Yazar:
Javier Cercas
Çevirmen:
Süleyman Doğru
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
80
Basım Tarihi:
Eylül 2016
İlk Yayın Tarihi:
1987
Yayınevi:
Everest Yayınları
Orijinal Adı:
El móvil
ISBN:
9786051850405
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kısa , yoğun, şaşırtıcı… Saplantı harika bir anlatı .
Edebiyat mı hayatı şekillendirir yoksa hayat mı edebiyata/kurguya malzemedir?
Yazmanın ötesinde yazının laboratuvarını oluşturmak yazmayı , edebiyatı bir “saplantı” haline getirmek ancak Cercasvari bir hareket olabilirdi ama bu kadar kısa bir metinde bunu başarmak ayrı bir meziyet.
Peki blr yazar anlatısı için gerçekten bir cinayete “çanak tutabilir “ya da gözlemlemek için elinden gelen bir şey olsa bile onu yapmayı öteleyebilir hatta yapmamayı seçer mi?
Ana karakter öyle incelikler ile anlatıya can veriyor ki ben olsam nasıl yapardım nasıl yaşardım demekten kendinizi alamıyor ve metnin can alıcı noktalarında Alvaro’nun yerine kendinizi koyuyorsunuz.
Cercas’ın ironisi ve anlatı gücü aşkına diğer kitapları da okunur
“Edebiyat hayattır”
Puan vermedi·80 syf.·
2023 23. kitabı
DİPÇE :
"Alvaro işini çok ciddiye alıyordu..."(s.11 / s.67)
Alvaro kimdi, Cercas'ın bir roman karakteri mi, J. Cercas'ın kendisi mi, hepsinden azade ya da herkesten mürekkep somutlaşmış ve okurun içinden sıçrayan yahut okurun içine yerleşen bir varlık mı...
Başlangıçta basit bir cevap içeriyordu Alvaro kimdir, sorusu: Hukuk bürosunda çalışan ancak edebiyata müptela bir gençti. Çalışma şartlarını edebiyata zaman ayırmak üzere şekillendirmiş ve içindeki edebiyat sevgisine elle tutulur bir zaman dilimi yaratmıştı.
Alvaro yazmak istiyordu, şiirin lirik ve epik dalgalarında tutunamayıp romanın dingin kollarına kavuşunca; eserinin kurgusunu oluşturmaya başladı ve bir talihsizliğin başlangıç zilindeki sonradan anlam kazanan ürpertici o tonla; yazar,karakterler ve okur bandında bir titreşim yaratmayı başardı.
Daha iyi bir roman yazmanın yolunu kurguya can üflemekte buldu Alvaro. Bunun için en yakınından başladı, yaşadığı apartmandaki insanların özellerine girerek ve onların gerçeklerinden çalarak kendine bir kurgu yarattı. Gerçeği ve hayali ayırt etmek bir yana dursun şimdi okurun eline verdiği çok başka bir soru vardı: Tutku ve saplantı arasındaki yakınlık derecesi.
Yazar olarak Alvaro, edebiyat tutkusunun o tatlı fakat iradeli yetkin tavrından sıyrılıp, istemsiz kontrolsüz bir duyguya mı esir olmuştu?
Yoksa Alvaro yazar değil de bir kurgunun başkarakter miydi?
Edebiyatın çok özel bir sevgili olduğunu düşünen Alvaro, sevgilinin emrine bütünüyle amade mi oluyordu yoksa sevgili onu kaderine mi terk ediyordu?
Kadersel teslimiyetlerimizin sırrı neydi, nelere yön vermiş, nelere boyun eğmiştik?
Başka bir açıdan bakıldığında tutkuyu saplantıya dönüştüren şeyler bütünü iş işten geçtikten sonra mı görünür oluyordu?
Alvaro'nun apartmanından çıktığımızda, " Yalnızlık
Daha ilk kitabında kayıtsız kalınamayacak kurgusuyla edebiyata ilişkin klişelerle ince ince dalgasını geçerken, dozunda gerilimi harmanlaması, Cercas'daki cevheri hissettiriyor. Salamina Askerleri ile tanıştığım yazarın diğer eserlerini sırasıyla okuma hevesiyle başladım ekim ayına, sırada ikinci kitap Kiracı ile devam...
Adımı duyuracağım diye etraftakileri harcamak doğru mudur?
Gerçek mi hayal mi belli olmayan tekinsiz girdapları çok seviyor bu yazar..
Alvaro'nun gerekçelerinde de beklentilerinde de kendini gösteren korkunç bir inanç var diyor Fransisco Rico kitabın sonundaki okur görüşünde. Şurası bir gerçek ki soluksuz okudum. Bu yazarı tanımak için doğru bir başlangıç olacağına da inanarak aynı yazardan Kiracı'yı da okumaya karar verdim. Bu kitap hakkında Javier Cercas benim en iyi kitabımdır diyor. Önce bunu okudum haliyle.
