Adı:
Sofist
Yazar:
Baskı tarihi:
Eylül 2015
Sayfa sayısı:
136
ISBN:
9786050201321
Kitabın türü:
Çeviri:
Furkan Akderin
Yayınevi:
Say Yayınları
Platon, hiç kuşku yok ki düşünce tarihinin en önemli ve etkili fi-ozoflarından biridir. Felsefenin kurumsallaşmasına ve felsefede yazılı geleneğin oluşmasına katkıda bulunmuş, iki dünyalı metafiziğiyle bütün bir Ortaçağ düşüncesini belirleyecek olan idealist felsefe geleneğinin başlatıcısı olmuştur. Hıristiyan Ortaçağ felsefesine ve Islam düşüncesine etkisi bakımından da ayrıca önem taşıyan Platon, düşünce tarihi boyunca tartışılan tüm problemleri yüzlerce yıl öncesinden ele almış ve ilk büyük felsefi sistemi inşa etmiştir.

Sofist diyaloğu, Parmenides, Theaetetos ve Devlet Adamı diyaloglarıyla yakından ilişkilidir. Çoğu diyaloğun aksine bu kez Sokrates’in yerine konuşan, Elealı bir yabancıdır. Bu yabancı aracılığıyla Platon, Parmenides’in “var olmayanın düşünülemeyeceği ve söylenemeyeceği”ni dile getiren görüşünü eleştirir. Eserin temel fikri varlığın olumsuzlanmasını yokluktan ayırt etmek ve doğru ile yanlış yargı veya inancı tanımlamaktır. Sokrates’in yerini Elealı bir yabancıya bırakması, gençlik diyaloglarına özgü Sokratik çürütme yönteminin yerine yeni bir yöntem olarak toplama-bölme yönteminin ikame edilmesi üzerinden ifade edilir. Platon bu diyalogda ayrıca üç farklı insan daha doğrusu uzman tipinden birisi olarak sofisti değişik açılardan tanımlar. Diğer iki uzman tipi ise, devlet adamı ve filozoftur.

Platon’un olgunluk dönemi diyaloglarından biri olan Sofist, metafiziksel ve epistemolojik konulara yönelmesi açısından temel eserlerden biridir.
Platon'un yaşlılık dönemi eserlerinden olan Sofist diyaloğu, inşacı eserlerinden birisidir. Ne demek inşacı eser? Platon ilk dönem diyaloglarında Sokrates aracılığıyla belirli bir konuyu derinlemesine analiz eder ve genellikle net bir uzlaşıya varmadan tartışmayı sonlandırır. Bu eserlerde temel amaç, "bilmediğini bilmeyenlere" "bilmediklerini" göstermektir. Ancak yaşlılık dönemi eserlerinde Platon artık bildiklerini dökmeye, felsefesini biçimlendirmeye başlar. Sofist diyaloğunda da Platon'un metodoloji, ontoloji ve epistemolojisine dair bilgiler elde etme imkanı buluruz. Eser bu nedenle felsefe tarihinde de oldukça önemli bir yere sahiptir.

Sofistlerin gerçekte nasıl oldukları üzerine tartışmalar felsefe camiasınca bir nihayete erişmemiş olsa da, Platon'un kullandığı anlam bellidir. Platon sofistleri bir konuda derin malumatları olmamasına rağmen söz sanatlarını kullanarak gençleri kandıran; para karşılığında bilgi satan, halka açık alanlarda söylevlerle kendilerini öne çıkaran tipler olarak tanımlar. Sofistlerin bir diğer özelliği ise, her şeye kuşkuyla yaklaşarak rasyonalitenin temellerini yıkması, sahte ile gerçek bilgi arasındaki ayrımı yok etmeleridir. Tabi Platon gibi bir rasyonalistin bunlarla hesaplaşmadan felsefesini inşa etmesi düşünülemez.

Aslında burada Platon'un kitaptaki metodoloji, epistemoloji ve ontolojisini anlatmayı düşünüyordum lakin o zaman incelemeyi okuyanlara kitaptan bir şey bırakmamış olurum. Dolayısıyla günümüzde de özellikle post-modernizm ile yeniden canlanan radikal şüphecilik ve görelilik dünyasında Platon'un düşüncelerini nasıl inşa ettiğini görmek oldukça öğretici bir deneyimdir diye düşünüyor ve incelemeyi kitabın temel tartışma konusuna gönderme yapan şu dizelerle bitiriyorum:

Vara yok deyip de edemem inkar,
Akarsu’yum bunu bilenim yoktur.

