Halime Kaptan
Rıfat IlgazYazar:
Rıfat Ilgaz
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 32 dk.
Sayfa Sayısı:
160
Basım Tarihi:
2009
İlk Yayın Tarihi:
1972
Yayınevi:
Çınar Yayınları
ISBN:
9789753480475
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yeni bir kaptanımız var artık!Edebiyat
Çanakkale savaşı sürüyor, eli silah tutan erkekler cephede. Karadeniz açıkları tehlikeli. Rumlar, Ruslar ve korsanlar kol geziyor.
Bir de içimizdeki düşmanlar var, savaştan kaçıp halka rahat yüzü göstermeyen, kadınlarımıza sarkıntılık eden asker kaçakları.
Anlayacağınız düşmanın her yanımızı sardığı bir dönem anlatılıyor.
Geride kalan yaşlılar, çocuklar ve kadınlar kısıtlı imkanlar ile hayat mücadelesi veriyor. Yiyecek, güvenlik ve huzur yok.
İşte bu dönemde Cideli Temel Reis, gelini Halime ve torunu Memiş için tehlikeyi göze alarak denize açılıp ailesine bakmak istiyor ama ömrü yetmiyor. Evin geçimini sağlayacak erkek kalmadığı vakit iş başa düşüyor ve Temel Reis'in sandalı ile denize açılma görevi Halime geline kalıyor. Böylece Halime ve üç küçük yardımcısının Karadeniz serüveni başlıyor.
Vatan sevgisinin cinsiyete veya yaşa değil de yüreğe baktığını bir kez daha görüyoruz. Koca koca erkekler askerden kaçarken "kadın hâliyle" denizlerde fırtına gibi esen, Millî Mücadele'ye yardım etmek için silah kaçıran ve gerektiğinde yiğitçe savaşan Halime Kaptan'ın hikâyesini çok sevdim.
Puan kırdığım tek kısım yazarın bazı olayları hızlı geçmesi. Hikâye yarım kalmıyor ama o aralarda neler olduğunu okumak isterdim.
İyi okumalar efenim.
Karadeniz’in Cide kıyılarında ev geçindiren bir sandalın kaptanı Temel Reis, bir sefer dönüşü hastalanıp ölür. Oğlu Sabri uzun süredir askerdedir. Şimdi kim geçecektir dümene? Torunu Memiş mi? O henüz çok küçük; geçse geçse ancak küreğe geçer. Böylece Temel Reis’in gelini Halime, Karadeniz’in şiddetli rüzgârlarında yelken kullanmaya başlar. Halime Kaptan, kadınlığını gizlemek için kaz başlığını bağlamış, kara zıpkayı çekmiştir ayağına. Poyrazla, karayelle boğuştuğu gibi, asker kaçağı korsanlarla da boğuşur…
Bu kitap, Rıfat ILGAZ’ın çocukluğunda yakından tanıdığı Halime Kaptan’ın azgın fırtınalarla ve korsanlarla baş ederek İnebolu’ya cephane çekişinin romanı. Türk kadınının yurdu için dalgalı denizlerdeki savaşımının, Kurtuluş Savaşına cephane ve dalga dalga “umut” taşıyışının belgeseli…
Rıfat ILGAZ, 7 Mayıs 1911’de Cide’de doğdu. 1930 yılında Kastamonu Muallim Mektebini bitirdikten sonra altı yıl ilkokul öğretmenliği yaptı. 1938’de Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümünden mezun oldu. Bir süre Türkçe öğretmeni olarak çalıştı. Sınıf (1944) adlı ikinci şiir kitabının sıkıyönetim kararıyla toplatılmasından sonra altı aya hüküm giydi. Daha sonra Markopaşa başta olmak üzere çeşitli dergilerde çıkan yazıları ve yayımlanan kitapları nedeniyle yaşamının çeşitli evrelerinde birçok kovuşturmaya uğradı ve değişen sürelerle tutuklu kaldı. 1917’de öğretmenlikten çıkarılınca hayatını öykü, roman, tiyatro oyunları ve gazetelerde köşe yazıları yazarak kazandı. 1974’te Yenigün gazetesinden emekli oldu. 7 Temmuz 1993’te İstanbul’da öldü.
Halime Kaptan, Rıfat Ilgaz’ın kaleme aldığı ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın 100 Temel Eseri arasında yer alan önemli bir romandır. İlk kez 1972 yılında yayımlanmıştır. Eserde, Kurtuluş Savaşı yıllarında Karadeniz kıyısındaki İnebolu’da geçen direniş mücadelesi ve özellikle bir kadın kahramanın cesur hikâyesi anlatılır.
