Görünməzlər
Roy JacobsenYazar:
Roy Jacobsen
Çevirmen:
Anar Rəhimov
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
288
Basım Tarihi:
2017
İlk Yayın Tarihi:
Haziran 2016
Yayınevi:
Qanun Nəşriyyatı
Orijinal Adı:
De Usynlige
ISBN:
9789952364101
Ülke:
Azerbaycan
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Doğanın Başrolde Olduğu Bir Ada Kurgusu: GörülmeyenlerEdebiyat
Doğayı merkezine alan metinleri okumayı çok seviyorum. Kelimeler kolumun altına girip beni olduğum yerden alıyor ve ait olduğum yere, doğanın kucağına bırakıyormuş gibi hissediyorum. Deniz dalgalarının sesi, öfkeli fırtınanın uğultusu, kurumuş otların çıtırtısı ve nicesi sanki yanı başımdaymış gibi. Bir dörtlemenin ilk kitabı olan Görülmeyenler de yalın ve sakin anlatımıyla birlikte bu kitaplardan biri.
”Bir düşe pişman olmak insanın yapabileceği en yıkıcı eylemdir.”
Görülmeyenler, bir ada hikâyesi. Kitap, Barrøy adasında yaşayan Hans Barrøy ve ailesinin on beş yıllık yaşam öyküsünü bizlere sunuyor. Bu ada, insanların ancak sığabileceği kadar küçük bir yer ve Norveç’in vahşi doğasının tam ortasında bulunuyor. Gökyüzüyle denizin buluştuğu bu izole ada, yaşam mücadelesi veren bir aile için sert bir sığınak haline geliyor. Karşılarına çıkan her zorlukla baş etmek zorunda kalan aile, sadece doğanın kudretine değil, aynı zamanda kendi iç dinamiklerine ve ilişkilerine de meydan okuyor. Ada, bir mikrokozmos gibi, ailenin yaşamının büyük panoramasını yansıtıyor; burada hayatın zorluklarıyla mücadele ederken, aynı zamanda doğanın heybetiyle baş etmeye çalışıyorlar.
“Yaşam bir cehennem ve en azından bunu öğreniyor, bu yüzden gülmeyi bırakıyor, onun yerine ağlamaya başlıyor. Her gece.”
Abartıya kaçmadan sunulan doğa tasvirleri, diyalogların yanı sıra sessizliklere de geniş yer vermesi ve yaklaşık on beş yıl süren bir zaman dilimini kısa bölümler halinde adeta gün gün anlatmasıyla etkileyici bir roman. Ingrid Barrøy dörtlemesinin diğer kitaplarını da mutlaka okuyacağım fakat sonuncusunun henüz çevirisi yok:
• De usynlige, 2013 (
Görülmeyenler)
• Hvitt ha, 2015 (
Beyaz Deniz)
• Rigels øyne, 2017
Görülmeyenler)
• Hvitt ha, 2015 (Beyaz Deniz)
• Rigels øyne, 2017
Roy Jacobsen ile tanışma kitabım olan Görülmeyenler son zamanlarda okuduğum en iyi kitaplardan biri benim için.
Norveç’in kuzeyinde küçük bir adada yaşayan Barrøy ailesi, denize, soğuğa, doğaya karşı müthiş bir mücadele veriyor.
Sanki sadece çalışmak ve mücadele var yaşamlarında.Çocuklar çok küçük yaşlarda bu mücadelenin parçası oluyorlar.
Karakterler ne kadar soğuk diye düşünürken, kimsesiz kalan iki çocuğu; aralarında tartışma konusu bile yapmadan
kabul edecek kadar yüce gönüllüler.
Barrøy ailesinin bu kitapta 1913 ile 1928 yılları arasındaki yaşamı anlatılıyor.Beyaz Deniz ise bu kitabın devamı niteliğindeymiş.En kısa zamanda okuyacağım.
Güçlü karakterlerle dolu, çok güçlü bir kitap. İnsana Robinson Crusoe'yu da, Yüzyıllık Yalnızlığı da aynı anda hatırlatabilecek kadar özel bir eser.
Kitap Barroy adasında yaşayan Barroy ailesini ve onların yaklaşık on beş yıllık kroniğini konu alıyor. Bu ada bir ailenin yaşayabileceği kadar küçük ve Norveç'in zorlu doğa koşullarının ortasında bir ada. Aile hem bu zorlu yaşamla, hem de başka şeylerle aynı anda uğraşmaya çalışıyor.
Söylediğim gibi, kitapta çok güçlü karakterler var. Hans, Maria, Martin, Barbro, Lars, ve tabi ki Ingrid. Hepsi de birbirinden karakteristik insanlar. Önceleri Hans Barroy'ün hayatına göz atarken kitap bir süre sonra bir sonraki kuşak, Lars, Ingrid'e odaklanıyor. Aslında odaklanıyor yanlış kelime çünkü kitabın odağında her zaman ada var.
