Yazar:
Paul Auster
Çevirmen:
Yadigar Sadıqlı
Tahmini Okuma Süresi:
18 sa. 37 dk.
Sayfa Sayısı:
657
Basım Tarihi:
2022
Yayınevi:
Qanun Nəşriyyatı
ISBN:
9789952382969
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Paul Auster’ın en büyük eseri olarak gördüğü 4321, hayattaki alternatif olasılıklar ya da insanın önüne çıkan yol ayrımlarına göre şekillenen muhtelif hayatlarla ilgili bir roman. The Guardian’da Auster’ın bu romanı yazmaya babasının ani ölümü üzerine karar verdiğini ve yazmaya başladıktan sonra da bitiremeden ölmekten korktuğu için gece gündüz demeden roman üzerinde çalıştığını okumuştum. Ben de hep hayattaki muhtelif olasılıklara kafa yoran ve bu konuda yazılmış kitapları okumaktan, filmleri izlemekten hoşlanan biriydim ama depremden sonra daha da çok ilgimi çeker oldu bu konu. Auster’ın röportajını okumak da bu konunun ölüm korkusuyla bağlantısı üzerine düşünmeye sevk etti beni.
4321’e Amerika’ya göç eden bir ailenin burada kendine bir hayat kurma hikâyesiyle başlıyor Auster ve bunu da 0 ya da başlangıç noktası olarak kabul ediyor. Bu başlangıçtan yola çıkan hikâye sonrasında adeta dallara ya da çatallara ayrılıyor ve başkarakter Archie Ferguson’un dört farklı ya da alternatif hayat hikâyesi olarak devam ediyor. Hayatın karakterlerin karşısına çıkardığı yol ayrımlarında verdikleri kararlarla, gerek kendilerinden gerekse dış etkenlerden kaynaklanan mecburi ya da keyfi dönemeçlerdeki tercihlerin bir araya gelerek şekillendirdiği dört farklı ve olası hayat hikâyesi kurgulamış Auster. Bu hikâyelerde yalnızca başkarakter için değil, hikâyeye dahil olan tüm karakterler için alternatif hayatlar kurgulamış, ki bu da bence metni daha etkileyici ve gerçekçi bir hâle getirmiş.
Archie Ferguson’un hayatını yedi bölüme ayırmış Auster: çocukluk, ilk gençlik, üniversite yılları gibi. Her bir dönem için de sırasıyla dört hikâye anlatıyor. Bu çatallanmanın dışında, metinde sık sık herhangi bir karakter başka bir seçeneği tercih etseydi, başka şekilde davransaydı ne olurdu sorusuna
Ömrüm boyunca bu kitabı yazmak için bekledimEdebiyat
Archie Ferguson’un muhtelif hayatlarının romanı. Dört ayrı hayat. Her hayatta ailesi, maddi durumu, büyüme koşulları, büyüdüğü yer, mesleği, cinsel tercihi, hemen her şey değişiyor. Sabit kalan sadece birkaç şey var. Annesi ve kitap aşkı..Onlar bir yere gitmiyorlar.
Ferguson’un hayatının live kaydını dinliyoruz önce. Büyükbüyükbabasının Amerika’ya göç etmesi, ailenin genişlemesi, Ferguson’un doğumu..Sonra farklı versiyonlarda Ferguson hayatları akmaya başlıyor önümüzden. Live kaydının cover’ı,remix’i, mix’i çıkıyor, hepsini Ferguson seslendiriyor. Ferguson Recording.
Meselemiz, “ya öyle olmasaydı..” Bütün Günlerin Akşamı’nda, yine maalesef Gece Yarısı Kütüphanesi’nde okuduğumuza benzer bir yolculuk. Ama burada bu fikir sadece bu dört bölümü birbirinden ayırmaya yaramıyor, bölümlerin içinde de kendine yeterince yer buluyor. Ya öyle olmasaydı’lardan yapılmış, arasına ya öyle olmasaydı sürülmüş, üstü ya öyle olmasaydı’yla süslenmiş 1200 sayfalık, 4 katlı nefis bir pasta.
