Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 25 dk.
Sayfa Sayısı:
191
Basım Tarihi:
Mayıs 2011
İlk Yayın Tarihi:
1983
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
Things Fall Apart
ISBN:
9786053751151
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Parçalanma
856 okunmaİthaki Yayınları · Mayıs 2019 · 184 s.
Parçalanma
108 okunmaİthaki Yayınları · Mayıs 2011 · 191 s.
Ruhum Yeniden Doğacak
20 okunmaSosyalist Yayınlar · 1997 · 175 s.
Ruhum Yeniden Doğacak
6 okunmaÜç Çiçek Yayınevi · 1983 · 192 s.
Things Fall Apart
95 okunmaPenguin Books · Ocak 1994 · 209 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Eski adı Kongo olan Nijerja' da kendi hallerinde, kendi hayatlarında, kendi tanrıları ve değer yargılarıyla yaşayıp gidiyorlardı. Ta ki beyaz adam gelip kendi tanrısını ve değerlerini önce güzellikle pazarlayana, sonra zorla dikte edene kadar.
Asla babası gibi tembel bir adam olmayacağına yemin eden Okonkwo, tüm çabasına rağmen kişinin salt kendi iradesinin yetmeyeceğini zamanla anlayacaktır. Okonkwo' nun halkından sürgün edilmesine kadar kitapta kabilesinin yaşayışı ve inançları aktarılmış. Yaşayış şartları bir hayli çetin ve bu da insanları katılaştırmış. Okonkwo' nun babasının asla olamadığı gibi bir adam olma ve toplum tarafından kabul edilme arzusu o kadar güçlü ki yaptığı tercihler epey merhametsizce .
Sürgünü bitip kendi kabilesine döndüğünde köprünün altından çok sular akmıştır. Artık tüm Kongo ile birlikte Okonkwo da parçalanmaktadır.
Üç kitaplık bir setin birinci kitabıydı. Konu üzücü olduğu için ara vererek okumayı planlıyorum.
Chinua Achebe, Igbo kültürü ile İngiliz kolonyal etkisinin birlikte var olduğu bir toplumda büyümüştür. Parçalanma adlı romanı okurken Achebe’nin bu kültürel deneyiminin etkilerini açık bir şekilde görmek mümkündür. Bu nedenle yazar, birçok eserinde Afrika kimliği, sömürgecilik ve kültürel değişim temalarını ele almıştır. Hikaye, 19. yüzyılda Nijerya’da bulunan Umuofia adlı bir Igbo köyünde geçmektedir. Roman aynı zamanda Igbo halkının geleneksel inançlarını, dinlerini, adalet sistemlerini ve sosyal yaşamlarını da ayrıntılı bir şekilde göstermektedir.
Kitabı benden önce okuyan çevremden dolayı, önyargıyla bakmış ve kitabı okumayı ötelemistim. Ancak kitap insanı içine çekiyor ve akıcı bir okuma sağlıyor. Afrika edebiyatindan, sömürgeciliği ve misyonerligi anlatan okunmasi gereken bir kitap. Beyaz adamın gelip, kültürlerini, ailelerini ve kendi kişiliklerini nasil parçaladığını gözler önüne seriyor.
Kitapla iligili en dikkat çekici bulduğum konulardan biri toplumdaki hiyerarşik yapinin parçalanmayı tetiklemis olmasi ve misyonerlerin ilk hedef kitlesi olarak Afrika kültür yapısından canı yanmış kişileri ya da dışlanmış topluluklari seçmesi oldu.
7/10
Afrika Edebiyatından okuduğum ilk kitap olan Parçalanma, sömürgeciliğin ve misyonerliğin Afrika kültürünü ve hayatları parçalayışını anlatıyor. İsimlere aşina olmadığım için hikayeyi takip etmek biraz zorlasa da "Beyaz Adamın Laneti"ni Afrikalıların bakış açısıyla gösteren nefis bir kitaptı.
