Teselliler
SenecaYazar:
Seneca
Çevirmen:
Kenan Sarıalioğlu
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 6 dk.
Sayfa Sayısı:
180
Basım Tarihi:
2016
İlk Yayın Tarihi:
2010
Yayınevi:
Islık Yayınları
Orijinal Adı:
De Consolatione
Orijinal Dil:
Latince
ISBN:
9786059018197
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Teselli nedir? Karşınızda cevabı...Edebiyat
Teselliler (MS 40-45), Seneca'nın "Teselli Üzerine" (De Consolatione) isimli üç ciltlik bir yapıtını simgeler. Bunlardan biri, evladını kaybeden Marcia adında Romalı bir kadına, öbürü kendisinden uzakta olan annesi Helvia'ya -Seneca bu sırada Korsika bölgesinde sürgünde yaşıyor- , üçüncüsü de Claudius'un dilekçe yazmanı, azatlı Polybius'a seslenir ve tesellilerini aktarır.
Bu teselliler, diyaloglar (dialogi) olarak da bilinir. Ayrıca Teselliler'i okurken Seneca'nın yaygın olan Stoa öğretileriyle de fazlasıyla karşılaşırız.
Şimdi biraz daha derine, eserin içine dalalım.
Seneca'nın yazdığı bu teselliler -onlarca sayfa metin- bildiğimiz teselliler gibi uçucu ve etkisiz değil. Aksine insanın aklına ve ruhuna çok sert, sarsıcı bir biçimde vuran, insanda büyük sarsıntılar yaratan teselliler oluyor. Yani insanı kendine getiriyor diyebiliriz.
İlk bölümde Marcia'yı, oğlunu kaybetmiş bir anne olarak görüyoruz. Seneca burada Marcia gibi evlat acısı yaşamış kadınları örneklendirerek Marcia'ya iyi ya da kötü ruh halinde olma tercihini bırakarak teselliler sunuyor.
İkinci bölümde annesi Helvia'ya, kendisinin sürgünde oluşunun bir zarar olmadığını, aksine faydası olduğunu ve burada araştırmalar yaptığını iletiyor (Seneca, 7 yıl boyunca Korsika'da kendini eğitti, araştırmalara gömüldü. Sonucunda da tanıdığımız Seneca ortaya çıktı). Bunun için de annesinin mutlu olması gerektiğini, bunu bir lütuf olarak görmesini söyleyerek tesellilerini sunuyor.
Üçüncü ve son bölümde ise Seneca, İmparator Claudius'un -Claudius, Seneca'yı sürgüne yollayan imparatordu- azatlı dilekçe yazmanı Polybius'a yakın olabilmek için, deyim yerindeyse yağcılık yaparak, erkek kardeşini kaybetmesi üzerine Polybius'a samimiyetten uzak teselliler sunuyor. İlerleyen süreçte bunun dalkavukça bir hareket olduğunu
Kitap üç bölumden oluşuyor, ilk bölüm, oğlunu kaybeden Marcia'ya teselli, ikinci bölüm annesi Helvia'ya teselli ve üçüncü bölumde, kardesıni kaybeden Polybius'a teselli olarak kaleme alinmış.Son bölüm olan Polybius'a teselli kısmında yağciliktan söz edilse de ki böyle görünüyor, hayata dair, ölüme dair çok önemli şeyler bulabileceğimiz bir eser.Belki hissettiğimiz ama yüzeye çıkarmadığımız düşünceleri, duygularımizı bize işaret ederek tabiri caizse uyandıriyor.Okuyan kişilere kesinlikle birşeyler katacağı kanaatindeyim. Okunmasinı tavsiye ediyorum.