Okuması büyük keyif veren bir kitaptı. Bir üçleme olarak yayımlandı. İkinci kitabı Beyaz Deniz ve üçüncü kitap Rigel'in Gözleri'ni de ilk fırsatta okuyacağım. Roy Jacobsen, Harika Çocuk, Oduncular gibi tekil kitaplarda yaptığını, belki daha fazlasını bu eserde başarmış.
İki kitaplık serinin ilk kitabı "Görülmeyenler", ikincisi "Beyaz Deniz" devamı niteliğindeymiş bu eserin. .
.
Bugüne kadar Norveç edebiyatından okuyup da pişman olduğum kitap hiç olmadı. Görülmeyenler'de onlardan biri. .
.
.
Norveçli yazarlar Per Petterson, Erlend Loe, Dag Solstad (bu yazarın YKY den çıkacak yeni kitaplarını sabırsızlıkla bekliyorum) ve yine Norveçli oyun yazarı Henrik Ibsen'den sonra Roy Jacobsen'i de keyifle okudum
.
.
Kitaba gelince arka kapakta diyor ki, Norveç'in yaşayan en önemli yazarlarından Roy Jacobsen'den modern bir destan...Norveç'in kuzeyinde bir adada geçiyor. Türlü bahanelerle adaya gelip gidenleri saymazsak, beş kişilik ailenin günlük yaşamından kesitler, doğayla mücadeleleri, aile içi ilişkileri mükemmel anlatılmış. Norveç'in soğuk bir ülke olması, insanlarının da olaylar karşısında takındıkları tavrın buna bağlı olarak donuk olmasını artık olağan karşılıyorum Çünkü okuduğum kitaplar sayesinde Norveçlileri biraz da olsa tanıdığımı sanıyorum. .
.
Çoğu zaman konuları gereği, Norveçli yazarlar, eserlerinde doğayı mükemmel kullanıyor, tasvir ediyor. Bazen buz gibi rüzgarlarda, fiyordlarda gezmek, karda yürümek, rüzgarın uğultusunu dinlemek çok keyifli oluyor🛥Görseldeki kayığı da, geçimini balıkçılıkla sağlayan ve ulaşım aracı olarak da bolca kullanan, Barroy ailesinin varsaydım tabi
.
.
Eseri okurken, doğayı gözlerimde canlandırmak zor olmadı çünkü her ayrıntı vardı satırlarda. Güzel, dokunaklı, pastoral diyebileceğim bir anlatım keyif verdi özet olarak. .
.
Sırada ikinci kitap Beyaz Deniz var. .
Görülmeyenler, Norveç’in kuzeyindeki Barrøy adasında yaşayan küçük bir ailenin gündelik yaşamını merkezine alarak, sessizlik ve yalıtılmışlık içinde örülü bir insanlık portresi sunuyor. Büyük dramatik olaylardan ziyade doğayla iç içe sürdürülen bir hayatın sıradan ama anlamlı anlarına odaklanıyor.
Adadaki sert doğa koşulları ve insan ilişkileriyle iç içe geçen bir gerçekçilik var. Özellikle ailenin kızı Ingrid, roman boyunca hem fiziksel hem de duygusal olarak büyüyerek, kadın olmanın, yalnız kalmanın ve direnmenin bir temsiline dönüşüyor.
Aile bireyleri arasındaki iletişim çoğu zaman sözcüklerle değil, sessizlik, bakış ve iş bölümüyle kuruluyor; bu da “görünmeyen” yaşama hallerini görünür kılıyor diyebilirim. Doğa burada yalnızca bir arka plan değil, aynı zamanda karakterlerin ruh hâlini biçimlendiren, tehditkâr olduğu kadar öğretici bir varlık gibi.
İskandinav edebiyatını, o ruhu çok severim. Jacobsen'i ilk kez okudum. Görülmeyenler'i bir üçleme olarak kaleme almış. Bir sonraki okuyacağım kitabı, ikinci kitap olan Beyaz Deniz olacak. Tavsiye ederim.
