Yazar:
Müfide Ferit Tek
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 44 dk.
Sayfa Sayısı:
167
Basım Tarihi:
2008
Yayınevi:
Kaknüs Yayınları
ISBN:
9799756698517
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Müfide Ferit Tek (1892-1971), Aydemir (1918) isimli Turancı düşüncenin izlerini taşıyan romanıyla tanınmıştır. Roman, Rusya’da esaret altında yaşayan Türklerin siyasal ve sosyal problemlerini konu edinir. Askla iç içe geçmiş güzel bir eserdi.
Puan vermedi
Merhaba...
Şevket Süreyya Aydemir'in katıldığı Kafkas Cephesi'nde elinden bırakmadığı roman "Aydemir"
Şevket Süreyya Aydemir'in "Suyu Arayan Adam" adlı otobiyografik eserinde Müfide Ferit'in "Aydemir" adlı romanındaki karakteri kendisine soyadı olarak nasıl aldığını şöyle anlatıyordu: "Aydemir, bir ülkü ve gönül adamıydı. Gönlü, ülküsü kadar engindi. Kılıcın değil, imanın ve kendini inandığına verişin, kurtarmak istediği halkın potasında eriyişin adamıydı. Bir mücadelenin fırtınaları içinde savrulur, silahı da en kutsal emanet sayar, şan ve zaferi bu yollarda ararken; Müfide Ferit'in bu hayal kahramanının adını Turan'da, kendime Soyadı olarak seçtiğim günün heyecanını, hâlâ hatırlarım." (Suyu Arayan Adam, sayfa 123, 1974, bende ki beşinci baskı)
Bu kitapla ve yazarı Müfide Ferit Tek ile tanışmam Şevket Süreyya'nın soyadı ile oldu. Bir yazar, kendisine neden bir roman kahramanını soyadı olarak alır, diye düşündüm, merak ettim ve kitabı almaya karar verdim.
Kitabı okumadan önce Müfide Ferit Tek ve romanı ilgili araştırmalar yapmıştım. Eseri incelemeden önce yazar ve roman ile ilgili bazı bilgileri sizlere de aktarayım. Müfide Ferit'in dünya görüşünün şekillenmesinde eşi Ahmet Bey (Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk İçişleri Bakanı), Türk Ocakları başkanı Hamdullah Suphi ve eniştesi Yusuf Akçura etkili olmuş, "Aydemir" i Yusuf Akçura'nın desteğiyle yazmış hatta roman kahramanı Aydemir'in bizzat Yusuf Akçura olduğu şeklinde bazı bilgiler de mevcut. Aydemir(1918), Halide Edip'in Yeni Turan'ından sonra yazılan ikinci Turan romanı olmuş. Müfide Ferit, Aydemir romanını basan Türk Kadını Cemiyeti'nde feminizm üzerine dersler vermiş, Mustafa Kemal'in de köşe yazarı olduğu TBMM'nin resmi gazetesi Hakimiyet-i Milliye'de Türk Askeri ve Gazi Antep adlı makaleler yazmış. Türk Askeri ve
"Milli Edebiyat Dönemi" olarak adlandırılan dönemde Müfide Ferit (Tek) tarafından kaleme alınan "Aydemir" romanı, milliyetçilik duygusu üzerine işlenmiştir. Halide Edip (Adıvar)'ten sonra bu alanda en başarılı ikinci eseri yazanın yeniden bir kadın olması, diğer yazarları etkilemiştir.
Romanın baş kahramanı olan Demir, yaşamını Türklerin birleşmesine adamıştır.
Kısa bir İstanbul yolculuğundan sonra Türkistan'a giden Demir, arkasında aşkı olan Hazin'i bırakmıştır. Ancak Demir için her şeyden önce millet duygusu ve Türklük gelmektedir. Türkistan'a geldiğinde burada büyük bir sevgiyle karşılanan Demir'in artık neferleri vardı: Aydemirler.
Her kalabalığın içinde bir yalnızlık olması, Demir'in de yakasını bırakmamış bir dertti. Her ne kadar aşık olsa da bunun kendisine görev telakki ettiği milliyetçiliğe ihanet olduğunu düşünüyordu, bu yüzden yalnızlık onun imtihanıydı.
Müfide Ferit (Tek)'in okuduğum ilk romanı olmasına rağmen, gayet akıcı ve içine çeken bir romandı. Okurken siz de sanki Demir'le birlikte yalnızlığını yaşıyor, onunla beraber Türklüğe dair haykırışlarınızı dile getiriyorsunuz. Yanı sıra, romanda herhangi bir yazım hatası olmamakla birlikte, dil oldukça sade ve anlaşılırdır. Milli Edebiyat Dönemi'ni anlamak, Birinci Cihan Harbi'ni çok farklı bir noktadan okumak, Türklük duygusunun bu dönemde neler hissettirdiğini hissetmek için Müfide Ferit'in "Aydemir" romanı ufuk açıcıdır.