MÖ 4-MS 65 arasında yaşamış ünlü Romalı filozof/devlet adamı/tragedya yazarı SENECA tarafından yazılan bu kitap, o dönemin özgün yazma türlerinden biri olan TESELLİLER’den oluşturulmuştur. İsminden de anlaşılacağı gibi TESELLİLER, kötü bir yazgının kurbanı olan birinin, yaşadıklarından dolayı içine düştüğü ve devam eden duygusal/düşünsel tahribatın etkisini azaltmak için kendisine seçkin birinin TESLLİ niteliğinde yazmış olduğu yazılara denir . Bu kitapta 3 teselli yazısından oluşmuş olup bu tesellilerde ilk çağ ahlâkını/kurallarını/yönetimini/geleneklerini de görmek mümkündür. Çok içten bir yazı türü olan tesellilerde felsefeden psikolojiye, sosyolojiden siyasete, dinden ahlâka bir çok bilgi alanına ait dönemin bilgilerine (Roma Topmu) ulaşmak da mümkündür. Roma meraklısı için çok anlaşılır bir kitap.
''ölümden korkmak ve ölümü dilemek üzere doğdun''Felsefe-Düşünce
Seneca duyguların paylaşılıp sorunun nerede başladığını bulduğumuz takdirde çözülebileceğini anlatır. Teselli vermeden önce yok etmemiz gereken şeylerin var olduğunu vurgular çünkü bazı insanların bile isteye acıyla bütünleşip acıyla yaşanabildiğine kendini inandırdığından emindir; insan bazı düşünceleri acı çekmeden ele alamayacağını düşünür bundan dolayı çoğunlukla mutsuz olmamız kendimiz yüzünedir. İnsana acı veren şey ne olursa olsun acıdan kurtulmak için ilk önce kişinin konu hakkında konuşup duygularını dışa vurması gerekir kişi kendi istemedikçe acı kendini bırakamayacaktır. Acı çekerken bile ölçüyü kaçırmamak gerektiğini, eğer acı bize ders veremeyecekse onu bizim terk etmeye çalışmamız gerektiğini öğretir. Ve eğer bir şeye duyduğumuz acı çabuk geçtiyse bir daha onu anmanın yanlış olduğunu ekler
Seneca ölümün herkes için bir son olsa da bazıları için kurtuluş olduğunu söyler. Eşit haklarla yaratıldığımız dünyada bütün haksızlıklara son verenin ölüm olduğunu vurgular ve ölümü ''ama kendi başına bir değeri olmayan ve her şeyi bir hiçliğe dönüştüren şeyin bizim için hiçbir önemi yoktur'' deyip kayıplarımız için bize teselliler verir. Yitirdiğimiz şeye odaklanmamız sahip olduğumuz şeylere haksızlık yapmamıza sebep olur bu yüzden bir varlığı yitirdiğimizde kendimizi sonu gelmez bir acıya bırakmamız saçmadır
''bütün bir ömür ölüme doğru bir yürüyüşten başka bir şey değilken insanın ölmesinde şaşılacak ne olabilir ki?''
Merhaba sevgili okur,
Okurlar tarafından övgüyle bahsedilen Teselliler bence bu övgüleri hak ediyor. Stoacıların yaşama, mutluluğa, yazgıya, hayat ve ölüm kavramlarına bakış açılarını tamamen olamasa da genel olarak seviyorum. İnsana dinginlik verdiğini düşünüyorum.
Kitap sevdiklerini kaybeden üç ayrı insana teselli vermek amacıyla yazılmış, bu tesellilerden kendime de pay çıkardım. Tüm söylenenlere katılmasam da üzerine uzun uzun düşündüm. Acılarımız bencilliğimizden mi? Yoksa sevdiğimiz insanların yaşamına devam edemiyor oluşundan mı? Devam etseler mutlu mesut yaşayacaklarının garantisi var mı?… gibi soruların kendimce cevaplarını düşündüm.
Seneca’nın tesellilerinin, kendinizi çok da iyi hissetmiyorsanız ya da bir sevdiğinizi kaybettiyseniz bir nebze de olsa faydası olacağını düşünüyorum. Bu açıdan herkese tavsiye ederim. Okurken aynı fikirde olmadığınız kısımlar olacaktır ki bence bu da en doğal hakkımız.
