İsmet Paşa
Can Dündar
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 36 dk.
Sayfa Sayısı:
127
Basım Tarihi:
Ocak 2006
Yayınevi:
İmge Kitabevi Yayınları
ISBN:
9789755335117
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Adnan Menderes ile ilgili kısmının biraz çarptırılarak yazıldığını düşündüğüm eser, dil açısından oldukça iyi yazılmış bir kitap. Objektiflikten bir tık uzak olan biyografi tarzında yazılmış eserde İsmet İnönü'nün hayatına dair pek çok bilgi bulunuyor. Okunmasını tavsiye ederim.
9/10
2022 26. kitabı
Kitabı okurken sanki belgesel izliyormuşsunuz gibi bir izlenim veriyor, çok güzel ve açıklayıcı anlatımı çok net ve çok sık rastlanmayan fotoğraflara bakarken hayale dalıyor insan. O büyük kalpli adamı anlayamadan gitmek üzüntüsü bir öküz gibi oturuyor göğsünüze ve gerek sağcıların gerek solcuların insafsızca önyargıları bu büyük adamı halka yetersiz gösterdi. İçinde geçen çok güzel bir cümleyi yazamadan edemeyeceğim bir çocuk ile geçen konuşma; çocuk: ne yüzle buraya geliyorsun sen bana bir şekeri beş liraya yedirdin.
İnönü: haklısın ama en azından seni babasız bırakmadım.
Buradaki naifliğe bakar mısın o savaş halindeki yüksek fiyatı kabul eden adamı görünce diyorum ki insanlık çok farklı bir mertebe herkese nasip olmaz.
Hızlı, özlü ve kabaca fikir sahibi olmanızı sağlayacak adeta hap gibi bir kitap istiyorsanız bu kitap tam sizin için. İncecik bir bir lokmada yutabiliyorsunuz. Ancak bu ince kitabı okumaktan bile erinen tembellerdenseniz kitabın kendine ait bir CD'si de bulunmaktadır.
Döneme, İsmet İnönü ve icraatlarına dair kabaca fikir sahibi olmak istiyorsanız bu iyi bir başlangıç kitabı olabilir. Tarihi belgesel niteliğinde olmasına karşın ince oluşunun kitabın yeni başlayan araştırmacılar için iyi bir avantaj olduğunu belirtmeliyim.
Şimdiden iyi okumalar.
İsmet Paşa / Can Dündar ve Bülent Çaplı
Selam arkadaşlar,
Biyografi okumayı sever misiniz? Ben bayılırım. Şimdi sizlere Büyük bir keyifle okuduğum"İsmet Paşa"isimli kitaptan bahsedeceğim. Ciddi bir emekle hazırlanmış bir kitap. Can Dündar'ın zaten kalemi inanılmaz akıcı ondan fazla bahsetmeye gerek yok çünkü biliyorsunuz.
Kitabı okurken sanki belgesel izliyormuş gibi hissettim kendimi. Daha önce İsmet İnönü hakkında herhangi bir köşe yazısı ya da kitap okumamıştım dolayısıyla bir çok yönünü bu kitap sayesinde öğrendiğim bir isim oldu benim için.
Sağır İsmet, askerliğini yapmamış İsmet, karne İsmet... 89 yıllık ömrünün yarısını devleti için adamış bir isim İsmet İnönü.. Atatürk'ün pek sevdiği insan İsmet İnönü... Evladını kaybetmiş İnönü, eşine deli gibi sevdalı İnönü...
Bu kitabı Üç bölümde okuyacaksınız arkadaşlar. Üç farklı döneme şahit olup yakından tanıyacaksınız İsmet İnönü'yü..
Eğer biyografi okumayı seviyorsanız tarafsız bir gözle lütfen okuyunuz derim.
"Siyasete gelmek kadar gitmek vardı."
"Salonda her ülkenin heyet başkanı için büyük koltuklar hazırlanmış, İsmet paşa'ya ise, sıradan bir koltuk ayrılmıştı. Paşa bunun nedenini sordu "büyük koltuk bulamadık,"dediler."zararı yok,"dedi Paşa. Bulduğunuz zaman gelirim."birkaç dakika sonra koltuk bulunmuştu."