Archie Ferguson’u ta çocukluktan alıp dört defa ellerimizde büyütüyoruz. Onun oyunlarına, arkadaşlarına, çizgi romanlarına, soyulmuş dizlerine ve gerçek dünyanın ne kadar gerçek olduğuyla ilgili sonu gelmez sorularına; çocukluğunun iç sesine ve gündelik hayhuyuna bakıyoruz.
Ve o hayhuyun içine Amerika’nın kucaklamakta nekes kolları giriyor, sıcak-soğuk savaşlar giriyor, Rosenberg’ler ve elektrikli sandalyeler, siyahi düşmanlığının tırmanışı, Martin King ve suikastler; ‘68 kuşağı giriyor ve hapishaneler, ve gazeteler gazeteler, ve yalanlar yalanlar..Olması gerekenin düzmece bir kopyasıymış gibi davranan, şiddetle sarmalanmış bir dünya giriyor.
Bildungsroman oluyor tarih kitabı, tarih kitabı oluyor politika; ve aşk ve edebiyat..Kitabın en güzel yanlarından biri de bir almanak gibi olması. Dönemin
8/10
2026 1. kitabı
Roman, tek bir karakterin – Archibald Isaac Ferguson’un – dört farklı yaşam ihtimalini paralel biçimde anlatıyor. İlk başta neler olduğunu anlamadım, bu ölmemiş miydi? Bu zengin değil miydi, fakir değil miydi? gibi sorularla kafam karışsa da sonrasında oturdu. Aynı doğum, aynı aile, aynı dönem… fakat kitapta küçük kırılma anları her şeyi değiştiriyor.
Buradaki yazarın esas fikri şudur ki; Hayat tek bir çizgide mi ilerler, yoksa her seçimle başka bir olasılığa mı ayrılır? Farklı hayatları yaşamasını izlerken hangi hayatını daha çok sevdiğimizi ve Ferguson'un yaşadığı birbirinden farklı hayatlardaki savaşını izliyoruz.
Farklı, özgün ve sürükleyici bir kitaptı.
10/10
2024 111. kitabı
Bugüne kadar okuduğum en güzel kitaplardan biriydi. Harika bir kurgu. Su gibi akan kelimeler, cümleler. Kendi hayat hikayesini anlatırken 1960'lı ve 70'li yıllarda Amerika'da yaşanan güncel olaylar, soğuk savaşlar ve bir gencin kendini bulma savaşı.
4 3 2 1 HAKKINDA HER ŞEYEdebiyat
“Doğru seçim yapıp yapmadığını hiçbir zaman bilemezsin. Bunu bilmen için bütün gerçekleri bilmen gerek.”
--> 4321 Yahudi kökenli Amerikalı roman yazarı, şair ve senarist Paul Auster'in Ocak 2017'de yayınlanan romanıdır.
--> Auster üç yıl boyunca haftada yedi gün bu kitap üzerinde çalışmıştır ve orijinali 866 sayfa olan eser, yazarın en uzun kitabıdır. Görmüş olduğunuz çevirisi ise 1128 sayfa.
--> Eser kalınlığının yanı sıra içeriği bakımından da biraz göz korkutucu. Toplamda 7 ana bölümden oluşuyor ve hepsinin 4 ayrı versiyonu var. Bölümler 1.1, 1.2, 1.3, 1.4 ve 2.1, … şeklinde ilerliyor.
--> Bu 4 versiyonda başkarakter aynı kalırken karakterin çevresi, ailesi, arkadaşları, gittiği okul, uğraştığı spor, cinsel tercihi ve yaptığı seçimler farklılık gösteriyor. Ayrıca bir karakter 1.1de ölmüşken 1.2de hala yaşıyor veya hiç var olmamış olabilir. Dahası her bir versiyon farklı bir kişilik sorununu da beraberinde getiriyor. Bu sebeple Auster’ın eserinde hayatta yaşanabilecek bütün ihtimallerden bahsetmek istediğini düşünüyorum.