✍Türk edebiyatının ikinci “Turancı" romanıdır,ilki Halide Edib Adıvar'ın Yeni Turan romanıdır.
✍Esaret altındaki Türklerin siyasi ,sosyal sorunlarını işler.
✍Romanda her şeyden önce bir feda söz konusudur.Aşkını ülküsü uğruna feda eden bir adam...Bu ülkü ise Türkistan’da yasayan Türkleri eğitmektir,milli birliği sağlamaktır.Bunu İstanbul’da geride bıraktıklarıyla, canı pahasına yapar.
✍Milli bilinci yaymak,milliyetçilik “tezli romanların" en güzel örneklerinden biridir ve bir o kadar da ütopiktir.
✍Romanın karakteri Aydemir hakkında da birkaç sözüm olacak.Yusuf Akçura ‘nın teşviki ile yazılan romanın Aydemir karakteri Yusuf Akçura'yı model olarak almıştır.
✍Yazar Şevket Süreyya Aydemir'de bu romanın etkisiyle soyadını Aydemir olarak seçer.
Elimdeki basımda romana ek olarak roman hakkında Resit Süreyya'nın ,Emel Esin'in,Ömer Seyfettin'in,Şevket Süreyya Aydemir'in ,Köprülüzade Mehmet Fuat'ın yazıları var.
Şevket Süreyya Aydemir'in suyu Arayan Adam adlı otobiyografik muhteşem eserini okurken, yazarın kendine "Aydemir" soyadını seçmesinin kaynağı olarak gösterdiği, AYDEMİR adlı bu eseri okumaya karar verdim.
Romanı 1913-1918 yılları arasında yazar henüz 24 yaşındayken Sinop'ta kaleme almış. Kitabın ayırt edici özelliği, Turan ülküsünü konu edinen ilk eserlerden olması ve üstelik de bir bayan yazar tarafından kaleme alınmasıdır. Turancılığın siyasi yönü ve, millliyetçilik değerleri esas olmasına rağmen yazar kurguyu, seven iki insanın imkansız aşkları üzerinden, kadınca görüşün inceliği ile kaleme almış. Öte yandan, Turancılığın dinamosunun esasta bilgi, bilgelik, eğitim, öğretim, toplumsal bilinçlenme, tanışıp kaynaşma olması gerektiği mesajı daima vurgulanıyor.
Severek okudum. ilber Ortaylı'nın tavsiye ettiği eserler arasında bulunan Suyu Arayan Adam'ı çözümlemek noktasında nitelikli fikirler edindim. Meşrutiyet ve Mütareke dönemlerindeki Turancılık ülküsünün gelişimini anlamak isteyenlere bu iki kitabı iç içe tavsiye ediyorum.
Şevket Süreyya Aydemir
Suyu Arayan Adam
İlber Ortaylı
Şevket Süreyya Aydemir
Suyu Arayan Adam
İlber Ortaylı
Eksiklik hissettiğim lakin döneminden ötürü başarılı bulduğum eser oldu. Sonu daha iyi olabilirdi. Hazin’e çok üzüldüm. Akıcı olmaması ve durağanlığın ağır bastığından ötürü zorlanarak okudum. Yine de anlaşılmaması söz konusu değil. Eski kelimelerin kullanılması ilginç çekici tek tarafı oldu bende. Turancılık akımından benimsenmiştir. Şevket Süreyya Aydemir’in bu romanın etkisini görmüş olup soyadını nasıl seçtiği ön görülmektedir.
Puan vermedi·167 syf.··
Beğendi
·2021 24. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 19 Nisan 2021 23:55
Bu roman bir fanteziydi. Genç bir kadın muhayyilesinin hiçbir realite ile ilgisi olmayan mahsulü...
Aydemir, yarı peygamber, yarı idealist, yarı meczup bir tipti. Fakat bu kitap öyle bir zamanda yazılmıştı ve ben onu, öyle bir yerde, öyle şartlar içinde okumuştum ki o bana derhal Hakk'ın ilhamı gibi göründü.
Onu cephede elimden bırakamıyordum. Zaten cephede kitaplarımın benim bölüğümde, bazı askerlerimle benim aramda katiyen terk edilmez bir silah, bir ağırlık, bir harp eşyası gibi bir değeri vardı. Bunları çavuş, yürüyüşlerde inandığı dikkatli askerlerin çantalarına taksim ederdi. Yaralanma ve diğer kaza hallerinde bunların silah gibi el değiştirmesi, terk edilmemesi lazımdı. Onun için ben kendi takımımda her zaman ve her yerde kitaplarımı en ileri siperlerde bile elimin altında bulurdum. Aydemir, bu kitapların en başında gelirdi.
