Mavi Karanlık
Vedat TürkaliYazar:
Vedat Türkali
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
448
Basım Tarihi:
Mayıs 2014
Yayınevi:
Everest Yayınları
ISBN:
9789752892064
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
7 diğer baskı · Tümünü Göster
Mavi Karanlık
1.281 okunmaEverest Yayınları · Mayıs 2014 · 448 s.
Mavi Karanlık
168 okunmaAyrıntı Yayınları · Eylül 2015 · 448 s.
Mavi Karanlık
68 okunmaCem Yayınevi · 1991 · 422 s.
Mavi Karanlık
40 okunmaGendaş Yayınları · 2003 · 400 s.
Mavi Karanlık
11 okunmaÖteki Yayınevi · 1995 · 408 s.
Mavi Karanlık
5 okunmaCem Yayınevi · 1985 · 423 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bir Vedat Türkali kitabıyla daha karşınızdayım. Önceki incelemelerimde Türkali'nin nasıl bir anlatım yolu izlediğinden bahsetmiştim. Fakat şimdi biraz daha iyi bahsetmek gerekiyor. Öncelikle Türkali, toplumcu gerçekçiliğe yaftalanan ''Köy edebiyatı'' argümanını kıran bir yazar. Sonra toplumcu olunca bireyin iç dünyasıyla ilgili psikolojik bir incelemenin eksik olduğu kanısına varılır. Türkali bunu da aşmış bir yazar. Tam tersine, şu ana kadar okuduğum eserlerinde devamlı bir iç hesaplaşma var. Tabii bu hesaplaşmanın toplumsal mücadeleyle ve siyasal ilişkilerle yakinen ilgisi var. Bu açıdan(toplumculukla bireyin iç dünyası arasında bağlantı kurması açısından) en çok da Tanpınar'a benziyor. O da toplumcu olmamasına rağmen bireyi toplumun içinde ele alan ve o bireyden yola çıkarak toplumu anlatan bir yazardı(Tanpınar'ın Huzur kitabıyla Türkali'nin Bir Gün Tek Başına'sı arasındaki benzerlik çok şaşırtıcıdır). Türkali'nin bu açıdan Türk edebiyatındaki teşekkülü muazzamdır. Çok yönlü bir yazar ama esas olarak toplumcu ve siyasal meseleleri merkeze alan bir yazar. Tanpınar'dan farkı da daha ideolojik olabilmesidir bence. Çünkü Tanpınar toplumu yansıtırken hiçbir siyasi görüşünü belirtmez. Bu iki yazar arasındaki anlatım benzerliğine dikkat çekerek Türkali'nin anlatımıyla ilgili bazı fikirler verdim. Şunu da belirteyim ki Türkali'nin psikolojik tahlilleri, onu elbette bu anlatıma özel teknikleri kullanmaya itecekti. İç monolog, bilinç akışı gibi teknikler Türkali'de normal bir toplumcu eserin tekniklerinden(gösterme tekniği, diyalog) çok daha fazla kullanılmıştır. Bu anlamda, örneğin Orhan Kemal'in fazla fazla kullandığı diyalog tekniği Türkali'de o kadar çok kullanılmaz, toplumcu olmasına rağmen. Bu da demektir ki biz eserleri ve yazarları edebiyatımızda o dönemde cereyan
Okurken seksenlerin o zorlu süreçlerini hissedebiliyorsunuz kitapta.Akıcı,insanı düşündüren ve bir o kadar da hüzünlendiren başarılı bir eser.Okunmalı ki ne zor dönemlerden geçildiği unutulmamalı.
Ah canım Nergis.. Vedat Türkali öyle güçlü bir anlatıma sahip ki günlerdir kitabın içinde yaşıyorum. Bitmesin istedim okurken.
Kitabın konusuna herkes değinmiş, yazar 80 dönemini sözde aydın kesim üzerinden öyle net özetliyor ki, 12 Eylül'e sebep olacak kaotik ortamı her şeyiyle hissettiriyor.
Nergis'in iç hesaplaşmaları ve doku değiştirme sürecinde çelişkilerinden o kadar çok etkilendim ki farklı boyutlarda da olsa her kadın bu gibi süreci hayatının bir aşamasında mutlaka yaşıyor. Kadının kimliğini arama serüveni de diyebiliriz Nergis'in iç sesine. Çok etkileyici tespitlerle doluydu.
