Yazar:
Platon (Eflatun)
Çevirmen:
Furkan Akderin
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
136
Basım Tarihi:
2018
İlk Yayın Tarihi:
1997
Yayınevi:
Say Yayınları
Orijinal Adı:
Θεαίτητος
ISBN:
9786050203776
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Theaitetos diyaloğu Platon'a ait olup, Platon'un epitemolojisine ayna tutmaktadır. Diyalog içerisinde bilginin ne olmadığı tartışılmaktadır.
Kitabı okurken tartışma atmosferine dahil olup kendi kendinize yorumlar yapıp,ilginizi çeken yerlerin altını çizmekten kendinizi alamıyorsunuz. Hani hep söyle bir söylenti vardır "Felsefe Kitapları sıkıcıdır" diye. Bence bu kitap bu düşüncenin genelini bozuyor. Okurken kolay kolay sıkılacaginizi düşünmüyorum aksine ünlü fizlozoflarin konuşmalarını okudukça onların fikirlerine hayran kalacaksınız.
Bu kitaptan sonra artık şunu düşünüyorum. Bir insan her ay en az bir felsefe kitabı okumalı. Çünkü her ne kadar okuduğunuz da size bir şeyler katmiyormus gibi gözükse de aslında çok şey katıyordur. Başta size söylenen şeyler kafa karıştırıcı gibi gozukebilebilir çünkü unutmayın ki filozoflarin konuşmalarina alışık değiliz, onlar gibi insanları çok okumadık,keşke okusak! Ve ne yazık ki onlar gibi de konuşamiyoruz. Ama onları okuyabiliriz! O yüzden başta anlayamadigimizi düşünmek çok normal bir durum ve lütfen bu düşünceden dolayi kitabı bırakmayınız.
İncelememi okudugunuz için teşekkürler. Varsa bir fikriniz yazmaktan çekinmeyiniz lütfen. :)
Theaetetus, Atinalı bir matematikçi olup; aynı zamanda da bir Geometri bilginidir. İrrasyonel sayıları Karekök içinde sınıflandırmasıyla bilinir. Ah be eskiler, her şeyi bulup keşfettiniz ya da keşfedilmesinde öncü oldunuz. Bize ne kaldı? Dünyanın en çok kullanılan Dijital Platformlar ve oranın piyasası da çoktan ele geçirildi. Yakında bir kenarda sessizce ölümü bekleme moduna gireceğiz bu gidişle.
Diyalog ise bir güreş okulunda geçiyor ve yine Sokrates’in ağzından anlatılan kitapta BİLGİ ve bunun gerçekliği üzerinde tartışılıyor.
Bilgi nedir? Gerçekten de ilginç bir soru. Özellikle bilim ile alakalı kitaplar okuyanlar bilir ki bilimsel olarak kabul edilen bir gerçek bile zamanla değişebiliyor. Değişiyor. Aslında bilginin bu kadar belirsiz bırakılması, çok soru işareti oluşturuyor kafamda. Her şeye şüphe ile bakacak oldum yani. Allah sabır versin.
İyi okumalar dilerim..
Sokrates'in diyalogları arasında önemli bir yere sahip olan bu diyalog, Soktatik Yöntem'in meşhur ebelik mahiyetinde anlatıldığı eserdir. Bu eserde Protogoras'ın her şeyin ölçüsünün insan olması masaya yatırılırken aynı zamanda bilmek ve algılamak konusu da örneklerle incelenmektedir. Özellikle bilgi nedir ve ne değildir tartışması üst bir perdeden ele alınırken, tümel ve tikelin bilgisine de harf ve kelimeler üzerinden örneklemeler yapılıyor. Eser felsefî anlamda benim için güzide bir yapıt olarak önemli bir konuma kodlanmıştır.
