Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 12 dk.
Sayfa Sayısı:
360
Basım Tarihi:
Temmuz 2021
İlk Yayın Tarihi:
1983
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Shame
Orijinal Dil:
İngilizce
ISBN:
9789750735967
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Utanç (Shame) – Salman Rushdie, Roman İncelemesiEdebiyat
10/10
Utanç, ilk kez 1983 yılında yayımlanmıştır ve Pakistan'ın karmaşık siyasi tarihine alegorik bir bakış sunar. Rushdie, bu romanda gerçek ve kurguyu iç içe geçirerek, tarihsel olayları semboller
Oldukça karmaşık bir kitaptı. Gerçekler kurguyla bütünleşmiş gibiydi. İsimlerin çokluğu ve ilişkilerin giriftligi zorlayıcıydı.Yasanan yozlasmışlık ayrıca travmatikti. Her şeye rağmen akıcı bir kitaptı. Tavsiye eder miyim kararsız kaldım.
salman rüşdi’nin utanç romanına başlarken büyülü bir dünyanın içine çekildim. anlatıcı zaman zaman araya girse de beni hiç rahatsız etmedi; aksine sanki hikâyeyi birlikte kuruyormuşuz gibi bir his verdi. roman, hayali bir ülkede (pakistan’a çok yakın bir politik atmosfer) geçiyor. aileler, diktatörler, sürgünler, aşk hikâyeleri, utançlar ve büyük politik oyunlar iç içe örülüyor.
başlarda özellikle belkıs’ın hikâyesine yaklaşana kadar atmosfer çok güçlüydü. onun çocukluğu, kadınların aynı odada yatıp gece sıralarını beklediği sahne mesela… iç burkan bir bölümdü. roman, kişisel hikâyelerle politik yapıyı öyle bir kaynaştırıyor ki, bir noktaya kadar katmanların arasında dolaşmak çok zevkliydi.
ama ortalara geldiğimde karakterlerin sayısı arttıkça kafam karışmaya başladı. her bölümde yeni biri, yeni bir geçmiş, yeni bir siyasi bağlantı ortaya çıkıyor. olay örgüsü biraz dağılmış gibi hissettirdi; karakter bolluğu yüzünden zihnim yoruldu. bu yüzden bazen yazarın odak noktasından uzaklaştığını hissettim. üslubunun güzelliğine ve anlatılanların çarpıcılığına rağmen ikinci yarıda okurken zorladım.
kurgudaki alegoriyi de tam anlamıyla çözemediğim için ikinci okumayı hak eden bir eserdi benim için.
Yazarların başına bela olan yasaklanmış kitaplarla ilgili bir makaleyi okuyana dek Salman Rushdie'nin adını hiç duymamıştım. Oysa Rushdie'nin kaleminden çıkan Şeytan Ayetleri isimli kitap zamanında
Geceyarısı Çocukları’ndan sonra ikinci Salman Rushdie kitabım oldu Utanç. Salman Rushdie’nin fikirlerini ve bunları anlatma biçimini çok seviyorum, hem çok zeki ve hayalgücü çok zengin, hem de kalemi çok güçlü bir yazar olduğunu düşünüyorum. Utanç’ta, Pakistan’daki (her ne kadar isim vermese de) birkaç siyasetçinin yaşantısı üzerinden yine ülkesinin acılarını anlatıyor bize. Önce Hindistan-Pakistan bölünmesi, ardından askeri darbe ve Bagladeş’in kopmasıyla göçmen olmak, toprağından ayrılmak, geçmişini bir valize sığdırmak bir insan için ne demek bunları anlatıyor. Hırsızlıklar, yolsuzluklar, rüşvet, sansürler, adaletsizliklerle dolu siyaset, bunlardan hiç utanç, mahcubiyet duymayan siyasetçiler ve bu hissedilmeyen utancın namus, ahlak adı altında kadınların omuzlarına yüklenmesi, adeta faturanın onlara kesilmesi, Rushdie’nin yine o harikulade metaforları ve masalsı anlatımıyla aktarılmış. Tüm ahlaksızlıkların adeta ‘meşrulaştırıcı cila’ görevi gören katı kuralların arkasına gizlenmesini ve acısının kadınlardan çıkarılmasını atlamaması ve yine çok etkileyici şekilde anlatmasına da bayıldım Rushdie’nin. Kitabı okumadan önce biraz Pakistan tarihiyle ilgili bilgi edinmek faydali olacaktır. Salman Rushdie artık külliyatını tamamlamak istesiğim sayılı yazarlardan biri. Geceyarısı Çocukları’nı da Utanç’ı da çok ama çok sevdim, mutlaka tavsiye ederim.
#1001kitap~~~
Okunması gereken 1001kitap arasında diye aldığım okumakta zorlanırım diye korktuğum 1kitaptı ama öyle olmadı şükür...
Kesinlikle sakin kafayla okunması gereken (herkesin uyuduğu vakit gibi :-))) 1kitap... İlginç kurgusuyla ve 1-1iyle bağlı aileler üzerinden kadınlara dair ve dönem siyasetine sert çıkışları olan 1kitaptı...
Utanması gerekenlerin utanmadığı, toplum baskısıyla masumların utandığı durumları anlatıyor "Utanç"...
1i Ziya-ül Hak'a, 2si baba kız Bhutto'lara "hem benzeyen hem de benzemeyen" karakterlerin önemli roller üstlendiği bu kitap, yine "benzeyen ama tam da Pakistan denemeyecek" 1ülkenin tarihini, utanç duygusunun prizmasından anlatmaya girişiyor ki ayıbı, rezaleti, skandalları da içeren 1anlam katarak, "utanç", özellikle 2karakterde somutlanıyor: Utanmazlığın kişileşmiş hali Ömer Hayyam Şakil ile öteki insanların hissetmedikleri bütün utancı ruhunda yaşayan karısı Safiye Zeynep... Ve tüm karakterler üzerinden anlattığı 1tarih, toplum ve ahlak kitabı olan gerçekliğin hikayesi...
