Yazar:
Franz Kafka
Çevirmen:
Tanıl Bora
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 53 dk.
Sayfa Sayısı:
102
Basım Tarihi:
Ağustos 2021
İlk Yayın Tarihi:
1915
Yayınevi:
İletişim Yayınları
Orijinal Adı:
Die Verwandlung
Orijinal Dil:
Almanca
Orijinal Ülke:
Çekya
ISBN:
9789750518959
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
196 diğer baskı · Tümünü Göster
Dönüşüm
214bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2022 · 74 s.
Dönüşüm
9,6bin okunmaİnsan Kitap · 1 Kasım 2017 · 134 s.
Dönüşüm
9,2bin okunmaCan Yayınları · Mart 2022 · 104 s.
Dönüşüm
3.285 okunmaMariana Yayınları · 2016 · 68 s.
Dönüşüm
2.973 okunmaOlimpos Yayınları · Ağustos 2019 · 96 s.
Dönüşüm
2.280 okunmaİndigo Yayınları · 3 Şubat 2017 · 92 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Dönüşüm Franz kafkaEdebiyat
Ana karakterimiz Gregor Samsa’nın sabah uyandığında böceğe dönüştüğünü fark etmesiyle başlar her şey. Hayatında hiçbir şey eskisi gibi değildir. Bir böcek gibi hareket etmeyi, beslenmeyi ve yaşamayı öğrenmek zorundadır. Hepsinden önemlisi ona muhtaç olan anne, baba ve kız kardeşinin onu böyle kabul edip, onsuz yaşamaya alışması gerekir. Samsa’nın bu hale dönüşmesiyle aile zor bir döneme girer. Kimse onun bu şeklini hazmedememiş ve korku içindelerdir. Ayrıca Samsayla iletişimde kurulamamaktadır. Sadece kız kardeşi onunla ilgilenmiş o da korku ve endişeyle bunu devam ettirebilmiştir. Evde gördüğü bütün bu dışlanmışlıklara ve hor görülmelere karşı Samsa hiçbir zaman ailesiyle ilgili kötü düşüncelere kapılmamış ve onları anlamaya gayret etmiştir. Ama sonunda kız kardeşinin de ona bakmaması ve ailesinin ondan tamamen kurtulmak istemesinin ardından bir sabah ölmüş olduğu fark edilir.
Böyle anlatılınca okumaya değmez basit bir öykü gibi görünmekte. Ancak kitabın yazarı Franz Kafka öyle bir kişiliktir ki anlatmak istediği fikri metaforlara gizlemiştir. Bu kısa hikâyede bahsedilen böcek, aslında sürüye uymayan ve toplum düzenine başkaldıran yaratıktır. Gregor Samsa dönüştüğü güne kadar işyerinde köle, aile çevresinde köle ve düzene uyup uslu durduğu sürece sevilir. Onun başkaldırısı bilinçaltında başlar ve bilinçaltı kendine uygun biçimi oluşturur. Öyküde bahsedilen aile ise toplumu simgelemektedir. Samsa’nın böceğe dönüşmesinin ardından toplumun ondan beklentileri sonuçsuz kalmaktadır, ailenin böcekten nefret etmeleri ve onu iğrenç bulmaları da sürüye uymayan bağımsız bireyle özdeştir. Aile yani toplum başlarda ondan hemen vazgeçmez geri dönebileceğini düşünmektedir. Ancak ondan tamamen ümit kesildiğinde eski haline dönmeyeceği anlaşıldığında ona bakan tek kişi olan kız
Kötü düşüncelerle uyuduğun bir gecenin sabahında kendini böceğe dönüşmüş olarak bulmak ve başına gelen hadiseler. Güçlü metaforlar. Ve tabii kafkaesk anlatım. Bu metinde (benim anladığım kadarıyla) -zaten bilinen bir gerçeklik de var- yazar kendisine verdiği Gregor Samsa ismiyle kendi aile bağlarını anlatıyor. Babasının ve ailesindekilerin gözünde nasıl olduğunu. Çok akılcı cümleler. Ve ne yazık ki burada belki bir metafor olarak okuduğumuz bu gözden bakış insanların hayatlarında var. Herkes elbette iyi bir anne babaya doğmak ister, fakat bu şans, kader veya imtihandır. Gerçekten bir böcek dahi olsanız aileniz size nasıl davranırdı? Veya sizi insan olduğunuz halde böcek olarak mı görürlerdi? Bu örneklendirme çoğaltılabilir. Bir insanı iyi bir insan yapan en önemli faktör bence iyi bir ahlâka sahip anne ve babadır. Bu kitabı okurken üzüldüm. Yazarın kendini ailesi gözünden nasıl gördüğü veya yazara bunu böyle aksettirdikleri için. Beni en etkileyen kısım ise öldüğünde kardeş ve babanın verdiği tepkiydi. Etkileyici bir kitap. Tavsiye ederim.