Uzun süredir Platon okumaya ara vermiştim. En son Theaitetos diyaloğuna başlamış ve yarıda bırakmıştım. Bugün tüm günümü bu diyaloğu okumaya ayırdım. Diyaloğun ana konusu bilginin ne olduğu sorusu. Bu konuya ise Protagoras'ın "insan her şeyin ölçüsüdür" sözünü sorgularken geliyorlar. Diyalog için, hem Protagoras eleştirisi hem de bilgi sorgulaması desek doğru olur. Protagoras'la ilgili en beğendiğim eleştiri şu oldu. "Madem herkes bilginin ölçütü o zaman neden Protagoras'tan parayla ders alınsın." Sokrates'imiz ( aslında Platon ) güzel bir kapak yapmış. Diyalog boyunca bilgi, sanı, kanıt, ölçü gibi kavramlar tek tek ele alınıp inceleniyor. Bilginin ne olmadığı çok güzel ortaya konuyor ama bilginin ne olduğu tam anlamıyla bulunamıyor. Bu diyaloğun bir özelliği de Sokrates'ın bilgiyi doğurtma yöntemini göstermesi ve bu yöntemin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymasıdır. Bilgi konusunda en büyük yalanları da hatiplerin söylediğini ifade ediyor. Sokrates'a ( Platon'a) göre "hatiplik sanatı, sadece kandırmaktan ibarettir."
İnceleme Videosu: youtube.com/watch?v=8I7SLfx...
Platon'un Theaitetos adlı bu kitabı Bilgi Felsefesinin başucu kitaplarından birisidir. Bilgi Felsefesi ne diye sorarsanız da, bilginin ne olduğu hakkında sorular sorulmuştur zamanında. Bilgi nedir ya da bilgi var mıdır? Bilginin tanımını nasıl yapabiliriz ya da bilgiye hangi kaynaklardan ulaşabiliriz gibi...
Bu noktada da Theaitetos adlı bu kitapta diyaloglar üzerinden bu felsefe konusu tartışılmaktadır. Bilginin tanımı olarak "gerekçelendirilmiş doğru inanç" üçlemesi ilk bu kitapta geçer. Tabii kendisinden sonra başka kitaplar da yazılmıştır ve başka filozoflar da bilgi felsefesine yönelmiştir. Descartes gibi...
Kitap bence iyiydi ama herhangi birinize kesinlikle okumalısınız diye önermem :D Felsefeye ilgi duyanların okuması gereken bir kitaptır ama onu söylemeden geçmeyeyim.
Okumak isteyen herkese iyi okumalar dilerim.
Sokrates'in diyalogları arasında önemli bir yere sahip olan bu diyalog, Soktatik Yöntem'in meşhur ebelik mahiyetinde anlatıldığı eserdir. Bu eserde Protogoras'ın her şeyin ölçüsünün insan olması masaya yatırılırken aynı zamanda bilmek ve algılamak konusu da örneklerle incelenmektedir. Özellikle bilgi nedir ve ne değildir tartışması üst bir perdeden ele alınırken, tümel ve tikelin bilgisine de harf ve kelimeler üzerinden örneklemeler yapılıyor. Eser felsefî anlamda benim için güzide bir yapıt olarak önemli bir konuma kodlanmıştir.
Veri-bilgi-bilim ve bilgelik... Bu esasında geometrik bir tanımlamadır. Zira veri bir nokta ise doğru belli eğime sahip verilerin bir sunumudur. Bu anlamda bilim ise bu doğru parçalarının oluşturduğu düzleme denebilir ancak. Sonuç olarak ise bilgelik; ancak ve ancak bütün bilimlerin kökeninde ve içerisinde içerilen asıl bilgidir. Bilgelik bir 3 boyutlu cisim gibidir nasıl ki bir cisim sonsuz sayıda düzlemin bileşiminden oluşuyorsa bilgelikte bütün bilimlerin haykırdığı bütün doğruların o cismin içerisinden çıktığı bir küptür küredir. İşte bu eserinde Platon; bilgeliğin kendini nasıl dışa vurduğunu ve biz insanlar olarak etrafımızdaki verilerden nasıl doğrular, doğrulardan nasıl bilimler elde ettiğimizi anlatıyor. Sonuç olarak ise bilgeliğin hem sebeplerin sebebi hemde bütün sonuçların sonucu olduğu ortaya çıkıyor...Tavsiye edilir...
