Tarih Sümer'de Başlar
Samuel Noah KramerYazar:
Samuel Noah Kramer
Çevirmen:
Hamide Koyukan
Tahmini Okuma Süresi:
13 sa. 53 dk.
Sayfa Sayısı:
490
Basım Tarihi:
2020
İlk Yayın Tarihi:
1998
Yayınevi:
Kabalcı Yayınevi
Orijinal Adı:
History Begins at Sumer: Thirty-Nine Firsts in Recorded History
ISBN:
9786055272500
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kramer dünyanın önde gelen Asur bilimci ve Sümerologlarından biridir. Hayatının 60 yılını yememiş içmemiş, resmen kendini Sümer kültürü araştırmalarına adamıştır. 93 yaşında vefat etse de Sümerler ile ilgili sayısız makale ve araştırma kitabı bırakmış, birçok Sümerolog, arkeolog, Asur bilimci ile çalışmıştır. Bu araştırmacıların arasında Sümerolog Muazzez İlmiye ÇIĞ ve Hatice KIZILYAY’da bulunmaktadır. Sümerlere ait en önemli eserler İstanbul Eski Şark Eserleri Müze’sinde bulunmaktadır. Bu araştırmalar sırasında sevgili Çığ ve Kızılyay’ın katkıları çok büyüktür. Kramer’le birlikte tabletlere yönelik öz verili bir çalışma gerçekleşmiştir.
Tarihte bilinen en eski medeniyetin Sümerler olduğu gerekçesiyle, birçok ilke imza atan da yine Sümerlerdir. Kitapta otuz dokuz (39) ilk ’ten bahsetmektedir. İlk okullar, ilk suç, meclis, tarihçiler, vergi sistemi, mahkeme kararı, çiftçi yıllığı, ağaç gövdesinde bahçecilik deneyimi, kozmoloji ve kozmogoni, atasözleri ve deyimler, aşka dair şiir ve şarkılar, fabl türü, cinsel simgecilik, ninni, balıkçılık, ilk destan, evlilik sözleşmesi gibi birçok ilke Sümerlerde temelleri atılmıştır. Bugüne kadar bulunan kil tabletlerinin analizleri sonucu elimize ulaşan veriler bu şekildedir. Aslında bakarsak şu anda kullandığımız matematiksel işlemler, çarpım tablosu, Pisagor bağıntısı, 12 ay, burçlar, astronomi allananlarında yaptıkları şeyleri hala kullanmaya devam ediyoruz. Arkeologlar 1855 yılına kadar Sümerlerin varlığından bir haberdiler; kazılarını Asur ve Babillileri bulmak için yaparken Sümerliler diye bir medeniyetin olduğunu keşfettiler. Sümerlerde de bakış açıları, olaylara yaklaşımı, ataya saygısızlık hatta onlarda da çocuklar okuldan nefret eder ödevlerini yapmazlarmış, en fakir insana bile yönetim tarafından tarla verilirmiş; yani
Tarih Sümer'de Başlar, dünyanın önde gelen Asur bilimcilerinden ve dünya çapında tanınmış Sümer ve Sümer dili uzmanı olan Samuel Noah Kramer'in yazdığı 490 sayfadan oluşan Tarih Araştırma ve inceleme kitabıdır.
İlk yasa sistemi hangi uygarlığa aitti?
İlk vergi indirimini hangi uygarlık uyguladı?
İlk Tarihçiler,
İlk Aşk şarkısı,
İlk ninni,
İlk akvaryum,
İlk Diriliş öyküsü,
İlk Hayvan Fablları,
İlk edebi atışmalar,
ilk atasözü, ilk aşk şarkısı, ilk atasözü ve deyimler? Tüm bu soruların yanıtı hiç şüphesiz çiviyazısı denen yazılarını kil tabletlere geçirerek yazılı tarihi başlatan Sümerler olacaktır. Kitabı Mukaddes`te geçen birçok kavramın kökenlerinin de Sümerlerde olduğunu görmek kafalarımızda soru işaretleri uyandıracaktır.
