hawar komşular hawar. hatta heyhat, sen nelere kadirsin türkiye edebiyatının yeraltı kraliçası suat derviş.
ankara mahpusu kitabıyla tanımıştım suat derviş'i dilinin gerçekçiliği beni şaşırtmıştı, beklemediğim yerden gol yemiş ve beğenmiştim ama fosforlu cevriye bambaşka bir yerden ağzınıza ağzınıza vuruyor insanın .
kitap da bir gece kaçıp saklanma ihtiyacının hasılı klasik aşk hikayesini başlatıyor. esas kızla esas oğlan sandalda sabahliyorlar. politik olduğunu örtük olarak anlattığı (sansür var o zamanlar 40lı yılların son dönemi en kötüsü solcu birini insan gibi anlatmak) idam mahkumu adamın masumluğunun etkisi (klasik erkekliği aşmış birisi ondan sebep masum) cevriye'de bilmediği bir etki yaratarak esas oğlanın peşinden sürüklüyor, (cevriye sokaklarda büyümüş her türden bok insanla karşılaşmış bir seks işçisi, insanın özellikle de erkeklerin kötü tüm yüzleriyle karşılaşmış) uzun uzadıya zaman geçirip cevriye'nin her şeyini anlattığı herifin adını dahi öğrenemeden hikaye bitiyor ama kendi dünyasını da bize fullhd gösteriyor ama ne gösterme.
barba'dan sümbül dudu ya, arap cemile'den top melehat'a, zombi recep'den çatlak marika'ya, sele şevki'den daktilo emine'ye neler neler diyorsun. sokak sayfalardan taşıp odana siniyor. vay canına yandığımın suat'ı ne karakter yaratmış hepsi birbirine muhtaç toksik lümpen-proleterler.
okuyun derim, seversiniz.
Bi min hawara kurdî û kurdayetiyê ye! Ne ya Dîcleyê ye!Kurdî
Ji xwe hewce nake ez qala şêwe û şayesandina romanê, lehengan û rêkûpêkiya rêsîna bûyeran bikim. Çewtê lehengê me, Biroyê Dengbêj, her çi qas dixwest bibe hosteyê deng û gotinan lê jiyan rê neda vê daxwaz û xewnê, nivîskarê me yê gewre Dirêj ku bûye hosteyê nivîs û vegotinê di romanê de vê hostetiya xwe çi di hevokên xwe yên xurt lê sivik, bi zimanê xwe yê ku zimanê malê ye, baş dide der.
Mesele ne ev e ji xwe ev roman heke bi vê awayê hêsan were nirxandin, ev ê bibe heqeret bo keda wî. Ji xwe, çi di navê pirtûkê çi jî bi bûyera ku hibijartiye û çi jî bi zimanê ku nivîsandiye de jî diyar dibe ku mabesta pirtûkê ew e ku em bidin pey rastî û şaşiyên xwe û wan ji hev baş veqetînin û li ser wan bifikirin. Wek tecrûbeyên neteweyî werine nirxandin û ders ji wan werin wergirtin. Şerê mîr li gel Osmaniyan(Tirkan) û paşî şerê wî yê li dijî wan û şerên Yêzdînşêr li gel Osmaniyan û paşî li dijî wan. Dîroka ku di dawiya romanê de wek dîroka ku tim dubare dibe tê nirxandin, divê bibin aqil û ders, hiş û bîr ji bo me. Wek di romanê de jî Dirêj gelek caran bi dubareyan û bi israr dibêje û gazin jê dike ku em tu carî nafikirin û aqil nagirin ji vê dîroka ku dubare dibe, di dawiyê de Dirêj bêyî ku fikirandin û tecrûbe kirina bûyerê û ders wergirtina ji romanê ji me re bihêle (ez bawer im hingê Dirêj dizane ku em ê rast nenirxînin û keda wî dê berhewa biçe) ew bi xwe ders û aqilê ku divê em ji berhemê bigirin, kite bi kite ji me re vedibêje û tim dubare dike.
