Yazar:
Platon (Eflatun)
Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 28 dk.
Sayfa Sayısı:
440
Basım Tarihi:
16 Nisan 2019
Yayınevi:
Pharmakon Kitap
Orijinal Adı:
Nomoi
ISBN:
9786056643286
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
* Hiç kimse yapılan kötülüğün karşılığı olarak, hani şu en büyük cezayı deyim yerindeyse, hesaba katmıyor; en büyük ceza, kötü insanlara benzemek, benzeyince de iyi insanlardan ve konuşmalarından kaçmak, uzak durmak, ötekilerin topluluğuna katılıp onlara bağlanmaktır; bu insanlarla aynı yapıda olunca, bunların birbirlerine yaptıkları ve söyledikleri şeyi yapması ve katlanması zorunlu olur. İşte bu sonuç, adalet değildir -çünkü hak ve adalet güzel bir şeydir-, tersine adaletsizliği izleyen şey cezadır; bu cezayı çeken de çekmeyen de mutsuzdur; çünkü biri düzelmez, öteki ise pek çok başka insanın kurtulması için ortadan kaldırılır.
Antik Yunan'da Din ve Felsefe1000Kitap
Antik Yunan'ın dini terk ederek ulaştığı ve felsefe yaparak büyüttüğü aydınlanma iddia bir safsatadan ibaret. Bu yalanı Antik Yunan'ın en büyük filozoflarından biri olan Plato (Eflatun)'un Yasalar isimli eserinden gösterelim. Alıntıya geçmeden önce şunları belirtmekte fayda var. Hiçbir felsefede olmadığı gibi Antik Yunan felsefeside döneminden, toplumundan ve o toplumun inançlarından bağımsız değildir. Bunu dönem eserlerinde görmekteyiz. Özellikle Platon'un eserlerindeki ağır dindarlık ise bunun bir örneğidir.
Özellikle Yasalar kitabının X. kitabında Platon bir çeşit "kelam" yaparak, tanrının varlığı kanıtlar, var olan tanrının insanlara müdahele edip en küçük detayları bile düzenledğini söyler ve son olarak döneminin bidat(!) fırkalarıyla mücadele eder. Özellikle tanrıların kurbanlar ile kandırılabileceğini söyleyen insanları ağır eleştirir ve onlara yasalarında türlü cezalar biçer.
Bu yasalarla ilgili aşağıdaki pasajda Platon'un tanrılara inan ama işlere karışmadığını iddia edenler için X.kitap 908. epitetin b bölümünde hapis ve ölüm cezasının uygulanmasını anlatmaktadır. Son olarak kitabın benseri bir çok dini atıf ve motivasyon içerdiği unutlmamalıdır.
"Tanrıların varlığına inanıp ilgisiz olduklarını düşünenler de aynı şekilde ikiye ayrılmalı, kandırılabildiklerini düşünenler de ayrıca gene ikiye ayrılacaktır. Bunlar bu şekilde düzenlendikten sonra, kötü bir yaradılışları ve karakterleri olmadığı halde aptallıkları yüzünden böyle olanları yargıç yasa uyarınca beş yıldan az olmamak üzere ıslahevine koyacaktır; bu süre içinde Gece Konseyi üyeleri dışında hiçbir yurttaş onlarla ilişki kurmayacak, Konsey üyeleri de öğüt vermek ve ruhsal kurtuluşlarını sağlamak üzere onlarla görüşeceklerdir. Hapis süresi bittikten sonra aklını başına toplamış görünürse, aklı başında
Platon'un Devlet'ini sanıyorum sayfamdaki çoğu kişi okumuştur. Yasalar'ın bunun devamı olarak okunması gerektiğini söylenir. Oysa ne büyük yanılgıdır bu!
Çoğumuz Devlet'te Modern Dünya'nın demokratik ve insani kabullerine daha uygun bir anlayışı gördük. Lakin, Yasalar hiç de böyle olmadığı gibi Devlet'in tamamen tersine dayanan fikirlere sahip.