Theaitetos diyaloğu, algının bilgi olup olmadığı iddiasını tartışırken "Bilgi nedir?" ve "Filozof kimdir?" gibi sorulara cevaplar arar. Sokrates'in sorular sorarak bilgiyi açığa çıkarma yönteminin "maiotik-doğurmacı" kullanıldığı eserde, sanı ve bilgi arasındaki ayrımlara da değiniliyor.
Platon'da bilgi kuramıFelsefe
Platon’un Bilgi felsefesinin izlerini Theaitetos başta olmak üzere Menon, Phaidon, Şölen, Devlet, Sofist ve Devlet Adamı diyaloglarında sürebiliriz. Ancak başından sonuna bilgi ile ilgilendiği diyalog Theaitetos olduğu için en de Theaitetos ağırlıklı yazacağım. Öncelikle hızlı bir özet geçeceğim sonra da Theaitetos’un incelemesine başlayacağım.
Platon’da ontoloji ve epistomlojiyi ayrı ayrı düşünemeyiz o yüzden buradaki açıklamalar epistomoloji ile olduğu kadar ontoloji ile de ilgili olacaktır.
Platon, ontoloji ve epistemoloji arasında varolan’ın (ousia) durumunu şöyle çizer; epistomoloji yani bizi ideaların bilgisine götüren yol kavrama (noesis) yoludur bu kavrama, bilginin yani epistemenin şartı olarak görülebilir. Epistemolojik alanda bilmenin dört derecesindan en yüksekte yer alan bilgi türü olan “episteme” birbirine karşılık gelen nesnelerle birlikte oluşturulur. Episteme’nin altında çıkarım diyebileceğimiz (dianoia), kavramanın alt kademesinde yer alan ancak inanç/kanı (doxa) alanında da olmayan bir nesne ile karışlaşırız. Çıkarımın altına geçtiğimizde ise artık bilme düzeninde (ordo cognoscendi) inanç/kanı (doxa) alanına düşmüş oluruz ve ilk karşılaşacağımız nesne ise inanç (pistis) olacaktır buradan sonra da son basamakta yani bilmenin en aşağı biçimi olan tahmin (eikasia) ile karşılaşırız.
Platon’un ontolojsi ve epistomolojisi bir nevi ayna gibi birbirini karşılayan nesnelerle karşılık bulur. Bilme düzeninin karşısında varolma düzeni (ordo essendi) denilen bir nesneler karşılığı vardır. Örneğin “bilgi (episteme) neyin bilgisidir?” diye sorduğumuzda cevabımız düşünülür alanın nesnesi (kosmos noetos) olan formlar (eidos), yani “idealar” olacaktır. Aynı şekilde çıkarım da imgelere (eikones) denk gelirken inanç da (pistis) fiziksel nesnelere denk
Platonun bu kitablari felsefeye yeni başlayanlar uçun bezen çetin gorune biler.Kitab Tamamilə sual-cavab üzərində qurulub ve İnsan zehnini işlətməyə məcbur edir.
Platonun novbeti sorğu sual dialoqa esaslanan kitabi ,bu kitablarini en çox sevmeyimim sebebi antik yunan /roma felsefesine olan sevgim ve dialoqlarin bir terefinde hemise Sokratin olmasidir.Bildiyimiz kimi Platon Sokratin telebesidir ve demek olarki butun kitablarin ekser hissesini Sokratin heyatina ,dialoqlarina,Sokrat felsefesine hesr etmişdir ve onun sozlerini yazmişdir .Platon okuyarken eslinde siz Sokrati oxumuş sayilirsiz ve onu daha yaxindan tanimiş olursuz.
Platon bu əsərdə Sokrat ilə gənc riyaziyyatçı Theaitetos arasında söhbət qurur. Onlar insanın necə bildiyini, həqiqətin nə olduğunu və biliyin tərifini araşdırırlar.
Bilik hissiyyatdırmı?,Bilik doğru fikirdirmi?,Bilik əsaslandırılmış doğru fikirdirmi?
Reklam
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