Toplumun Bir Görünümü: DönüşümEdebiyat
Puan vermedi
Toplumun Bir Görünümü: Dönüşüm
Franz Kafka tarafından 1915’te yazılan ve modern dünyanın “dönüşümünü” en iyi betimleyen eserlerden biri olarak kabul edilen Dönüşüm, bilhassa toplumsal ilişkilerdeki değişim ve yabancılaşma konularının işlendiği bir öyküdür. Değerlendirmemizin konusunu Kafka’nın işlediği bu iki konuyu kendi fikirleri etrafında okumak teşkil etmektedir. Kafka, bireyin toplumdaki işlevi ile bağlantılı bir değere sahip olduğunu ve bunun dışına çıktığında ise yabancılaştığını iddia etmektedir.
Değerlendirmeye geçmeden önce öykünün kısa bir özetini yapmak faydalı olacaktır. Öykünün baş kahramanı Gregor Samsa, ailesinin borçları yüzünden beş senedir bir kere bile izin almadan sürekli çalışan ve bu yüzden evde saygınlığı olan bir kimsedir. Fakat bir gün uyandığında kendisinin böceğe dönüştüğünü görür ve bu yüzden işe gidemez. Saatin ilerlemesine karşın odasından çıkmayan Gregor ailesini telaşa sokar. Daha sonra işteki müdürünün de gelmesiyle aile tarafından böceğe dönüştüğü görülür. Aile ve müdür bu değişimi kabullenirken Gregor bu değişime kolay alışamaz ve hâlâ işe nasıl gidebileceğini düşünür. Daha sonra bu durumun kalıcı olduğunu anlayan Gregor, ailesine yük olduğu düşüncesiyle sıkılmakta ve mahçup olmaktadır. Uzun zamandır işe gidemeyen Gregor’un, borcun ödenmesi gerektiği için çalışmak zorunda kalan babası ve kız kardeşi başta olmak üzere ailesi ile arası bozulur. Gregor, artık evde istenmeyen bir “böcek” olmuştur. Bu istenmeme durumu babasının onu elma bombardımanına tutması ile açıkça ifade edilir. Öykünün sonlarında Gregor, babasının attığı elma yüzünden sırtında açılan yaradan dolayı ölür. Bu ölümle ailesi artık hayatlarına daha iyi bakmaktadır ve kendilerini güzel bir geleceğin beklediğini düşünmektedirler.
Öykünün iki aşama üzerine kurgulanmış
O bir böcek!Edebiyat
Dönüşüm, modern bireydeki suçluluk,
yetersizlik ve yalnızlık duygularının
kendi felaketine nasıl sebep olabileceğini anlatan ahir zaman masallı.
Samsa Bir sabah yatağında koca bir böceğe dönüşmüş vaziyette uyanır.
Gerçek hayat penceresinde baktığımızda sadece bir saçmalıktan ibarettir.
Fakat Kafka burada gerçek hayatında
saçmalık olduğunu bize söylüyor.
Hayatta sürekli bir eksik ve kusur olduğuna İtiraz ediyor.
Maalesef kafka’nın kitabına son noktayı koyamıyoruz. Asıl esrarengiz olanda bu.
Keyifli okumalar diliyorum...
Daha etkileyici ve merak uyandıran bir giriş cümlesi okuduğumu hatırlamıyorum
Gregor Samsa huzursuz düşlerinden uyandığında kendini yatağında korkunç bir haşereye dönüşmüş buldu. Kitabımız böyle başlıyor kitabı okurken Gogol, Burun öyküsü aklıma geldi, Kafka'nın Dönüşümünde Gregor Samsa bir sabah yatağında koca bir böceğe dönüşmüş olarak uyanır. Gregor Samsa, aslında Gogol'un öyküsünde bir sabah aynı yerde ve aynı saatlerde burnunun kaybolduğunu ve yüzünde bir leke kaldığını anlayan talihsiz Kovalev'den çok da farklı değil bence. Fakat Kafka'nın Gregor Samsa'sı, Kovalev'in kendi burnundan ayrılması gibi böcek biçiminden ayrılamaz, tam da kendi benliğini bulmuştur. Artık ne öylesine bir satış temsilcisi ne de evine ekmek götüren sıradan bir adamdır yeni biçimi kişiliğinin katıksız bir ifadesidir aslında.