Puanım: 9/10
Herkese keyifli okumalar efenim…
Kitap 3 bölümden oluşmaktadır. Seneca İlk bölümde dönemin Roma tarihçisi Cremutius Cordus'un kızı Marcia' ya yazdığı ve Marcia ölen ikinci oğlu Métilius için 3 yıl boyunca ağıt yakmasından dolayı Seneca teselli amaçlı mektup yazmıştır. İkinci bölümde Seneca'nın Korsika' ya sürgüne gönderildiği vakit annesine yazdığı teselli mektubu karşımıza çıkıyor. Son bölümde ise o dönemin Roma İmparatoru Claudius'un azatlısı Polybius' a ölen oğlu için yazdığı mektup karşımıza çıkıyor. Özellikle bu bölümde Polybius'a yazma sebebi sadece ve sadece Korsika sürgününden daha kısa bir sürede kurtulup doğduğu topraklara dönebilme çabası gütmekte. Genel olarak bu mektuplardan 1. Ve 3. Kısımları ciddi anlamda samimiyetsiz bir şekilde yazılmış olup okurken buram buram anlaşılıyor ve bir süre sonra sıkmaya başlıyor. 2. bölümde annesine yazdığı mektup diğerlerine oranla çok daha samimi bir biçimde yazıyor. Kitapta bazı yerlerde yazım hataları içeriyor ama çok göze çarpmıyor. Kitabı okurken çoğu yerde sıkıldığım yerler oldu. . Gereksiz teselli verilmiş açıkçası bu yüzden merak edenler okuyabilir fakat okumayanlar için de çok da bir şey kaybetmemiş olursunuz.
Stoacılara yolunuz düştüyse Seneca’yı es geçmeyeceksinizdir. Ölüm hakkında ölümle yüz yüze kalmış üç kişiye verdiği teselliler bu kitapta toplanmış. Ölüm yaşamın doğal bir parçası ve Seneca ölülere mi yoksa kendimize mi üzüldüğümüz noktasında güzel ayrımlara yer veriyor. Ölümü ölüm gelmeden düşünmek isteyenler için güzel bir kitap. Hep aynı noktaya yoğunlaştığı için kısa bir kitap da olsa boğabiliyor. Aralıklı okunabileceğini düşünüyorum. Aklımda kalan cümlesi “bu acıyla ilişkini kopar.”
10/10
2021 20. kitabı
Teselliler. Adından da anlaşılacağı üzere Seneca hayatında yeri olan 3 kişiye yazmış olduğu tesellileri konu ediniyor. Tesellilerin temel konusu ise; ölüm ve sevdiğinden yoksun kalma duyusu. Seneca bu tesellileri yazarken hitap ettiği kişilere bir psikolog edasıyla yaklaşmış. Ve bunu çok da başarılı bir şekilde yapmış. Hayran kaldım diyebilirim.
Ölüm ve bunun getirdiği çeşitli duygular çoğumuzun içine derin bir yara açıyor. Bu konular üzerine düşünmek bile insanı yoran bir eylem. Seneca’nın bu kitabını okuduğumda ‘ölüm’ üzerine düşündüğüm zaman oluşan tüm o duygularımda rahatlama hissettiğimi söyleyebilirim. Yakınını kaybeden ve bunun getirdiğini duygularla baş etmeye çalışan herkese bu kitabı tavsiye ediyorum.
