Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
288
Basım Tarihi:
Eylül 2017
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
The Telling
ISBN:
9786053757153
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Anlatmak, Dinlemek ve Hatırlamak İçin: Anlatış
Bazı roman sonları okuru ters köşe eder ya, ben bu romanda daha ilk sayfalarda ters köşe oldum. Roman oldukça hızlı ve sarsıcı bir başlangıç yaptı. Şehirdeki kütüphanenin, “Tekçiler” denilen rahipler adına bombalanması ilk başta bende gerici bir grubun saldırısı izlenimi uyandırdı. Fakat zamanla olayın arkasında idarenin olduğunu görmek gerçekten şaşırtıcıydı. Çünkü burada beni asıl şaşırtan şey, böylesi bir yıkımın ve yasaklamanın “ilericilik” adına yapılmasıydı.
Ursula K. Le Guin, bilim kurgu edebiyatının en önemli isimlerinden biri olarak bu romanda ezber bozan bir anlatım kurmuş. Anlatılan her şeyi sorgulamak, hiçbir düşünceye körü körüne bağlanmamak gerektiğini okurun zihnine adeta yerleştiriyor. İyi–kötü, ilerici–gerici gibi keskin ayrımlar bekleyerek okumayı sürdürdüğüm roman, beklentimin çok dışında gelişti.
Savunduğumuz düşüncelere uyumlu bir toplum içinde yaşasak bile onları sorgulamayı bırakmayıp, hayat içindeki uygulanabilirliğine, eksiklerine ve yanlışlarına da bakabilmenin bir ihtiyaç olduğunu gösteren çok yönlü bir roman. "Anlatış" daha yaşanabilir bir dünyayı, düşünceleri olduğu gibi kabul etmekten değil, eksikleri görüp iyileştirmekten geçtiği mesajını çok güçlü veren bir anlatıma sahip.
Bir de sonradan kitapla ilgili farkettiğim bir durum da şu oldu.
Bu roman, yazarın yazdığı en son roman olduğu gibi, serinin de son kitabıymış. Ben ise ilk sırada bu kitabı okumuş oldum. Bu yüzden yer isimleri, gezegenler, sistemler ve bazı kavramları anlamakta çok zorlandığımı söyleyebilirim. Bu nedenle benim için okuması kolay bir roman olmadı. Fakat zorladıkça düşündüren, düşündürdükçe içine çeken bir kitap olduğu kesin.
Romanın baş karakteri Sutty isimli bir kadın. Ekümen adına Aka gezegenine gönderilmiş bir gözlemci ve araştırmacı; aynı zamanda dil ve
Bililmkurgunun kraliçesi olarak adlandırılan Ursula K. Le Guin'in son kitabıdır. Diğer kitaplarıyla birçok yönden benzerlik göstermektedir. Yine hemen hemen her kitabında olduğu gibi bu kitabında da baş karakteri bir kadındır.
Diğer kitaplarıyla olan bir başka benzerlik, kitabın içerisinde birbirine zıt (düşman) iki gezegenin yer alması ve kahramanımızın bu gezegenler arası yolculuğa çıkarak iki gezegen arasındaki farkları objektif bir şekilde göz önüne sermesidir.
Gelişim adına kültürlerini gözden çıkaran, hatta yeniliğe ulaşmayan kültürleri yok eden, kitapları yok eden, dini ve dinsel bütün ögeleri hayatından çıkaran Aka gezegeni ile gelişmemiş ve gelişime kapalı olan, kendilerince dini ve dinsel ögeleri birbirlerine anlatma yoluyla aktaran Okzat-Ozkat gezegeni arasındaki mücadeleyi anlatır. Kitabın ana kahramanı Sutty ise gözlemleri ile dünyamıza ışık tutar.
Okunması gereken bilimkurgu eserlerinden biri olduğunu düşünsem de yazarın kendini adeta tekrar etmesi ve diğer kitaplarıyla benzer ifadelere yer vermesi açıkçası beni biraz hayal kırıklığına uğrattı.