Platon'un aile yapısını biliriz; kendisini hem iktidara hem muhalefete yakın kesimlerden insanlarla akrabadır. Bu yüzden kendisi iki tarafı da gözlemleme şansını yakınen bulmuştur. Özgür ve soyludur, yönetimle yakından ilişkilidir. Bu da çalışmalarını siyaset ve hukuk üzerine yönlendirmesinde büyük bir etkidir. Bireyler üzerine değil de topluma dayalı görüşleri daha çok revaçtadır.
Yasalar bu kısmın hukuk tarafını oluşturmaktadır. Fakat Platon siyasi düşüncelerini değiştirmiştir. Bunun üzerine önerdiği yasaların demokrasi ile bağı büyük oranda kopmuştur. Liberal bakış açısını tamamen terk etmiştir ve aslında bildiğimiz o klasik illiberal açıyı kurmuştur. Bunu fark ettiğinde tüm felsefesini sil baştan yapmak kaydıyla 12 kitaptan oluşan bu kitap serisini yazmıştır.
Yasalar öncelikle özel mülkiyeti yadsır. Daha sonrasında Platon tıpkı diğer komünist akımlar gibi insanın doğasına uygun olmadığını anlayınca ceza hukukunu kullanmaya başlar. Bu öyle bir hal alır ki, tiranlığa dönüşüm hızla gerçekleşir. Kurduğu düzeni bozmaya kalkışanlar için neredeyse her türlü ceza ölüm cezası olmaya başlar. Platon ahlakınıza karışmaya başlar, giysinize karışmaya başlar, yaptığınız işe, dini tercihinize.. Bu da demek oluyor ki, bir insanın ekonomik özgürlüğü başkasına ait olduğunda, aslında tüm hayatı diğerine teslim olur. Bunu kitapta adım adım ilerlerken gördüm. Tıpkı Hitler'in Kavgam'ı gibiydi, önce neden düşman olmamız gerektiği,sonra neden
Eveeeet dostlar Yasalar'la birlikte Platon'un Türkçeyele çevirilen bütün kitaplarını bitirmiş oldum (galiba). Yasalar Platon'un yaşlılık döneminde yazdığı eserlerden biri. Bu eserin en önemli özelliklerinden biri konuşmacı olarak Sokrates yoktur. Bu eserin ikinci özelliği ise kurulacak olan bir devlete yasa oluşturmaktır. Kitabın üç ana kahramanı var. Bunlar; Atinalı, Giritli ve Ispartalı'dır. Giritli'nin ve Ispartalı'ının isimleri varken ( Kleinas ve Megillos) Atinalı'nın ismi kitap boyunca yok. Ama ben Atinalı'yı nedense hep Platon olarak düşündüm.
Kitap toplam 12 kitaptan oluşuyor. Daha önce yazdığı Devlet kitabıyla örtüşen fikirleri olduğu gibi, değiştirdiği fikirleri de var. Beşinci kitapla birlikte suçlar ve bu suçlar için alınacak önlemlerle ceza sistemi açıklanmaya başlıyor. (Bence hukukçuların bu kitabı mutlaka okuması gerekir.) Okurken sıkıldığımı söylesem yalan olmaz. Sürekli suçlar ve bu suçlara verilen cezaları okudukça çok sıkıldım.
Ülkenin matematiksel bir düzeni var. Öyle ki hane sayıları belli. Bu matematiksel düzenin bozulmaması için de ayrıca yasalar oluşturulmuş. Ondan sonra bir ülkede olabilecek tüm suçlar tek tek ele alınıp her birisi için büyük ya da küçük cezalar belirlenmiş. Ülkede idam cezası da var. Özellikle devlet malını çalmak, rüşvet almak idamla cezalandırılıyor. Bazı cezalar ise toplum içinde kınamak, kırbaçlamak, yine halk içinde dayak atmak, sürgüne göndermek gibi. Dövme işini halktan birileri de yapabilir. Okuyunca tüylerim diken diken oldu. Suç işlemek kadar tehlikeli olan başka bir şey ise o suçu görmek ve ihbar etmemek. Bunlar da suçun derecesine göre ceza alıyorlar. Suçlu kadar suçu saklayan ve bildirmeyen kişiler de suçlu.