Önde gelen Sümerologlardan Samuel Noah Kramer, Sümerlerin insanlık tarihine katkıda bulundukları 39 alanı, yıllar süren araştırmalar ve binlerce tabletin okunması sonucunda ortaya çıkan bu kitapta topladı. Eğitimden aileye, tarımdan adalete, ahlaktan felsefeye, edebiyattan politikaya "Tarih Sümer`de Başlar."
Yazı, 5500 yıl kadar önce Sümerler tarafından bulundu ya da keşfedildi ya da icat edildi.
Peki nasıl bulundu? Bir günde mi bulundu? Bir sabah uyandılar ve yazıyı bulalım diyecek halleri olmadığına göre, evvelini iyi okumak lazım..
Yazıyı ilk bulduklarında, Sümerlerde eğitim vardı. Ama aklımıza hemen Antik Yunan'a özgü felsefi okulları kast etmiyoruz elbette. Daha çok, en azından şu ana kadar bulunan tabletlere baktığımızda, ekonomi, atasözleri, deyimler, ders kitapları gibi şaşırtıcı olmayan metinler karşımıza çıkıyor.
Bir çok alanda, ilklerin yaşandığı bir medeniyet olduğunu tekrar hatırlayarak, meclis, kanun, tarım, bilgelik, özellikle Kitab-ı Mukaddes olmak üzere bir çok dini kitabın belki de kaynağı olan efsaneler, en aşina olduğumuz Gılgamış'ın hikayesi ve elbette dini inanç ve yaklaşımlar...
Yaratılış, Tufan, Diriliş gibi evrensel konuların kendi içerisinde sembolize edildiği ilk örnekleri de yine Sümerlerde buluyoruz.
Kitabı okumak benim için çok güzel oldu, Sümerler, Babiller, Asurlar... (Bilinen) İlk uygarlıklar, onların hikayeleri, bilinen değil bilinmeyen yönlerinin gizemi... Kaynaklar, tabletler sınırlı olsa da hayal gücü her zaman sınırsızlığıyla insanı cezbediyor.
Büyük emek harcanarak yazılmış bir eser.Tarih
Tarih gerçekten Sümer de başlamış. Kitapta anlatılan yazılı insanlık tarihinin ilkleri den oluşmakta ve okuyanı hayretler içinde bırakmaktadır. Bu kitabı yazmak için yazar oldukça büyük emek vermiş. Kendi tabiri ile "bu kitapta bir araya getirilen malzemelerin büyük bir bölümü kanım, canım ve göz nurum ile işlenmiştir." demiştir. Okul günlerin de ilk "yağcılık" örneği, İlk kütüphane katalogları, İlk Ninni , İlk akvaryum , ilk mahkeme kararı ( bu gerçekten çok ilginç, mahkeme görülen dava günümüz yargıçlarına da anlatılmış her iki mahkemede aynı kararı vermiş) gibi bir çok ilginç yazıtlar var. Kitabı bitirdikten sonra ilk işim Eski Şark eserleri Müzesi ne giderek çivi yazısı örneklerini incelemek oldu. Kesinlikle tarihe ilgi duyanların okumasını tavsiye ederim.
Kitabın içeriği ile ilgili birçok yazılar paylaşılmış. Ben içeriğinden ziyade etkisi ile ilgili yorum yapacağım. Muazzez İlmiye Çığ'ın kitapları ile pekiştirilerek okunduğu vakit dini açıdan insanın hayatında bir devrim ve şok etkisi yaratacak olan eşsiz bir eser. Sadece Semavi dinlerin muhtevasında bulunduğunu sandığımız bir çok efsanenin kökünün pagan inanca sahip bir toplum olan Sümerlere dayanması insanı düşünmeye itiyor. Tarih Sümer'de Başlar 
Kur'an, İncil ve Tevrat'ın Sumer'deki Kökeni 
Muazzez İlmiye Çığ
Tarih Sümer'de Başlar Kur'an, İncil ve Tevrat'ın Sumer'deki Kökeni Muazzez İlmiye Çığ
Birbiriyle bağlantılı toplam yirmi beş makaleden oluşturulmuş olan bu kitabın ortaya çıkması için harcanan emeklere ve bu çalışmada yazarıyla birlikte İstanbul Eski Şark Eserleri Müzesi Tablet Arşivi uzmanları Hatice Kızılyay ve geçen yıl Kasım ayında kaybettiğimiz ünlü Sümerolog Muazzez Çığ'a olan saygım bir kez daha arttı. Çünkü bu insanlar birçok kaynak ve eseri elle kopyalayarak uzun uğraşlarla ortaya koymuşlar. Kitabın bölümlerinden dikkat çekici bazı meseleleri de paylaşmak isterim.