Ayrıca Rüzgarı Dizginleyen Çocuk (The Boy Who Harnessed the Wind) filmi ile de bazı paralellikleri var.
Parçalanma, okuyucuyu genellikle ele alındığı kültürel kalıplardan çok uzak bir dünya görüşünü tanıtmayı başaran ve aynı zamanda aseptik ve nesnel bir şekilde yapan, gerginliği eğlendirebilen ve sürdürebilen çok iyi yazılmış, sağlam ve erişilebilir bir çalışma
Chinua Achebe - Parçalanma·191 syf.·Edebiyat
7/10
2021 90. kitabı
Okuduğum kitap konu itibarıyla birçok şeye değinen sıradışı bir roman olmuş. Afrika'da ilkel yaşayan kabilelerin olduğu dönemlerde geçen bir hikaye. Okonkwo'nun hikayesi. Okonkwo'nun hayattaki amacı babası gibi olmamaktır. Okonkwo'nun babası umursamaz alkolik bir adamdır. İyi bir işçi değildir. Evine iyi bakamamaktadır. Bu ortamda büyürken Okonkwo güçlü, başarılı bir erkek olmak ister. Babasını sevmez. Hatta nefret bile eder. Okonkwo ailesini çok ciddi bir şekilde yönetir. Bölgede güreş şampiyonası kazanmış, karizmatik bir adamdır. Herkes ona saygı duyar. Ama kader bir süre sonra herşeyi tersine çevirir. Kazara bir adam öldürüp sürgün edilir. Anne vatanına giden Okonkwo etrafı tanıyamaz. Beyaz adam gelmiştir. Herkesin planları altüst olmuştur. Din kisvesiyle, adaletle türlü türlü planlarla kabilelerde bölünmeye sebep olur Beyaz Adam. Hatta Okonkwo'nun kendi oğlu bile Beyaz Adam'ların inancına katılır. Okonkwo'nun dünyası yıkılmaya başlar. Beyaz Adam sinsi planlarla iktidarını güçlendirdikçe Kabileler kendi evinde köle gibi yaşarlar.
Gördüğümüz ama göz ardı ettiğimiz çok şey var bu kitapta...
Ayrıca Sanki 
Robinson Crusoe'ya tersten bakıyor gibi oldum bu eserde. Bu sefer yazar koltuğunda sömürge yüzünden düzeni değişen, parçalanan Afrika insanı vardır.
Son olarak Beyaz Adamların bir yöneticisinin kitabın finalinde söylediği kitabı özetleyen sözü alıntılamak istiyorum...
'...Her geçen gün ona kitabı için yeni malzemeler sunuyordu. Mübaşiri öldürüp kendini asan bu adamın hikayesi ilginç olacaktı. Bunun üzerine başlı başına bir bölüm bile yazılabilirdi. Belki bir bölüm değil ama makul ölçüde bir paragraf olabilirdi. Kitaba konu edilecek çok fazla şey vardı, o yüzden detaylan kırpmada kararlı olmak gerekiyordu. Epeyce kafa yorduktan sonra kitabın ismini de belirlemişti: "Aşağı
Robinson Crusoe'ya tersten bakıyor gibi oldum bu eserde. Bu sefer yazar koltuğunda sömürge yüzünden düzeni değişen, parçalanan Afrika insanı vardır.
Son olarak Beyaz Adamların bir yöneticisinin kitabın finalinde söylediği kitabı özetleyen sözü alıntılamak istiyorum...