Korhan'ı ve Özgür'ü aynı anda sevmek bence de mümkün. Kitaptaki tüm karakterler Muhtar, İbraam, Fatoş hatta Kambur Kaptan bile çok tanıdık, çok gerçekçi anlatılmış. Vedat Türkali'nin aktardığı Yörenin Hakime Hanım türküsünün hikayesi bildiğimiz hikayeden farklı ve daha gerçekçi geldi o kısım da oldukça sarsıcıydı.
Mavi Karanlığa gelene kadar şu kitabı okudum çok ağladım, bu kitabı okudum çok güldüm diyenleri abartı bulurdum. Kitabın sonlarına doğru ben de kendimi tutamadım. Vedat Türkali çok büyük bir değer. Tüm kitaplarını okumalı ve okutturmalıyız.
Benim için gerçekten oldukça yorucu bir kitaptı. Konu gerçekten çok güzel :1980 darbesi öncesinin yılları, ortamdan çok uzaklarda mavilikler içinde Bodrum’da işlenmiş. Bunların yorucu bir aşk üçgeni üzerinden anlatılması da güzel. Ama çok üzgünüm yazarın üslubuyla ve tarzıyla yıldızımız barışmadı. Ağır psikolojik tahliller, iç monologların fazlalığı, bilinç akışı yoğunluğu çok sevdiğim tarzlar değildir gereğinden fazla olduğunda. Ayrıca Tanzimat 1. Dönem romanlarını anımsatan tesadüfler bana teknik açıdan zayıf geldi. Betimlemeler karakterlerin ruh tahliline yardımcı olacak türden değildi yavan geldi açıkçası.
Herkese iyi okumalar.
Vedat Türkali'nin okuduğum 2. romanı. Bir Gün Tek Başına romanı kadar etkileyici ve sürükleyici diyebilirim. Yine iç hesaplaşmaları barındıran karakterler üzerinden psikolojik tespitlerin yapılabileceği bir dönem romanı. 1980 darbe dönemi öncesi ülkede yaşanan kaos ile Nergis, Korhan ve Özgür ana karakterlerinin özellikle Nergis üzerinden aşk ve sevgiye dair hesaplaşmalar akıcı bir dille anlatılmış. Çoğu zaman kendimin de yaptığı konudan konuya atlayan iç konuşmaları okurken oldukça keyif aldım. Şiddetle tavsiye edilir..
Yazarın okuduğum ilk kitabı. Genellikle Bir Gün Tek Başına ile kıyaslanmış ve ona göre daha yüzeysel bulunmuş. Evet, bilmediğimiz veya duymadığımız bir şey söylemiyor fakat bana çok hırçın bir şekilde eleştirilmiş gibi geldi. Farklı gözlemlerle dinlemek dönemi çok hoşuma gitti. Bir zamana bağlı olarak konusunu çok güzel harmanlamış.
1980 döneminin karanlığını farklı bir yönden ele almış. Bodrum'un mavi güzel denizi, gizemli koyları ile bol rakılı bir kitap. Bodrum'a kaçan (yaşamayı seçen!) her türden aydının kaotik çelişkileriyle, sorunlardan uzak kalarak, sorunların onlara asla dokunmayacağı sanrılarını yaşadığı, toplumsal ve siyasal mücadele yerine kendi kişisel küçük sorunlarına odaklandığı ama maalesef ki ne kadar uzak olurlarsa olsunlar ortak sorunlardan elbet bir gün nasipleneceklerini fark ettiklerini, inceden iğneleyerek gösteriyor Türkali.
"Aydın kişi toplumunun sorunlarına duyarsız kalarak üretimine nasıl devam eder? O üretim halkı için yararlı olur mu? Halktan beslenip, halkın yaşadığı zulümlere sessiz mi kalmalıdır? Vazgeçilmişlikler ve baskılamalar aydın kişiyi yıldırmalı mı?" gibi birçok soruyu sorduruyor. Bana göre 'sözde aydınları' çok güzel anlatmış.
Ve gelelim kitabın en dikkat çeken kahramanına; Nergis.