Niha yanî sal 2025 e. Kes û kesayetên ku em wan nas dikin wek pêşeng jî di nav de em wek civak jî heman in. Dirêj ku di dawiya romanê de me hildida li erdê dixe heke îro binivîsanda dê dîsa ve sosretiya me ya îro ku ne me dîroka xwe nas kiriye ne me dijminên xwe nas kiriye û ne jî di asta ku em bikaribin bibêji erê baş e, xwedî li
Mîrê Alfabeya Kurdî: Celadet Elî Bedirxan
"Were dotmam were, ez stûna heyîna te a stiwar im, tu jî bibe rewşa jiyîna min a Rewşen." (36)
Helbest û nivîsên vê pirtûkê ji kovara Hawarê hatine berhevkirin. Bi minasebeta vê pirtûkê em ê bi kurtasî behsa jînenîgarîya Celadet Elî Bedirxan bikin.
Rewşenbîr, sîyasetmedar, rojnamevan û zimanzanê kurd Celadet Bedirxan, kurê Elî Bedirxanê endamê Cemîyeta Tealî ya Kurd û nebîyê mîrê Botan ê dawiyê Mîr Bedirxan, di sala 1893yan de li Stenbolê ji dayik bûye. Beriya Celadet were dinyayê, malbata Bedirxanîyan ji aliyê dewleta osmanî ve sirgûnê Stenbolê dibin û vegera li Kurdistanê li wan tê qedexekirin. Her çiqas ji welatê xwe dûr bin jî Elî Bedirxan zarokên xwe bi awayekî kurdewar mezin dike, ji wan re mamosteyan digire ji ber ku ji çanda bav û kalên xwe dûr nekevin, yek ji wan mamosteyan jî Hecî Qadirê Koyî ye.
Celadet, di temenekî biçûk de zimanên biyanî hîn dibe û li amûrên mûzîkê dixe. Dîsa di temenekî biçûk de dest bi rojnamevaniyê dike û di rojnameya Serbestî de dixebite ku ev rojname yekemîn rojnameya rojane û ya herî temendirêj e ku bi rêvebirîya kurdekî namdar Mewlanzade Rifat ve hatiye weşandin.
Celadet, ji bo xwendina bilind bi tevê birayê xwe Kamûran Bedirxan diçe Almanyayê. Demekî li wir dimîne, piştre ji bo damezrandina rêxistina Xoybûnê derbasê Şamê dibe. Di sala 1927an de Celadet Bedirxan, Memdûh Selîm Beg û gelek pêşengên kurd bi hev re, li Libnanê rêxistina Xoybûnê ava dikin û Celadet wek serokê rêxistinê tê hilbijartin. Mixabin ji ber ku serhildana li çiyayê Agirîyê têk diçe, Xoybûn jî belav dibe. Piştî vê bûyerê Celadet Bedirxan dev ji sîyasetê berdide û biryar dide ku êdî ji bo ziman û çanda kurdî xebatan bike. Hê dema li Almanyayê ye fikra derxistina alfabeyeke kurdî ya bi tîpên latînî di hişê wî de ye, piştî ku derbasê Şamê dibe êdî dixwaze vî xeyalê
"ÜŞÜYEN PARMAK UÇLARIM"
"Herhangi bir çocuğun elindeki oyuncak gemicikle eşleştir beni.
Sana olan sevgim dediğim koca denizin hırçın dalgalarına bırakmışım kendimi.
Ne ben vazgeçeyim direnmekten ne de sen vazgeç boğmaya çalışmaktan beni..."
Hayatın en karmaşık, en anlaşılmaz ama bir o kadar da büyüleyici duygularından biri… Aşk. Herkesin kalbinde farklı bir formu vardır; kimi zaman bir tebessümde saklanır, kimi zaman sessiz bir bakışta kendini gösterir.
Bir şeyler saklarız; belki korkularımızı, belki hayallerimizi, belki de kendi hislerimizi. Kendimizden başka kimsenin bilmediğini sandığımız bir duygu… Ama unuttuğumuz bir şey vardır: aşk, gizlenmesi en zor duygulardan biridir. Ne kadar saklamaya çalışsak da, gözlerimiz, duruşumuz, hatta sessizliğimiz bile onu ele verir.
Aşk, en çok da bakışlarda konuşur. Sözler yetersiz kaldığında, kalbimiz duyulmak ister. Ve işte o anda, etrafımızdaki herkes bilir ne hissettiğimizi. Biz farkında olmasak bile, aşkın varlığı o kadar belirgindir ki, görünmez sanılan sırlarımızı bile açığa çıkarır.
Belki de aşk, saklanmaya çalıştığımız sırlarımızın en güzel maskesidir. Kim bilir, belki de aşkın gücü, içimizdeki en derin duyguları bile görünür kılmasındadır.
