Yazar:
Platon (Eflatun)
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
95
Basım Tarihi:
1997
Yayınevi:
MEB
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
| Euthydemos, Platon|Felsefe
Puan vermedi·95 syf.··
Beğendi
·2021 92. kitabı
·8 saatte okudu
·Okunma: 19 Temmuz 2021 17:26
•
Platon'un eserleri, dönemleri açısından temel olarak gençlik, olgunluk ve yaşlılık dönemi diyalogları olmak üzere üçe ayrılıyor.
Euthydemos, Platon'un olgunluk dönemi diyaloglarından biri. olgunluk dönemi diyalogları gençlik dönemi diyaloglarına göre daha az dramatik olup, Sokratik diyalogların eğretiliğinin ve negatif tutumunun epey uzağına düşerler. bu diyaloglarda da, aynen gençlik dönemi diyaloglarında olduğu gibi, Sokrates baş konuşmacı veya tartışmacı. fakat gençlik dönemi diyaloglarının tersine, ilk kez bir takım pozitif öğretiler öne sürülür. bu diyaloglarda felsefi içerik genellikle Sokrates ya da güçlü bir otoritesi olan başka bir uzman tarafından ortaya konur.
Euthydemos'ta diyaloglar temel olarak Kriton ve Sokrates arasında geçiyor olsa da, Sokrates geçmişe bir hatırlatma yapıyor bu konuşmalarda. konuşmalar Kriton'un merakı ile başlıyor. "Sokrates" diyor Kriton, "dün etrafınızda bir kalabalık vardı. kiminle konuşuyordunuz, neler konuşuyordunuz?" Sokrates bunların Euthydemos ve kardeşi Dionysodorus olduğunu söylüyor. eserin isminin nereden geldiğini öğrenmiş oluyoruz böylelikle. güçlü otorite burada Euthydemos. asıl bilgi akışı ve fake atmalar Euthydemos tarafından yapılıyor.
konuşmalara pek değinmeden eserin yöntem kısmından bahsedeceğim:
Euthydemos ve Dionysodorus'un fikirleri çürütme yöntemlerinin temel ilkesi: öne sürdükleri düşüncelerin aksinin ispatlanamayacağı yönünde. bu nedenle her ne kadar genel öğrenmelere aykırı olsalar da tümdengelim yöntemiyle 'kurbanlarına' dilediklerini söylete söylete onların fikirlerini kendi fikirleriyle aynı kapıya çıkartmaya çabalıyorlar. kitaptaki diyaloglar; tuhaf, gülünç, mantıksal olarak doğru gibi gelse de doğada geçerli olmayan, çıkarımları ile -Sokrates'in deyimiyle- yerlere serici ve yüz kızartıcı
Euthydemos Platon'un erken dönem diyaloglarından biridir. Diyalogda iyi bir eğitim almamanın ahlakça yozlaşmaya varan sonuçları olacağı gösterilir. Euthydemos ve Dionysodoros isimli iki sofistin laf kalabalıkları üreterek karşıdakinin düşüncesi ne olursa olsun çürütmeye yönelik tavırlarına karşın Sokrates'in onlardan bir şekilde faydalanmaya çalışması ilginç bir hal alıyor. Sokratesin bu tavrında diyaloğun henüz sofistlere karşı net tavır almadığı bir dönemde gerçekleşmesi de etkilidir. Bu eserde Sokrates'in diyalektiğinin dayandığı mantıksal alt yapı ile sofistlerin ispatlanmasına bile izin vermediği laf karmaşası arasındaki fark net biçimde görülüyor.
Sokrates ve Platon arasında geçen, Platon kitabıdır. Karşılıklı konuşmadan oluşur. Eğitim üzerine geçen bir tartışmadır. Biri sofistlere özgü okulken diğeri Sokratesçi bir eğitim kurumudur ki aklıma ne geldi biliyor musunuz? Mahalle Mektebi mi yoksa Şemsi Efendi Okulu mu? Resmen bunu düşünerek okuduğum bir eserdi.
Sokrates’in dostu olan Kriton, oğlunu nasıl yetiştireceğine dair düşüncelidir. Uygun bir eğitim almazsa yozlaşacağını ve ahlaksız olacağını düşünmektedir, oğlunun.
Bir konu çok dikkati çekecek bu kitapta. BİLGİ. Nasıl? Bir şey aynı anda hem var hem de yok olamaz değil mi? Aynı anda hem köyde hem şehirde olamam. Hem evde hem dışarıda olamam. Şimdilik. Aynı anda hem bilgili hem de bilgisiz (cahil) de olamam. O zaman bir şeyi biliyorsam bu her şeyi bildiğim anlamına da gelir mi? Garipsedim, beynim yandı ve yoruldum. Ağır bir düşünce kitabı aslında.