Muhlis Akarsu
Sofist, Platon'un temel eserlerinden birisidir. Dialog şeklinde düzenlenmiştir, Platon'un görüşleri dialoglarla açıklanmaya çalışılmıştır. Genel itibari ile sofist kimdir?, Sanat, sanatçı, varlık nedir? Yokluk nedir? gibi ana temalara değinir, metafizik meselelere Platon'cu bakış açısıyla önermeler sunar. Varlık ve yokluğun tanımına dair bölüm mutlaka okunmalı. Özellikle yokluğun da cins olduğuna dair görüş ilgi çekicidir. Felsefi sınıflandırmanın nasıl yapılacağına dair güzel örnekler de içermektedir. Keyifli okumalar dilerim.
Sofist ne demek biliyormusunuz,eskiden kasaba kasaba gezip bilgiyi ve erdemliligi parayla(bir nevi ozel dersle) ogretenlere denir.Platon/Sokrates te bilginin ve erdemin bu sekilde ogretilemeyecegini savunur...Sofistler felsefede devrim yapmistir."İnsan herseyin ölçüsüdür "derler yani dunyada insan kadar dogru vardir,halbuki Platon a gore dogru tektir ve evrenseldir..,bazi Sofistler o kadar sacmalamistir ki soyle bir diyolog gecmistir:
-sokrates bu ne?
-köpek
-peki kac yavrusu var
-3 ((salliyorum))
-seninde 3 yavrun var o zaman sende bir kopeksin sokrates
Düşünce ve konuşma aynı şeydir. Ruhun kendi kendine içten yaptığı konuşmaya düşünce deriz.
YABANCI - Sorduğum şudur: bir insan her şeyi bilebilir mi ?
THEAITETOS - Bilseydi, insan soyu bahtlı bir soy olurdu, aziz misafirim.
YABANCI - Öyleyse, nasıl olur da bilmeyen bileni çürüterek akla uygun bir şey söyleyebilir?
THEAITETOS - Bu olamaz.
YABANCI - O halde, sofistliğe bu göz kamaştırıcı gücü kim verebilir?
Platon
Sayfa 36 - MEB
Tabiatı gereğince başka bir şey üzerine etkide bulunmak veya en önemsiz bir etkenin en ufak bir etkisine uğramak gücünde olan bir şey, gerçekten vardır.
Platon
Sayfa 66 - MEB
YABANCI. - Demek ki, sofistin bildiği, evrensel ilmin kendisi değil, uydurma bir görünüşüdür.
Platon
Sayfa 37 - MEB
Ruh, bilgisizliği çürümeye alışana ve bu çürüme ile kendisinden utanarak öğrenmesini engelleyen tüm nedenleri ortadan kaldırana ve bildiğinden ve bilmediğinden emin oluncaya kadar, öğretilen bilgiden yararlanamaz.
Platon
Sayfa 58 - Say yayınevi
" ruhta iki tür sıkıntı oluşur.Birincisi açıkça hastalıktır ve insanlar da ona kötülük adını verirler.Diğerine de bilgisizlik adını verirler ancak bunun hastalık olduğunu açıkça söylemezler."
Platon
Sayfa 55
YABANCI - O halde yokluk, dediğim gibi, var olmakta hiç bir şeyden aşağı değildir. Ve, büyüğün büyük, güzelin güzel, büyük-değilin büyük-değil, güzel-değilin güzel-değil olduğu gibi yokluğun da sağlam bir varlığı ve kendine has bir özü bulunduğunu, gene aynı şekilde yokluğun, cinslerin çokluğu içinde bir cins olarak eskiden var olduğu gibi şimdi de bulunduğunu korkmadan söylemek lazım değil midir?
Platon
Sayfa 90 - MEB

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Sofist
Yazar:
Baskı tarihi:
Eylül 2015
Sayfa sayısı:
136
ISBN:
9786050201321
Kitabın türü:
Çeviri:
Furkan Akderin
Yayınevi:
Say Yayınları
Platon, hiç kuşku yok ki düşünce tarihinin en önemli ve etkili fi-ozoflarından biridir. Felsefenin kurumsallaşmasına ve felsefede yazılı geleneğin oluşmasına katkıda bulunmuş, iki dünyalı metafiziğiyle bütün bir Ortaçağ düşüncesini belirleyecek olan idealist felsefe geleneğinin başlatıcısı olmuştur. Hıristiyan Ortaçağ felsefesine ve Islam düşüncesine etkisi bakımından da ayrıca önem taşıyan Platon, düşünce tarihi boyunca tartışılan tüm problemleri yüzlerce yıl öncesinden ele almış ve ilk büyük felsefi sistemi inşa etmiştir.

Sofist diyaloğu, Parmenides, Theaetetos ve Devlet Adamı diyaloglarıyla yakından ilişkilidir. Çoğu diyaloğun aksine bu kez Sokrates’in yerine konuşan, Elealı bir yabancıdır. Bu yabancı aracılığıyla Platon, Parmenides’in “var olmayanın düşünülemeyeceği ve söylenemeyeceği”ni dile getiren görüşünü eleştirir. Eserin temel fikri varlığın olumsuzlanmasını yokluktan ayırt etmek ve doğru ile yanlış yargı veya inancı tanımlamaktır. Sokrates’in yerini Elealı bir yabancıya bırakması, gençlik diyaloglarına özgü Sokratik çürütme yönteminin yerine yeni bir yöntem olarak toplama-bölme yönteminin ikame edilmesi üzerinden ifade edilir. Platon bu diyalogda ayrıca üç farklı insan daha doğrusu uzman tipinden birisi olarak sofisti değişik açılardan tanımlar. Diğer iki uzman tipi ise, devlet adamı ve filozoftur.

Platon’un olgunluk dönemi diyaloglarından biri olan Sofist, metafiziksel ve epistemolojik konulara yönelmesi açısından temel eserlerden biridir.

Kitabı okuyanlar 40 okur

  • Nobody
  • SihirliFlut
  • gizem özdmr
  • Hayriş
  • Ali ulusoy
  • Almost Honest
  • Adsız Alkolik
  • Ali Ünal
  • Merve Sunay
  • Umut

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%28.6 (4)
9
%21.4 (3)
8
%28.6 (4)
7
%21.4 (3)
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0