Nergis iki erkek arasında kalmış, kendine kızgın çevresine daha da kızgın, çoğu ne yapacağını bilemeyen bir kadın. Kitapta en çok Nergis'in iç sorgulamalarını, kendisiyle kavgalarını ve hesaplaşmalarını görüyoruz. Öyle ki bir yandan Nergis için üzülürken, diğer yandan çok kızıyorsunuz. Hem derin fakat aynı zamanda bu kadar yüzeysel işlemek karakterde yaratılmak istenen muğlaklığı güzelce ortaya koymuş.
Bunlara ek Korhan karakteri daha fazla işlenebilirdi bana göre.
Üslubu çok sevdim. Bir filmin içindeymiş gibi, akıcı ve sürükleyici. Başladığınızda
Kaçışın ve Yüzleşmenin Romanı·448 syf.·Vedat Türkali 'nin eserleriyle her karşılaştığımda, edebiyatın yalnızca bir hikaye anlatma biçimi olmadığını, aynı zamanda bir dönemin ruhunu taşıyan güçlü bir tanıklık olduğunu hissediyorum. 
Mavi Karanlık da tam olarak böyle bir roman. Okurken yalnızca karakterlerin hayatına değil, aynı zamanda Türkiye’nin oldukça çalkantılı bir dönemine de yakından bakma fırsatı buldum.
Romanın en etkileyici taraflarından biri, bireysel hikayeler ile toplumsal gerçekliğin iç içe geçmesidir. Türkali, karakterlerin iç dünyalarını anlatırken bir yandan da dönemin siyasi ve sosyal atmosferini arka planda sürekli hissettiriyor. Bu nedenle kitap sadece bir olay örgüsünden ibaret değil; aynı zamanda insanların korkuları, umutları ve çelişkileri üzerinden ilerleyen bir düşünsel yolculuk gibi.
Hikayenin önemli bir kısmı Bodrum’da geçiyor. Günümüzde çoğu kişinin tatil ve huzurla özdeşleştirdiği bu yer, romanda bambaşka bir anlam kazanıyor. Bodrum adeta, ülkenin gergin atmosferinden kaçmak isteyen insanların sığındığı bir liman gibi görünüyor. Fakat roman ilerledikçe insan şunu fark ediyor: Kaçılan şey aslında yalnızca mekân değiştirerek ortadan kaybolmuyor.
Kitapta özellikle karakterlerin iç dünyasına yapılan yolculuk dikkatimi çekti. Nergis’in kendi iç sesiyle yaptığı hesaplaşmalar, insanın kendisiyle yüzleşmesinin ne kadar zor bir süreç olduğunu gösteriyor. Onun düşüncelerinde bazen kararsızlık, bazen korku, bazen de güçlü bir arayış hissediliyor. Bu yüzden Nergis sadece bir roman karakteri değil, aynı zamanda gerçek hayatta karşılaşabileceğimiz bir insan gibi duruyor.
Roman boyunca farklı karakterler üzerinden farklı dünya görüşleriyle karşılaşıyoruz. Bazıları yaşanan gerçekleri görmezden gelmeye çalışırken bazıları ise bu gerçeklerin tam ortasında yaşamayı seçiyor. Bu karşıtlık, hikayeye yalnızca
9/10
2026 14. kitabı
Vedat Türkali 'nin eserleriyle her karşılaştığımda, edebiyatın yalnızca bir hikaye anlatma biçimi olmadığını, aynı zamanda bir dönemin ruhunu taşıyan güçlü bir tanıklık olduğunu hissediyorum. Mavi Karanlık da tam olarak böyle bir roman. Okurken yalnızca karakterlerin hayatına değil, aynı zamanda Türkiye’nin oldukça çalkantılı bir dönemine de yakından bakma fırsatı buldum.
Romanın en etkileyici taraflarından biri, bireysel hikayeler ile toplumsal gerçekliğin iç içe geçmesidir. Türkali, karakterlerin iç dünyalarını anlatırken bir yandan da dönemin siyasi ve sosyal atmosferini arka planda sürekli hissettiriyor. Bu nedenle kitap sadece bir olay örgüsünden ibaret değil; aynı zamanda insanların korkuları, umutları ve çelişkileri üzerinden ilerleyen bir düşünsel yolculuk gibi.
