İnsan Lekesi
Philip Roth
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 45 dk.
Sayfa Sayısı:
344
Basım Tarihi:
Temmuz 2020
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Adı:
The Human Stain
ISBN:
9789750847301
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
395.jpg)
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İnsan Lekesi ; kimlik, ırk, suçluluk ve toplumsal önyargılar üzerine bir kitap. Üniversite profesörü Coleman Silk’in, masum bir yanlış anlaşılma sonucu kariyerinin ve itibarının mahvolmasıyla başlayan bu hikayede asıl mesele, Coleman’ın hayatı boyunca sakladığı büyük sırrın —Afro Amerikan olmasına rağmen kendini beyaz olarak tanıtmasının— ortaya çıkmasıdır. Kimliğin hem kişisel hem de toplumsal düzlemde ne kadar karmaşık olduğunu ustalıkla ele alan bu roman konusu biraz yavaş ilerlese de kesinlikle okunmaya değer bir eser.
Meğer bir üçlemenin son kitabını almışım bilmeden. Üstelik bir de filmi varmış. (Hem de Nicole Kidman ve Anthony Hopkins başrolde.)
Kurgunun edebiyatla yoğrulduğu, Amerikan rüyasının, insan ilişkilerinin ve en önemlisi o kemikleşmiş önyargılarımızın mükemmel bir dozda zihne enjekte edildiği şahane bir roman.
İnsan Lekesi
Puan vermedi·344 syf.·
2022 38. kitabı
Siyahi bir ailenin beyaz tenli bir çocuğu olan Profesör Silk Coleman’ın hikâyesi, hayatını yazmasını istediği Yazar Nathan Zuckerman ağzından anlatılmaktadır.
Roman, kısaca şu olaylar ekseninde gelişir: Coleman, derslerin başlamasının üzerinden beş hafta geçmesine rağmen derse girmeyen iki öğrenci için “Bu öğrencileri tanıyor musunuz? Böyle birileri var mı, yoksa bunlar hortlak mı?” diye konuşma yapar. Bu sözler üzerine iki öğrenci ırkçılık suçlamasında bulunur ve Coleman işinden kovulur. Karısının ölümünü de buna bağlar. Ve bir mücadeleye girer. Zucherman’la tanıştığında 71 yaşında olan Coleman, Vietnam gazisi kıskanç ve bunalımda olan Lester’in eski karısı Faunia Farley adında 34 yaşında temizlikçi bir kadınla ilişkisi vardır. Bu olaylar, 1998 yazında tam da Amerika Başkanı Bill Clinton seks skandalının patlak verdiği döneme rastlar.
Çok katmanlı bir roman olan “İnsan Lekesi”nde Philip Roth; Coleman’ın hayat hikâyesi üzerinden ABD’deki ırkçılık, aşk, Yahudilik, savaşa katılan Amerikalı askerlerin askerlik sonrası bunalımları, Clinton dönemi ve seks skandalı, aile gibi pek çok bireysel ve toplumsal konuya yer veriyor.
Olaylar anlatılırken geriye dönüş tekniğinin çok kullanılması oldukça yorucu bir okuma serüveni yaratıyor. ABD ekseninde toplumsal veya bireysel değer yargılarının sorgulandığı yorucu (bana göre) bir yolculuğa çıkmak isterseniz okuyun.