Benim gibi Ursula K. Le Guin severlerin yine de okuyacağı bir kitap olmasının yanında ilk defa bilimkurgu veya Ursula K. Le Guin okuyacak kişilere ilk tavsiyem maalesef bu kitap olmayacaktır.
Anlatacaksan Dinlemeye DeğmeliEdebiyat
Dünya ile evrendeki diğer hayatların birbirine ilişkileri kurulmuştur. Kahramanımız Sutty, görevli olarak Tekçiler denilen yobazların yönetimindeki bir bölgede geçmişle ilgili araştırmalar yapmaktadır. Egemen'in hakimiyeti ve güçü her engeli aşmak üzere köklenmeye çalışmaktadır....
Şimdi ne anlatıyor diye düşünebilirsiniz. Ursula L. Guin'in oluşturduğu evreni anlatmanın nasıl imkansız olduğunu göstermeye çalıştım. Ancak okursanız ne dediğimi görebileceksiniz.
Zor ama yüzelli sayfa kadar gelebildiğinizde mükemmel bir nehrin içerisinde savrulduğunuzu fark ediyor ve kitabı bırakamıyorsunuz.
Kahramanımız Sutty, Anlatış denilen eski ve yasaklanmış bir geleneğin peşine düşer, orada Isa'nın Havarileri gibi ya da Hz. Muhammed'in etrafındaki ashap gibi o Anlatış denilen yüksek bilgiyi aktaranlar vardır. Kahramanımız dinler ve dinledikçe gerçekler gözünün önünde canlanmaya başlar.
Egemen'in ya da Tekçilerin kendi çıkarlarına hizmet eden, toplumu ezen baskılarının arkasına koydukları gücü sorgulamaya başlar.
Ursula teyzeyi sevenler için kaçırılmayacak bir elmas. Yeni başlayanlar için biraz bekleyebilir.
Anlatış, Ursula K. Le Guin’in sadece bir bilim kurgu yazarı olmadığını, aynı zamanda edebiyatın ve insan ruhunun derinliklerine inebilen bir filozof olduğunu kanıtlayan bir eser. Kitap, sadece bir gezegenin hikâyesini anlatmakla kalmıyor, aynı zamanda bizim dünyamıza, dillerimize, kültürlerimize ve unutulmuş anlatılarımıza dair de güçlü bir mesaj veriyor.
Bilim kurgu sevenler kadar, dilin ve kültürün gücünü sorgulayan okurlar için de kaçırılmaması gereken bir eser.
Locus ödüllü bu kitap, Hainli Döngüsünün son kitabıdır. Ayrıca yazarın da son bilim kurgu kitabıdır. Ursula Teyzenin her kitabında olduğu gibi dil, din, cinsiyetçilik konuları ustaca bir şekilde harmanlanıp bize sunulmuş. Kitabın kapak resmini beğenmesem de editörlüğünü beğendim.
Kitabın konusuna gelecek olursam; olaylar, vatandaşlara ait bütün kayıtların silindiği ve herkesin devlet kontrolünde olduğu Aka gezegeninde gerçekleşiyor. Yerküre'de yaşayan Sutty bu gezegene gözlemci olarak gidiyor ve olaylar gelişiyor. Burada kitapları saklayan Anlatışçıların hayatının bir parçası oluyor.
Kitabı genel anlamda değerlendirecek olursam ise serideki güzel kitaplardan bir tanesidir ama benden 10/10 alamadı maalesef. Puanım 9/10.
