Yazar:
Julie Otsuka
Çevirmen:
Duygu Akın
Tahmini Okuma Süresi:
5 sa. 20 dk.
Sayfa Sayısı:
188
Basım Tarihi:
Şubat 2023
İlk Yayın Tarihi:
Şubat 2022
Yayınevi:
Domingo Yayınevi
Orijinal Adı:
The Swimmers
Orijinal Dil:
İngilizce
ISBN:
9786051982632
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sivas'ta ki Tek Ağaca1000Kitap
Sosyal medyada çokca paylaşılması üzerine okumaya karar verdim. Kitap bölümlerden oluşuyor. Yeraltı Havuzu ve Çatlak bölümleri (ilk iki bölüm) en beğendiklerim oldu. Yeraltı Havuzu bölümünü soluksuz okudum çünkü yazarın 'havuz'u bir metafor olarak kullandığını düşündüm. Bu metafora-alegorik anlatıma o kadar yaklaşmıştı ki. Bu beni çok heyecanlandırdı. Ama ancak okurun zorlamasıyla havuza metafor diyebiliriz. En azından bu benim düşüncem. Doğrusu beni hayalkırıklığına uğrattı kitap. O kadar çok övüldü ki beklentim yükseldi sanırım.
Çatlak bölümünü okumaya başladığımda 22 kasım '23 Sivas'taki Tek Ağaç'ı kestiler. Geçen seneki furtınadan ya da yanlış budamadan kuruduğu söyleniyordu. Bir insan, bir ağacın kesilmesine ne kadar üzülebilirse bunu yüzle çarpın. Bir haftaya yakın kesildiği an ki görüntüler aklımdaydı. Şehrin simgesi olması dışında bir buluşma noktasıydı aynı zamanda. İnsanlar onun altında beklerdi birbirini. Çok fazla şey gördü duydu. Kavuşmalar-vedalar, sloganlar, ilanı aşklar, bekletildiği için sitemler... Dolayısıyla o şehirde yaşayanların ve yaşananların canlı şahidiydi. Şahidim yok artık. Nasıl dolaştım o şehirde, nasıl sevidim, nasıl bekledim... Şahitlerimden biri yok artık. Daha kötüsü de olabilirdi. Yerine bir ağaç dikildi neyse ki. Elbette o artık bizim ağacımız değil, üzgünüm. Kitabın Çatlak bölümündeki "birkaçımız onu şimdiden özlüyor ve vakitlice dönüşüne dair gizli ümitler besliyoruz. Onsuz bir parçamız ölmüş gibi kendimizi eksik hissedip kederleniyoruz." "Nasılsa hep orada kalacak diye düşünmüştüm, diyor biri" sayfa 52. Bu alıntıları okurken de yine aklımda Tek Ağaç vardı. Hep orada duracak sanmıştım. Belki de bu yüzden ilk iki bölüm en sevdiklerim oldu.
Kitabın geri kalanı da akıcı ama benim için pek bi heyecanı olmayan bölümlerdi. Bazı
Hangimiz zaman zaman hayatımızdan kaçmak istemiyoruz ki? İş ya da okul stresi, sorumluluklar, aile ya da sosyal ilişkiler, üzerimize yüklenen misyonlar… Yeraltında bulunan havuz yeryüzünden kaçmak ve her şeyi geride bırakmak isteyenler yeri. Farklı kulvarlarda yüzen her bir nevi şahsına münhasır yüzücü havuza özel anlamlar yüklemişti, tıpkı Alice gibi, ta ki sebebi bilinmeyen bir çatlak gelip havuzun zeminine yerleşene ve havuz kapanana kadar.
Fronto temporal demans da bir çatlak gibi girmişti Alice’in hayatına. Aşamalı kişilik değişimi, istifleme alışkanlığı ve en basit gündelik konuları bile unutma. İşte bu noktada sözü Alice’in kızına bırakıyoruz. Annesinin günden güne ilerleyen hastalığını ve bu yıkıcı süreci bizlere anne kız ilişkisi yörüngesinde anlatıyor.
O anlatıyor, ben kendi annemi ve hatta anneannemi düşünüyor ve hüzünleniyorum. Peki ama insanların yüzme rutinini okurken ben nasıl oldu da bu kadar duygusal ve etkileyici bir hikâyenin içinde buluyorum kendimi?
“Belki de yapmadığınız şeyler yüzünden pişmanlık dolusunuz. Daha çok bulmaca çözmeli, daha çok risk almalı, şu Muhteşem Kitaplar kursuna yazılmalı, tatil hakkınızın tamamını kullanmalı, “şık” mobilyaların üstünden naylon kaplamaları kaldırmalı (Bir keresinde, yerinde bir tespitle, “Giderek anneme benziyorum!” demiştiniz), özel bir gün için (ki neydi acaba o özel gün?) dolabınızın derinlerine sakladığınız topuklu ayakkabıları giymeliydiniz. Kısaca yaşamalıydınız.”
@duygu.akin.thetranslator ne çevirse okurum dediğim bir çevirmen. Kitabın özünü dilimize aynen yansıtmasına bayılıyorum.