Kurtuluş Savaşı yıllarında, Halime Kaptan adlı bir kadın, kayığı ve yaşları 18’i bulmayan genç mürettebatıyla birlikte cepheye gizlice cephane taşımaktadır. Tehlikelerle dolu bu yolculuklarda fırtınalarla, korsanlarla ve düşman ateşiyle mücadele eder. Bu kadının hem kendi ailesi hem de vatanı için verdiği azimli ve fedakâr mücadelenin yansımasıdır.
Halime Kaptan yalnızca cephane değil, bir milletin umudunu da taşımaktadır. Onun hikâyesi, Türk kadınının Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü ve gücünü gözler önüne serer. Bu yönüyle roman, aynı zamanda bir belgesel nitelği de taşır.
Halime Kaptan, tarihte örneğine az rastlanan bir kahraman olmasının yanı sıra onun yaşadıklarını kurguyla harmanlayan edebi bir anlatıdır, ancak büyük ölçüde gerçek olaylara ve kişilere dayanmaktadır. Roman Karadeniz’in cesur kadınlarından biri olan Cideli kahraman Rahime Kaptan'ın (romanda Halime Kaptan olarak anılır) gerçek yaşam öyküsünden esinlenerek yazılmıştır.
Rıfat Ilgaz, daha çok "Hababam Sınıfı" ile tanınsa da, "Halime Kaptan" gibi eserleriyle de toplumcu gerçekçi edebiyatın önemli temsilcileri arasında yer alır. Halkın içinden gelen karakterler, onun edebiyatında sıkça karşımıza çıkar.
Kurgu dışı tarih kitaplarını okurken zorlananlar için Halime Kaptan, hem öğretici hem de duygusal yönü güçlü bir alternatiftir. Kurtuluş Savaşı’nın zorlu koşulları, halkın yaşadığı açlık, yokluk ve mücadele bu romanda etkileyici bir dille anlatılır. Aynı zamanda eserde birçok denizcilik terimi
Puan vermedi·160 syf.··
Beğendi
·2020 42. kitabı
·3 günde okudu
·Okunma: 09 Ağustos 2020 13:24
Milli Eğitim Bakanlığı'nın ilköğretim öğrencilerine yönelik tavsiye ettiği "100 Temel Eser" arasında yer alan Rıfat Ilgaz'ın Halime Kaptan romanını beğenerek okudum ve sadece öğrencilere değil herkese öneriyorum. (Denizcilikle ilgili bir çok terimi, yeniden anlamlarına bakarak bilgilerimi tazelemiş oldum.)
Eser Karadeniz'de denizcilikle uğraşan bir aileye gelin giden Halime'nin maceralarını anlatıyor. Kurtuluş Savaşı yıllarında eşi askerde olduğu, kayın babası da vefat ettiği için kayın babasından kalma tekneyi çekip çevirme işi Halime'ye kalıyor.
Kurtuluş Savaşı'nda verilen mücadeleleri, köylülerin çektikleri sıkıntıları, yaptıkları kahramanlıkları ele almış Rıfat Ilgaz. Eseri genel olarak beğendim ama biraz kısa kalmış tadına doyamadım :)
Sıkılmadan tek solukta okunabilecek bir kitapEdebiyat
Rıfat Ilgaz, Halime Kaptan'da Cideli Temel Reis'in gelini Halime'nin bir kaptan olarak ortaya çıkışının öyküsünü anlatır. Eli silah tutan bütün erkeklerin cepheye gönderildiği Kurtuluş Savaşı yıllarıdır. Köyde yalnızca yaşlılar, kadınlar ve çocuklar kalmıştır. Herkesin tuza, şekere, ekmeğe hasret kaldığı o günlerde, evinin ihtiyaçlarını karşılamak için sefere çıkan Temel Reis, yolda hastalanarak hayatını kaybeder. Oğluyla bir başına kalan Halime'nin, geçimini sağlamak için babasından kalan sandalla Karadeniz'e açılmasının zamanı gelmiştir. Erkek kılığına girerek, oğlu ve iki tayfasıyla çıktığı ilk seferinde hırçın dalgalarla, korsanlarla mücadele etmek zorunda kalır. Bu zorlukların hiçbiri onu yıldırmaz, aksine Karadeniz'e tutkuyla bağlanır. O artık İnebolu'ya cephane taşıyan, Kurtuluş Savaşı'nın fedakâr kadınlarından biridir, o Halime Kaptandır..
Keyifli okumalar...