Herkesin kendini Gregor Samsa gibi hissettiği dönemler olmuştur, Samsa böcek olduktan sonra anlaşılmamaktan şikayet ediyor bir çoğumuz için de bu böyle değil mi zaten...
Gregor Samsa konuşmadığı için ailesi zaten bizi anlamıyor dediğinde Şükrü Erbaş'ın şu dizelerini anımsadım "kimsenin kimseyi anlamadığı bi dünyada söz boşluğu dövmekten başka ne işe yarar"
Franz Kafka “dönüşümü” sadece Gregor için tasvip etmemiş. Evdeki diğer bireyler de roman boyunca bedenen olmasa fikren bir “dönüşüm” yaşadılar. Kitabın bir bölümünde Gregor, yıllardır çalışmayan ve zar zor yürüyen babasındaki değişimi fark ediyor. “Uzun süre odasından çıkmayan Gregor, bir gün odasının dışında dururken işten gelen babasıyla karşılaşır. Onu hiç görmediği bir halde görür; dimdik ve capcanlıdır.” Sanki başka bir adam gibi görünüyordur. Önceleri evde hiçbir sorumluluğu olmayan kız kardeşi, en başta Gregor’un bakımı olmak üzere birçok konuda sorumluluk almıştır. Tabii şüphesiz ki en büyük değişim, tüm aile bireylerinin Gregor’a olan bakış açısında saklıydı. Dönüşümün aile ve toplum yapısına derin göndermelere sahip olduğu aşikar.
Gregor Samsa bir sabah, kocaman karnı, gövdesi, bununla orantısız küçük el ev ayakları ile fiziken bir böcek halinde uyanır. O güne kadar ailenin geçimini sağlayan Gregor işe gidemeyecek durumda olduğundan, aile üyeleri çalışmaya başlar.
İyileşir umuduyla beklenen ve bakımı, temizliği yapılan Gregor giderek ailenin sırtındaki yük haline gelir. Bu nedenle şiddete maruz kalır, bakımı yapılmaz. Bedenen bir hayvan, fakat zihnen insan olan Gregor zamanla bakımsızlık nedeniyle yaralarıyla birlikte ölür.
Kafka’nın babasıyla olan sorunlu ilişkileri, Kafka’nın günlüklerinde babasının onu kan emen bir böcek olarak nitelendirdiğini belirtmesi hikâyenin çağrışım kaynağını bize anlatıyor.
Toplum düzenine ayak uydurmayı bıraktığı an, en yakınları tarafından dışlanan bir adamın öyküsü...
Gregor Samsa bir sabah uyanıp kendini böceğe dönüşmüş bir halde bulduğunda, bu olayı normalleştirip gündelik hayatına devam etmeye çalışmasını okuyoruz ilk başta. Daha sonra ise en yakınlarının alıştığı düzenin dışına çıktığında nasıl dışlandığını görüyoruz karakterimizin.
Bu "böceğe dönüşüm" hikayesinin aslında herkesin memnun olduğu düzenden kendi istediğimiz yaşam tarzına geçmemiz sonucunda refahı bozulan kişiler tarafından dışlanmanın, yok sayılmanın ve en sonunda yalnızlığa mahkum edilişin öyküsü bana kalırsa. Kitap verdiği mesajlar ve içsel dünyanın yorumlanması açısından gayet güzel bir eser. Okumanızı tavsiye ederim.
Belirli bir noktadan sonra dönüş yoktur. O noktaya dönmek gerekir.Bilmek
Böylesine net bir mesajın bu kadar kısa bir şekilde ender olarak verilebildiği kitaplar listesi yapılsa eğer, sanırım Dönüşüm bu listeye çok rahat bir şekilde girer. Gregor Samsa uyandığı sabahlardan birine bir haşereye dönüşmüş olarak gözlerini açar. Bunu ilk okuduğunuzda anlamda bir mecaz ararsınız fakat olay oldukça net bir şekilde gerçektir; okumaya devam ettikçe bunun farkına varırsınız. Yaşadığı hayatın yolunda gittiğine inanamayacak kadar şüpheci tutumda bulunan her kim varsa aslına bakarsanız birer Gregor Samsa adayıdır. Gerçekler diye nitelendirilen ve insanın ciğerini kemiren ne kadar olgu varsa Kafka hepsini en sert haliyle insanın suratına çarpmaktan kaçınmayan bir yazar olduğunu en güzel şekilde Dönüşüm'de yaptığı gibi böcek metaforu üzerinden verdiği için bu eser onun baş yapıtı niteliğindedir. Kitaba dair kalan tüm detaylar ise tek bir kelime ile tam olarak Kafka'dır; mekanları tasviri, hikayenin arasına ne yapıp edip yine de sıkıştırdığı müzikal notaları, vs... Eğer sizin için de Dönüşüm, ruhunuza rahatsızlık vermeyen bir nota ise keyifli okumalar...