Sümerlerdeki eğitim programları öğretmen merkezli yaklaşımla hazırlanarak ortaya konulmuş. Öğretmenin maaşını eğitim alan zengin öğrencilerin aileleri karşılıyor. Bu durumda fakirler için eğitim almak çok zor. Öğretmen yapılan ödevi beğenmediğinde sopa kullanıp öğrenciyi dövebiliyor. Öğrenci dayak yememek için de ailesiyle konuşup öğretmeni yumuşatmak için yağcılık yapıyor. Böylece Sümerlerde "ilk yağcılık" örneğiyle karşılaşılıyor. Öte yandan dinden bağımsız "lâik" bir eğitim verilirken okula sadece erkek çocukları gidebiliyor...Sami kökenli Akadlar tarafından fethedilen Sümerliler "dil" çalışmalarına önem vermeye başlıyorlar. Din, bilim, edebi ve tarih anlayışlarıyla ilgili kayıtlar bulunmuş olsa da Sümerlilerin bunlara ait ne düşündükleri pek bilinmiyor. Yine yasalarla ilgili derlemeleri varolmasına rağmen hukuk kuramlarıyla ilgili hiçbir ifadeye rastlanmamış. Özellikle inanları tarafından kutsal kabul edilen kitaplarda bahsi geçen "yaradılış" "Nuh tufanı" "Mesih inancı" "tanrıların gazabı" "cennet tasvirleri " gibi birçok meselenin benzerlikleri de dikkate şayan konulardı. Yine Sümerlerde "ilk cinsel simgecilik" meselesinde erotik deyim ve ifadeler olduğu gibi ifade edilmiş. Çağdaş tarihçiler için de Sümerlilerin bu tutumu onlara kolaylık sağlamış. Dili ve okunması birazcık ağır
Samuel N. Kramer gelmiş geçmiş en büyük Sümerologlardandır. Kendisi Muazzez İlmiye Çığ'ın hocasıdır. Zaten kitaba Muazzez İlmiye Çığ'ın da katkısı olmuştur. Tarihteki 39 ilk Sümer kil tabletlerine dayanarak açıklanmakla beraber, tabletlerin tercümeleri de kitapta yer almaktadır. Bu ilklerden bazıları; atasözleri, deyimler, ilk diriliş öyküsü gibi "ilk"lerdir. Kitap şüphesiz ki Sümerlerin yaşantısına ilişkin bilgiler vermektedir.
Tarih yazıyla başlar. Yazıdan önceki buluntular, arkeolojik eserler hep yoruma tabidir, ne için yapıldıkları, nasıl yapıldıkları, ne amaçla kullanıldıkları ve daha nicesi hep yorumdur aslında. Ama yazı öyle mi? Yazı size anlatır her şeyi, yorumlamanıza gerek bırakmaz. Savaşı anlatır, barışı anlatır, yönetimi anlatır, kuralları, toplumsal hayatı, efsaneleri... Yeter ki yazılanlar okunsun, dili çözülüp anlaşılsın.
İlk yazı (şimdilik) MÖ 3000li yıllara dayanır. Kimi 3200 der, kimi 3500 kimi 4000. Şimdilik dedim çünkü bulunacak yeni tabletlerle, mevcut tabletlerin yeni tarih analizleriyle bu tarih değişir. Sonuçta günümüzden en az 5000 yıl önce Sümerlerce kil tablet üzerine çivi yazısı şeklinde kullanılmaya başlanmış (çok çok yıllar sonra Mısırlılar papirüsü kullanacak ve kağıdın yolu açılacak). Kent devletleri ile başlayan daha sonra birleşip ilk devleti oluşturan Sümerler, tarihin başladığı yer olarak alınır.