Kimlik, ırk ve toplum baskısını anlattığı bir roman olan İnsan Lekesi'nde; Coleman Silk’in küçük bir kelime yüzünden ırkçılıkla suçlanarak hayatının yıkılmasıyla başlar, fakat asıl trajedi onun yıllarca sakladığı kimliğinde gizlidir: beyaz bir Yahudi gibi yaşasa da aslında siyahi bir geçmişten gelmektedir. Roman boyunca Silk’in geçmişi, genç bir kadınla ilişkisi ve toplumdan dışlanışı açığa çıkarken, anlatı sık sık Yunan Mitolojisi referanslarıyla derinleşir; özellikle kaderden kaçamayan kahramanlar, gizli kimlikler ve trajik düşüşler, Silk’in hikayesiyle paralel ilerler. Antik tragedyalardaki kaçınılmaz son duygusu, onun hayatında da hissedilir; ne kadar saklarsa saklasın geçmişi peşini bırakmaz ve “leke” fikri mitolojik bir günah ve arınma temasına dönüşür. Anlatıcı Nathan Zuckerman üzerinden kurulan bu yapı, modern bir insanın hikayesini adeta bir Yunan trajedisi gibi anlatır; bireyin kendini yeniden yaratma çabasının, kader ve toplum karşısında ne kadar kırılgan olduğunu güçlü bir şekilde ortaya koyar.
İnsan Lekesi1000Kitap
Merhaba...
Yıl 1998… Beyaz Saray ve ABD siyaseti Başkan Clinton'ın skandal ve itiraflar?
Pastoral Amerika ile başlayıp Bir Komünistle Evlendim romanıyla süren yolculuğun bu son halkasında 1990'lı yılları ele alan Roth, Amerikan ruhunun en ücra köşelerinde dolaşıyor.
‘Çocukluğunun ilk yıllarından beri istemiş olduğu tek şey özgür olmaktı: Siyah değil, hatta beyaz da değil, sadece kendi başına ve özgür olmak. Amacı, kaderinin düşman bir dünyanın cahilce, nefret dolu niyetleri tarafından değil, insani olarak mümkün olduğunca, kendi kararıyla belirlenmesiydi. Bundan başka koşullardaki bir yaşamı neden kabul etsin?’
1950’lerin amerikasında insanların kaderinin ve yaşamının cilt rengine göre önceden belirlendiği dünyada, kendisine çizilen yolu reddeder yeşil gözlü ve açık renk teni olan ‘zenci’ Coleman Silk. Önce siyahların alınmadığı deniz kuvvetlerine girer. Ardından ailesini ve köklerini geride bırakır ve beyazın da beyazı bir üniversiteye devam eder. Bireyciliği ve özgürlüğü merkeze koyduğu hayatına öğretim görevlisi olarak devam eder. Küçük bir amerikan kasabasındaki üniversitede dekanlık yaptığı dönemde, fakültede değişimi başlatır. Cesur ve keskin davranışlarıyla üniversitedeki oligarşiyi neredeyse yıkar. Bu arada kendi düşmanlarını da yaratır. Ve 1998 de üniversite tarihindeki en saçma en temelsiz ve en ‘aptalca’ sebeple ırkçı damgası yer. Başlatılan cadı avına benzer soruşturma Silk’in hayatındaki geri dönülmez yıkımın başlangıcı olur.
Philip Roth’un diğer kitaplarından tanıdığımız yazar Nathan Zuckerman anlatıyor hikayeyi. Geçmiş ve şimdiki zaman arasında git gellerle anlatılıyor Coleman Silk’in hayatı, bu arada hem yakın amerikan tarihi hem de toplumun bilinçaltı gözler önüne seriliyor.
Roth, bu romanda Amerikan toplumunun farklı yönlerden eleştirisini yapıyor. Amerikan toplumu özelinde kimlik, ırkçılık, cinsiyetçilik ve özgürlük gibi konuları işleyen anlatının evrensel bir özellik gösterdiğini söylemek mümkün. Kitabın adındaki "leke"den kasıt ırk, cinsiyet, sınıf gibi kavramlar olduğu söylenebilir. Roman karakterleri bu lekelerin yarattığı sorunlarla yüzleşmekte, bu sorunlardan kurtulmaya çalıştıkça daha da kirlenmektedir.