Hayalperest biriyseniz, hayat bazen kendi renklerinizi unutacak kadar başkalarının sahnesinde figüran olmanızı ister. Hep başkalarını mutlu etmek için kendi mutluluğunuzu ertelemek… “Ayıp olmasın” diye planlarınızı bozmak, başkalarının ricalarını yerine getirmek… Tanıdık geliyor mu?
Tam da bu noktada yazarın kaleme aldığı sözler, derin bir ayna tutuyor bize. Her bir sayfası, aşkın, insan olmanın ve hayatta kendi yerimizi bulmanın değerini hatırlatıyor. Kısa ama etkisi büyük cümleler… İnsanlığı, içtenliği ve hayalperest ruhu bir araya getiriyor.
Sevdiğine ne kadar sevdiğini
Mehr Lich/ Ateş düşürüyorsun içime..CecoEdebiyat & Roman
Dram, tarih, köklere bağlılık, umutvar ama hüzün kokan bir roman okudum. 
Kader Kuyusu yazar 
Mehmed Uzun dan okuduğum 
Nar Çiçekleri ve aşk 
Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık kitaplarından sonra üçüncüsü. Yazarın kendisi de sürgün bir hayat yaşadığı için ondan esinlenerek yazdığını düşündüğüm ve okumayı sevdiğim biyografik - otobiyografik tarzda kaleme aldığı 19. y.y la denk gelen, kadim Mezopotamya topraklarının köklü ve geniş, ömürlerinin çoğu sürgünde geçen Kürt aydınları Bedirhaniler anlatılmış. Soyadı kanunundan sonra köklü ve büyük bir aile oldukları için "Çınar" soyadını aldılar.
- - - - Ben, zamanın devranın, iki dünya savaşının bolşevizmin, nasyonel sosyalizmin, faşizmin şahidi, gecelerin dostu, yaralı dilin işçisi, ustası....
İstanbul Kadıköy de zengin bir kültürel ortamda dünyaya gelmiş. Özel mürebbiyeler den, hocalardan çok iyi eğitim almış, yurt dışında Fransa da yaşamış Bismark, Goethe, Nietzsche okuyan.. Gönlünü bir Boşnak kızına (Canan) kaptırmış, hayatını dedesi Cezire - Botan toprakları emiri Mir Bedirhan, babası Emin Ali Bedirhan gibi, Kürt dilinin geliştirilmesi ve Kürt halkının var olma ve özgürlük mücadelesine adayan, bu uğurda sürgün hayat yaşamaya razı olan Kürt aydını Mir Celadet Ali Bedirhan ın hikayesi aslında.
Roman farklı yazım tekniğiyle kaleme alınmış, alıştığımın dışında. İki anlatıcı var, biri yazarımız, diğeri kendisi anısını anlatıyormuş gibi 16 fotoğrafın ışığında ayrıntılı betimlemelerle yani resim nerede çekilmiş, resimde kimler var, neden oraya gitmişler vs. Şeklinde Celadet Bey den birinci ağızdan öğreniyoruz.. Mesela sevgilisi Canan la buluşmalarını, kardeşleriyle İstanbul da ya da Fransa da gezmeye gidişlerini ayrıntısıyla anlatmış . Hatta dikkatimi çekti bazen yazarımız Mehmet bey e nüktedan atıfta bulunuyor Celadet Bey.. örneğin bir olay üzerinden
Kader Kuyusu yazar Mehmed Uzun dan okuduğum Nar Çiçekleri ve aşk Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık kitaplarından sonra üçüncüsü. Yazarın kendisi de sürgün bir hayat yaşadığı için ondan esinlenerek yazdığını düşündüğüm ve okumayı sevdiğim biyografik - otobiyografik tarzda kaleme aldığı 19. y.y la denk gelen, kadim Mezopotamya topraklarının köklü ve geniş, ömürlerinin çoğu sürgünde geçen Kürt aydınları Bedirhaniler anlatılmış. Soyadı kanunundan sonra köklü ve büyük bir aile oldukları için "Çınar" soyadını aldılar.
- - - - Ben, zamanın devranın, iki dünya savaşının bolşevizmin, nasyonel sosyalizmin, faşizmin şahidi, gecelerin dostu, yaralı dilin işçisi, ustası....