Mülkiyet, evlilik, boşanma, dinsizlik, eğitim, rüşvet, ordu, el sanatları, çiftçiler, dış ilişkiler,
Platon’un ‘Seçmeler’ ve ‘7. Mektup – Dion' kitapları dışında tüm kitaplarını ‘Yasalar’ kitabıyla beraber bitirmiş olacağız. Zaten diğer 2 kitap da okuduğum eserlerinin içeriklerinden ve içeriğin içinden çekip alınarak kitaplaştırılmış baskılar. Bu kitapla beraber tüm kitaplarını bitirdiğimizi rahatça söyleyebiliriz. Sayfa sayıları da çok az olduğundan, çok çabuk bitirme fırsatımız da oldu böylece.
Aynı zamanda yanlış araştırmadıysam en son yazdığı ve en uzun kitabı da budur. Siyaset üzerine adeta bir temel atan, Devlet’i anlatan ve açıklayan, ayrıca neredeyse her kitabında -2 kitap hariç- beraber olduğumuz Sokrates, bu kitapta yok.
Araştırmalarımıza devam ettiğimizde en çok değişen görüşü olarak ‘Mülkiyet’ kavramını görüyoruz. Yani BİZİM DEĞİL BENİM mantığı güdülmüş. Bir yerde haklı da yani insan o kadar çalışıp çabalıyor, bir şeylere sahip olmak, bir şeyler yapmak istiyor ya. Kim istemez ki.
Adeta ‘Bir Devlet Ne Yapmalıdır’ sorusuna cevap olarak yazmış bu eseri. Bizzat kitapta yazan ve Vikipedi üzerinden de paylaşılan o muhteşem satırları buraya yazmak benim boynumun borcudur: Özellikle yargı konusuna değinmiştir. Devleti yöneten kişilerin dahi yasalara uyulması gerektiğini, “Bir devlette yasa güçsüzse ve çiğneniyorsa, bence yıkılış çok yakındır; ama yöneticiler onun kölesi ise, devlet kurtuluş ve tanrıların kentlere verdiği nimetlere kavuşur.” sözleriyle ifade etmektedir.
Şunu da belirtmeden edemeyeceğim. Monarşi ve Demokrasi olgularını devlet sisteminden çıkarıp, bu ikisinin birleşimiyle yapılacak bir yönetimin uzun süreli olacağını, bunların ayrı ayrı olursa o devleti yıkılışa götüreceğini belirtiyor yazar. Peki, bu ne demek?
Üzerinde yaşadığınız toprağı yönetenler yani bir hükümet, demokrasi ile gelecek. Ülkeyi de demokrasi ile yönetecek. Aynı zamanda da
Kitap tabiki de okunmaya değer ancak çok fazla detay var. Gerçekten adam en baştan bir devlet kuruyor gibi yasaları ortaya koymaya çalışıyor. İnsanların nasıl gömüleceğini de kanunla belirtme ama değil mi:)
toplum görüşüne yeni boyutlar katan,devletin temelini oluşturması gereken yasaları sıralar. Temel sorun, yasa koruyucunun akıl aracılığıyla toplumun gereksinimlerine karşılık gelen bir kurallar bütününü nasıl oluşturabileceği düşüncesi...
Yasalar Platon'un son dönem eserlerindendir. Bu kitap aslında yeni bir devlet tasarımı ortaya koyar, bu devlet bir bakıma POLİTEA diyaloğunda kurulan devletin yeniden gözden geçirilmesidir. Pek çok değişikliğe rağmen bu devlette de önceki devlete benzer noktalar var.
Yasalar
Henüz bitirmedim ama konusu itibarıyla güzel bir kitap. Kendi zihninde bir devlet kuruyor. Ancak kitabın yarısından sonra, betimlemeler arasına neredeyse hiç boşluk verilmemiş. Bu ise yoruyor insanı
Reklam
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