"29 Ekim günü Mustafa Kemal cumhuriyetin Cumhurbaşkanı seçildi.
Mecliste bütün oylar Mustafa Kemal Paşa'ya verilmişti. Sadece tek bir oy İsmet Paşa'ya çıkmıştı. O tek oy Mustafa Kemal'e aittir."
Yeni Cumhurbaşkanı, adet var kendisinden sonra koltuğa oturacak ismi işaret ediyordu. Ertesi gün de İsmet Paşa başvekiliğe atandı."
"Millet değişiklik istedi. Kaybettik."
"Nikah gecesi miralay İsmet, ürkek bakışlarla karşısında oturan narin karısına"hanımcığım"dedi."bu andan itibaren siz benim dünyadaki en kıymetli
İsmet Paşa incelemeEdebiyat
Kısa ama öz bir kitaptı. İsmet Paşa'nın ne kadar kurt bir asker ve kurt bir politikacı olduğuna şahit olacaksınız. Ayrıca belirtmeliyim ki yazar çok güzel anlatım ve belgeler ile ifade etmiş çoğu şeyi. Keyifli okumalar..
Bu kitap İsmet Paşa'nın hayatına dair özet bir niteliğe sahip.
Kitapta İsmet Paşa'nın Yemen yıllarından Avrupa turlarına, eşi Mevhibe Hanımla tanıştığı yıllara kadar birçok konu başlıkları mevcut.
İsmet Paşa bir Milli Şef olarak her zaman ülkesindeki devrimlerin oturup tam anlamıyla bir demokrasi ortamının oluşmasını istemiştir.
Zaten İsmet İnönü Türkiye'nin en büyük sorunu feodaliteyle mücadele/toprak reformu ve Kürt sorunudur demişti.
Haliyle daha sonraki dönemlerde Demokrat Parti'nin başa gelmesiyle bazı şeyler askıya alındı ve demokrasi bir yönüyle sekteye uğradı.
İsmet Paşa Adnan Menderes'in antidemokratik eylemleri karşısında onu seni ben bile kurtaramam demişti ve gerçekten de kurtaramamıştı. Kaldı ki bu kitaptan da öğrendiğime göre İsmet Paşa Deniz Gezmiş ve arkadaşlarını da idamdan kurtarmaya çalışmıştır ama başarısız olmuştur.
İsmet Paşa demokrasi karşıtı olmadığının bir delili ise bir grup darbecinin yeni hükümete darbe yaparak onu başbakan yapmak istemesi ama İsmet Paşa'nın buna karşı çıkmasıdır.
Nitekim İsmet Paşa birçok kez Albay Talat Aydemir'in darbe girişimine karşı mücadele etmiştir ve tavır almıştır.
Eğer kendisi hakkında pek bilginiz yoksa lütfen okuyunuz.
Sağır İsmet. Askerliğini yapmamış İsmet. Karne İsmet. Cahil dersen kızarlar. İsmet neden sağır oldu? Yanında patlayan toplardan mı? Askerliğini yapmamış bak bu ayrı bir cahillik seviyesi. (Şaşırabilirsiniz ama Atatürk Kuran'ı tuvalete attı diyen bir kitle hala var (ki Türkçe mealini çevirttiren kendisidir)). İnönü soyadını neden aldı? İnönü savaşlarından olabilir mi? Pekiiii gelelim şu karne meselesine. Dünya'da 2. Dünya Savaşı var iken, Naziler 60 km sınırına kadar gelmiş ve büyük bir tehditken, İngiltere, İtalya, Amerika kendileri tarafında savaşa girmeleri konusunda ısrar ederken, milyonlarca insanın öldüğü bir savaşta iki tarafıda savaş sonuna kadar oyalayarak savaşa girmemiş. Ve biliyor musunuz bunun için "Ordumuzun erkekliğini çiğnedin" diyenler olmuş.
Bir çocuk İsmet Paşa'nın karşısına çıkıp "Sen bir şekeri bana 5 liraya yediren değil misin" der. İsmet Paşa ise "Evet, şekeri sana 5 liraya yedirdim ama seni babasız bırakmadım". Dünyada savaş var iken gıda sadece bizde mi pahalıydı. Kurulalı 20 sene olmuş bir devleti tekrar savaşa sokup 1. Dünya savaşındaki sahneler mi yaşansaydı? Tarihimiz konusunda çok cahiliz çok.