'...Her geçen gün ona kitabı için yeni malzemeler sunuyordu. Mübaşiri öldürüp kendini asan bu adamın hikayesi ilginç olacaktı. Bunun üzerine başlı başına bir bölüm bile yazılabilirdi. Belki bir bölüm değil ama makul ölçüde bir paragraf olabilirdi. Kitaba konu edilecek çok fazla şey vardı, o yüzden detaylan kırpmada kararlı olmak gerekiyordu. Epeyce kafa yorduktan sonra kitabın ismini de belirlemişti: "Aşağı
Bir zaman gelir çocuklar beğenmez babalarını ve bir zaman gelir kendi çocukları beğenmez onları. Parçalanma, her ne kadar sömürgecilik tarihinin Nijerya'dan bir kesiti gibi görünse de aslında temelde birçok kitabın içeriği olan babasıyla sorun yaşayan erkek çocuklarının kuşaklar boyu hikayesidir.
Ana karakterimiz Okonkwo, güçsüz, herkese borçlu babasından tabir-i caizse ölesiye nefret eder. Tek amacı babasının kötü şöhretinden kendini kurtarmak ve kabilenin en güçlü üyesi olmaktır. Her şey istediği gibi olur ama gün gelir bu hedefi tersine döner. Okonkwo, yetişkinliğinde kabilesinin en güçlü bireyi olur ve ayrıca da yenilmez bir güreşçidir. Acımasızdır, kendi çocuklarına ve eşlerine karşı herhangi bir merhamet duymaz, sertlikle oğullarını da kendine benzeteceğini, tıpkı kendisi gibi kabilenin en güçlüsü olacağını düşünür. Fakat ruhu daha yumuşak olan, babasına karakter anlamında hiç benzemeyen büyük oğlu Nwoye, gün gelir babasını ve ailesini terk edip misyonerlerin peşinden Hristiyan olur. Babasından nefret eden Okonkwo, sırf ona benzemesin diye kendi oğluna sert davranırken, yavaş yavaş yitirir evladını.
Kitaba ismini veren "Parçalanma" metaforu, önceleri ana karakter Okonkwo'nun üzerinden gerçekleşirken, kitabın sonlarına doğru tüm topluma yayılan bir konuya dönüşür. Kabileler arasında yaşanan bir suç nedeniyle Okonkwo'nun kabilesine birer genç erkek ve kız gönderilir. Köyün en güçlü adamı olduğu için genç erkek Okonkwo'nun himayesine verilir ve üç sene kendi oğullarından ayırmadan bakar karakterimiz. Fakat gün gelir, kabilenin aldığı karar doğrultusunda himayeye alınan genç erkek, Ikemefuna öldürülür. Cinayeti işleyen kişiyse kabileye bağlılığını ve eril gücünü göstermek adına Okonkwo olur. Sonrasında düğün esnasında yanlışlıkla kendi silahından çıkan kurşunla
Parçalanma İncelemesiAfrika Edebiyatı
2007’de Man Booker Uluslarası ödülünü alan 
Chinua Achebe ’nin ilk eseri olan 
Parçalanma , Afrika Üçlemesi serinin ilk kitabı. Bu kitabı bu kadar önemli kılan özellik nedir diye sorarsanız size şu şekilde cevap vermek isterim. “Aslanlar kendi tarihlerini yazana dek, av hikayeleri hep avcıları övecektir” diye bir söz vardır, bilirsiniz. İşte bu kitap ile söz aslana geçmekte. Batı merkezli değil mağdurları merkez alan bir kitap Parçalanma.
Öncelikle yazardan bahsetmek istiyorum. Zira ülkemizde çok tanınan bir isim değil kendisi. Asıl adı Albert Chinualumogu Achebe ve Nijerya doğumlu (Nijeryalı olmak Afrika’da bir ayrıcalıktır, bir nevi ağabey muamelesi görürler). Anne-babası Hristiyan’dı. Bunun önemli olduğunu düşünüyorum çünkü kitap Hristiyanlığın gelmesiyle parçalanan Afrika toplumunu ele almakta. İlk eser olan ve incelemenin konusunu teşkil eden Parçalanma (Things Fall Apart) 1958’de yayınlanmış, Türkçeye ise Ruhum Yeniden Doğacak ismiyle 1983’te kazandırılmıştır. Türkçesine neden böyle bir isim verildiğini anlamadım zira kitabın orijinal ismi olan Thing Fall Apart’ın direk karşılığı parçalanma.