Toplam 6 karakter var kitapta: Sokrates, Kriton, Dionysodoros, Klinias, Euthydemos ve Ktesippos. İyi okumalar dilerim..
Euthydemos1000Kitap
Tartışma sanatına farklı bir bakış açısı sunan ,platonun bu eserinde sokrates ile iki sofist,Dionysodoros ve Euthydemos bilgi üzerine tartışmasını konu ediyor .
Herkesin okuması gereken güzel bir kitap .
Platon (Eflatun) 
Euthydemos
Platon (Eflatun) Euthydemos1'i 1 yapan 1 olması mıdır yoksa tekliğinden mi gelir?Felsefe
Bu kitap hakkında Hegel söyle demiş; “Platonik diyalektiğin o en ünlü başyapıtı” ve “Antik diyalektiğin bu hiç kuşkusuz en büyük sanat yapıtı."
Elealı Parmenides ile karşılık diyalog şeklinde ilerleyen kitapta idealar dünyasında birçok kavramı irdeleyip duruyoruz. Pre-sokratik dönem yazarı Parmenides mantık diyalektiğini kural ilk kişidir. Birbirini hiç görmeyen bu iki kişinin diyalogları tamamen hayal ürünüdür.
Parmenides bana stoacı bir kişilik gibi gelmektedir. Kendisi ise bir determinist kişiliktir. Rasyonellik, ontoloji ve metafizik uğraş alanlarıdır. Sokrates'in öğrencisi olan Platon bu kitabı olgunluk döneminde yazmıştır.
Birbirine zıt kavramların mümkünlüğü üzerine yaptığımız okumada 1 sayısının her açısından değerlendirmeye alınması bolca sıksa da Platon okumanın tadı onu daha iyi tanıdıktan sonra çıkıyor. İdealar dünyasında farklı bir tecrübe için okunabilir.
Platon'un erken dönem diyaloglarından biri olan Euthydemos, oğlunu en iyi şekilde nasıl yetiştirebileceğini düşünen Kriton ile ona bu konuda iki yol sunan Sokrates arasında geçer. İyi bir eğitim almamanın sonucunun ahlakça yozlaşma olarak kabul edildiği bu diyalogda genel olarak tartışılan, bir şeyin aynı anda hem var hem yok olamayacağıdır. Yani bir şeyi bilmek, her şeyi bilmek anlamına gelir.
Platon'un geç dönem diyaloglarından olan Parmenides'te ise birlik-çokluk temelinde tartışarak ana madde arayışı devam ediyor. Bu diyalogda Platon idealar kuramını yeniden ele alıyor ve orta dönem diyaloglarından biri olan Devlet' te ileri sürdüğü fikirleri sorguluyor.
Ön bilgi: Pre-sokratik dönem filozofların düşünceleri hakkında gerekli bilgileri edindikten sonra ilk çağ felsefesini sistematik hâle getiren Platon ve Aristoteles okuma serüvenimde, Platon serisini bitirmiş bulunmaktayım. Nitekim Aristoteles serisi bittikten sonra ise felsefe tarihinin kronolojik sıralamasını, önemli filozof ve eserlerini baz alarak okumalarıma devam etmeyi, mamafih İslam felsefesini de kronolojik sıradan bağımsız olarak ele alıp okumayı planlıyorum.
Detaylandırırsak:
Aristoteles'ten sonra Helenistik felsefeden Seneca, Epiktetos, M. Aurelius, Plotinus... Orta çağ felsefesinden Augustinus, Boethius, T. Aquinas... 17. Yüzyıl felsefesinden Descartes, Spinoza, Leibniz, T. Hobbes, J. Locke... 18. Yüzyıl felsefesinden G. Berkeley, D. Hume, İ. Kant, J. J. Rousseau... 19. Yüzyıl felsefesinden Hegel, Marks, A. Comte, Bentham, Mill, Schopenhauer, Nietzsche... 20. Yüzyıl felsefesinden Bergson, J. Dewey, B. Russell, Heidegger, Sartre, A. Camus... İsimlerini daha sayamadığım birçok filozofun da içinde bulunduğu felsefe tarihi okumalarına devam...
Platon serisi hakkındaki düşünce ve incelemelerim:
Öncelikle bu seriyi okumak benim için bir zevkti. Serinin diyaloglar üzerinden şekillenmesinden ötürü de kendimi bizzat konuşmaların geçtiği mekân ve zamanlarda buldum diyebilirim. Kimi diyaloglarda konuları tartışırken, kimi konularda güldürmüşlerdir, kimi konularda ise dahil olma isteği oluşmuştur bende. Kısacası M.Ö 5. Yüzyıl Atina'nın havasını tatmak bir başkaydı.