Hikayenin önemli bir kısmı Bodrum’da geçiyor. Günümüzde çoğu kişinin tatil ve huzurla özdeşleştirdiği bu yer, romanda bambaşka bir anlam kazanıyor. Bodrum adeta, ülkenin gergin atmosferinden kaçmak isteyen insanların sığındığı bir liman gibi görünüyor. Fakat roman ilerledikçe insan şunu fark ediyor: Kaçılan şey aslında yalnızca mekân değiştirerek ortadan kaybolmuyor.
Kitapta özellikle karakterlerin iç dünyasına yapılan yolculuk dikkatimi çekti. Nergis’in kendi iç sesiyle yaptığı hesaplaşmalar, insanın kendisiyle yüzleşmesinin ne kadar zor bir süreç olduğunu gösteriyor. Onun düşüncelerinde bazen kararsızlık, bazen korku, bazen de güçlü bir arayış hissediliyor. Bu yüzden Nergis sadece bir roman karakteri değil, aynı zamanda gerçek hayatta karşılaşabileceğimiz bir insan gibi duruyor.
Roman boyunca farklı karakterler üzerinden farklı dünya görüşleriyle karşılaşıyoruz. Bazıları yaşanan gerçekleri görmezden gelmeye çalışırken bazıları ise bu gerçeklerin tam ortasında yaşamayı seçiyor. Bu karşıtlık, hikayeye yalnızca
12 Eylül'e aylar kala yaşanır bu roman. Nergis, ölüm tehditleri alan sevgilisini koruyabilmek için Ankara'dan uzağa, ülkedeki kanlı olaylara rağmen bohem hayatın devam ettiği Bodrum'a kaçırır. Çocukluğundan bilir Bodrum'u; olaylardan uzakta en güvenli yerdir. Ancak ülkedeki karanlık, bol güneşli Bodrum'a da askerlerini salar.
Türkali'nin eleştiri hedefinde bu kez, her gün birileri öldürülürken, hayatlarına, eğlencelerine, felekten her gece çalmalarına, büyük bir aldırışsızlıkla devam eden sanatçı, aydın kesim var.
Yazarın, alıştığımız 'derinlikli' karakterlerinden yoksun bir roman. Bu nedenle damakta biraz yavan bir tat bırakıyor. Hele bu kitaptan önce 'Bir Gün Tek Başına'yı okuyanlar için.
Bodrum’da 80’lerde geçen hikaye, mütemadiyen iç sıkıntısı, belirsiz duygularla dolu iç konuşmalar ve dönemin siyasi karmaşası içinde debelenen bir kuşağın oldukça detaylı betimlemelerle bezeli, boğucu anlatımı. Vedat Türkali okumaya başlamak için doğru kitap olduğunu sanmıyorum.
— Biz birbirimizi yalnızlıktan kurtaramayız.Edebiyat
Merhabalar.
Asıl adı Abdülkadir Demirkan olan yazarımızı tanıtarak başlamak istiyorum. Kendisi senarist, şair ve roman yazarıydı. Vedat Türkali’nin ilk soyadı Demirkan’dı ama Pirhasanoğulları'ndan geldiği için 1950'li yıllarda mahkeme kararıyla Pirhasan soyadını aldı. Ancak eserlerini Vedat Türkali takma adı ile yazdı. Kendisi Türkiye’nin ilk politik işçi filmi Karanlıkta Uyananlar filminin de senaryo yazarıydı. Bu yazarı şimdi tanımış olmak ne kadar da üzdü beni...
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden 1942 yılında mezun oldu. Aynı yıl eşi Merih Pirhasan'la evlendi. 1951'de siyasi eylemleri sebebiyle tutuklandı, 9 yıl ceza aldı, 7 yıl sonunda koşullu olarak serbest kaldı.
Dolandırıcılar Şahı ile senaristliğe başlamıştır. Senaristliğine devam eden Türkali, 1965 yılında yönetmenliği denemiştir. Sonra da muhteşem olan bu eserlini ortaya çıkarmıştır.
Yazar 
Fatmagül'ün Suçu Ne? kitabının yazarıymış, çok etkilendim. Kitap diziye uyarlandıktan sonra satım rekoru da kırmış.
1980 dönemi Türkiye'nin içinde bulunduğu o ortam... Büyükşehirden kaçıp Bodruma saklanan karakterlerimiz. Kitap karakterlerimizin yaşadıklarını adeta sırasıyla yaşayarak okudum.