--> Bir diğer ilginç nokta ise eserin kahramanı olan Fergunson, yazarımız ile büyük benzerlikler göstermekte. İkisi de Yahudi, orta sınıf bir ailenin çocuğu ve aynı şehirde sadece bir ay farkla aynı tarihte doğmuşlar.
--> 7 bölüm boyunca Fergunson’un ev ortamı, üniversite yılları, aşk hayatı ve siyasi görüşleri anlatılırken dönemin önemli siyasi olaylarına da değiniliyor. Vietnam savaşı, Sivil Haklar hareketi ve Kennedy suikastı bunlardan birkaçı.
--> Edebiyata meraklı ve yazmaya hevesli kişiler için kılavuz niteliğinde olan kitap yüzlerce eser, film ve müzik adı içeriyor. Kısacası kitaptan genel kültür fışkırıyor. Her birini olmasa da kitap önerilerini not etmeye çalıştım ve bakmak isterseniz diye listeyi yorumlara bırakacağım.
--> Bu kadar güzel
Puan vermedi
Ne hissediyorum?? Zihnim basbayağı dolu Bay Auster sağ olsun :) Bir hayat ama dört kez yazmış, her seferinde de dört ayrı yerden tutmuş o biricik hayatı. Hani bazen “şöyle yapsaydım nasıl olurdu” deriz ya, işte düşüncenin kağıda dökülmüş hali bana göre. Öyle su gibi de akmıyor, hani yoğun mesai isteyen bir kitap. Öyle ki araya kitap almaktan çekinip aynı başında başlayıp bitirdiğim ilk kitap
Kitaptaki bazı boşluklar canımı yaktı
Bittiğinde…
Hayat dediğin giriş gelişme sonuç bilinen bir şey değil, ihtimallerle dolu bir yumak gibi diye çokça düşündürdü. Bir sürü kapı, hangisinden geçersen yolun o kapının ardı sıra misal, seçimlerimizi yaşıyoruz hissi verdi..
Bay Auster, 4 3 2 1 ile olasılıkları öyle güzel konuşturmuş ki.. Her olasılığın kalbi ve her kalbin sesi… İyi ki dediğim bir kitap...
Tek kelimeyle muhteşem kurgu!!! Kitap üstbiliş ve metinlerarasılık üzerine kurulu. Yani postmodern ayrıca birçok alanla haşır neşir ediyor sizi. Tonlarca paha biçilmez kitapla, tarihle, psikolojiyle ilişkilisiniz. İçinde inanılmaz bir kitap listesi var. Ayrıca anne baba birlikteliğinin bir çocuk üzerindeki etkileri, cinsel tercihlerin karakterimize çevremize yansıması... bunun gibi birçok konu o kadar güzel bir dille işlenmiş ki 1127 sayfa nasıl bitiyor anlamıyorsunuz. Ayrıca Amerika tarihi film şeridi gibi önünüzde. Amerika’ya gitmeden görmüş kadar, o ırk savaşlarını bizzat yaşamış kadar oluyorsunuz. Kitap hakkında yazılacak çok şey var. Buraya yazmak bazen anlamsız geliyor. Naçizane fikrim tabi çok da dikkate alıp okuyan olmuyor. Okuyan kitap dostlarına şimdiden teşekkürler. Ben kitabı okuyan arkadaşlarımla sohbetini yapmayı daha çok seviyorum. İşte o zaman daha anlamlı oluyor
Paul Auster bu zamana kadar 4321i yazmak için beklemiş ya iyi ki beklemiş ve bize bu harika eseri hediye etmiş. Kesinlikle üzerinden zaman geçince tekrar okuyacağım kitaplardan. Özellikle yazı yazma hevesi olanlar için de yol gösterici ve öğretici bir eser.