Ursula K. Le Guin ile tanışmam 1990'lı yıllarda Mülksüzler ve Yerdeniz Üçlemesi ile oldu.Gerçekten 25 yıl oluyor Ursula K.Le Guin okumayalı. Birkaç yıl önce Onur Caymaz'ın atölyesinde bahsi geçince, kitaplığımı karıştırdım, bulamadım, Mülksüzler'i.Mülksüzler'in benim olduğunu sanıyordum.Tekrar okumak üzere aldım kitabı.İyi ki sıra gelip de okumamışım, diyorum şimdi.Diğer seriyle ilgili, Yerdeniz Üçlemesi dedim, çünkü Metis Yayınları üçleme olarak sunmuştu ilk etapta.Ursula da başlangıçta böyle düşünmüş.Daha sonra bu üç kitaba, üç kitap daha eklendi.Yerdeniz altı kitaba ulaştı.Hainli Döngüsü içinde yer alan ( romanlardan ve hikâyelerden oluşuyor döngü) Anlatış kitabımız, döngünün son romanı, ( yanlış da biliyor olabilirim) açıkçası daha önce Mülksüzler'i okuduğum için ben de bu kitabın bağımsız okunabileceğini düşünenlerdendim.O yıllarda Mülksüzler'in bir serinin parçası olduğunu bilmiyordum o ayrı.Kaldı ki şimdi eski kitaplarımı karıştırdığımda gördüm ki Mülksüzler döngünün 5. kitabı olduğu halde, ülkemizde ilk yayımlanan kitap olmuş.Döngünün ilk kitabı olan Rocannon'un Dünyası Mülksüzler'den tam dört yıl sonra yayımlanmış. Le Guin de kitapların bağımsız okunabileceğini söylemekle birlikte ilk üç kitabın sırayla okunmasını önermiş.Anlatış kitabının yaklaşık 70. sayfalarına geldiğimde
Ekumen dünyasını tam olarak anlayamayacağımı hissettim bu kitapla..İlk üç kitabı okumaya karar verip, temin ettim.Ancak vaktim olmadı okumaya.Eğer grubumuz için okumam gerekmeseydi, döngüyü doğru sıra ile okumak için yarım bırakırdım.
Kitaba dönecek olursam, kitabın sonlarında Sutty der ki Tong'a: "Bir şey daha var-ve bu çok daha önemli-ki o da, sözünü ettiğimiz hazinenin yalnızca Silong'un Bağrı'ndaki kitaplar değil, her nerede olurlarsa olsunlar tüm kitaplar ve de kitap okuyan herkes
GençlikHayat
La Guin, çok entresan bir yaratıcı. Başka diller, dünyalar, distopyalar yaratabilene; yazar değil de "yaratıcı" demek daha doğru sanırım. 71 yaşındayken, genç bir kadın kahraman ağzından k8nuşması, gözlerinden bakması çok öğretici.
Bir kısım yazar vardır, öyle beceriksizdir ki, ne anlatmak istediğini zerre kadar anlamazsınız. Bir kısım yazar ise öyle yüksek kapasitededen bakar ki, sizin kapasiteniz ona ulaşamaz. Bu kitapta ben kendimi ikinci şıkta hissettim. Özellikle ilk iki bölümü döne döne iki ya da üçer kez okudum. Konuyu kavradıktan sonra da zevkle içinde yüzmeye başladım.
Bu teklemeye gerekçe olarak, bambaşka bir gezegende bambaşka bir dünya görüşünü, o gezegenin tarihsel bir kesitinde, öyle bilerek ve detayla tasvir etmiş ki Ursula, bu dünya realitesinden o gezegenin realitesine geçmekte zorlandığımı düşünüyorum. Bu hayal gücündeki detay zenginliği gerçekten zorlayıcı ama mükemmeldi.
Kitap, dindarların farklı düşüncedekileri yok etmeye çalıştığı Dünya gezegeninde doğmuş ve o kargaşayı tüm acısıyla yaşamış bir dünyalı Sutty'nin, tersi bir anlayışla bilimselcilerin ruhsal görüştekileri yok etmeye çalıştığı Aka gezegenindeki araştırmalarını konu ediniyor. İlginç olan, temelde her ikisinin de "Doğru" adına bir diğerini yok etmeye çalışıyor olması.
Bilim kurgu severlerin zevkle okuyacağını sanıyorum.
Ursula'nın son kitabı olması hasebi ile uzmanlık dönemi ürünü olacağını göz önünde bulundurmanız gerektiğini, hayal gücünün eşsizliğinin değişmezliği yanında, yazım kalitesinin "Yerdeniz" dörtlemesinden daha yoğun olduğu konusunda uyarmak da görevim.