Rıfat Ilgaz, tarihte örneğine az rastlanan bir kahramanın hikâyesini anlatıyor 
Halime Kaptan’da. Bir kadın kaptanın fırtınalar, azgın dalgalar ve korsanlarla mücadele ederek İnebolu’ya cephane taşımasının romanıdır bu. Cideli Temel Reis’in gelini Halime Kaptan’ın kaptan olarak ortaya çıkış hikâyesi..
Türk Kurtuluş Savaşı’nın, elinde silah olan tüm erkeklerin cepheye gönderildiği yıllardır. Köyde sadece yaşlılar, kadınlar ve çocuklar kaldı. Herkesin tuza, şekere ve ekmeğe hasret kaldığı yıllarda evinin ihtiyaçlarını karşılamak için sefere çıkan Temel Reis yolda hastalanarak hayatını kaybeder. Oğluyla yalnız kalan Halime, evinin geçimini sağlamak için babasının teknesiyle açık denizlere açılarak erkek kılığına girer, oğlu ve iki mürettebatıyla Karadeniz’in dalgalı sularında savaşmaya başlar. Bu zorlukların hiçbiri onu yıldırmaz, aksine Karadeniz'e tutkuyla bağlanır. O artık İnebolu'ya cephane taşıyan, Kurtuluş Savaşı'nın fedakar kadınlarından biridir, Halime Kaptan'dır...
Kocası askerde, kayınbabası vefat eden genç bir kadının hayatın akışı içinde nasıl kaptan olduğu ve yine kendi iradesi dışında gelişen olaylar sonucu kuva-i milli uğruna yaptıkları anlatılıyor.
Kitabı okurken Nâzım Hikmet'in "Memleketimde insan manzaraları " eserinde yer alan "Kuva-i Milliye" eserinde yer alan Arhavili Ismail'in öyküsünü anımsadım. Usta yazar gerçekten kalemini konuşturmuş. O günlerdeki anadoluyu, asker kaçaklarını, kadınların kurtuş savaşındaki rolü ve önemini çok anlarmış. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından önerilen eserler arasında. Mutlaka okunmalı.
Puan vermedi·197 syf.·
Beğendi
·2024 32. kitabı
#OkudumBitti
#HalimeKaptan
#RıfatIlgaz
Bu ara çocuk kitaplarına sardım çokta güzel oldu. Şahane kitaplar var mesela Halime Kaptan.
Kurtuluş Savaşı yılları, eli silah tutan bütün erkekler cephede, köyde ise yaşlılar, kadınlar ve çocuklar kalmıştır. Geçim derdi kadınların üzerinde, şeker yok tuz yok,un yok.
Cideli Temel Reis hasta hasta teknesini iki ergenle denize indirir, sefere çıkarlar ama reis geri dönemez. Gelin Halime'nin kocası asker, oğluyla bi başına kalır. Geçimleri denizdendir o da erkek işi. Halime kadın erkek kılığında iki gençle denize açılır,açılır da korsanlar tarafından kaçırılırlar. Bir yolunu bulup ellerinden kurtulurlar. Kaldıkları yerden tekrar başlayan Halime artık kaptandır. Karadeniz'in hırçın dalgaları, yaşadığı zorluklar yıldıramaz Halime'yi. O çalışkan, tuttuğunu koparan bir Türk kadındır. Teknesiyle İnebolu'ya cephane taşımaktadır.
Bu millet kadınıyla, erkeğiyle, yaşlısıyla, genciyle cephelerde yer almıştır, millet olmanın savaşını vermiştir. Bu güzel vatanı koruyalım, kollayalım.
Kitabı okumanızı tavsiye ederim.
Kitapla kalın sevgili dostlar
Rıfat Ilgaz, Halime Kaptan' da Cideli Temel Reis' in gelini Halime ' nin bir kaptan olarak ortaya çıkışının öyküsünü anlatır. Eli silah tutan bütün erkeklerin cepheye gönderildiği Kurtuluş Savaşı yıllarıdır. Köyde yalnızca yaşlılar, kadınlar ve çocuklar kalmıştır. Herkesin tuza, şekere, ekmeğe hasret kaldığı günlerde, evinin ihtiyaçlarını karşılamak için sefere çıkan temel reis, yolda hastalanarak hayatını kaybeder............
Yazar Hakkında
Rıfat IlgazYazar · 67 kitap
1911 yılında Kastamonu’nun Cide ilçesinde doğdu. 7 Temmuz 1993 tarihinde öldü.Rıfat Ilgaz 1940’ların toplumcu-gerçekçi şairlerindendir. 1911 yılında Cide’de doğdu. Şiir yazmaya ortaokul öğrencilik yıllarında başladı. İlk şiiri 27 Temmuz 1927 ‘de, günlük Nazikter gazetesinde yayınlandı. Ayrıca; Açıkgöz(Kastamonu), Güzel İnebolu ve Güzel Tosya gazetelerinde şiirleri ve yazıları yayınlanmaya başladı. Lise yıllarında babasının ölümü sebebiyle buradan ayrıldı. Yatılı olarak Kastamonu Muallim Mektebi’nde öğrenim gördü. 1930 yılında mezun oldu.