Seneca duyguların paylaşılıp sorunun nerede başladığını bulduğumuz takdirde çözülebileceğini anlatır. Teselli vermeden önce yok etmemiz gereken şeylerin var olduğunu vurgular çünkü bazı insanların bile isteye acıyla bütünleşip acıyla yaşanabildiğine kendini inandırdığından emindir; insan bazı düşünceleri acı çekmeden ele alamayacağını düşünür bundan dolayı çoğunlukla mutsuz olmamız kendimiz yüzünedir. İnsana acı veren şey ne olursa olsun acıdan kurtulmak için ilk önce kişinin konu hakkında konuşup duygularını dışa vurması gerekir kişi kendi istemedikçe acı kendini bırakamayacaktır. Acı çekerken bile ölçüyü kaçırmamak gerektiğini, eğer acı bize ders veremeyecekse onu bizim terk etmeye çalışmamız gerektiğini öğretir. Ve eğer bir şeye duyduğumuz acı çabuk geçtiyse bir daha onu anmanın yanlış olduğunu ekler
Seneca ölümün herkes için bir son olsa da bazıları için kurtuluş olduğunu söyler. Eşit haklarla yaratıldığımız dünyada bütün haksızlıklara son verenin ölüm olduğunu vurgular ve ölümü ''ama kendi başına bir değeri olmayan ve her şeyi bir hiçliğe dönüştüren şeyin bizim için hiçbir önemi yoktur'' deyip kayıplarımız için bize teselliler verir. Yitirdiğimiz şeye odaklanmamız sahip olduğumuz şeylere haksızlık yapmamıza sebep olur bu yüzden bir varlığı yitirdiğimizde kendimizi sonu gelmez bir acıya bırakmamız saçmadır
Kitabı beğendim, tüm okurlara özellikle Stoacılık üzerine okuma yapanlara tavsiye ederim. Seneca her ne kadar Ahlaki Mektuplar kitabı ile daha çok bilinse de, Teselliler de benzer şekilde mektuplardan oluşmaktadır. Çocuğunu kaybeden bir anne gibi farklı ve zor durumlarda kalan kişilere ve yakınlarına bu durumlarda nasıl teselli bulabileceklerine dair ipuçları sunmak isteyen Seneca'nın bu kısa ama oldukça faydalı kitabını öneririm.
Yazar Hakkında
SenecaYazar · 25 kitap
Roma’ya küçük yaşta teyzesi tarafından getirilmiş ve Mısır valisinin eşi olan bu kudretli kadının gözetiminde büyümüştür. Babası atlı sınıfına (equites) üyedir ve derlediği söylevlerle Latin edebiyatında Rhetor Seneca ve Stoacı ahlak görüşleriyle tanınan Seneka, ahlakın temeline doğaya uygun yaşama ilkesiyle, bir bilge idealini yerleştirmiştir. Zamanın toplumunu bir vahşi hayvanlar topluluğu olarak gören Seneka, bilge kişisini, kendi kendine yeten, hazza olduğu kadar eleme karşı da duygusuz, korku bilmez, evrenin gerçek efendisi, erdemi özgür iradesinin sonucu olan ve ölümden korkmayan kişi olarak tanımlamıştır.
Her ne kadar Stoacı maddeciliği benimsemiş olsa da, Tanrı'nın aşkın olduğunu öne süren Seneca, pratik felsefeyi öne çıkarmış ve gerçek erdemle değerin, dışarıda değil de, insanın içinde olduğunu belirtmiştir. Ayrıca harici iyiler ve zenginliklerin, insana mutluluk sağlamayacağını da söylemiştir.
Seneca, ailesinin varlıklı olması sayesinde ünlü felsefeciler ve söylev ustalarından (rhetor) eğitim almış ve bilgelik sevgisi yüzünden genç yaşta retorikten (söylev sanatı bilgisi) sıyrılmış ve felsefe eğitimine ağırlık vermiştir. Pythagorasçı Sotion’dan dersler alarak onun gibi etyemez olmuş ve ruhun ölümsüzlüğüne inanmıştır. Daha sonra Attalus’a bağlanıp güzel kokulardan, şaraptan, istiridye ve mantar yemekten ve yumuşak bir yatakta uyumaktan vazgeçmiştir. Kynik Demetrius’u ve Papirius Fabianus’u da hararetle dinleyen Seneca’nın felsefeye olan aşırı düşkünlüğü babasını telaşlandırmıştır; çünkü İmparator Tiberius gençliği saran bu felsefe akımlarına hiç sıcak bakmıyor, garip kılıklı ve tavırlı bu kişileri Roma’dan uzaklaştırıyordu. Ayrıca Seneca’nın, yaptığı perhizlerden dolayı zaten narin