumaları
Gökyüzü omuzlarımı eziyor..Sadık Hidayet'in #k:29014si yazarın karanlık duyarlığını farklı türlerin içinden süzdüğü çok katmanlı bir dünya sunuyor. Öykü, tiyatro, deneme, folklor anlatıları ve mektupların yan yana durduğu bu derleme; kimi zaman rüya ile gerçek arasında gidip gelen, kimi zaman insanın kendi iç sesine gömülen bir atmosfer taşıyor.
Hidâyet'in dili her metinde aynı sertliği ve aynı kırılganlığı hissettiriyor. İçsel çatışmalar, yalnızlık ve insanın kendi iç yaralarını dürten o sessiz hesaplaşmalar, kitabın en belirgin tonu. Özellikle "Kafka'nın Mesajı" bölümünde, Hidâyet'in Kafka'ya duyduğu hayranlığı kendi düşünsel karanlığıyla harmanlayışı dikkat çekiyor; okuru hem Kafka’nın evrenine hem de Hidâyet'in zihinsel derinliğine yeniden bakmaya çağırıyor.
Kitabın tür çeşitliliği zengin bir okuma sunarken, bazı metinlerin gücü diğerlerini gölgede bırakabiliyor. Öykü ve tiyatro bölümleri derinlikleriyle öne çıkarken, mektup ve folklor yazılarında ritim zaman zaman yavaşlıyor. Fakat bu iniş çıkış, Hidâyet'in ruh hâllerinin genişliğini göstermek açısından da kitabın özel yanlarından biri. Hidâyetname, tek bir yoldan yürümek istemeyen, edebiyatın farklı biçimlerinde aynı karanlık sese kulak vermeyi seven okurlar için güçlü bir deneyim..İnceleme
Sadık Hidayet'in #k:29014si yazarın karanlık duyarlığını farklı türlerin içinden süzdüğü çok katmanlı bir dünya sunuyor. Öykü, tiyatro, deneme, folklor anlatıları ve mektupların yan yana durduğu bu derleme; kimi zaman rüya ile gerçek arasında gidip gelen, kimi zaman insanın kendi iç sesine gömülen bir atmosfer taşıyor.
Hidâyet'in dili her metinde aynı sertliği ve aynı kırılganlığı hissettiriyor. İçsel çatışmalar, yalnızlık ve insanın kendi iç yaralarını dürten o sessiz hesaplaşmalar, kitabın en belirgin tonu. Özellikle "Kafka'nın Mesajı" bölümünde, Hidâyet'in Kafka'ya duyduğu hayranlığı kendi düşünsel karanlığıyla harmanlayışı dikkat çekiyor; okuru hem Kafka’nın evrenine hem de Hidâyet'in zihinsel derinliğine yeniden bakmaya çağırıyor.
Kitabın tür çeşitliliği zengin bir okuma sunarken, bazı metinlerin gücü diğerlerini gölgede bırakabiliyor. Öykü ve tiyatro bölümleri derinlikleriyle öne çıkarken, mektup ve folklor yazılarında ritim zaman zaman yavaşlıyor. Fakat bu iniş çıkış, Hidâyet'in ruh hâllerinin genişliğini göstermek açısından da kitabın özel yanlarından biri. Hidâyetname, tek bir yoldan yürümek istemeyen, edebiyatın farklı biçimlerinde aynı karanlık sese kulak vermeyi seven okurlar için güçlü bir deneyim..
Hidayetname Sadık Hidayet'in öykü, tiyatro, deneme ve mektuplarından oluşan bir çeşit derleme kitabı. Yazarın bu kitapta hayata bakış açısını, kavramlar üzerine fikirlerini okuyoruz.