Bir yandan Sokrates'in Savunması'nda bir grup Atinalının iftira ve suçlamalarına maruz kalıp cezalandırılan Sokrates, diğer yandan Kriton eserinde dostu olan ve kendisini kurtarmak için seferber olup ikna etmeye çalışan Kriton'un olmasına, Devlet adlı eserde ideal devlet ve yönetim biçiminin
Puan vermedi·176 syf.·
2021 43. kitabı
Zaman ve konu bakımından birbirinden çok farklı bu iki diyaloğun niye bir kitapta buluştuklarını anladım. Tamamen stratejik bir pazarlama anlayışı.
Euthydemos ; okurken bile sinir olduğunuz, ukala , laf cambazı, kendini beğenmiş iki kardeşin dialoglarından oluşuyor. Hiç kimse böyle insanlarla diyaloğa girmek istemez.
Parmenides ise tam tersi. Parmenides ve Talebesi Zenon un Atinayı ziyaretlerinde ki ufak bir grubun toplantısında ki diyaloglarını içeriyor. Sokratesin 20 li yaşları. Bir ve çokluk üzerine kafa yakıcı , balataları sıyırtak bir anlatım. Bir i Tanrı olarak algıladım. Çokluk ise kendimizin de içinde bulunduğu diğer nesneler .Konu da bir ve nesnelerin kendi ve çevrelerinde ki nesneler ile aralarındaki ilişki. Bu konu üzerinde daha önce kafa yormadıysanız, uzak durun derim.
Platon'un şimdiye kadar okuduğum kitapları içinde en anlaşılmaz olanıydı. İlerleyen eserlerde bu durum artacak gibi gözüküyor. İdealar kuramına giriş yapmasından kaynaklı olabilir. Böyle hissetmemin sebebi normal düşünce akışımın dışında bir düşünce akışıyla karşılaşmak olabilir.
Euthydemos çok keyifli değildi. Euthydemos ve kardeşi daha çok dışardan düşüncelere kapalı kendi fikirlerini satma peşinde olan bir izlenim uyandırdığından fikirlerine ön yargılı yaklaşmış olma durumum var.
Euthydemos'un açığını Parmenides fazlasıyla kapattı. İdealar kuramına bu bölümde giriş yaptığından ve örnekleme yok denecek kadar olduğundan zorlandığımı itiraf etmeliyim. Önceki kitaplarından birinde üç sayıyla felsefe yaparken bu sefer sadece "bir" ile olaylar yeterince karmaşık bir hal alıyor. Ne kadar Trigonemetri, Türev de öğrensen, HAYAT'IN ANLAMINI SIFIR İLE BİR ARASINDA BULABİLİYORSUN.
Puan vermedi
Kitabın yarısını okuyup inceleme yazmak nasıl bir iş acaba. Neyse yaşadıkça öğreneceğim. Gerçi Platon'un bütün diyalogları tek tek ele alınıp incelenebilir. Burada ilk diyaloğu, Euthydemos'u ele alacağım. Diyalog beş kişinin arasında geçiyor. Euthydemos ve kardeşi Dionysodoros yeni Sofistlerdendir. İkisi de tam bir laf ebesidir. Diyalog bu iki kardeşin erdemi öğretmek istemeleriyle başlar. Orada ki en genç kişi Kelinias'tır ve Sokrates, Kelinias'a öğretmenlerini ister. Aslında amacı kendisinin de öğrenmek istemesidir. Diyaloğun sonuna kadar ne Kelinias ne de Sokrates bu konuyu öğrenir. Ara ara asıl konuyu Sokrates hatırlatsa da yine de Sofistler laf ebeliği yapmaya devam ederler. Bu laf ebeliğini nasıl yapıyorlar diye sorarsanız: Karşıdaki kişiye soru soruyorlar ve ne cevap verirlerse versinler tersini savunuyorlar. Açıkçası Sofistlerin bu tarzı pek hoşuma gitmedi. Ama Antik Yunan'da söz düellosu sevilen bir durum. Diyalogda tek sevdiğim kısım Sokrates'ın felsefeyi eleştirenlere verdiği yanıt oldu. Bu kişilerin kendilerini bilgili zannettiklerini, felsefeyi savunanların kendi önlerinde engel gördüklerini, felsefeye inananları değersiz ve önemsiz insanlar olarak tanımlamayı becerirlerse, kendilerinin yeterince saygı göreceklerini zannettiklerini söyler. Günümüzde de bunlardan bir dolu var. Neyse bu diyaloğu biraz zayıf buldum ben. Diğer diyalogları daha çok sevmiştim.
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