olan bünyesi daha da bozulmuştu, sağlığı iyice kötüye gidiyordu. Babası, oğlunun sağlığını düzeltmek ve felsefeden uzaklaştırmak için onu ilk önce Pompei’ye, sonra Mısır’a gönderdi. Roma’ya MS 31 yılında dönen Seneca, kendini siyasete verdi ve quaestorluk (idam cezası vermeye yetkili hakim) elde ederek mahkemede avukatlık yapmaya başladı. Quaestor oldu, senato üyeliğine seçildi. Fabianus’tan öğrendiği keskin çelişkiler içeren, imalarla dolu kısa cümleli ifadeler kullanmada oldukça başarılıydı. Kıskanç İmparator Caligula’nın deyimiyle “kum taneleri” gibi akıp giden üslubu ölüm nedeniydi. Böyle başarılı bir konuşmacının kendi Roma’sında yeri yoktu. Ancak saraydaki bazı kişiler Seneca’nın hasta bir insan olduğunu ve çok az bir ömrü kaldığını söyleyerek İmparatoru zor ikna etti ve ünlü bir düşünürün yaşamını bağışlattı. İmparatoriçe Messalina, Caligula and Agrippina'nın kızkardeşi Julia Livilla ile Seneca arasında bir ilişki olduğuna ilişkin dedikodular çıkarınca, Seneca MS 41’de Korsika’ya sürgüne yollandı. Livilla ise öldürüldü. Seneca sürgündeki yaşamını felsefe yapıtları yazarak, bilim ve şiirle uğraşarak geçirdi. İlk yıllar kolay geçti, ama sonraki yıllarda Roma’ya dönme arzusu yüreğini iyice kaplayınca, Cladius’un azatlısı Polybius’a kardeşinin ölümünden dolayı yazdığı Ad Polybium De Consolatione (Polybius’a Teselli Üzerine) başlıklı yazısında hem ona hem de imparatora adeta yalvarmıştır. Ayrıca yine aynı ruh durumuyla annesine yazdığı Ad Helviam Matrem De Consolatione (Annem Helvia’ya Teselli Üzerine) yazısında da annesinden çok kendini teselli eder gibidir. Bütün bu yakarılarına karşın Seneca Roma’ya ancak Livilla’nın kardeşi Agrippina zamanında dönebilmiştir. Genç Prens Neron’un annesi Agrippina, tanınmış bir edebiyatçının, oğlunun eğitiminde önemli bir rol oynayacağını düşündüğü için Seneca’yı sürgünden çağırtmıştı. Neron’un tüm eğitimini üstlenen Seneca, ona çağının önemli kültür konularıyla ilgili dersler vermiş, ancak Agrippina’nın felsefeye pek sıcak bakmaması nedeniyle bu konulardaki derslerine bazı kısıtlamalar getirmek zorunda kalmıştır. M.S 54 yılında Claudius öldüğünde Neron on altı yaşında İmparator ilan edilince, Seneca muhafız kıtası komutanı Afranius Burrus ile birlikte idarede söz sahibi olmuştur. Ama filozoflara yakışmayacak yaşam tarzı ile savunduğu düşünceler uyuşmadığı için hakkında dedikodular çıkmasına engel olamamıştır. Bu arada Neron tümüyle anormal davranışlar içine girmiş ve annesi Agrippina’yı öldürtmüştür. Bunun ardından Burrus’un zehirlenerek öldürülmesi Seneca’yı saray yönetiminde tek başına bırakmıştır. Bunun üzerine tüm servetini imparatora bırakarak özel yaşamına çekilmeye karar veren Seneca, bu düşüncesini Neron’a açmış, ancak reddedilmiştir. İS 64’te meydana gelen büyük Roma yangınından sonra bu önerisini yinelediği halde imparator tarafından ikinci kez reddedilmiştir. Ancak Seneca bu kez kararlı davranmış, Neron’dan aldıklarının bir kısmını geri vererek siyasetten ayrılmıştır.
M.S 61-65 yılları Seneca’nın kendini tümüyle felsefeye verdiği en verimli dönemi oldu. Ancak M.S 65’te C. Calpurnius Piso’nun başı çektiği, Faenius Rufus, Plautus Lateranus ve şair Lucanus'un adının karıştığı Neron’a karşı düzenlenen bir suikast girişimine onun da adı karıştığı için, İmparator tarafından kendini öldürmesi emri verildi. Bütün yaşamı boyunca ölümün hiçe sayılması gerektiğini savunmuş olan Seneca, bu emri metanetle karşıladı ve M.S 65’te damarlarını keserek intihar etti.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Lucius_Ann...