İstanbul Kadıköy de zengin bir kültürel ortamda dünyaya gelmiş. Özel mürebbiyeler den, hocalardan çok iyi eğitim almış, yurt dışında Fransa da yaşamış Bismark, Goethe, Nietzsche okuyan.. Gönlünü bir Boşnak kızına (Canan) kaptırmış, hayatını dedesi Cezire - Botan toprakları emiri Mir Bedirhan, babası Emin Ali Bedirhan gibi, Kürt dilinin geliştirilmesi ve Kürt halkının var olma ve özgürlük mücadelesine adayan, bu uğurda sürgün hayat yaşamaya razı olan Kürt aydını Mir Celadet Ali Bedirhan ın hikayesi aslında.
Roman farklı yazım tekniğiyle kaleme alınmış, alıştığımın dışında. İki anlatıcı var, biri yazarımız, diğeri kendisi anısını anlatıyormuş gibi 16 fotoğrafın ışığında ayrıntılı betimlemelerle yani resim nerede çekilmiş, resimde kimler var, neden oraya gitmişler vs. Şeklinde Celadet Bey den birinci ağızdan öğreniyoruz.. Mesela sevgilisi Canan la buluşmalarını, kardeşleriyle İstanbul da ya da Fransa da gezmeye gidişlerini ayrıntısıyla anlatmış . Hatta dikkatimi çekti bazen yazarımız Mehmet bey e nüktedan atıfta bulunuyor Celadet Bey.. örneğin bir olay üzerindenROMANEKE XWEŞ û ZİMANEKÎ PİRSÎSTEMÎKurdî
Puan vermedi·88 syf.··
Beğendi
·2025 9. kitabı
·32 saatte okudu
·Okunma: 06 Haziran 2025 17:39
“Deng ji xwe birîn û bêdengî rihê mirovan dike nava kundir-7”
Roman bi vê hevoka bi pirsgrêk dest bi rêvîtîya xwe dike û piştre hiş diherike; kuxika bav a bêkeys, şîşikên dayê, X, Y, Z û feminîzmeke nêr ( Hewce ye em hevparîyên vê romanê û romana Eyşana Beravî ya bi navê NOWA binêrin ji bo em karibinj femînizma li edebîyata kurdî nas bikin.)
1- !
Herî pêşî li romanê xalebang bala mirov dikêşe. Çikû xalebang heyecana nivîskaran an jî heyecana nivîskar dixwaze bide xwendeyan temsîl dike. Gelek nivîskar ji bo xalebangê dibêjin “fiyaskoya uslûbê” ye, “bêzewkî” ye, “karektera lawazîyê” ye. Li gorî min jî nehewceyîyek e. Em dikarin xalebangê nola emojîyên li sosyal medyayê ên bi xalbendîyan têne çêkirin bibînin.
Mînak:
:-)
Scott Fitzgerald ji bo xalebangê dibêje “Nola mirov henekekê bike û xwebixwe bi heneka xwe bikene.” Belê, li romanê kesekî bi sê dengan gotîbe “hawar” ma hewce ye ! li dawîyê hebe.
2 - WEKÎ
Li edebîyatên cîhanê gelek caran tişt bi şibandinan têne tasvîrkirin û têne vegotin. Li edebîyata tirkî teşbîh/şibandin bi piranî bi peyvekê(daçeka şibandinê “GİBİ”) tê kirin. Loma em di piranîya berheman de rastî hevokên qalib tên.
Mînak:
"Kendimi sonradan diskotek haline getirilmiş bir huzurevinin tavanı arasında unutulan yaşlı BİR adam GİBİ hissediyordum."ÖLÜ KELEBEKLERİN DANSI-Hüsnü Arkan-14
"Kendimi bir an şehirlerarası terminalde unutulmuş, terk edilmiş bir bavul GİBİ hissettim."RÜYASI BÖLÜNENLER/yavuz Ekinci(r.135)
"O gün kapıyı açmamla kardeşimin sırtlan GİBİ üzerime saldırmasını ve babamın sinek kovar GİBİ beni odadan kovmasını anımsadım. O günün kırgınlığı gırtlağıma saplanmış bir balık kılçığı GİBİ beni rahatsız ediyordu.( RÜYASI BÖLÜNENLER/yavuz Ekinci-131)
Li kurdî jî li gelek berheman em rastî gelek şibandinan tên û gelek hevokên