Cumhuriyet İnancına ve İnanmışlarına Özlem Duyanlar Mutlaka OkumalıTarih
Bu kitaba dair öyle uzun uzadıya değerlendirme yazmayacağım. Yazamam da zaten. Koskoca Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusundan sonraki en büyük 2. Adamının hayatının koridorlarında dolaşıp, görünmez gözlerle o büyük adamın yaşadıkları şeyleri hissederek, kâh sevinip kâh duygulanarak yapacağınız bir tarih yolculuğu bu kitap.
Cumhuriyeti, kuruluşunu, kurucusunu, emektarlarını okumaktan mutluluk duyan, kıvanç duyan; o inanca ve inanmışlarına özlem duyanların mutlaka okuması gereken bir kitap. O özlem ki; boğazınıza düğümlenen bir tükürük, gözlerinize hücum eden birkaç damla yaş olabilir bu eseri okurken. İşte şu satırlar, bu söylediklerimin en canlı kanıtı olsa gerek:
Mustafa Kemal’den mektup, 6 Ağustos 1933
"İsmet, büyük adamsın; hassas olduğun kadar his veren adamsın. Sen benim sözlerimi okurken gözlerin yaşarmış; ya ben seni okurken hıçkırıklarla ağladığımı söylesem, inanır mısın?
Bu duygularımı sofrada değil, kimsenin yanında değil, yatak odama çekildikten sonra mahremimle yazıyorum. Sen beni muhakkak çok seviyorsun. Ya ben seni? Buna cevap istemem. Gözlerinden öperim."
Gazi Mustafa Kemal
Biyografi ve Tarihİnsan ve Toplum
89 yillik ömrün yaklaşik kirk yilini vatanina adamiş devlet adami,asker,siyasetçi..
Kitabi üçe bölerek İsmet İnönü'nün
Farkli dönemlerdeki olaylara bakiş açisini ve hayatindaki akişi anlatmişlar.
Belgesel olarak ödül alan gazeteciler kitap haline de getirmişler.
Biyografi ve tarih sevenler için muhteşem.
Çok beğendim. Kitap, İsmet Paşa’nın hayatından belli zaferleri ve yenilgileri anlatıyor. Bir sohbet havasında yazılmış, Can Dündar Bülent Çatlı ikilisi bu konuda çok başarılı. Kitap da demokrat, duygusal, inatçı İsmet Paşa’yı anlatıyor.
Yazar Hakkında
Can DündarYazar · 48 kitap
Can Dündar (d. 16 Haziran 1961, Ankara), Türk araştırmacı, gazeteci, televizyoncu ve belgesel yapımcısı.
Türkiye'nin yakın tarihi, politikası ve popüler kültür konularında hazırladığı belgeselleri ile tanınmış bir belgesel yapımcısıdır. Özellikle Sarı Zeybek (1993) belgeseli ilgi görmüştür.
Şubat 2015'te Cumhuriyet Gazetesi’nin genel yayın yönetmeni olan Dündar'ın, bu gazetede 29 Mayıs 2015 tarihinde kendi imzasıyla yayınlanan MİT TIRlarındaki silah haberi büyük yankı uyandırmış ve gazeteci bu haber nedeniyle tutuklanıp yargılanmıştır.
Yargılama sonucunda casusluk ve hükûmeti ortadan kaldırma suçlamalarından beraat eden Dündar, devletin gizli belgelerini elde edip yayınlamaktan ceza aldı. Davanın temyiz sürecinde tutuksuzluğu devam eden gazeteci, can güvenliği endişesiyle Almanya'ya gitti. Dündar, Cumhuriyet gazetesi genel yayın yönetmenliğinden ayrılmış; aynı gazetede köşe yazarlığına devam edeceğini açıklamıştır. 31 Ekim 2016 tarihinde hakkında yakalama kararı çıkarılmıştır. Oslo Barış Araştırmaları Enstitüsü tarafından açıklanan 2017 Nobel Barış Ödülü adayları arasında üçüncü sırada yer aldı.
Ali Rıza ve Öznur Dündar çiftinin tek çocuğu olarak doğdu.