Ferguson ve Adler sülalesi. Kitap bunların tanıtımı ile başlıyor. Sonra Archie’nin hikayesine geçiyoruz. Bu karakterin dört olasılıklı hayatını okuyoruz. Kitap sayfa bakımından cüsseli. Okuyacak arkadaşlara tavsiyem kitaba başlarken soy ağacı çıkarmaları. Ben çok faydasını gördüm. Bir de Archie, annesi, babası, Mildred teyze ve tabiki Amy karakterlerini çok dikkatli okumaları. Çünkü olasılıkları çözerken kilit nokta oluyorlar. Kitap 7 bölüme ayrılmış. Her bir bölüm kendi arasında dört kısımda anlatılmış. Olasılıklı hayatlar karışık verildiği için sona geldiğinizde dahi ilk sayfayı hatırlamanız gerekiyor. Ben böyle insanı zinde
Hayatınızın önemli bir anında farklı bir yol seçmiş olsaydınız ne olurdu?
Paul Auster, 4321’de tam da bu sorunun peşine düşüyor ve bizi aynı hikâyenin dört farklı yüzünü gösteren bir maceraya davet ediyor.
3 Mart 1947: Stanley ve Rose’un oğlu Archie Ferguson, New Jersey’de bir hastanede dünyaya gelir. Bu, onun varlığındaki tek değişmez gerçektir. Bu andan itibaren önünde dört paralel, eşzamanlı ve bağımsız yaşam açılır; sevgiyi, dostluğu, aileyi, sanatı, siyaseti ve hatta ölümü her birinde farklı farklı deneyimleyecektir. Ferguson’un bu çok katmanlı hayatları boyunca, Amerika Birleşik Devletleri tarihinin sarsıcı yıllarına da bölüm bölüm tanıklık ediyoruz.
Romanın farklı bir biçemde (evet, bu kelime kitapta birkaç kez geçiyor; ben de burada kullanmak istedim) :) yazılmış olması, aynı hayatın dört ayrı olasılık üzerinden ilerlemesi, kitabı benim için oldukça ilgi çekici kıldı. Bölümler 1.1 / 1.2 / 1.3 / 1.4 şeklinde ilerliyor. Başta kafa karıştırıcı olsa da bir noktadan sonra oyunun kuralını çözdüm ve metin çok daha akıcı hâle geldi. Zaten kitabın en güçlü ve ayırt edici yanı da bu.
Ancak bazı bölümlerde ayrıntıların gereğinden fazla uzatıldığı ve tekrar tekrar aynı şeyleri okuyormuş hissine kapıldığım, özellikle romanın sonlarına doğru “bitsin artık” dediğim anlar oldu.
Aslında 4321 gerçekten akıcı, merak duygusunu canlı tutan bir roman. Biraz daha kısa olsaydı, pürüzsüz, kaymak gibi bir metin olabilirmiş.
Ama Paul Auster böyle uygun görmüş.
“Sabırlı ol, uyanık ol; bıkmadan, yorulmadan oku,” demiş.
Ben de tam olarak öyle yaptım.
Sabırla okudum.
Puan vermedi·1128 syf.··
Beğendi
·2020 5. kitabı
·18 günde okudu
·Okunma: 13 Şubat 2020 12:33
Sonunda bitti...
Çok severek okuduğum bir kitap oldu. Ferguson’un 4 farklı hayatını 7 bölümde anlatan Paul Auster, çok hacimli bir kitap yazmış, ancak kitabı okumaya başladığımdan itibaren çok sevdim. Olasılıkların hayatı nasıl etkilediğine, her yol ayrımının, her insanın hayatımıza nasıl da anlamlı şeyler kattığına ya da zorluklara sürüklediğine kitap boyunca tanık oluyorsunuz.
Ayrıca Ferguson’la beraber 1947 ile 1970 yılları arasındaki Amerika’ya yolculuk ediyorsunuz, yaşanan olayların gençlik üzerindeki etkisi, Vietnam Savaşı’nın toplum üzerindeki olumsuz etkileri...
Ferguson’la beraber büyüyorsunuz. Sonra onunla ölüp farklı bir hayatında yeniden diriliyorsunuz.