Okuyun 🩵
Japon yazar Julie Otsuka ile tanışma kitabım, Yüzücüler. Kitabın başlangıcında yavaş, orta ve hızlı kulvarcıların bulunduğu üç tür havuzdan ve bunların özelliklerinden bahsediyor yazarımız. Kimler neden bu kulvarları seçiyor tek tek kurallarıyla anlatıyor. Sonrasında ise havuzun dibinde bir anda bir çatlak beliriyor ve kurgu tam anlamıyla başlıyor akmaya, sarsmaya.
Yüzücülerden biri, Alice, hafızasını yitirmeye başlıyor ve bölüm bölüm Alice’in dününe, çocukluğuna, aşkına, kısacası tüm hayatına tanıklık etmeye başlıyoruz bizler de. Ama yazar bunu yaparken belli bir zaman ve mekan çizelgesinde ilerlemiyor. Sanki havada asılı kalan sözcükler bir araya getirilmiş gibi.
Hafıza ve hatırlama temelli, hüzünlü bir metin Yüzücüler.
Okuyacak olan herkese şimdiden keyifli okumalar diliyorum.
Julie Otsuka, ülkemizde daha çok Tavan Arasındaki Buda kitabıyla tanınıyor.
Kitabın ilk bölümünde; yavaş, orta, hızlı kulvarcılardan, bu kulvarlarda yüzenler tarafından kabul görmüş kurallardan bahsediyor, anlatıcı.
Yüzmenin felsefesini yapıyor âdeta.Yüzme üzerine düşündürüyor.
En sağlıklı kararlarımı yüzerken almışımdır ben de.
Havuzun dibinde bir çatlağın fark edilmesiyle birlikte, yüzücüler dağılıyor.
Alice, yüzücülerden biri.Hafızası, yavaş yavaş terk ediyor kendisini.
Alice'in geçmişini ve kızıyla olan ilişkilerini okumaya başlıyoruz birdenbire.Kurgunun başka bir yere savrulması ilk anda biraz şaşırttı beni.Aşırı yorum olabilir belki ama, havuzdaki çatlağın yüzücüleri dağıtması ile, Alice'in hastalığının hafızasını dağıtması arasında bir bağ kurdum.
İlk başta beni rahatsız eden ani geçiş rahatsız etmez oldu, böylece.
Kitabın, yüzücülere, yüzmeye odaklandığı ilk kısmını daha çok sevdim.
Çevre kirliliği, teknoloji vs gibi hayatın zorluklarından bunalan, bir yüzme havuzunun orta yaş üstü üyelerinin hayatı ile başlıyor yüzücüler. Aslında havuzda her yaştan insan var ama belirli bir grup için havuz ve yüzdükleri anlar bir tür kaçış ve huzur bulma olmuş. Kurallara harfiyen uydukları yüzme aktivitesi hayatlarının merkezi gibi birçoğu için. Sonra bir gün havuz zemininde bir çatlak oluşuyor. Çok sayıda uzmanın sebebini ve çözümünü bulamadığı bu çatlak derin bir kaygı yaratıyor yüzücülerde. Çatlaklar artıyor ve sorun anlaşılamadığı için havuz yönetimi kapanma kararı alıyor. Çok zor veda ediyorlar havuza.
Hikaye daha sonra yüzücülerden biri olan, Japon kökenli Amerikalı, bir tür demans hastalığı olan Alice’in hikayesine evriliyor. Alice’in hikayesini, demansın tüm acı verici detaylarıyla kızı vasıtasıyla öğreniyoruz. Yüzücüler ve Alice bölümleri ayrı birer hikaye sanki. Sadece Alice’in iyi bir yüzücü olmasına vurgu yapılıyor. Havuzdaki çatlak, büyümesi farklı yerlere yayılması sanki Alice’in demansının metaforu gibi geldi bana.
Hikaye başlangıçta birinci çoğul şahıs olarak anlatılıyor. Alice ile ilgili bölümlerde ise ikinci tekil şahıs kullanılmış. Otsuka’nın anlatım tarzı olarak tekrara düştüğünü düşünüyorum. Tavan Arasındaki Buda’da da sıkılmıştım kitabın aynı anlatım temposunda birinci çoğul şahıs ilerlemesinden. Yüzücüler’de özellikle demans ile ilgili bölüm çok çarpıcı olsa da Otsuka’nın tarzı yordu beni. Çeviriyi iyi ki Duygu Akın yapmış; google translatevari bir çeviri olsaydı okunamazdı.
Üç tür var havuzda: yavaş, orta ve hızlı kulvarcılar. Her birinin ayrı özelliği var elbet, uymaları gereken kuralları, rutinleri, hedefleri, gelişime açık yönleri.. Aslında hayatın mikro alanda sergilenmesi gibi.
Hızlı yaşayanlar var örneğin, geride bıraktıkları ile daha da hızlanan, amacına kilitlenen ve gözü başka bir şey görmeyen..
