Sofist

8,8/10  (10 Oy) · 
33 okunma  · 
10 beğeni  · 
439 gösterim
“Platonizmi devirmek: bunu denememiş felsefe var mı? (...) Dolayısıyla felsefe Aristotales’ten, hayır Platon’dan, Sokrates’le usta taklitçiyi birbirinden ayırmanın mümkün olmadığı Sofist’in sonundan itibaren başlar.”

Michel Foucault



“Sofistler sadece gerçekçi kişilerdi (...) Bütün güçlü zihinler gibi, kendi ahlâk dışılıklarının farkında olma cesaretine sahiptiler.”

Friedrich Nietzsche



Sofist filozofun kötü ötekisi midir? Hegel’in “Yunanistan’ın efendileri” olarak tanımladığı sofistler, dil ustaları olarak, para karşılığında, yargıçları ikna ediyor, hitap ettikleri kalabalığın fikrini değiştirtiyor, insanları retoriği öğretip, demokrasiye aşina kılıyorlardı. Platon’a göre, kavramların alacakaranlığında iş gören, diyalektik yöntemini sahte önerilere ulaşmak için kullanan akıl karıştırıcılardı.

Platon Sofist’te varlık ve varolmayan kavramlarını tartıştırıp, Parmenides’in tezlerini çürütür. Platon ve ondan sonra Aristoteles için sofistler felsefenin dışından, onun sınırıı çizerler. Filozof bilgiye ulaşmaya uğraşırken, Sofist kanaat oluşturmak yani siyaset yapmak peşindedir. Sözün varlık üzerindeki etkisini anlamak ve bunu kullanmak Sofist için önemlidir. Sofistlerin yöntemi, tam bu nedenle, Kant’tan Heidegger ve Apel’e ve hatta Lacan’a kadar, modern Batı felsefesinin dikkatini çekiyor.
  • Baskı Tarihi:
    Şubat 2016
  • Sayfa Sayısı:
    126
  • ISBN:
    9789750519024
  • Çeviri:
    Cenap Karakaya
  • Yayınevi:
    İletişim Yayıncılık
  • Kitabın Türü:
Hasan Suphi 
01 Şub 23:29 · Kitabı okudu · 2 günde · Beğendi · 9/10 puan

Platon'un yaşlılık dönemi eserlerinden olan Sofist diyaloğu, inşacı eserlerinden birisidir. Ne demek inşacı eser? Platon ilk dönem diyaloglarında Sokrates aracılığıyla belirli bir konuyu derinlemesine analiz eder ve genellikle net bir uzlaşıya varmadan tartışmayı sonlandırır. Bu eserlerde temel amaç, "bilmediğini bilmeyenlere" "bilmediklerini" göstermektir. Ancak yaşlılık dönemi eserlerinde Platon artık bildiklerini dökmeye, felsefesini biçimlendirmeye başlar. Sofist diyaloğunda da Platon'un metodoloji, ontoloji ve epistemolojisine dair bilgiler elde etme imkanı buluruz. Eser bu nedenle felsefe tarihinde de oldukça önemli bir yere sahiptir.

Sofistlerin gerçekte nasıl oldukları üzerine tartışmalar felsefe camiasınca bir nihayete erişmemiş olsa da, Platon'un kullandığı anlam bellidir. Platon sofistleri bir konuda derin malumatları olmamasına rağmen söz sanatlarını kullanarak gençleri kandıran; para karşılığında bilgi satan, halka açık alanlarda söylevlerle kendilerini öne çıkaran tipler olarak tanımlar. Sofistlerin bir diğer özelliği ise, her şeye kuşkuyla yaklaşarak rasyonalitenin temellerini yıkması, sahte ile gerçek bilgi arasındaki ayrımı yok etmeleridir. Tabi Platon gibi bir rasyonalistin bunlarla hesaplaşmadan felsefesini inşa etmesi düşünülemez.

Aslında burada Platon'un kitaptaki metodoloji, epistemoloji ve ontolojisini anlatmayı düşünüyordum lakin o zaman incelemeyi okuyanlara kitaptan bir şey bırakmamış olurum. Dolayısıyla günümüzde de özellikle post-modernizm ile yeniden canlanan radikal şüphecilik ve görelilik dünyasında Platon'un düşüncelerini nasıl inşa ettiğini görmek oldukça öğretici bir deneyimdir diye düşünüyor ve incelemeyi kitabın temel tartışma konusuna gönderme yapan şu dizelerle bitiriyorum:

Vara yok deyip de edemem inkar,
Akarsu’yum bunu bilenim yoktur.

Muhlis Akarsu

Gökhan Aktaş 
 27 Tem 2017 · Kitabı okudu · 5 günde · Puan vermedi

Sofist, Platon'un temel eserlerinden birisidir. Dialog şeklinde düzenlenmiştir, Platon'un görüşleri dialoglarla açıklanmaya çalışılmıştır. Genel itibari ile sofist kimdir?, Sanat, sanatçı, varlık nedir? Yokluk nedir? gibi ana temalara değinir, metafizik meselelere Platon'cu bakış açısıyla önermeler sunar. Varlık ve yokluğun tanımına dair bölüm mutlaka okunmalı. Özellikle yokluğun da cins olduğuna dair görüş ilgi çekicidir. Felsefi sınıflandırmanın nasıl yapılacağına dair güzel örnekler de içermektedir. Keyifli okumalar dilerim.