Siperlerde, yürüyüşlerde, uzun zeminlik gecelerinde, yahut yaralıların çeşitli iniltileriyle uğuldayan hastahane odalarında vakit buldukça onu çantamdan çıkarırdım. Okurdum. Her defasında bana daha yeni bir şevk verirdi. Günün çeşitli iç tepkileri ile zaafa düştüğüm realitelerin müsamahasız darbeleri altında bulunduğum zamanlarda o, beni kanatlarına alır, başka bir âleme sürüklerdi. O zaman, her türlü ruh kırıklıklarından sıyrılırdım.
Bu kitabı okurken bazen gözlerimi kapardım. Kendimi Turan'ın çöllerinde, yollarında, kasabalarında, etrâfıma koşan insanlara ümit ve teselli dağıtırken görürdüm..
Gerçi elinde silahı, arkasında askeri, topçusu, süvarisi, olmayan tek başına bir uyarıcının bu büyük ülkelerdeki mücadelelere nasıl dayanacağını, hayatın akışına nasıl yön verebileceğini düşündüğüm olurdu. Fakat Aydemir'in ruhu ve inanç hazinesi olmadıkça da bu silahlar neye yarardı? Kaldı ki silah, ruh kuvvetine bakarak daha kolay tedarik edilen
Kutlu olsun 3 Mayıs!!!
Kitaba pek çokları gibi ben de "Suyu Arayan Adam" dan geldim. Zira Şevket Süreyya Aydemir'in kendine soyadı alacak kadar, cephede elinden düşürmeyecek kadar sevdiği bu güzel kitabı merak ettim...
Kitabın yazıldığı dönemde Türkçülük-Turancılık fikrini işleyen nadir romanlardan. Hele ki bir kadın yazarın kaleminden çıkması da romana ayrı bir ehemmiyet kazandırıyor.
Romana gelecek olursak Demir, Demir Han ya da Orta Asya Türklerinin dediği Aydemir deymi yerindeyse aşkını kalbine gömerek İstanbul da şanı şöhreti rahatlığı bırakıp Moskof zulmü altındaki Türkleri uyandırmaya Orta Asya'ya gidiyor.
Ve tabii bunu top tüfekle değil gönülleri fethederek yapıyor. Kitabın sayfa aralarında onu bir yalavaç olarak görmekte mümkün. Kaldı ki kitapta Kitab-ı Mukaddese atıflar var.
Ömrünü bu şekilde geçirirken hastalanıp yatağa düşüyor bana kalırsa yatağında ölümü beklemektense ölüme bile bile gidiyor. Son arzusuda biricik aşkı Hazin'i son kez görebilmek. Aydemir'in sonu da sevgilisinin ismi gibi 'Hazin' oluyor...
Türkçü arkadaşlara bilhassa tavsiyemdir...
Kitabın böyle güzel bir günde bitmesi de oldukça manidar.
O halde Ebediyen Yaşasın 3 Mayıs Ruhu...
Türkçülük kazanacak...
Idealin, ideal insan olmanın romanı. Türk edebiyatının, özellikle de milliyetçilik- Türkçülük akımının mihenk taşlarından biri bu eser. Sadece günümüz diliyle o dönem dili arasındaki 100 yıllık fark nedeniyle zorluk çekiyorsunuz, o kadar. Kitapseverler için atlanmaması gereken bir kitap, şimdiden iyi okumalar.
Milli Edebiyat Döneminin onde gelen kitaplarından
Ay Demir basımını önce okumam doğru bir tercih olmuş. Incelemesinde de bahsetmiştim bir şey var içime sinmeyen ama adlandıramıyorum diye. 