Kafka'nın DönüşümüKafka Dönüşüm
Franz Kafka'nın "Dönüşüm"ü, insanın iç dünyasındaki karmaşıklığı ve dış dünyadaki acımasız gerçekleri bir araya getirerek, unutulmaz bir başyapıt olma özelliğini taşıyor.
Duygusal Bir Yolculuk: Gregor'un Dönüşümü
Gregor Samsa'nın beklenmedik dönüşümü, bir insanın içsel mücadeleleri ve duygusal sarsıntılarıyla işlenmiş bir hikaye sunar. Eser, bir arkadaşın derin bir nefes alarak anlattığı bir rüyayı dinliyormuş gibi, kendini hissettiriyor.
Aile İlişkilerindeki Dokunaklı Çatışmalar
Aile ilişkilerinin içindeki derin çatışmaları düşünerek, Gregor'un dönüşümü, ailesiyle olan bağlarını zorlayan ve şekillendiren bir süreci simgeler. İnsanların karmaşık duygusal bağları ,benzeri görülmemiş şekilde aktarılıyor.
Toplumsal Eleştiri ve İnsanın Kendini Bulma Hikayesi
Gregor'un dönüşümü, toplumun beklentileri ve bireyin kendi içsel arayışları arasındaki gerginliği anlamamıza yardımcı olur.
Sonuç: Dostça Anlatılmış Bir Başyapıt
"Dönüşüm," bu incelemede, sadece bir metin değil, bir dostun içsel dünyasını paylaşması gibi hissettirir. Kafka'nın eseri, insanın içsel zorluklarına, aile bağlarına ve toplumun beklentilerine dair etkileyici bir yorum sunar.
Yazar Hakkında
Franz KafkaYazar · 138 kitap
Yahudi bir tüccar aileden gelen, Almancaya da hâkim olan bir yazardı. Kafka'nın en önemli eserlerini, üç romanının (Dava, Şato ve Kayıp) yanı sıra; ortaya koyduğu birçok hikâyeleri oluşturuyor.
Kafka'nın eserlerinin büyük bölümü ancak Kafka'nın ölümünden sonra meslektaşı ve yakın arkadaşı Max Brod tarafından yayımlandı ve bu eserler 20. yüzyılda dünya edebiyatında kalıcı bir etki bıraktı.
1883 yılında Prag'da doğdu. Taşralı Çek proletaryasından gelip zengin bir tüccar konumuna yükselmiş bir baba ile zengin ve aydın bir Alman Yahudi'si annenin çocuğu olan Franz Kafka'nın, içedönük ve huzursuz kişiliğini büyük ölçüde annesine borçlu olduğu söylenir. Ailenin en büyük çocuğu olan Kafka'nın iki erkek kardeşi küçük yaşta hayatlarını kaybettiler. Kız kardeşleri Elli, Valli ve Ottla ise Nazi Almanyası'nın organize ettiği Yahudi katliamı Holocaust'da hayatlarını kaybettiler. Kafka, çeşitli ailevi ve toplumsal sebepler yüzünden çevresine yabancılaşarak büyüdü. Ailesinin Prag'daki Alman toplumuyla kaynaşma çabaları sonucunda Alman okullarında okudu.
1893 yılında öğrenim görmeye başladığı Avusturya Lisesi, yalnızlığını ve kendi içine kapanmasında büyük etken oldu. Çek kökenli bir aileden geldiği halde Almancayı anadili olarak kullandığı için tam bir Çek sayılmayan Kafka'yı, Almanlar da tam anlamıyla kendilerinden görmediler. Ufak yaşlarda da Çekçe konuşan Kafka gittiği Alman okullarının da etkisiyle Almancada ustalaştı.
1901 yılında Altstädter Gymnasium lisesini bitirdikten sonra Prag'daki Karl Ferdinand Üniversitesi'nin Hukuk Fakültesi'ne girdi. Buradaki eğitimi sırasında Alman edebiyatı derslerini takip etmeye başladı. Öğrenciliği sırasında Yiddiş tiyatro çalışmalarında yer aldı ve bu çalışmalara destek verdi. Kafka ilk eseri olan 'Bir Savaşın Tasviri' adlı öyküsünü bu dönemde yazdı.