Kitaba geçecek olursak, hikâyenin kahramanı Batı Afrika’nın kırsalında yaşayan Okonkwo adında bir adamdır. Okonkwo yaşadığı klanın en çekinilen insanlarından biridir. Tarımla uğraşmakla beraber köyün ve bölgenin en güçlü en heybetli adamıdır. Güreşte sırtını yere getiremeyeceği kimse yoktur. Aynı zamanda bir savaşçıdır da. Ve bir prensip insanıdır Okonkwo. Tembelliğe, aylaklığa tahammül edemez. Herkesin kendisi gibi çalışmasını ister. Bu denli çalışkan olmasının bir sebebi de babası gibi olmak istememesidir. Zira babası köyün en tembel en boş adamıdır. Klandaki hemen herkese borcu vardır. Elinden bir iş gelmez. Okonkwo ise babası gibi olmamak için kendini çalışmaya adamıştır. Şimdi bu
Chinua Achebe ’nin ilk eseri olan Parçalanma , Afrika Üçlemesi serinin ilk kitabı. Bu kitabı bu kadar önemli kılan özellik nedir diye sorarsanız size şu şekilde cevap vermek isterim. “Aslanlar kendi tarihlerini yazana dek, av hikayeleri hep avcıları övecektir” diye bir söz vardır, bilirsiniz. İşte bu kitap ile söz aslana geçmekte. Batı merkezli değil mağdurları merkez alan bir kitap Parçalanma.
Öncelikle yazardan bahsetmek istiyorum. Zira ülkemizde çok tanınan bir isim değil kendisi. Asıl adı Albert Chinualumogu Achebe ve Nijerya doğumlu (Nijeryalı olmak Afrika’da bir ayrıcalıktır, bir nevi ağabey muamelesi görürler). Anne-babası Hristiyan’dı. Bunun önemli olduğunu düşünüyorum çünkü kitap Hristiyanlığın gelmesiyle parçalanan Afrika toplumunu ele almakta. İlk eser olan ve incelemenin konusunu teşkil eden Parçalanma (Things Fall Apart) 1958’de yayınlanmış, Türkçeye ise Ruhum Yeniden Doğacak ismiyle 1983’te kazandırılmıştır. Türkçesine neden böyle bir isim verildiğini anlamadım zira kitabın orijinal ismi olan Thing Fall Apart’ın direk karşılığı parçalanma.
Kitaba geçecek olursak, hikâyenin kahramanı Batı Afrika’nın kırsalında yaşayan Okonkwo adında bir adamdır. Okonkwo yaşadığı klanın en çekinilen insanlarından biridir. Tarımla uğraşmakla beraber köyün ve bölgenin en güçlü en heybetli adamıdır. Güreşte sırtını yere getiremeyeceği kimse yoktur. Aynı zamanda bir savaşçıdır da. Ve bir prensip insanıdır Okonkwo. Tembelliğe, aylaklığa tahammül edemez. Herkesin kendisi gibi çalışmasını ister. Bu denli çalışkan olmasının bir sebebi de babası gibi olmak istememesidir. Zira babası köyün en tembel en boş adamıdır. Klandaki hemen herkese borcu vardır. Elinden bir iş gelmez. Okonkwo ise babası gibi olmamak için kendini çalışmaya adamıştır. Şimdi bu
"Eneke kuşuna neden hep uçtuğunu sorduklarında şöyle demiş : 'İnsanlar ıskalamadan vurmayı öğrenince ben de hiçbir dala konmadan uçmayı öğrendim.'"
Merhaba
Afrika edebiyatından okuduğum ilk eser olan Parçalanma kitabından bahsetmek istiyorum. Okuma hevesinizi kırmamak adına mümkün olduğunca kısa tutacağım.