Her kurulan rakı sofrasında konuşulan o gündemler... Kitap sadece o zor dönemi anlatmak ile kalmıyor. Aynı zamanda iki çıkmaz arasında kalan aşığı da anlatıyor. Nergis- Korhan, Nergis- Aydın aşkı var. Nergis'in Ne hissettiğini bilmemesi hangisini paramparça edecekti? Bu duruma çok üzülmüştüm.
İnsan ne hissettiğini nasıl bilemez? Sevdiğini bilmek zor mudur ki? Kitapta Nergis'ten bu yüzden hep nefret ettim. Her zaman Korhan'ı desteklemiştim.
Kitabı okumak çok keyifli, gerçekten de mükemmeldi ve seve seve tavsiye ederim. Okuyun, okutturun!
— Bu pis dünyaya nasıl dayanılır, güzel düşler de olmasa?
Fatmagül'ün Suçu Ne? kitabının yazarıymış, çok etkilendim. Kitap diziye uyarlandıktan sonra satım rekoru da kırmış.
1980 dönemi Türkiye'nin içinde bulunduğu o ortam... Büyükşehirden kaçıp Bodruma saklanan karakterlerimiz. Kitap karakterlerimizin yaşadıklarını adeta sırasıyla yaşayarak okudum.
Her kurulan rakı sofrasında konuşulan o gündemler... Kitap sadece o zor dönemi anlatmak ile kalmıyor. Aynı zamanda iki çıkmaz arasında kalan aşığı da anlatıyor. Nergis- Korhan, Nergis- Aydın aşkı var. Nergis'in Ne hissettiğini bilmemesi hangisini paramparça edecekti? Bu duruma çok üzülmüştüm.
İnsan ne hissettiğini nasıl bilemez? Sevdiğini bilmek zor mudur ki? Kitapta Nergis'ten bu yüzden hep nefret ettim. Her zaman Korhan'ı desteklemiştim.
Kitabı okumak çok keyifli, gerçekten de mükemmeldi ve seve seve tavsiye ederim. Okuyun, okutturun!
— Bu pis dünyaya nasıl dayanılır, güzel düşler de olmasa?Yazar Hakkında
Vedat TürkaliYazar · 35 kitap
Abdülkadir Pirhasan, Türk roman, senaryo yazarı ve şairdir.
Asıl adı Abdülkadir Demirkan'dır. Daha sonra mahkeme kararıyla Pirhasan soyadını almıştır. Samsun Lisesinde okuduktan sonra 1942 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu. Aynı yıl eşi Merih Pirhasan'la evlendi.
Üniversite mezuniyetinin ardından Maltepe Askerî Lisesi ve Kuleli Askerî Lisesinde edebiyat öğretmenliği yaptı. 1951 yılında siyasi düşünceleri nedeniyle görevine son verildi ve tutuklandı. 9 yıl ceza aldı, 7 yıl sonunda şartlı tahliyeden faydalanarak serbest kaldı. Gar Yayınları'nı Rıfat Ilgaz ile kurduktan sonra, 1960'ta Dolandırıcılar Şahı filmi ile senaristliğe başladı. Senaristliğine devam eden Türkali, 1965'te yönetmenliği denemiştir.
Bir Gün Tek Başına ve Mavi Karanlık gibi romanları Türk edebiyatının en büyük eserleri arasına girmiştir. Bu romanlarını Yeşilçam Dedikleri Türkiye ve Tek Kişilik Ölüm başlıklı romanları takip etti.
Vedat Türkali, Mihri Belli'nin yakın arkadaşı, Atıf Yılmaz'ın da hem arkadaşı, hem de kayınpederidir. Türkiye Komünist Partisi'nin ilk üyelerindendir. 2002 seçimlerinde Demokratik Halk Partisi'nden aday olarak aktif siyasete atılmıştır.
Vedat Türkali, oyuncu Deniz Türkali ve yönetmen Barış Pirhasan'ın babası; Deniz Türkali'nin kızı şarkıcı Zeynep Casalini'nin de dedesiydi.
Türk edebiyatının usta isimlerinden olan Vedat Türkali, 29 Ağustos 2016'da Yalova'da tedavi gördüğü hastanede 97 yaşında hayatını kaybetti. Naaşı Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
