Teknolojik ve bilimsel ilerlemenin olanakları ve tuzakları, yüzyıllar boyunca insanlığın ilerlemesine dair düşlerin malzemesi oldu ama burada da kendimizi uğursuz bir döngüsel yolda yürürken buluyoruz. Serbest geliştirme, deney ve araştırma Yapay Zeka'ya yol açtı ve YZ insan zihninin yerini almaya dönük bir tehdit olmakla kalmıyor, özel olarak insanın sınırlılıklarını aşmak, onu kırılganlıklarından arındırarak yeniden üretmek üzere tasarlanmış durumda.
Tasarlanan başarıldığında bu nasıl bir şeye benzeyecek ve ne anlama gelecek gibi daha soyut soruları bir kenara bıraksak bile, "ilerleme" yoluna sonbahar yaprakları gibi serilmiş ölü kuşları görmek için fazla uzağa bakmaya gerek yok; yanan bir gezegene yüklenen astronomik enerji maliyetlerine ve YZ'nin işlerini ellerinden aldığı insanlara bakmak yeterli.
21. yy.'ın bir gerçeği olsa da teorik ve pratik kökleri 19. ve 20.yy.'da bulunan transhümanizmin, teorik alt yapısını Darwin ve Freud vb. bilim insanları, pratik altyapısını ise sanayileşme ve teknolojikleşme vb. uygulamalar oluşturur. Sanayileşme
(19. yy.), Yüksek Teknoloji (20. yy.), Siber-teknoloji (21. yy.) ürünü olan transhümanizm; genetik, robotik, sibernetik, nano-teknoloji ve YZ vb. uygulamalarla insanın transhuman'a dönüşeceğini düşünür.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Yapay ZekaAlıntı
YZ, insan düzeyinde bir zekaya doğru ilerlemiyor. Bambaşka bir zeka türü geliştiriyor.
YZ savunucuları onun getirdiği özgürlükten bahsediyorlar ama bu özgürlüğün kimden, kimin için ve ne için olduğu konusunda muğlaklar. Bahsedilen, insanlığın kendisini boş zaman aktivitelerine, sanata ya da meditasyona adayabilme özgürlüğü mü? Yoksa Yapay Zekâ'nın kendi kendisini sınırsızca yeniden üretme sürecinde insanlığın bir dişliye indirgenmesi karşılığında, teknokratik bir oligarşinin toplumsal sözleşmenin en zayıf bağlarından bile muaf hale gelmesi mi?
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Çev: Barış Gönülşen, 2026, İstanbul.
..."en iyi romanlar hakikatten doğan bir tür delilikten çıkmaz mı zaten?"