Kitap bir üçlemenin birinci kitabı. Nijerya' daki ilkel bir kabilenin yaşayış biçimini, sosyal hayatını konu almış. Oldukça ilgi çekici ögeler var. Dini inançları ve kadına bakış açıları ile tam bir ilkel kabile. Bunun yanında pek çok değişik çalgı ve yiyecek çeşidi öğrendim. Okurken karşısına devamlı yeni bir şeyler çıktığı zaman ilgisi artıyor insanın.
Peki bu kitabın amacı sadece bu kabileyi tanıtmak mı? Hayır. Arka planda her zaman olduğu gibi İngiliz sömürgeciliği var. İngiltere'nin el uzatmadığı tek karış toprak parçası var mıdır? Sanmam. İşte günlerden bir gün bu uzak kabilenin içine bir beyaz adamın girmesi ile her şey değişiyor, bütün düzen alt üst oluyor. Neler olduğunu okuyarak öğrenmenizi tavsiye ediyorum. Hem farklı bir öneri hem de size yeni şeyler katacağını düşündüğüm bir kitap.
Son olarak Afrikalı bir yazarın sömürgeciliği eleştirdiği kitabını sömürge dili olan İngilizce yazmış olması sizce de düşündürücü değil mi?
Adı üstünde bir "parçalanma" yer alıyor eserde: Bir kültürün parçalanması, dini inancın parçalanması, bir kabilenin parçalanması. Afrika Üçlemesi'nin ilk kitabı oluyor kendileri. Gayet başarılı bir eser. İnandıkları şeyler o kadar ilkel olmasına rağmen inançlarına böylesine bağlı olmaları insanı derinden etkiliyor. Ancak böylesine bağlı oldukları kültürlerinin parçalanmış olması da bir o kadar şaşırtıcı.
Reklam
Yazar Hakkında
Chinua AchebeYazar · 4 kitap
Albert Chinualumogu Achebe, (d. 16 Kasım 1930 - ö. 21 Mart 2013) daha çok Chinua Achebe ismiyle tanınan Nijeryalı romancı, şâir, profesör ve eleştirmen. Modern Afrika literatüründe yazılmış en geniş kapsamlı kitaplardan biri olan Things Fall Apart (1958) adlı eseri ile tanınır. Bu onun ilk kitabıdır. Türkçeye Ruhum Yeniden Doğacak ismiyle çevrilmiştir.
Güneydoğu Nijerya'da Ogidi'nin Igbo kasabasında büyüdü. Anne babası Hristiyandı. Okulunda hemen kendini fark ettirdi ve üniversite öğrencilerine verilen bir bursu almaya hak kazandı. Dünya dinleri ve geleneksel Afrika kültürü karşısında büyülenmiş ve ilk yazılarını üniversite öğrencisiyken yazmaya başlamıştır. Mezun olduktan sonra Nijerya Radyo ve Televizyon Servisi’nde çalışmaya başlamıştır. Kısa süre sonra bölgedeki büyük şehirlerden Lagos’a taşınmıştır. 1950’lerin sonlarında Things Fall Apart kitabıyla dünya çapında ilgi görmeye başlamıştır. Bu ilgi daha sonra No Longer at Ease (1960), Arrow of God (1964), A Man of the People (1966) ve Anthills of the Savannah (1987) kitapları ile devam etmiştir. Achebe, romanlarını İngilizce yazmıştır ve Afrika’da “kolonicilerin dili” olarak bilinen İngilizce’yi savunmuştur. 1975’te An Image of Africa: Racism in Conrad’s “Heart of Darkness” adlı konferansı Joseph Conrad’ı “lanet bir ırkçı” olarak nitelendirdiği için tartışmaların odağı olmuştur.