Kitap gerçekten çok hacimli ve ayrıntılı yazılmış, okumakta zorlandığınız, karakterlerin birbirine girdiği noktalar oluyor ama alıştıktan sonra çok keyifli olasılıklar dünyası haline geliyor.
Özellikle Ferguson,Stanley,Rosa,Amy, Noah karakterleri kitapta kilit isimler; onların hayatında olan değişikliklerle kitap da şekilleniyor.
10/10
2017 61. kitabı
Her okur bir kitaba başlarken hayatına yeni bir karakter sokar diye düşünürüm. O karakter bize arkadaş olur bazen ailemizden biri olur ya da çevremizden birine benzer. Ve her okurun da o karakteri algılayışı farklı farklıdır. Dolayısıyla her birimize farklı bir insanmış gibi gelir, iç dünyamıza yazarınkinden yarattığından bile çok farklı bir karakter olarak girer ve o saniyeden sonra o yazarın değil bizimdir diye düşünürüm. Bu sebepten herhalde ben karakterlere çok bağlanırım, her kitabın bitişi bir vedadır benim için ve oldukça hüzünlüdür ve hep merak ederim acaba o şimdi ne yapıyor, karakter ölmüş ise yaşasaydı ne yapardı, başka bir yol izleseydi nasıl bir hayatı olurdu gibi. Aslında bu soruların hepsi kendimiz için de geçerli; hukuk değil de işletme okusaydım ne yapardım, doğup büyüdüğüm şehirden ayrılmasam ne oldurdu vs. vs. Bu soruları yazar da kendine sormuş ve kendi hayatından esinlenerek yazdığı romanın karakteri Archie’nin 4 farklı varyasyonunu sunmuş bize. Archie büyürken sanatla, sporla ve her zaman edebiyatla ilgileniyor ve her birinde hikaye farklı bitiyor. Ama hikaye devam ederken bize yazar cok güzel bir okuma listesi ve sinema tarihi bilgisi veriyor. Sadece kendi hayatıyla sınırlı kalmıyor soğuk savaş, Rosenberg’lerin idamı, Kennedy ve Martin Luther King suikasları, Vietnam savası, çiçek çocuklar ve direniş hareketlerinden de bahsediyor. Genel bir 20. Yy ortası Amerikan tarihi bilgisini de vermiş oluyor.
Kitabın sonunda ise yazar bize çok güzel veda ediyor. Üstte yazdığım gibi her kitabın bitişi hüzünlü olur ama bu sefer Archie ile fazla samimi olduğumuz için bu veda daha da hüzünlü oldu benim için. Umarım Auster daha cok uzun yıllar yaşar ve bizi yeni insanlarla tanıştırır.
Yazar Hakkında
Paul AusterYazar · 37 kitap
Paul Auster (3 Şubat 1947, Newark, New Jersey - 30 Nisan 2024, Brooklyn, New York, ABD) ABD'li roman yazarı, şair ve senarist.
Paul Auster, 3 Şubat 1947'de New Jersey'de, Polonya'dan ABD'ye göçmüş Yahudi bir ailede doğdu. Annesi bayan Queenie Auster, babası ise hukukçu bay Samuel Auster'dı. South Orange, New Jersey ve Newark'da büyüdü. Columbia Üniversitesi'nde İngiliz, Fransız ve İtalyan edebiyatı üzerine eğitim alan, 1971-1974 yılları arasında Fransa'da yaşadı. İlk evliliğini Amerikalı yazar 
Lydia Davis ile yapan Auster, 1981 yılında, bir başka tanınmış Amerikalı yazar 
Siri Hustvedt ile evlendi.