Normal bir polisiye imiş gibi değerlendirmedim bir felsefe kitabı imiş gibi yorumlamak istedim açıkçası. Yahu bu Alvaro ne çeşit bir insan ki diyorum milletin hayatına burnunu sokarsan böyle cezasını çekersin diyorum öykü sonunda ben ve karakterler Alvaroya bir temiz kalakalıyoruz. Zaten böyle bir olay yaşandı mı yazar suçlandı mı diye sorguluyorsunuz da nafile kalıyor gibi. Boşta kalan yazar, her insanı romanına model olarak görüyor yeni fark ediyorum bunu da. İlhamı zorla bir yerlerden çıkartmaya çalışıyor..
İddialı roman yazan hırslı yazar teması ile başlamak çok sıradan ve tahmin edilebilir bir giriş olmamış mı sence de sevgili Cercas. Ama yine de sen bilirsin. Takdiri toplamış bir eser. Demek ki bir bildikleri var. Edebiyata akıl sırrın ermediği de olabiliyormuş demek.
Bazı alıntılar paylaştım. Hoşuma gitti açıkçası. Sıra Kiracı kitabında hadi bakalım.
Tavsiye ediyorum. Kitapla kalın.
Bir kitaptan daha güzel bir şey varsa o da başkası tarafından seveceğiniz düşünülerek size hediye edilen bir kitaptır. Bu da bana o şekilde geldi hem de bir başka kitapla karıştırılarak yanlışlıkla yani. Gördüğünüz gibi okunmak isteyen bir şekilde okutuyor kendini :) Her neyse “Saplantı” kısa, akıcı ve sürükleyici bir kitap. Bunlara rağmen okura çengel takıp biten bir kitap ki ben buna bayılırım. Kurguyla gerçeğin birbirine karıştığı bir kurgu düşünün. Yazmaya saplantılı Alvaro, başkahramanı roman yazmaya çalışan bir yazar olan bir roman yazıyor. Ardından karakterleri çevresindeki kişilere uydurmaya başlıyor ve sonrasında birtakım enteresan olaylar gelişiyor. Ben kitaptan daha karmaşık anlattım ama kitap cidden güzel okuyunuz efenim. Tam da bir ilk roman fikri, çünkü insan yazmaya çabalarken kurgusuna da o yazmaya çabalama işini dahil ediyor bir şekilde. Yani çoğunlukla diyelim. Ya da demeyelim ben “bence” diyeyim. “Bence” çok güzel bir kelime, ben hep kullanırım böylece kimse itiraz edemiyor çünkü bu BENCE böyle sence öyle olmayabilir. Peki. Tamam.
Álvaro, edebiyatı hayatının ortasına koymuş bir avukattır. Bir kitap yazmaya karar verir ama başlangıçta ne yazacağını bilemez.
Bir cinayet romanı yazmaya başlar ve karakterleri gerçek hayattan alır.
Sonrasında olaylar Álvaro'nun beklediği gibi gitmez ve kitap ile gerçek hayat bir birine karışır.
Saplantı 78 sayfalık bir novella. Ben beğendim. Bir kitabın nasıl yazıldığını çok merak ettiğim için bu kitap da bana konu hakkında az da olsa bir fikir verdi.
Saplantı·80 syf.·1000Kitap Gerçek Okurlar
10/10
2021 28. kitabı
Yazar yirmili yaşlarda yazdığı bu kitabı için “Bu benim en iyi kitabım olarak kalacaktır.
demiş.
Ben bu kitabı beğendim. Anlatım dili akıcı ve oldukça dikkat çekici. Konusu ise değişik ve biraz ürpertici.
Bir apartmanda yaşayan gerçek insanların bir gerilim romanına konu edilişi düşünüldüğünde gerçekten tüyleri diken diken eden bir öyküyü gözlerinizde canlandırabilirsiniz sanırım...
Puan vermedi·80 syf.·
2022 263. kitabı
Javier Cercas
Alvaro hayatını edebiyata adamış..
Alvaro hayatını edebiyata adamıştır; tüm dostlukları, ilgi alanları, ihtirasları, işinde maddi durumdaki iyileşme olanakları, gece yasa gündüz gezileri edebiyat yüzünden ikinci plana atılmıştır..
Onunla tanışmak önmlı elbette, bir diğer sevindirici olayda yazarın hayatta olup, yenı eserler verecek olması.. Kendimce..
Edebiyat "saplantı"sını, keskin mizahını, kıvrak kalemini daha ilk metinleriyle ortaya koyabilen nadir yazarlardan olan Cercas, günümüz İspanyol edebiyatının en önemli isimlerinden biri olarak kabul ediliyor..
Saplantı...
Lirik şiir, epik şiir ve destan denemeleri sonrası aslolanın ‘roman’ olduğuna karar verip yazmaya koyulan bir adam Alvaro...
• Peki bir roman için ne gereklidir? Konu? Konuyu çok önemsemeyecek Alvaro. Romanın ‘nasıl’ yazıldığıyla ilgilidir o. Kişilerini bir bir oluştururken apartman sakinleri ona yardımcı olacaktır. Kapıcı kadın, ihtiyar Montero, gazeteci kız ve Caseres’ler. •
Kitaptan bir kaç alıntılarıyla, devam edelim o halde
Okumanın bilgilenme özelliği taşıyan bir eylem olduğu düşüncesindeydi; gerçek anlamda edebi olan yeniden okumaktı
(S: 13)
Her yazar diğer bütün şeylerden önce iyi bir okur olmalıydı.
