sokaklarda sekizgenler çizerek geceleri ardında bıraktığın salyangoz izlerini kimsenin görmediğini mi sanıyorsun
pis alkolik
herkes seni okuyor herkes sana tutkun masalarda
kadehler senin için rezerve
Sayfa 301 - Kırmızı Kedi
Binlerce yıldır kullanılan değerli madenler hâlâ gözdeydi. Zira altın veya gümüş sikkeler kral veya devlet onayına ihtiyaç duymuyor, tozu bile para ediyordu. Kâğıt paralar ise yalnızca kâğıt, mürekkep ve birkaç imzadan ibaretti. Şehirdeki memurin cenahı kâğıt parayı mecburen kullanıyordu çünkü maaşları bunlarla ödeniyordu ancak kırsal kesim ikna olmuyordu. İşte bu yüzden Avrupalılar, banknotlara “yaptım oldu” anlamına gelen “fiat para” derken Osmanlı halkı ise “haydutluk” manasına gelen “şekavet parası” adını takmıştı.
Köklü değişimlerin insanları rahatsız ettiğini gören devletler, kâğıdın yanında bir şey daha verdi: Faiz! Artık bu kâğıtlar, hem mübadele hem de yatırım aracıydı. Ne zaman para gerekse emisyona başvurunca bu taktik de tutmadı. İhtiyacın ötesindeki her arz, kâğıt paraların değerini düşürüp insanları zarara sokuyordu. Ulus devletlerin kutsallığı benimsenmişti ama hiç kimse birikimlerinin değer kaybetmesini istemiyordu. Kısacası devlet garantisi dışında daha esaslı bir argüman bulunamaz ise kâğıt paraların kabul görmesi pek mümkün değildi.
Bu aşamada son kozunu oynayan devletler, senyoraj gelirinden vazgeçmeye karar verdi. Bunun anlamı, Kubilay'ın yaptığı gibi uçan paralara madeni para garantisi vermekti. Doğu medeniyetinin icadı olan kâğıt parayı altı yüz sene sonra kullanmaya başlayan Avrupa, üç yüz sene uğraştıktan sonra altın karşılığı kâğıt para basmaya başladı. Altın ve gümüş külçeler merkez bankalarının kasalarına girdi ve bunları temsilen kâğıt paralar çıkarıldı. Roma geleneği değişmiyordu, paranız yoksa ne soylu ne kral ne de devlet olabilirdiniz. İnsanlar, devlet egemenliğine ilaveten altın garantisini görünce rahatladı. Kâğıttan paralara yüklenen anlam değişti ve yeni para formunun imajı güçlenerek madeni paralar kadar güvenilir oldu.
Yeni
Sayfa 181 - Timaş Yayınları, 1. Baskı
Federal Rezerve Bank (FED)
Amerikan vatanseverlerine göre ABD, 1913’te ekonomik özgürlüğünü yitirmiş bir ülkedir. Devletin kurduğu Merkez Bankası 1913’te ortadan kaldırılarak, yerine Federal Rezerve Bank (FED) bırakmış, dolar basma yetkisi de bu özel bankaya verilmiştir.
Tek tuşla uçak çağırBilim
Elektrikli hava taksisi girişimi Joby Aviation ile ortaklık kuran Uber, “Uber Air” hizmetini başlatıyor. Dikey kalkış ve iniş yapabilen (eVTOL) araçlar Uber uygulaması üzerinden rezerve edilebilecek.
Uzun süre, kalbimdeki özel bir yerde duruyordu. Sessiz bir köşedeki bir restoran masasındaki "rezerve" işareti gibi.
Sol Yanın Hamallık Hevesi
Diyorum ki sevmeyelim böyle,
böyle gidince kıyamet kopmuş gibi,
zamanın gerisine gidelim mesela;
varlar mıydı? Yoklardı,
bütün mesele bizde; yüreğimizde taşıma hevesinde…
