Platon’un Devlet’i Siyaset Felsefesi içerisinde önemli ütopyalardan biri. Ancak Civitas Solis, Nova Atlantis gibi diğer ütopyalardan ayrılan yanı, önemli ölçüde eğitici bir metin olarak da karşımıza çıkması.
Platon bu metni, hocası Sokrates ve halkın arasındaki diyaloglar şeklinde kurgulayarak, 10 bölüm halinde yazmış. Bu açıdan biraz Sokrates’ten bahsetmek gerek.
Sokrates’e göre erdem ve en yüksek iyi; bilgidir. Hayatı boyunca, bilgili olduklarını sanan Atinalılara cahilliklerini göstermek ile uğraşmıştır. Hatta Sokrates, devleti iri bir ata, kendini de rahatsız edici bir at sineğine benzetir; görevi uyuyanları uyandırmaktır.
İşte bu noktada Sokrates’in meşhur bir yöntemi var: SOKRATİK YÖNTEM, diğer adıyla “maieutika” yani doğurtma sanatı.
Bu yöntem 3 aşamalı bir süreç:
1.Sorularla kişinin neyi bilip bilmediği açığa çıkarılır,
2.Çelişkili bilginin ironi ile sağlam bilgi olmadığı gösterilir,
3.Hakikat içeren bilgi doğurtulur.
O halde Devlet’e öncelikle eğitim açısından bakmak gerek.
Sokratik yöntem, eğitimde de kullanılan ve bence uygulaması epey zor bir yöntem. Önce isabetli sorularla öğrencinin neyi bilip bilmediği ortaya çıkarılır, ardından eksik ve yanlış öğrenmeler varsa, yansıtıcı konuşmalarla düzeltme adına rehber olunur. Kitapta Sokrates diyaloglarıyla bu yöntemin nasıl uygulandığını görüyoruz. M.Ö. kullanılan bir yöntemin hala en etkili yöntemlerden olması, felsefenin nasıl muazzam bir alan olduğunu gösteriyor.
İkinci Kitap, Üçüncü Kitap ve Yedinci Kitap bölümünde bolca eğitim üzerine konuşuluyor. Çocukluk çağında anlatılan masalların öneminden bahsediliyor.
“Çocuklukların bedenlerinden önce, güzel masallarla ruhlarını yoğurmalarını isteyeceğiz.” (s.66)
Eğitimlerin en iyisinin müzik eğitimi olduğu belirtiliyor (s.94). Günümüzde nörobilim de müzik yapmanın,