1967’de Biafra bölgesi Nijerya’dan ayrılınca, Achebe, Biafra bağımsızlık hareketinin özverili bir destekçisi hâline geldi ve yeni kurulan devletin büyük elçisi olarak görev yaptı. Savaşın halk üzerinde çok büyük bir yıkıcı etkisi oldu. Açlık ve şiddet had safhaya geldiğinde Avrupa ve Amerikalı insanlara yardım çağrısında bulundu. Nijerya hükümeti, bölgeyi tekrar ele geçirdikten sonra Achebe politika ile ilgilenmeye başladı. Fakat tanık olduğu yolsuzluk ve elitizm nedeniyle istifa etti. 1970'lerde birkaç yıl ABD'de yaşadı. 1990'ların sonunda geçirdiği trafik kazasıyla kısmi felç olduktan sonra ABD'ye geri döndü.
Achebe’nin romanları Igbo toplumunun geleneklerine, Hristiyanlığın onlar üzerindeki etkisine ve endüstri çağındaki ekonomik kaynak çatışmalarına dikkat çeker. Tarzı büyük ölçüde Igbo toplumunun sözel kültürüne dayanmaktadır ve öykü, atasözü, hitabet ve halk hikayeleri olgularını birleştirip sunmaktadır. Ayrıca bir dizi kısa hikaye, çocuk kitabı ve deneme derlemesi de yayımlamıştır. Hâlen David ve Marianna Fisher Üniversitesi’nde profesör ve Brown Üniversitesi’nde Afrika İncelemeleri bölümünde profesör olarak görev yapmaktadır.
Biyografi
Achebe’nin ebeveynleri Isaiah Okafo Achebe ve Janet Anaenechi Iloegbunam, Nijerya Protestan Birliği’ne bağlıydılar. En büyük kardeşi atalarının dinini yaşatmayı bıraktı fakat Achebe geleneklerine saygı duyan biriydi. Chinua ismi, Chinualumogu’nun kısaltmasıdır. Bu “Tanrı benim adıma savaşsın” demektir ve ilâhi koruma ve dayanıklılık için kullanılan bir duadır. Achebe ailesinde beş çocuk daha vardı. İsimleri de geleneksel adlar ile yeni dinlerinde kullanılan adların birleşiminden oluşuyordu: Frank Okwuofu, John Chukwuemeka Ifeanyichukwu, Zinobia Uzoma, Augustine Nduka ve Grace Nwanneka.
Gençlik Çağı
Chinua Achebe, 16 Kasım 1930’da, Ogidi’nin Igbo kasabasında doğdu. Ebeveynleri Isiah Okafo Achebe ve Anaenechi Iloegbunam Achebe Afrika gelenekleri ile Hristiyanlığın kesim noktasında bulunuyorlardı. Bu durum çocukları üzerinde büyük bir etki yarattı, özellikle de Chinualumogu üzerinde. Son kızkardeşin doğumuyla beraber, aile Isiah Achebe’nin büyüdüğü kasabaya taşındı. Burası Ogidi’ye bağlı, günümüzde ise Anambra ilinde bulunan bir kasabadır.
Hikâyecilik Igbo kültürünün temel taşı ve Igbo toplumunun tamamlayıcı unsuruydu. Chinua’nın annesi ve kız kardeşi Zinobia Uzoma, ona çocukluğunda birçok hikaye anlatırlardı. Eğitimi, babasının duvarlara astığı kolaj resimlerle, yıllık ve sayısız kitap ile birlikte gelişti. Bu kitapların arasında A Midsummer Night’s Dream (1590)’ın bir düzyazı uyarlaması ve The Pilgrim’s Progress (1678)'ın Igbo versiyonu da bulunmaktaydı. Chinua bunun yanında geleneksel kasaba organizasyonlarını da heyecanla beklerdi. Bunların içinde daha sonra kitaplarında yer vereceği maskeli balo tipi şenlikler de vardı.