8/10
2020 56. kitabı
Sâdık Hidâyet’le ilk “Hacı Aga” adlı eseri ile tanışmış oldum. Sonraları Kör Baykuş derken şimdi elimde son kitabı (aslında ilk başta okumam gereken ama sona kısmet olan) olan “Hidâyetname”yi de bir solukta bitirmiş oldum.Her bir eserini titizlikle okuduğum yazarın bu eseri; kısa hikayeleri, tiyatroları, biribirinden kıymetli mektupları, İran’ın kültürünü yansıtan izler ve en önemlisi Kafka’yı tüm eserleri ile yeniden bir eser ortaya atar gibi bir inceleme yapması hayran vericiydi... Kafka’yı eserleriyle kimse bu denli gerçekçi tahlil edemezdi diyebilirim...Sadık Hidayet için İran’ın Kafkası diyorlar ya kanımca Sâdık Hidâyet bundan çok fazlası... iyi ki okudum, iyi ki tanıdım...kütüphanemin en kıymetli yazarları arasında yerini almış...
10/10
2017 4. kitabı
Öykü, tiyatro, deneme gibi çeşitli türde yazıları mevcut olan bu kitap bir derleme gibi diyebiliriz.
Bir Eşeğin Ölüm Vakti Hal Diliyle Söyledikleri
Hayvanlara yapılan eziyetlerden dem vuruyor.
Sâdık Hidâyet ve Ölüm Mehmet Kanar
Mehmet Kanar hidayet’in öykülerindeki ölüm düşüncesinin nerelere
dayandığını inceliyor.
Ölüm
Hidayet bu yazıda ölüme karşı fikirlerini anlatıp bir nevi onu arzuladığını söylüyor.
Sâsân Kızı Pervin
Bir tiyatro eseri olan Sasan Kızı Pervin, çok etkileyici bir konuya sahip. İran’da Araplara karşı direnen insanların hikayelerine değinirken, Zerdüşt bir babanın kızı Pervin’de sevgilisini bu savaşta kaybediyor ve Arap komutanın eline esir düşüyor.
Fars medeniyetinin Araplardan çok çok üstün olduğunu anlatan bu hikâyede İran’ın Arap politikalarının karşısında çektiği acılara şahit oluyoruz.
Isfahan: Yarım Cihan
Camus Yaz kitabında Cezayir’i anlatır. Bunu anımsattı bana ama kesinlikle Hidayet’in anlatımı daha güzel. Isfahan’ı okuduktan sonra o kadar çok gezip görmek istedim ki!
Nîrengistân
Kitapta en sevdiğim bölümlerden birisi oldu bu. İran gelenek ve göreneklerini anlatıyor Hidayet; nikah, düğün, gelin adetleri, çocuk, loğusa dönemi gibi her konuyu detaylıca anlatmış. O kadar benzer halk inanışlarımız var ki bunların çoğu büyük ihtimalle Şah İsmail’in Türk kültürünü Güney Azerbaycan’a yerleştirmesiyle ve onlardan etkilenmesiyle oluştu.
Sampinge
Hidayet, saplantılı bir intihar düşüncesine sahip. Zaten kendisi de bir iki kere deneyip son denemesinde vefat ediyor. Bunu arzuluyor resmen. Ölüme karşı hassas duygulara sahip. Yine bu hikayesi de intihar temalı. Sampinge, başına gelen tüm kötü şeylerden sonra huzurlu bir yolu tercih ediyor.
Aysar
Pek anlam veremediğim bir kadın ve erkek ilişkisi diyebiliriz bu öyküye :D
Kafka'nın Mesajı
Kafka’yı çok
Sadık Hidayet bu öykü, deneme, tiyatro, mektup, gezi, yaşadığı kültür konulu bir çok yazı mevcut.Deyim yerindeyse her telden edebi yazıya bu kitapta yer verilmiş.Bilenler bilir yine karamsarlık, intihar, yalnızlık temalı yazıları.Kafka hakkında yazdığı deneme bence tek bir kitap olmalıydı.Kafka' dan oldukça etkilenmiş sanırım kendisi gibi karamsar bir yazar olması bunun nedeni.Bir Eşeğin Ölüm
Vakti Hal Diliyle Söyledikleri isimli hikâyesi oldukça etkileyici eşeği konuşturup insanın acımasızlığını vurgulaması anlatması daha etkiliyici bir hikaye olmasını sağlamış.