1902 yılında Max Brod'la tanıştı. Max Brod, Kafka'nın yaşamında önemli rol oynayan isimlerden biri olacaktı.
1906 yılında hukuk öğrenimini doktora ile tamamladı ve bir yıl süren avukatlık stajını yaptı.
1907'de Sigorta Şirketi'nde memur olarak çalışmaya başladı. Gündüzleri sigorta şirketinde sürdürdüğü çalışma hayatının yanı sıra geceleri ölümden bile daha derin bir uykuya benzettiği yazma işine yoğunlaşıyordu. Aynı yıl 'Taşrada Düğün Hazırlıkları' adlı öyküsünü kaleme aldı.
1912 yılında nişanlısı Felice Bauer'le tanıştı. Onunla ilişkisini, üç kez ayrılıp yeniden nişanlanarak,
1919'a kadar sürdürdü. Evlenmemesine neden olarak hastalığını gösteriyordu. Oysa güncesinde evliliği bir burjuva bağı olanak nitelendirmiş ve edebiyat hayatını sürdürebilmesi için yalnızlığa ihtiyacı olduğunu vurgulamıştır. Nişanlısıyla bu ilişkisinden geriye beş yüzün üzerinde mektup kalmıştır. Bunlar, Kafka'nın ölümünden çok sonra 1967'de 'Felice'ye Mektuplar' adıyla yayınlandı.
1917'de Kafka, verem olduğunu öğrendi.
1919 yılında geçirdiği ağır gripten dolayı hastaneye kaldırıldı.
1920 yılında Milena Jesenska ile tanıştı. Mektuplaştığı dört kadın arasında en ciddi ve önemli olan Milena Jesenska'ydi. Milena'yla mektuplaşmaları önce bir arkadaşlık gibi başladı, daha sonra tutkulu bir aşka dönüştü. Fakat Milena evli olduğundan bu mutsuz ve imkânsız ask Kafka'yı derin acılara sürükledi. Mektuplaştıkları üç yıl boyunca sadece iki üç kez görüşebildiler ve bu görüşmeler Kafka'yı üzmekten başka bir işe yaramadı, yine de onun yaratıcılığını olumlu yönde etkilediği rahatlıkla söylenebilir. Daha sonraları edebiyat tarihinin güzide eserlerinden biri sayılacak olan "Milena'ya Mektuplarında Kafka şöyle dile getirir durumunu;
"En çok seni seviyorum diyorum ama gerçek sevgi bu değil sanırım, sen bir bıçaksın, ben de durmadan içimi deşiyorum o bıçakla dersem, gerçek sevgiyi anlatmış olurum belki..."
Milena bu mektupları 1939 yılında yayınlaması için yakın arkadaşı Willy Haas'a verdi ve kendisi 17 Mayıs 1944'te Almanya'da toplama kampında öldü.
1922'de emekli oldu, maddi durumu kötüydü ve sağlığı gittikçe bozuluyordu.
1923`de ailesinin etkisinden kaçmak ve yazmaya yoğunlaşmak için Berlin'e taşındı, orada da Dora Dymant adında bir sevgilisi oldu. Dora, Milena`dan daha şanslıydı Nazi Almanya'sına direndi ve 1952`de Londra'da öldü.
1924 yılı 3 Haziran gecesi, 1917 senesinde kaldırıldığı Viyana yakınlarındaki Keirling sanatoryumunda hayata gözlerini yumdu.
Kafka'nın eserlerinin hepsinde görülen yabancılaşma olgusu, onun kendi yaşamında da belirgin bir biçimde izlenir. Ona göre ne kadar küçük ve basit bir yaşamı olursa o kadar mutlu ve sorunsuz olacaktır. Nazilerin Çekoslovakya'yı işgali sırasında Kafka ile ilgili birçok belge yok edildi. 20 yıl süren dostluklarının sonunda Kafka bütün yazdıklarını ölümünden sonra yakması için Max Brod'a vermişti. Yazdıklarının gereğinden fazla kişisel ve değersiz olduğunu düşünüyordu. Tabii Max onunla ayni fikirde değildi ve Kafka'nın ölümünden sonra, karışık halde bulunan binlerce sayfa metni toplayıp düzenleyerek yayınladı.
Yaşamının ve yapıtlarının ortak yani, Camus'nün dediği gibi, "Her şeyi göstermek ve hiçbir şeyi teyit etmemektir".
Çünkü yaşamayı bir savaş, ama önceden yitirilmiş bir savaş olarak görür. Çünkü bir insan olarak yaşamak ve doğru yolda ilerlemek hemen hemen olanaksızdır.