Geleneksel kitap konularının dışına yüksek bir başarıyla çıkıp, yaratıcılığın sınırlarını genişletebilmiş olan Auster'in başlıca yapıtları arasında New York Üçlemesi, Yalnızlığın Keşfi, Yanılsamalar Kitabı, Kırmızı Defter, Leviathan, Kehanet Gecesi, Duman, Görünmeyen, Yükseklik Korkusu, Yazı Odasında Yolculuklar, Karanlıktaki Adam bulunuyor. Auster'in yazarlığa ilk başladığı yıllardaki sıkıntılı günlerinde Paul Benjamin imzasıyla yayınladığı bir de polisiye romanı vardır. Bu roman yazarın otobiyografik romanı 'Cebi Delik' in eki olarak yayınlanmıştır. Can Yayınları tarafından 
Seçkin Selvi 'nin çevirisiyle 'Köşeye Kıstırmak' adı ile 2000 yılında Türkçeye kazandırılmıştır.
2006 yılında İspanya'nın saygın ödüllerinden olan Asturias Ödülü'nü edebiyat dalında Paul Auster kazandı. 26'ncısı düzenlenen "Asturias Prensi" ödüllerinde, aralarında 
Orhan Pamuk 'un da yer aldığı 18 ülkeden 26 yazar edebiyat dalında aday gösterilmişti.
Yazarın Duman (Smoke) ve Surat Mosmor (Blue in the Face) isimli senaryoları ünlü yönetmen Wayne Wang tarafından filme çekilmiştir. Daha sonra Lulu On The Bridge ( Lulu Köprüde) İsimli kitabını da kendisi filme çekmiş, hem senarist hem de yönetmen olarak yapıtın tüm aşamalarında bulunmuştur. Film hakkında yaptığı bir söyleşide kendi yazma biçimi üzerine konuşurken Peter Brook'un bir röportajından alıntı yaparak işlerinde mitlerin uzaklığıyla gündelik yaşamın sadeliğini kaynaştırmaya çalıştığını söylemiştir.
Ödülleri
2006 - 26. Asturias Ödülü - Edebiyat
Lydia Davis ile yapan Auster, 1981 yılında, bir başka tanınmış Amerikalı yazar Siri Hustvedt ile evlendi.
Geleneksel kitap konularının dışına yüksek bir başarıyla çıkıp, yaratıcılığın sınırlarını genişletebilmiş olan Auster'in başlıca yapıtları arasında New York Üçlemesi, Yalnızlığın Keşfi, Yanılsamalar Kitabı, Kırmızı Defter, Leviathan, Kehanet Gecesi, Duman, Görünmeyen, Yükseklik Korkusu, Yazı Odasında Yolculuklar, Karanlıktaki Adam bulunuyor. Auster'in yazarlığa ilk başladığı yıllardaki sıkıntılı günlerinde Paul Benjamin imzasıyla yayınladığı bir de polisiye romanı vardır. Bu roman yazarın otobiyografik romanı 'Cebi Delik' in eki olarak yayınlanmıştır. Can Yayınları tarafından Seçkin Selvi 'nin çevirisiyle 'Köşeye Kıstırmak' adı ile 2000 yılında Türkçeye kazandırılmıştır.
2006 yılında İspanya'nın saygın ödüllerinden olan Asturias Ödülü'nü edebiyat dalında Paul Auster kazandı. 26'ncısı düzenlenen "Asturias Prensi" ödüllerinde, aralarında Orhan Pamuk 'un da yer aldığı 18 ülkeden 26 yazar edebiyat dalında aday gösterilmişti.
Yazarın Duman (Smoke) ve Surat Mosmor (Blue in the Face) isimli senaryoları ünlü yönetmen Wayne Wang tarafından filme çekilmiştir. Daha sonra Lulu On The Bridge ( Lulu Köprüde) İsimli kitabını da kendisi filme çekmiş, hem senarist hem de yönetmen olarak yapıtın tüm aşamalarında bulunmuştur. Film hakkında yaptığı bir söyleşide kendi yazma biçimi üzerine konuşurken Peter Brook'un bir röportajından alıntı yaparak işlerinde mitlerin uzaklığıyla gündelik yaşamın sadeliğini kaynaştırmaya çalıştığını söylemiştir.
Ödülleri
2006 - 26. Asturias Ödülü - Edebiyat