Havuzda da hayatta da ortak olan bir şey daha var: Ufacık bir çatlak beklemediğiniz anda çıkagelir, yerleşir orta yere, büyür giderek, öyle ki her şeyi kapsar artık o ufacık çatlak..
.
Tavan Arasındaki Buda ile tanıştığım yazar Julie Otsuka, hafızayı deşiyor Yüzücüler’de. İki ana kısımdan oluşan bu kitap, rotasını öyle güzel çiziyor ki bambaşka bir konuya geçtiğinde dahi sarsmıyor, koparmıyor okuyucuyu kitaptan. Yazar genelden özele anlatıyor sanarken iki ayrı tat kalıyor: bir havuzun daimi üyesi ve bir evlat olmak.
Elime aldığım gibi bitti Yüzücüler. Hatırlayabilmenin ne kadar büyük bir güç olduğuna bir kez daha inanarak..
.
Duygu Akın çevirisiyle ~
yavaş yavaş unutmak, silinmek, hayatının artık sana ait olmaması. en korkunç korku filmi bile beni bu kadar korkutmuyor.
frontotemporal demans hastası bir kadının evrelerine tanıklık ediyoruz. gerçek olamayacak kadar sinsi ve kötü bir hastalık. kalp kırıcı ve korkutucu bir okumaydı.
Yüzücüler kitabı genel bakışEdebiyat
Yüzücüler kitabı yer altında bir havuzun müdavimi olmuş bir grup yüzücünün hikayesi ile başlayan bu roman, ilerleyen bölümlerde bu yüzücülerden biri olan Alice’e odaklanarak devam ediyor. Okur kısa sürede havuz ile Alice’in zihni arasındaki paralellikleri fark ediyor. Otsuka gerçekten de çok güçlü bir metafor yaratmayı başarmış. Sadece hikayenin yapısı değil aynı zamanda dili de oldukça ilginç. Roman boyunca birden çok anlatıcı ile karşılaşıyoruz ve hepsi de bu sürece tamamen kendi bakış açısından yaklaşıyor. Bu kısa ama güçlü romanın üzerinde konuşmaya değer çok yönü var.
Kitaba, bahsettiğim gibi, aslında bir havuz ve bu havuzun müdavimlerinin hikayesiyle başlıyoruz. Anlatıcımız ise bu müdavimlerden biri, ismini vermek istemeyen bir yüzücü. Havuzun tüm yüzücüler için önemini, onlar için neredeyse kutsal olan bu havuzu ve havuzun içindeki farklı dinamikleri anlatıcımızdan dinliyoruz. Birçok kulvardan ve yüzücü türünden bahsediyor anlatıcı. Hızlı veya yavaş yüzen, attığı turları sayan veya saymayan, balıklama, köpek stili gibi birçok stilde yüzen bu insanlar arasında sözlü olmayan kurallar ile oluşturulmuş inanılmaz bir ahenk var. Ancak bu düzen havuzda beliren bir çatlak ile aniden bozuluyor. Birçok uzman bu çatlak hakkında yorum yapıyor. Birçok yüzücü ise komplo teorilerinden inkara, korkudan heyecana birçok hissini birbiri ile paylaşıyor. Bu çatlak bazen beliriyor bazen kayboluyor derken bir gün çatlakların sayısı hızla artmaya başlıyor. Tüm yüzücüler ise hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını hissetse bile umutla günlük yüzme rutinlerine devam etmeye çalışıyor.
Alice, bu yüzücülerden biri. Anlatıcının gözünden bakıldığında Alice herkesin dikkat ettiği, kendi haline bıraktığı, saygıyla yaklaştığı bir karakter. Pik hastalığı denilen, beynin ön temporal loblarını
Yüzücüler, Julie OtsukaEdebiyat
Yüzücüler sarsıcı bir kitap. Tavan Arasındaki Buda gibi kolektif bir anlatı olarak başlayıp devamında ikinci tekil/çoğul şahısa dönen. Annie Ernaux da Seneler’de kuşağının hikayesini “biz” diye anlatmıştı. Julie Otsuka hikayeler anlatmayı iyi bilen bir yazar. Hem de; kolektif bir dille anlatının kurguyu zorlayan, didaktik olma riski barındıran zorluklarına karşın okurun ilgisini bir saniye bile kaybetmesine izin vermeden.
Sadece kulaç atmak amacıyla orada bulunmayıp yeryüzündeki tüm sorunlardan sıyrılmak adına orada olan bir topluluk vardı.
Yüzücülerden biri Alice yavaş yavaş demans hastalığının belirtilerini yaşamaktaydı. Aklını ele geçiren bu hastalık gençliğinden, evliliğinden ve bugüne dair olan anılara sızmaktaydı. Bu süreçte bağları kopmuş Anne-Kız ilişkisinin yeniden ortaya çıkışını görüyoruz. Geçen yılların bıraktığı üzüntüler, pişmanlıklar, anılarla dolu hikayeyi ele alıyor kitabımız.
Dipnot: Kitabı okurken duyguları okuyucuya çok güzel aktarıyor. Gözlerinizi yaşartacak nitelikte bir şaheser. Julie Otsuka
Julie Otsuka
