Oysa nesillerin arası, derin kesiklerle açılmalı, her birinin hüküm sürdüğü çağdan sonra dev baltalar genetik halatları kesmeliydi. Genetik ve kültürel mirasın insana acıdan başka bir şey vermesine olanak yoktu

Çayönü
Madenleri tanımaya, ilk olarak bakır’ı soğuk dövme yoluyla işlemeye, mimaride söndürülmüş kireç ve alçıyı kullanmaya, doğal camı ısıtarak biçim vermeyi denemeye başlayan Çayönü halkı, her alanda bir çok değişim ve gelişimin doğmasına olanak verecek bambaşka bir dünyanın kapılarını açmış; eski zamanlardan yenilere doğru, belli bazı önemli tarihi aşamalardan geçip evrimleşerek, çevresindeki kültürlerden farklı özellikleri ile çok ilginç, gelişkin özellikler taşıyan bir kültür ortaya koymuştur.
Bilim dünyasında “ilk köy toplulukları dönemi” ya da “ Çanak-Çömlek öncesi yeni taş çağı” özellikleri ile tanınan Çayönü, en büyük değişimi evcil hayvanların girmesi ile yaşamaya başlamıştır. Evcil hayvan sürülerinin girmesi, avcılığın beslenmedeki yerini azaltması ile birlikte tüm düzeni bozmuştur.
Reklam
Değişme hızı, insanları doğruyu yanlıştan ayırmalarına olanak bırakmadan karar vermeye zorlamaktadır. Dolayısıyla davranışlar çoğu kez, geleceğe yönelik bir tasarının parçası olmaktan çok, o anda beklenmedik bir biçimde karşılaşılan durumlara gösterilen yalın tepkilerden ileri gidememektedir.
Ne var ki pek çok psikopat da cezaevine ya da benzer bir kuruma girmez. Yasaları çiğnemeksizin ya da en azından yakalanmadan ve hüküm giymeden, avukat, doktor, psikiyatr, akademisyen, paralı asker, polis memuru, tarikat lideri, askerî personel, işinsanı, yazar, ressam, komedyen olarak, akla yatkın ölçüde iyi işlev görürler. Bu bireyler de ortalama suçlu psikopat kadar benmerkezci, duygusuz ve idarecidir. Ancak, zekâları, aile geçmişleri, toplumsal becerileri ve koşulları dışarıya normal bir görüntü vermelerine ve istediklerini, görece ceza almadan, elde etmelerine olanak sağlar.
Kimi yorumcular bunlara "başarılı psikopatlar" derler..
Benim, kıyısında bir saygıyla beklediğim olanak, başkalarının çiğneyip attığı bir sıradanlıktı.
Sürgünlük hali sürgündeki birçok Kürt yazar için düşünsel aparatları da olan fiziksel bir mesafeyken, Mehmed Uzun için hem kurumsal hem de kuramsaldır. Bu kuramsallığı sayesinde onu diğer Kürt yazarlarından ayırmak, biraz daha öteye giderek onu dünya edebiyatı yazarlarının ligine taşıyan bir ayrım ilkesi olarak yorumlamak mümkündür. Bu durumda Mehmed Uzun'un sürgünlük inşasını ele almak Kürt yazarlığı, edebiyatı ve sürgünleri için verimli bir okuma pratiği sunabilir. Kürtçe romanın dönmeyi başardığı topraklara sürgünlerin dönmeyi arzu edip etmediği, ev ve köken kaybının telafisinin mümkün olup olmadığı Mehmed Uzun'un sürgünlük inşası üzerinden okunabilmesine olanak sağlayacaktır.
Reklam
Reklam