Anlatış
İnsanoğlunun yaşamını devam ettirdiği gezegen yani Yerküre’deyiz. Zaman belirtimemiş bir dönemde geçen kitabımızda söz konusu gezegenin dışında da hayat bulunmuş, uygarlıklar ile temaslar kurulmuş. Uzay boşluğunda insanlık varlığını arttırmaya hız kesmeden devam ediyor anlayacağımız. Ana karakterimiz Sutty, Yerküre’de -bildiğimiz Dünya, kitaptaki adı bu- yaşamını sürdüren, ailesi tarafından iyi bir eğitim alması için çaba gösterilen, sonunda da istediği mevkiye gelmeyi başarmış bir tarihçi. Sözünü ettiğimiz mevki Gözlemcilik. Yani başka gezegenlere gönderilen bir nevi elçi, gözetmen. Statü olarak yüksek olmasının sebebi ise hiç kuşkusuz mevcut inanç sistemi.
Tekçi olarak anılan bu sistem adından da anlaşılageldiği üzere tek bir dinin söz sahibi, yetki sahibi, geçerli olduğu bir sistem. Bütün bir gezegene bu din hakim. Kitabın içerisinde daha detaylı anlatımı bulunan bu sistemin Yerküre’yi ve onun görevli olarak gönderdiği kimseleri bu kadar mühim kılmasının sebebi ise sahip oldukları bilimsel ve teknolojik güç. Sutty’nin göreve atandığı Aka gezegenine medeniyeti taşıyan yine bu din ve onun temsilcileri. Haliyle Sutty de o oranda önemli bir birey. Ancak bir sonraki görevi için sahip olduğu tüm yetkiler bile yetersiz kalabilir.
Devamı: kahramangiller.com/kitap/gecmisin-...
Ursula K. Le Guin kendisi de bir maz'dı. Onun yazdıkları hep Anlatış'tan parçalardır, boşlukta atılan adımlar.
Bu kitabı bir özyaşam öyküsü gibi yorumladım: Le Guin de bizzat içindekileri özetlemiş, Shutty gibi başka bir alemde çıktığı yolculukta yine rastladığı biz olmuşuz: Yerküre'den sonra Aka gezegeni de insan aptallığıyla dopdolu. Peki hikaye anlatıcısının sorumluluğu bunu telafi edebilecek mi?
Yazar Hakkında
Ursula K. Le GuinYazar · 71 kitap
Ursula Kroeber Le Guin (d. 21 Ekim 1929) ABD'li yazar. Bilim kurgu ve fantezi edebiyatının en önemli yazarlarından kabul edilen Le Guin, bu alanlardaki eserlerinin yanı sıra şiir, tiyatro, çocuk ve genç edebiyatı alanlarında da yazar ve çevirmen olarak katkıda bulunmaktadır. İlk romanı 1966 yılında yayımlanan Le Guin'in eserlerinde ağırlıklı olarak Jung'un, taoizimin, varoluşçuluğun ve yunan mitolojisinin etkileri görülmektedir. Yazar, başta Hugo ve Nebula olmak üzere pek çok ödülün sahibidir.
Yaşamı
Ursula Kroeber, ABD'nin Kaliforniya eyaletinde 1929 yılında dünyaya geldi. Antropolog bir babayla (Alfred Kroeber) psikolog ve yazar bir annenin (Theodora Kroeber) kızıdır. İsmini doğum tarihi olan Azize Ursula Günü'nden aldı. Ebeveynleri tarafından üç erkek kardeşi ile beraber kültürel çeşitlilik fikrinin hakim olduğu bir ev ortamında yetiştirildi. Massachusetts-Radcliffe College’da lisans eğitimini tamamladıktan sonra Columbia Üniversitesi'ni bitirdi ve yüksek lisansını “Fransa ve İtalya’da Orta Çağ ve Rönesans Dönemi Edebiyatı” üzerine yaptı. 1951’de tarihçi Charles A. Le Guin ile evlendi. Üç çocuk ve dört torun sahibi oldu. Le Guin 22 Ocak 2018'de Portland'daki evinde 88 yaşında öldü.