Deniz ve ToprakEdebiyat & Roman
Görülmeyenler Roy Jacobsen’in hikayenin geçtiği adadan ismini alan Barroy serisinin ilk kitabı. Adada yaşayan ailenin kızı Ingrid Barroy’un bakış açısından takip ettiğimiz hikayeye onun üç yaşında vaftiz edilmesiyle başlıyoruz. Ingrid’in genç bir kadın olmasına kadar geçen sürede Barroy ailesinin yaşadıklarına, doğa ile mücadelelerine ve değişen dünyada kendi kaderlerini belirleme çabalarına tanık oluyoruz. Dış dünyaya bağlı olmasına rağmen kendi içinde bir dünya Barroy. Adalar yazın ne kadar güzellerse kışın da o kadar karanlık ve zorlayıcılar. Adadaki bu klostrofobik atmosfer roman boyunca hissediliyor. Ingrid’in babası Hans’ın dünyaya entegre olma çabalarını, farklı bir hayat hayallerini ve annesi Maria’nın doğduğu adaya ve başka yerlere duyduğu özlemi okurken bu az nüfuslu ama kalabalık adada hareket dolu bir yaşam çıkmıyor karşımıza. Ama karakterleri ve o dönemde adada yaşanılan atmosferi göstermesi açısından aydınlatıcı bir kitap. Doğa betimleri ile beraber de roman benim için hoş bir okuma deneyimi oldu.
Yazar bir röportajında kendi annesinin benzer bir adada büyüdüğünden ve kendisinin de yazlarını orada geçirdiğinden bahsediyor. Ayrıca gençliğinde bu bölgede bir dönem balıkçı olarak da çalışmış. 20. yüzyılda Norveç’in yaşadığı zenginleşmeyi ve bu süreçte zamanla kaybolan bir yaşam tarzını anlatıyor. Bu incelemeyi serinin ikinci romanı Beyaz Deniz ’i okuduktan sonra yazdım. Yazar köşede kalmış hikayeleri romana eklemekten ve bunları tekrar hatırlatmaktan hoşlanıyor. Üçüncü kitap 
Rigel’in Gözleri önceki yıl yayımlandı. Umarım dördüncü kitabı için de fazla beklememize gerek kalmaz.
Beyaz Deniz ’i okuduktan sonra yazdım. Yazar köşede kalmış hikayeleri romana eklemekten ve bunları tekrar hatırlatmaktan hoşlanıyor. Üçüncü kitap Rigel’in Gözleri önceki yıl yayımlandı. Umarım dördüncü kitabı için de fazla beklememize gerek kalmaz.
Güneşin kasıp kavurduğu, sıcaklığın hüküm sürdüğü, tozun toprağın içindeki kalabalık insanların yaşam mücadelesini dile getiren Latin Amerika Edebiyatı’nın hemen ardından; fırtınaların esip savurduğu, buzların ve soğuk havanın egemen olduğu yerdeki bir avuç insanın yaşam mücadelesini ele alan İskandinav Edebiyatı’na geçiş yapmak her ne kadar şok etkisi yaratsa da, bu etkiyi böylesine muhteşem bir eser ile yaşamak bana sonsuz bir edebi haz tattırdı.
Kuzey Denizi’nin sayısız adacıklarından birinde tek başlarına yaşayan anne, baba, kız, dede ve haladan oluşan beş kişilik bir ailenin, 1913’ten 1928’e kadar uzanan yaşamlarını içime işleyerek okudum. Hayata ve birbirlerine dört elle sarılmaları, başta sevgi olmak üzere hep içlerinde sakladıkları duyguları, aileye yararlı olmak adına hayatlarını bile hiçe sayarak gösterdikleri çabayı, zorlu doğa koşullarına karşı göstermiş oldukları direnci, ekmek parası peşinde koşmanın veya ölümün getirdiği ayrılıkları ve aileye yeni katılanlara karşı sergiledikleri sahiplenmeyi en uç noktasına kadar hissettiren bu kitaptan çok etkilendim.
Yalın anlatımı, kısa cümleleri ve aniden gelişen olayları ile başlangıcından sonuna kadar hep kitabın içinde kalmanızı sağlayan bir üsluba sahip bu kitabın devamı niteliğinde olan Beyaz Deniz’i de en kısa zamanda okuyarak, tattığım bu edebi zevki sizlerle paylaşacağım.
Tüm okur dostlarıma keyifli okumalar diliyorum.
Sevgiyle...
"Kimse bir adayı terk edemez; ada fındık kabuğunda bir evrendir, orada yıldızlar karların altındaki çimenlerde uyur."
Norveç`in kuzeyindeki bir adada yaşayan ve tüm evrenleri bu ada olan bir ailenin 15 yıllık hikayesi Görülmeyenler. Bir yanıyla adanın kendi hikayesi. Çünkü kişiler gelip geçerken ve bazen adadan, bazen dünyadan göçerken adanın içindeki mücadele hep baki. Çocuk, genç, yaşlı, misafir hiç farketmeksizin adadaki herkes o mücadelenin bir parçası.