Serhat Tezer 
27 May 2017 · Kitabı okudu · Beğendi · Puan vermedi

Sofist ne demek biliyormusunuz,eskiden kasaba kasaba gezip bilgiyi ve erdemliligi parayla(bir nevi ozel dersle) ogretenlere denir.Platon/Sokrates te bilginin ve erdemin bu sekilde ogretilemeyecegini savunur...Sofistler felsefede devrim yapmistir."İnsan herseyin ölçüsüdür "derler yani dunyada insan kadar dogru vardir,halbuki Platon a gore dogru tektir ve evrenseldir..,bazi Sofistler o kadar sacmalamistir ki soyle bir diyolog gecmistir:
-sokrates bu ne?
-köpek
-peki kac yavrusu var
-3 ((salliyorum))
-seninde 3 yavrun var o zaman sende bir kopeksin sokrates

Kitaptan 7 Alıntı

Gökhan Aktaş 
24 Ara 2017 · Kitabı okudu · İnceledi · Puan vermedi

Düşünce ve konuşma aynı şeydir. Ruhun kendi kendine içten yaptığı konuşmaya düşünce deriz.

Sofist, PlatonSofist, Platon
Hasan Suphi 
01 Şub 00:14 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Her Şeyi Bilen (!) Sofistler Üzerine
YABANCI - Sorduğum şudur: bir insan her şeyi bilebilir mi ?
THEAITETOS - Bilseydi, insan soyu bahtlı bir soy olurdu, aziz misafirim.
YABANCI - Öyleyse, nasıl olur da bilmeyen bileni çürüterek akla uygun bir şey söyleyebilir?
THEAITETOS - Bu olamaz.
YABANCI - O halde, sofistliğe bu göz kamaştırıcı gücü kim verebilir?

Sofist, Platon (Sayfa 36 - MEB)Sofist, Platon (Sayfa 36 - MEB)
Hasan Suphi 
01 Şub 22:54 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Platon'un Varlık Tanımı
Tabiatı gereğince başka bir şey üzerine etkide bulunmak veya en önemsiz bir etkenin en ufak bir etkisine uğramak gücünde olan bir şey, gerçekten vardır.

Sofist, Platon (Sayfa 66 - MEB)Sofist, Platon (Sayfa 66 - MEB)
Hasan Suphi 
 01 Şub 00:19 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

YABANCI. - Demek ki, sofistin bildiği, evrensel ilmin kendisi değil, uydurma bir görünüşüdür.

Sofist, Platon (Sayfa 37 - MEB)Sofist, Platon (Sayfa 37 - MEB)
Göker 
25 Ara 2017 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

" ruhta iki tür sıkıntı oluşur.Birincisi açıkça hastalıktır ve insanlar da ona kötülük adını verirler.Diğerine de bilgisizlik adını verirler ancak bunun hastalık olduğunu açıkça söylemezler."

Sofist, Platon (Sayfa 55)Sofist, Platon (Sayfa 55)
Hasan Suphi 
01 Şub 22:59 · Kitabı okudu · İnceledi · Beğendi · 9/10 puan

Yokluk Kanıtlaması
YABANCI - O halde yokluk, dediğim gibi, var olmakta hiç bir şeyden aşağı değildir. Ve, büyüğün büyük, güzelin güzel, büyük-değilin büyük-değil, güzel-değilin güzel-değil olduğu gibi yokluğun da sağlam bir varlığı ve kendine has bir özü bulunduğunu, gene aynı şekilde yokluğun, cinslerin çokluğu içinde bir cins olarak eskiden var olduğu gibi şimdi de bulunduğunu korkmadan söylemek lazım değil midir?

Sofist, Platon (Sayfa 90 - MEB)Sofist, Platon (Sayfa 90 - MEB)

“Oysa yüce Parmenides zamanında bizim gibi çocuklara hem şiirleri hem de dersleriyle bu düşüncelerin yanlışlığını göstermişti.”

“Bu kadar eski ve ünlü insan hakkında ağır eleştirilerde bulunmak kolay değil. Ancak küstahlık yapmadan şunu söyleyebiliriz.”

“Çünkü sıradan ruhun gözleri ilahi olana bakacak güçte değildir.”

“Onların doğanın eseri olduğu ve kendiliğinden gelişip hiçbir düşünceden yardım almayan bir nedenle vücuda geldikleri düşüncesini kast ediyorum. Yoksa onların bilgi ve sanatla iş gören tanrının eseri olup ilahi bilgi tarafından ortaya çıkarıldıklarını mı söyleyeceğiz.”

“Doğa eseri denilen şeyler tanrının eseridir, insanların bunlardan oluşturdukları eserler ise insan eseridir. Buna göre iki türlü üretim söz konusudur. Birincisi insan işi, ikincisi tanrı işidir.”

Sofist, PlatonSofist, Platon