Çok çok severek okudum Salman okumaya başlangıç kitabı olabilir, herkese tavsiyemdir...
Bu eser yazarla tanışma kitabım oldu diyebilirim, daha öncesinde ismini dahi duymamıştım. Ama yazarın kalemi gerçekten başarılı, çok güzel bir politik roman. Tanınması gereken bir yazar kesinlikle. Ayrıca Hint romanı ilk defa okumuş oldum. Kitapta doğu-batı çatışması, bir iç çatışma hatta bi sevgi hikayesi bile geçmekte. İktidar uğruna her şeyi göze alan insanlar aslında ülkenin sonunu da getirmeye çalışmışlar. Yine kitapta kızlarının engelli olmasından dolayı utanan bir anne baba var. Kitabın diğer önemli karakteri Ömer Hayyam ise annelerinin tuhaf kararları yüzünden toplumun dışında kalmış biridir. Zaten utanç teması Ömer Hayyam üzerinden de işlenmiştir. Fakat tüm bu olaylara rağmen Ömer Hayyam kendini geliştirmeyi başarmış biridir. Pek politik roman sevmedigim için bu kitabı okurken ara ara bırakıp tekrar başladığım oldu. Fakat okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum, iyi ki de okumuşum bana çok şey kattı.
Pakistan’ın politik tarihini ironik bir anlatımla kurgulayan #salmanrushdıe den okuduğum üçüncü kitap olan #utanç hem keyifli hem de sorgulatıcı bir kurguydu…
Koltuk sevdasını,bir ülkeyi dini
Herkese merhaba!
Bu kitapta Rushdie, utancın her türlüsünü zengin karakter listesi üzerinden bir yumak gibi örerek okura sunuyor: kişinin hissettiği ve içini kemiren utanç; kişinin bir başkası adına
Yazar Hakkında
Salman RushdieYazar · 17 kitap
Salman Rushdie, Urduca ve İngilizce konuşan Müslüman bir ailenin oğlu olarak 1947'de (bağımsızlıktan iki ay önce) Bombay'da doğdu. 1961'de lise eğitimi için İngiltere'ye gönderilen Rüşdi'nin ailesi, 1964'te diğer Müslümanlarla birlikte zorunlu olarak Pakistan'a göç etti ve Karaçi'ye yerleşti.
Cambridge'de tarih eğitimi gören Rüşdi, fantastik bir bilimkurgu denemesi olan ilk romanı Grimus (1975) ile eleştirmenlerin dikkatini çektikten sonra, Geceyarısı Çocukları (Metis, 2000) romanıyla (1981 Booker, 1982 James Tait Black, 1993 Booker of Bookers ödülleri) dünya çapında ün kazandı. Hindistan tarihi ve politikasına eleştirel yaklaşımı nedeniyle Hindistan'da yasaklanan bu romanı, bu kez Pakistan'da aynı akıbete uğrayan Utanç (Metis, 2005) izledi. Nikaragua anılarını aktardığı The Jaguar Smile'ın (1987, Jaguar Gülüşü, Pencere, 1989) ardından yazdığı The Satanic Verses (1988, Şeytan Ayetleri) ile 1988 Whitbread ödülünü kazandıysa da Müslümanlığa hakaret ettiği gerekçesiyle kitap Hindistan ve Güney Afrika'da yasaklandıktan sonra Humeyni tarafından yazar hakkında ölüm fetvası verildi.
Romanlarının çoğu Hindistan'ı konu alır. Anlatımı, mit ve fantaziyi gerçeklik ile iç içe geçiren bir tarzdır. Bunun yanında Günter Grass, Mikhail Bulgakov gibi isimlerden de etkilenmiştir. Booker ödülü yanında birçok ödül sahibidir.
Kasım 2005 ve Haziran 2008 tarihlerinde ABD'den Foreign Policy ve İngiltere'den Prospect dergilerinin internet üzerinden okuyucu anketleri ile oluşturduğu Dünyanın ilk 100 entellektüeli listelerinde, 2005 yılında 10., 2008 yılında 23. sırada yer almıştır.
Şeytan Ayetleri tartışması
1989'da yayınlanan Şeytan Ayetleri romanı, İslam dini peygamberi Muhammed'e ithamda bulunduğu gerekçesiyle İslam dünyasından büyük tepkiler almış; Güney Afrika, Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır, Somali, Bangladeş, Sudan, Malezya, Endonezya, ve Katar'da kitabın yayınlanması yasaklanmış; 14 Şubat 1989'da İran lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni tarafından fetva verilerek Rüşdi'nin başına üç milyon Amerikan doları ödül konmuştur. Dünyanın birçok ülkesinde aleyhinde yapılan kitlesel gösteriler Şubat 1989 gündemini oluşturmuştur.
Bunun takip eden yıllarda da çeşitli ülkelerde kitabın çevirmen ve yayıncı kuruluşlara yönelik saldırılar olmuştur. 1998'de İran, İngiltere ile ilişkilerini düzeltmeye yönelik bir adım olarak Salman Rüşdi hakkında aldığı ölüm cezası kararından vazgeçmişse de İran dini lideri Ali Hamaney 2005'te fetvayı sadece veren kişinin kaldıracağını, ancak bu kişinin yani Humeyni'nin 1989'da öldüğünü ifade etmiştir.