Edebiyat hayatı
Bilimkurgu türünde yazmaya 1960'li yıllarda başladı. İlk öyküsü 1962’de yayınlandı. Pek çok üniversitede ders verdi, çeviri, derleme ve makaleleri yayınlandı. Le Guin, 1969'da yazmış olduğu "Karanlığın Sol Eli" adlı romanıyla bilimkurgu dünyasının iki büyük ödülü olan Hugo ve Nebula ödüllerini aldıktan sonra ün kazanmıştır. Ayrıca, 1974'te yazmış olduğu ütopik bilimkurgu romanı Mülksüzler ile 1975'de yine Hugo ve Nebula ödüllerini almıştır. Bilimkurgu ve fantastik kurgunun yanı sıra şiir ve çocuk kitapları da bulunmaktadır.
LeGuin, teknolojik gelişmelerin değil, politika, toplumbilim ve psikolojinin öne çıktığı ve alternatif toplum biçimlerinin sorgulandığı bilimkurgu yaklaşımının en önemli temsilcilerindendir.
Eserleri arasında özellikle Yerdeniz Üçlemesi ve buna sonradan eklenen dördüncü, beşinci ve altıncı kitapla çok ciddi hayran kitlesine ulaşmıştır. Bu serinin 3. romanı olan "En Uzak Sahil" (The Farthest Shore) kitabıyla 1973 yılında Çocuk Kitapları için verilen ABD milli ödülü (National Book Award) kazanmıştır. 1990 yılında yeniden Nebula ödülünü Tehanu ile kazanmıştır.
Ana temaları
Temel feminist teoreme oldukça hakim olan Le Guin yazılarında teorisini gizlice vererek erkek okuru rahatsız etmez ve teoriyi okuyucuya gizlice zerk eder. Anarşist eğilimli ya da anaerkil toplumlar yaratmaktan çekinmez. Zaten hayatı boyunca asice hareket etmiştir. Kadınlar, Rüyalar, Ejderhalar adlı makale denemesinde, bir yazısında zamanında Playboy dergisinde bile yazdığını söylemektedir. Pek çok okuru için bilge bir kadın tiplemesi olan LeGuin Ged (Çevik Atmaca) karakteri ile de pek çok okurun kişiliğine etki etmiştir. Yüzüklerin Efendisindeki bilge ve ilk yaratılanGandalf'ın aksine (Gandalf Tolkien mitosunda ilk yaratılan ve kutsal olan maiardandır. Bkz. Güç Yüzüklerine Dair adlı Tolkien kitabı) LeGuin'in baş kahramanı Ged Gontlu bir keçi çobanı olarak başlayıp Roke adası büyücülerinin en büyüklerinden olmuştur. Yeraltı tanrılarının başrahibesi Tenar ise sıradan bir kadın olmayı tercih ederek kendini bulmuştur. LeGuin'in her kahramanı, her romanı bir süreç, bir değişim anlatır. Bilgeliği ve büyümeyi değişmekten korkmamakta bulur.
Le Guin'in karakterleri basma kalıp kahramanlardan uzaktır. Genç mükemmel kadın ve erkekler yaratmayan yazarın kahramaları genellikle yaşlı adamlar veya koca karılar, cılız, sakat veya tecavüze uğramış ve intikam peşinde koşamayacak kadar çaresiz çocuklardan oluşmaktadır. Bu haliyle Le Guin romanları çaresizliği, yaşama cesaretini vurgulayan mütevazi görünümlü gizli bir romantizim barındırmaktadır. Oldukça sık kölelikten bahseder. Öncelikle köleliği tüm şatafatlı sembollerinden arındırır. Köleleri, bir kölenin yalın ve itirazsız, itaatkar dünyasında her hangi bir şeyi sorgulama yeteneğinden yoksun insanlardır. İsyandan bahseder, ama yanlışlıkla köle sıfatı taşıyan soylu kurtarıcılardan yoksundur hikâyeleri. Kadınlık ve erkeklik, çocukluk ve erişkinlik, kölelik ve sahiplik gibi zıtlıklara vurgu yapmaktadır. Le Guin yalın ama şiddet dolu bir evreni yansıtır. Şiddeti adlandırmaktan çekinmez. Özgürlük ve cesaret dolu bir dili vardır.
Daha fazla bilgi için: tr.wikipedia.org/wiki/Ursula_K._...