(S:12)
“Flaubert’in dediği gibi, üç ya da dört kitap bir insanın ulaşabileceği bilgilerin tamamını barındırır, ama o kitapların isimleri kişiden kişiye değişir.”
(S:13)
"Yalnızlık, delilik le kapı komşudur.
(S:59) kıtaptan n
Yaşamını edebiyata adayan ana karakterimiz Alvaro, bir roman yazmaya karar verir.Roman karakterleri için model olabilecek kişiler gerektiğini düşünerek, apartman komşularından genç bir çift ile yaşlı bir adamın hayatına sızmaya çalışır.
Rahatsız edici bir şekilde sızar da.
Gerisini okumanız gerekiyor, kitap oldukça kısa ve çarpıcı.
Javier Cercas’tan okuduğum ilk kitaptı.Çok beğendim.
Puan vermedi·80 syf.·
2023 27. kitabı
"Tertium nan datur"
"Üçüncü bir ihtimal yoktur"
İspanyol akademisyen ve yazar Javier Cercas'ın 1987'de yayımladığı ilk romanı Saplantı'yı Türkçe'ye Everest Yayınları bünyesinde kazandıran isim Süleyman Doğru. Uzun zamandır okumak istediğim Cercas, yapıtları ile eleştirmenlerce övgülere mahzar olmuş yaşayan bir değer. Süleyman Doğru'nun akıcı ve temiz diline teşekkür ederek başlamak isterim.
Cercas ile anlaşmamız kitabın ilk sayfasında başlıyor; Gustave Flaubert'in Louise Colet'ye mektuplarından bir alıntı:
"Yaklaşık olarak şu anlama gelen Latince bir cümle var:
'Bokun içindeki altın parayı dişlerle toplamak.'
Bu retorik söylem cimrileri betimlemek için kullanılıyordu.
Ben de onlar gibiyim: Altını ararken beni hiçbir şey durduramaz."
Türkçe'de yayınlanmış hâlde varolmayan bu mektupları vaktiyle okuma şansı elde etmiştim. Romantik duygularla yazılmış bu mektuplardaki yoğun tutkunun dışında bir alıntının tercih edilmesi şaşırtıcı. Romanın ilerleyen bölümlerinde de sık sık Flaubert'e göndermeler ve öykünmelerin bulunması, kurgusal yazarın edebi arayışında yüz yıl geriye dönmesi ve Flaubert'e sığınması ilginç noktalar.
"Saplantı" kilitleri açan bir başlık ve karşılaşmak için kullanılan "cimrilik" yine bir diğer uç duygu. Okur uçlarda dolaşacağını baştan biliyor haliyle.. Kitap üç bölümden oluşuyor; Saplantı, Bir okurun notu, Francisco Rico ve Yazarın Notu. Kitaba bütün olarak bakışımı sona saklayacağım çünkü kurgusuyla ve varoluşu ile kompleks bir yapıya sahip.
S A P L A N T I
Mesele edebiyat...
Edebiyat tarihinin geldiği noktada profesyonel okurluk ve yazarlık son derece uğraş gerektiren meseleler. Okur
Yazar Hakkında
Javier CercasYazar · 9 kitap
1962 yılında Ibahernando’da doğdu. Amerika Birleşik Devletleri'nde Urbana-Champaign'deki Illinois Üniversitesi'nde iki yıl çalıştı. 1989’dan bu yana Gerona Üniversitesi’nde İspanyol edebiyatı profesörü olarak görev yapıyor. El País gazetesinde yazıyor.
Modern İspanya tarihinin bir anlamda edebî belleği olan Javier Cercas, Julio Llamazares, Andrés Trapiello ve Jesus Ferrero'nun da aralarında bulunduğu, İspanya İç Savaşı ve Frankocu Devlete odaklanan "tarihi hafıza" damarında kurgu yayınlayan tanınmış İspanyol romancılardan biridir.
Hikâyelerini topladığı ilk kitabı El móvil (Güdü) 1987 yılında yayımlandı. İlk romanı El inquilino (Kiracı) 1989’da, ikinci romanı El vientre de la ballena (Balinanın Karnı) 1998’de okurlarıyla buluştu. 1994 yılında La obra literaria de Gonzalo Suáres (Gonzalo Suáres’in Edebî Çalışmaları) adıyla denemelerini, 1998’de Una buena temporada (Güzel Bir Mevsim) başlığıyla makalelerini, 2000 yılında Relatos reales (Gerçek Hikâyeler) adı altında gazete yazılarını yayımladı.
2001 yılında yayımlanan, kısa bir sürede on dört dile çevrilen ve birçok ödül kazanan üçüncü romanı Soldados de Salamina (Salamina Askerleri), Javier Cercas’ın Türkçeye çevrilen ilk kitabı.