Aydemir basımının sonuna görüşler, basıldığı dönemdeki yorumlar, fikirler de eklenmiş, içerik olarak daha doyurucu geldi bana, çoğu cümlede tabii yaa işte bu diyerek eksikliğini hissettiğim noktaları görmüş oldum, bunlara kendi ilk okumam sonrasında rastlamak da ikinci okuma zevkimi gölgelememiş oldu. Değindiğim kısımdaki hususlar hariç, güzel ve Türk Edebiyatına ilgi duyan herkesin okuması gereken bir eser.Türk Edebiyatı
Ay Demir basımını önce okumam doğru bir tercih olmuş. Incelemesinde de bahsetmiştim bir şey var içime sinmeyen ama adlandıramıyorum diye. Aydemir basımının sonuna görüşler, basıldığı dönemdeki yorumlar, fikirler de eklenmiş, içerik olarak daha doyurucu geldi bana, çoğu cümlede tabii yaa işte bu diyerek eksikliğini hissettiğim noktaları görmüş oldum, bunlara kendi ilk okumam sonrasında rastlamak da ikinci okuma zevkimi gölgelememiş oldu. Değindiğim kısımdaki hususlar hariç, güzel ve Türk Edebiyatına ilgi duyan herkesin okuması gereken bir eser.Yazar Hakkında
Müfide Ferit TekYazar · 3 kitap
Türkçülük akımının roman türündeki ilk temsilcilerindendir. Kurtuluş Savaşı'na kalemiyle katılmış bir kadın yazardır. Türkiye'nin ilk İçişleri Bakanı Ahmet Ferit Tek'in eşidir. Sanat tarihçi Emel Esin'in annesidir.Babası Kemahlı Mazhar Paşa'nın oğlu ve "hürriyet" yanlısı bir subay olan Şevket Bey, annesi Plevne şehitlerinden Zâimzâde İsmail Efendi'nin kızı Feride Hanım'dır.
Babasının görevi dolayısıyla ilköğrenimine Trablusgarp'ta başladı. Trablusgarp'ta henüz bir Türk mektebi olmadığı için İtalyanların yönetiminde bulunan St. Joseph Rahibe Okulu'nda okudu. Okulda İtalyanca ve Fransızca öğrendi. Ayrıca özel ders yoluyla Arapça ve Farsça öğrendi. O yıllarda, İstanbul'da bulunan Harbiye Mektebi'nde bir kanundışı faaliyetlerde bulundukları gerekçesiyle Fizan'a sürgün edilen bir grup öğrenci arasında Ahmet Ferit Tek ile Yusuf Akçura da vardı. İleride evleneceği Ahmet Ferit Bey ile burada tanıştı.
Yazar, 1903 yılında gizlice gönderildiği Paris'te Versailles Lisesi'ne kaydedildi. Onun Paris'teki öğrenimini, velisi sıfatıyla babasının yakın arkadaşı ünlü Jön Türklerden Ahmet Rıza Bey takip etti. Müfide Ferit, Trablus'tan kaçarak Paris'e gelmiş olan Ahmet Ferit Tek ile 1907 yılında -15 yaşında iken - evlendi. Bundan sonraki hayatı, kocasının sürgün veya görevli olarak bulunduğu çeşitli şehir ve ülkelerde geçti.
İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinden sonra eşi ile İstanbul'a geldi. Ahmet Ferit Tek, İttihat ve Terakki'ye muhalefetten Sinop'a sürülünce Müfide Ferit Hanım, kocasıyla birlikte Sinop'a gitti.1913- 1918 arasındaki yıllarını Sinop ve Bilecik'te geçirdi. Bu arada Yusuf Akçura'nın desteğiyle ilk romanı olan Aydemir'i' yazdı ve 1918 yılında yayınlattı. Halide Edip'in 1912'de yayımlananYeni Turan adlı romanından sonra ikinci "Turancı" roman olan bu eser, birk kaç gazetede tefrika edildi. Roman, bir kuşağı etkiledi ve yıllar sonraŞevket Süreyya Bey, Aydemir soyadını bu romandan etkilenerek aldı.
İşgal yıllarında yazdığı makaleler nedeniyle İngilizler tarafından arandığı için Anadolu'ya geçti. Mütareke ve Millî Mücadele yıllarında İfham ile Hakimiyet-i Milliye gazetelerinde Milli Mücadele'yi destekledi. Savaşın sonlarına doğru Mustafa Kemal Paşa ile Türk-dostu Pierre Loti arasındaki yazışmalara aracılık etti. Eşi 1921 yılında diplomatik görevle Fransa'ya gönderildiğinde École des Sciences Politiques'ten mezun oldu; bu arada Pierre Loti'yi ölüm döşeğinde ziyaret etti. İkinci romanı Pervaneler'i 1924 yılında kaleme aldı; roman, Yedigün Dergisi'nde tefrika edildi.
Eşinin diplomatik görevleri nedeniyle 22 yıl yurtdışında bulundu; Paris, Londra, Varşova, Tokyo'da yaşadı. Yurtdışında bulunduğu sırada Affolunmayan Günah adlı üçüncü romanı Almanca olarak basıldı (Die unverzeihliche Sünde, çeviren: Otto Spies, Krefeld, 1933), Türkçesi yayımlanmadı. Son roman, konusunu Kurtuluş Savaşı'ndan almaktaydı.
1948 yılında Türkiye'deki ilk Soroptimist Kulübün kurucusu oldu. 24 Mart 1971 tarihinde 77 yaşında iken İstanbul'da hayatını kaybetti. Erenköy Mezarlığı'na defnedildi.