Sümer dili ilk yazıya aktarılan dil olsa da hâlâ çözümlenmesi devam ediyor. Bu konuda yıllardır en çok çaba harcayanların başında geliyor Samuel Noah Kramer. Kitap bizzat onu çevirdiği ya da bilgi sahibi olduğu 39 Sümer yazıtından oluşuyor. Bu 39 eserin Kramer'ce önemi, konuları ile ilgili ilk yazılı metinler olması. İlk öğrenim, ilk meclis, ilk felsefe, , ilk evren tanımlaması, ilk kütüphane kataloğu, ilk ninni, ilk aşk şarkısı... Ve kutsal kitaplarda geçen hikâyelerin yazılı olarak ilk boy gösterişleri.
Meraklısına önereceğim bir kitap. Aslında yazılanlardan çok okuduklarımın 5000 yıl önce yazılmış olması duygusuydu beni heyecanlandıran. 5000 yıl öncesini düşleyebilmek, kafada kurgulayabilmek, farklı ama çok güzel bir histi. Tarih okumaya devam. Kitapla. Sağlıcakla.
Tarih Sümer'de başlar kitabını okumaya başladığınızda insanoğlunun ilkleri ile karşılaşıyorsunuz. İlk okul, ilk yağçılık, ilk suç, ilk ninni, ilk aşk şarkısı ve daha bir çok ilklere şahitlik edeceksiniz. Aradan geçen binlerce yıla rağmen teknoloji hariç bir çok şeyin aynen devam ettiğini şaşırarak okuyacaksınız.
Geçmişi, dolayısıyla bugünü anlamak adına
Bilinen en önemli Sümer tarihçilerinden olan yazar, önemli araştırmalar sonucu bizlere bilinen en eski yazılı kaynakların Sümer döneminden kalma tabletler olduğunu ve bu tabletlere dayanarak yapılan incelemeler sonucu sümerlerin m. Ö. 3500 yıllarından günümüze devam eden birçok konuda nasıl öncülük ettikleri, inançlardan mîtolojîyê, hukuka eğitime kadar birçok konuda Mezopotamya toprakları üzerinde ne derece etkili olduklarını anlaşılır bir dille anlatmıştır. Bugünü anlayabilmek için geçmişi anlamak gerekir dolayısıyla başlangıç için önerebileceğim bir kaynak. (Kişisel yorumumdur)
Yazar Hakkında
Samuel Noah KramerYazar · 5 kitap
Dünyanın önde gelen Asur bilimcilerinden ve dünya çapında tanınmış Sümer ve Sümer dili uzmanıdır.
Kramer, 28 Eylül 1897'de, Benjamin ve Yetta Kramer'in oğlu olarak, Rus İmparatorluğu'nda (bugünkü Ukrayna) Kiev'e bağlı, Uman yakınlarındaki Zhashkiv'de doğdu. Ailesi Yahudiydi. 1905'te, Rusya Çarı II. Nicholas yönetimindeki Yahudi aleyhtarı pogromların bir sonucu olarak, ailesi, babasının bir İbrani okulu kurduğu Philadelphia'ya göç etti. Güney Philadelphia Lisesi'nden mezun olduktan ve Akademik Diploma aldıktan sonra Kramer, babasının okulunda öğretmenlik yapmak, yazar olmak ve iş adamı olmak gibi çeşitli meslekler denedi.
Temple Üniversitesi ve Pennsylvania Üniversitesi'nde eğitim gördü. Kramer doktorasını 1929'da aldı ve dünyadaki farklı kurumlar arasında dağıtılan tekil hikayeleri anlatan tabletleri bir araya getirmesiyle ünlendi. Sümer dili ve edebiyatı üzerine uzmanlaştığı kariyerine, 1930-31'de Irak'a yaptığı önemli yolculukla adım attı. Bu sırada Sümer tabletlerinin kazı ve çözme çalışmalarını yürüttü. 1950'de Pennsylvania Üniversitesi müzesinin tablet koleksiyonlarından sorumlu oldu. 1968'de resmi akademik hayattan emekli oldu, ancak emeklilik sonrası yılları boyunca çok aktif kaldı.
Kramer, 26 Kasım 1990'da Philadelphia'da 93 yaşında gırtlak kanserinden öldü.
Son olarak İsrail'deki Bar-Ilan Üniversitesi bünyesinde kurulan "Asuroloji ve Eski Yakın Doğu Enstitüsüne" Kramer'in adı verilmiştir.