Kitapta bu ailenin gündelik hayat pratiklerini takip ediyoruz, tıpkı bir belgesel izler gibi. Denizle, fırtınalarla baş etmelerinin yanı sıra patates ekmek, süt satın almak gibi küçük şeylerin bile ada halkı için ne büyük güçlüklerle gerçekleştiğini gözler önüne seriyor kitap. Bir belgesel olsa hiç bir eksik kalmadan tüm ada hayatını içselleştirmiş olurduk, ancak roman için bu detaylar biraz fazla geldi bana. Detaylı gözlemlerin yanı sıra kişilerin iç dünyalarına daha fazla dahil olmak isterdim, örneğin Hans ve Maria`nın düşledikleri başka bir yaşamın ne olduğuna.
2017 yılında Man Booker Uluslarası Ödülü`nün kısa listesinde yer alan bu kitabın çok kolay bir okuma deneyimi sunduğunu söyleyemem. Ailenin ve adanın hikayesini takip etmek, yalnızlıklarına şahit olmak iç bunaltıcı bir hal bıraktı bende. Belki de gerçekliğim o olmadığı ve anlamlandıramadığım için. Öte yandan dünyanın gerçekliğinden bu kadar kopuk olmak ve böylesi kendi içine dönük bir hayat yaşamak hakikaten mümkün mü sorusu zihnimde dönüp durdu.
"Bütün bunlar babasının ölümüyle ilgili. Adanın yaşamasıyla."
Aslında tüm kitap bunun için yazılmış diye düşünüyorum. Adanın yaşaması ve kendi hikayesini anlatması için.
Deniz Canefe çevirisiyle
Norveç Edebiyatı
Roy Jacobsen Görülmeyenlerde masalsı bir hava ile Norveç'in "modernizm"in hemen hemen hiç uğramadığı salt Norveç yaşam kültürünü işlediği romanında Hans Barroy üç şey düşlemişti; motorlu bir tekne, daha büyük bir ada ve başka bir yaşam. İlk iki düşü sık sık anlatırdı tanıdığı tanımadığı herkese, sonuncusundan hiç söz etmemişti, kendine bile. Eşi Maria da üç şey düşlemişti: Daha çok çocuk, daha küçük bir ada ve başka bir yaşam. Kocasının tersine sık sık sonuncusunu düşünürdü ve ilk ikisi zamanla giderek silinip yittikçe üçüncü büyümüş, ağırlamıştı sessiz adasinda ve yazar sessiz adayi ve sessizliği soyle acikliyor: Ama bir adada sessizlik hiçbir şeydir. Ne kadar derin bir etki yaparsa yapsın kimse ondan söz etmez, kimse hatırlamaz, kimse ona ad koymaz. Henüz yaşarken görülebilen en küçük ölüm kırıntısıdir.
Roman boyunca Norveç-Iskandinav mitolojisini aramadim değil. Ayrıca çeviri de sıkıntı var bence çünkü cümleler kısa ve anlatım kesik kesik, romanın bölümleri de kısa kısa 179 sayfalaik romanda 53 bölüm var, bir romanın bölümleri bu kadar fazla ve kısa olmamalı, okurken zorlandım iyi bir akiş yok.
Yazım şekli çok farklı bir kitap. Şimdiki zamanlar, gelmiş, geçmiş zamanların kullanıldığı. Düşünür gibi, konuşur gibi… hayal etmesi zor bir hayat. Hiç bilmediğim bir coğrafya. Hiç bilmediğim, tahmin edemediğim topraklar. Gözümde canlandırırken bile zorlandığım bir kitap oldu. Serinin devamı var. Yakın zamanda serinin devamı da gelecek. Hikaye durağan devam etse bile beni meraklandırmaya yetti. Ben beğendim.
Yazar Hakkında
Roy JacobsenYazar · 5 kitap
Norveçli bir roman ve kısa öykü yazarı Roy Jacobsen, Oslo'da doğdu ve 1982'de Tarjei Vesaas'ın ilk çıkış ödülünü kazanan kısa öykü koleksiyonu Fangeliv (Hapishane Hayatı) ile ilk yayıncılığını yaptı.
Norveç Eleştirmenleri Edebiyat Ödülü'nü kazanmıştır ve iki romanı İskandinav Konseyi Edebiyat Ödülü'ne aday gösterilmiştir: 1991'de Seierherrene (Fatihler) ve 2004'te Frost. Jacobsen Oslo'da yaşamaktadır.
Jacobsen, Groruddalen vadisinde bulunan Oslo'nun bir banliyösünde büyüdü. Gençliğinde "Årvoll çetesinin" bir üyesiydi. 16 yaşındayken polis tarafından tutuklandı ve 35 gün boyunca hücre hapsinde tutuldu. Daha sonra kendisi diğer suçların yanı sıra silah suçları ve hırsızlıktan suçlu bulundu ve altı ay ertelenmiş hapis cezasına çarptırıldı.