Reklam
Yazar Hakkında
Sadık HidayetYazar · 27 kitap
Sadık Hidayet (Farsça: صادق هدایت) (17 Şubat 1903, Tahran - 9 Nisan 1951, Paris), modern İran edebiyatının önde gelen düzyazı ve kısa hikâye yazarı.
17 Şubat 1903 tarihinde Tahran'da dünyaya geldi ve bu kentteki Fransız Lisesi'nde eğitim gördü. 1925 yılında eğitimini sürdürmek amacıyla Avrupa'ya gitti. Bir süre diş hekimliğine ilgi duyduysa da mühendislik okumak için diş hekimliğinden vazgeçti. Fransa ve Belçika'da geçirdiği dört yılın ardından İran'a döndü ve kısa sürelerle çeşitli işlerde çalıştı.
İlk hikâyelerini Paris'teyken yazdı. 1936'da Hindistan'a giderek Sanskritçe öğrendi. Buradayken Budizm'i inceledi ve Buda'nın kimi yazılarını Farsçaya çevirdi.
Sadık Hidayet sonunda tüm hayatını Batı Edebiyatı çalışmalarına ve İran tarihi ile folklorunu araştırmaya adadı. En çok, Guy de Maupassant, Çehov, Rilke, E.A. Poe ve Kafka'nın eserleriyle ilgilendi. Hidayet birçok hikâye, kısa roman, iki tarihi dram, bir oyun, bir seyahatname ile bir dizi yergili komedi ve taslak kaleme aldı. Yazıları arasında ayrıca birçok edebiyat eleştirisi, İran folkloru ile ilgili araştırmalar ve Orta Farsça ile Fransızcadan yapılmış çeviriler yer alır. Sadık Hidayet, İran Dili ve Edebiyatını uluslararası çağdaş edebiyatın bir parçası haline getiren yazar olarak kabul edilir.
Sonraki yıllarda, zamanın sosyo-politik problemlerinin de etkisiyle, İran'ın gerilemesinin sebebi olarak gördüğü monarşiye ve ruhban sınıfına yoğun eleştiriler yöneltmeye başladı. Eserleri aracılığıyla bu iki kurumun su-i istimallerinin İran milletinin sağırlığının ve körlüğünün sebebi olduğunu gösterme çabasına girdi. Çevresine, özellikle de, çağdaşlarına yabancılaşan Hidayet, son eseri Kafka'nın Mesajı'nda ancak ayrımcılık ve baskı sonucunda yaşanabilecek bir melankoli, umutsuzluk ve ölüm halinden bahseder.
Sadık Hidayet'in en tanınmış eseri 1937 yılında Bombay'da yayımlanan Kör Baykuş'tur.
Beethoven ve Çaykovski dinlemeyi seven ve afyon tiryakiliği bilinen Sadık Hidayet, resimle de uğraştı. Günümüze kalabilen resimleri Hassan Qa'emian tarafından bir araya getirildi. Kimileri bu eserlerde sanatsal bir değer bulmazken, kimilerine göre de bunlar geleceğin resimleridir.
Ölümünü yirmi beş yıllık arkadaşı Bozorg Alevi şöyle anlatır: "Paris'te günlerce, havagazlı bir apartman aradı, Championnet caddesinde buldu aradığını. 9 Nisan 1951 günü dairesine kapandı ve bütün delikleri tıkadıktan sonra gaz musluğunu açtı. Ertesi gün ziyaretine gelen bir dostu, onu mutfakta yerde yatar buldu. Tertemiz giyinmiş, güzelce tıraş olmuştu ve cebinde parası vardı. Yakılmış müsveddelerin kalıntıları, yanıbaşında yerde duruyordu."
Yılmaz Güney'in de yattığı Père Lachaise (okunuşu: per laşez) mezarlığında gömülüdür.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Sâdık_Hidâyet