Altı yıl süreyle Gerede, Akçakoca, Hendek ile Düzce arasında Gümüşova’da ilkokul öğretmenliği yaptı. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsünü 1938 ‘de bitirdi ve Adapazarı Ortaokulu Türkçe Öğretmenliğine atandı. 1939’da İstanbul Karagümrük Ortaokulu’nda Türkçe Öğretmenliğine başlayan Ilgaz’ın, yazı ve şiirleri dergilerde yayınlanmaya başladı. 1940 ‘da Çığır, Oluş, Ulus, Güneş, Yücel, Varlık, Hamle ve Yeni İnsanlık dergilerinde şiirleri çıktı ve aynı yıl Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne girdi. Ömer Faruk Toprak ile 9 Eylül 1942’de Yürüyüş Dergisi’ni çıkardılar. Bu dergide Orhan Kemal, Sait Faik, Cahit Irgat, A.Kadir, Nazım Hikmet (İbrahim Sabri) ile birlikte çalıştılar. 1943’te ilk kitabı "Yarenlik"i yayınladı. Şiirleri olağanüstü bir ilgi gördü. Ocak 1944’de "Sınıf" adlı şiir kitabı çıktı. Sıkıyönetim kararı ile toplatıldı. 1945’te Gün Dergisi çıktı. Bu dergide yazıları yayınlandı. Aziz Nesin’in Cumartesi Dergisine ortak oldu. Seçici kurulda çalıştı. 1946’da Esat Adil, Sabahattin Ali ve Aziz Nesin ile birlikte Gerçek Gazetesini çıkardılar. 1946 Ekim ayında Yığın Dergisi’ni Esat Adil ve Adil Yağcı ile birlikte çıkardılar. Öğretmenliğe yeniden döndükten sonra Boğazlayan-Yozgat’a tayini çıktı. Hastalığı nedeniyle Validebağ Sanatoryumunda yattı. Şubat 1947’de Sabahattin Ali, Aziz Nesin ve Mim Uykusuz’un çıkardığı Marko Paşa kadrosuna girdi. Sık sık kapatılan bu derginin daha sonraları sorumlu müdürlüğünü üstlendi. Malum Paşa, Merhum Paşa, Hür Marko Paşa gibi dergilerin adı sık sık değişiyordu. 1950’li yıllarda Ilgaz, gazetecilik yapmaya başladı. Sakıncalı olduğundan gazeteler ve dergiler imzalarına pek yer vermediler.
1952-1960’da Tan Gazetesi’nde dizgici-musahhih ve röportaj yazarı olarak çalıştı. Turhan ve İlhan Selçuk’un çıkardığı Dolmuş Dergisi’ne "Stepne" takma adıyla yazılar yazdı. Hababam Sınıfı, Pijamalar(Bizim Koğuş), Don Kişot İstanbul’da bu dergide dizi olarak yayınlandı. Hababam Sınıfı’nı da isminin sakıncalı olması nedeniyle "Stepne" (Yedek Lastik) takma adıyla yazdı. Ocak 1953’te Devam adlı şiir kitabını çıkardı ve bu kitap da toplatıldı. Rıfat Ilgaz Demokrat İzmir, Akbaba, Vatan, Yeni Gün, Yeni Ulus gibi yayın organlarında ve kimi edebiyat dergilerinde yazı yazdı. Sınıf Yayınları’nı kurdu ve kendi kitaplarını yayınlayabildi. 1970’te Basın Şeref Kartı’nı aldı. 1974’te emekli oldu. Doğum yeri olan Cide’ye yerleşti. 12 Eylül 1980 döneminde gözaltına alındı. 70 yaşında gerekçesiz sorguya çekildi ve gözaltında kaldı. Tutukluluğu sona erince İstanbul’da oğlu Aydın Ilgaz ile birlikte ölümüne kadar yaşadı. Bu olaylar "Kırk Yıl Önce Kırk Yıl Sonra" adlı kitabında anlatılır. Onu hepimiz Hababam Sınıfı’nın yazarı olarak bildik. Altmış kitabı olmasına rağmen onun şairliğini, romancılığını ve öykü yazarlığını unutmamamız gerekir. Rıfat Ilgaz 7 Temmuz 1993 günü öldü.