Kitapta, Coleman Silk isimli yetmiş bir yaşındaki bir üniversite profesörünün hayatı anlatılıyor. Aslen siyahi olan Coleman, beyaz tenli doğduğu için kendisini Yahudi olarak tanıtarak geçmişini geride bırakıyor. Başarılı bir akademik kariyer yaparak dekanlığa kadar yükseliyor. Ancak iki siyahi öğrencinin komik derecede asılsız suçlamaları sonucunda ırkçı olmakla itham ediliyor ve bu olay onun kariyerini ve hayatını mahvediyor. Toplumdan dışlanan Coleman, eşini kaybettikten sonra içine kapanıyor. Bu süreçte, üniversitede hademe olarak çalışan Faunia isimli genç bir kadınla ilişki kuruyor ve romanın birçok olayı bu ilişki etrafında şekilleniyor.
Roth, İnsan Lekesi'nde bizi Coleman gibi kendine has bir karakterle tanıştırıyor. Zenci olduğu anlaşılmayacak kadar beyaz olan Coleman, birey olmasının önüne geçen "zenci" kimliğini çöpe atan bir karakter. Özgür olmanın "zenci", "beyaz" gibi kimliklerden kurtulmakla olacağını düşünüyor ve bu düşüncesini de bütün zorluklara rağmen kararlılıkla hayata geçiriyor. Coleman'ın özgürlük yolundaki tek derdi kimlikler de değil gibi görünüyor. Viagra sayesinde yaşının getirdiği sınırlamaları da tanımıyor. Yaşının gerektirdiği hayatı reddediyor:
"Viagra olmasa, gerileme yıllarımda, yaşamın tensel hazlarından çoktan vazgeçmiş, deneyimli ve bilgili, sorumluluklarından onuruyla azat edilmiş bir adamın
insanın karakterini oluşturan içinde bulunduğu şartlardır. Buradan yola çıkarak insanın sahip olduğu şartları oluşturan toplum ve devlet yapısına eleştirel bir bakış getiren kitap. beğenerek okudum. İtalyan bir arkadaşımın tavsiyesiydi.
Yazar Hakkında
Philip RothYazar · 23 kitap
19 Mart 1933'te New Jersey'in Newark kentinde doğdu. Bucknell Üniversitesi'ni bitirdikten sonra Chicago Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrenimi gördü. Ardından Chicago'da İngiliz edebiyatı, Iowa ve Princeton üniversitelerinde yaratıcı yazarlık dersleri verdi. 1959'da, altı öyküsünü bir araya getirdiği ilk kitabı Goodbye Columbus yayımlandı (Kucak Dolusu, Çev.: Ülkü Tamer, Sander Yayınları, 1971). ABD'li Yahudilerin yaşamını son derece kişisel, keskin ve ironik bir dille tasvir ettiği bu kitapla Roth, 1960'ta Ulusal Kitap Ödülü'nü aldı. Ardından iki roman yazdı: 1962 tarihli Letting Go (Libby, Çev.: Seçkin Selvi, Sander Yayınları, 1973) ve 1967'de yayıımlanan When She Was Good. Şöhret ise 1969'da, ABD'nin nezih edebiyat çevrelerini karıştıran Portnoy's Complaint (Portnoy'un Feryadı, Çev.: Özden Arıkan, Ayrıntı Yayınları, 1999) ile geldi. Bilinç akışı tekniğinde eşsiz bir monolog olarak nitelenen bu eser, çağdaş, Amerikan edebiyatının en komik, en unutulmaz karakterlerinden birini yaratıyordu. 1972'de Ernest Lehman tarafından aynı adla sinemaya uyarlayan Portnoy'dan sonraki kitaplarında Roth, hep değişik anlatım teknikleri denedi, her seferinde değişik konulara el attı, ama ana temalarından ya da "takıntıları"ndan hiç uzaklaşmadı: Yahudi olmak, erkek olmak, bir ananın oğlu olmak, aydın olmak; ve bütün bunlardan doğan her türlü marazilikle uğraşmaya devam etti.