İlk ve orta öğrenimini Ankara'da tamamladı. Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun olduktan sonra 1982'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulu'ndan mezun oldu.
Üniversite yıllarında gazeteciliğe başladı. 1979'dan itibaren sırasıyla Yankı, Hürriyet, Nokta, Haftaya Bakış, Söz ve Tempo’da çalıştı.
1986'da Birleşik Krallık'ta London School of Journalism'i bitirdi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi İktisadî ve İdarî Bilimler Fakültesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü'nde siyaset bilimi dalında yüksek lisansını aynı senede tamamladı. “Media and democracy, a comparative case study on the press portrayal of the Belgrane and Kocatepe affairs” (Medya ve Demokrasi, Belgrano ve Kocatepe Olayları’nın medya tasviri üzerine karşılaştırmalı bir inceleme) başlıklı yüksek lisans tezinde iki ülkede birer savaş gemisinin yanlışlıkla batırılıp devlet sırrı olarak saklanması konusunu inceledi.
Televizyona 1988'de TRT'de Seynan Levent ile başladı. 1989-1995 arasında 32. Gün program ekibinde çalıştı. 1993-1994 yıllarında Show TV'de Mehmet Ali Birand’la birlikte 'Çapraz Ateş’i hazırladı. Özellikle 1993’te Sivas Valisi Ahmet Karabilgin, Sivas Belediye Başkanı Temel Karamollaoğlu ve yazar Aziz Nesin’in konuk olduğu bölüm gündem yarattı ve üzerinden tartışmalara sebep oldu.
Gazetecilik ve belgeselciliğe ağırlık verdiği dönemden sonra 2006'da televizyonculuğa yönelen Dündar, 19 Eylül 2006'da başladığı "Neden?" isimli tartışma programını 9 Haziran 2009 tarihine kadar hazırlayıp sundu. 2009-2010’da NTV kanalında yayımlanan Canlı Gaste’yi hazırlayıp sundu ve aynı kanalda 2010-2011’de canlı ana haber bültenini sundu.
Mehmet Ali Birand ve Bülent Çaplı ile birlikte ‘Demirkırat’ (1991) ve ‘12 Mart’ (1994) adlı belgesel dizilerini hazırladı. Ayrıca Türkiye’nin güzellik kraliçelerini anlatan ‘Cumhuriyet’in Kraliçeleri’ belgesel dizisini ve Atatürk’ün son 300 günün anlatan Sarı Zeybek belgesellerini hazırladı. 1994-1995 yıllarında Türkiye tarihinin gölgede kalmış kahramanlarının öykülerini anlatan ‘Gölgedekiler’ adlı belgesel serisini hazırladı.
Köşe yazarlığı 1994'te Aktüel’de başladı; aynı yıl Yeni Yüzyıl gazetesinde günlük köşe yazıları yazmaya başladı ve bu gazetede beş yıl çalıştı.
Köşe yazarlığı ve belgesel yapımcılığı sürerken ODTÜ’de doktora çalışmalarına da devam eden Dündar, 1996'da “Terör ve medya: Liberal Teori ışığında, terör olaylarının televizyonda işlenişine eleştirel bir yaklaşım” başlıklı tezi ile doktorasını tamamladı. Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi’ ve ODTÜ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü Kültürlerarası Çalışmalar programında yüksek lisans dersi verdi.
1996 ve 1997 yılında Show Tv için hazırladığı 10 bölümlük ‘Aynalar’ belgesel ile politik ve tarihî konuların dışına çıktı; popüler kültür alanında çalışmalara yöneldi.
1996-1998 yıllarında 40 Dakika isimli belgesel-haber programını hazırlayıp sundu. Özellikle 7 Ocak 1997’de yayınlanan programda Susurluk Kazası’ndan yola çıkarak yapılan araştırmalarla ilgili iddialar uzun süre gündemde kaldı.
Atatürk'ün öğrencilik hayatındaki ülke durumunu ve Atatürk'ün beraberliğinde gerçekleşen değişimleri anlatan Yükselen Bir Deniz belgeseli ile 1998'de belgeselciliğe döndü. Türkiye siyasi tarihi ve popüler kültüründeki önemli kişiler ve Köy Enstitüleri, Devlet Tiyatroları, İş Bankası, Mülkiye gibi kurumlara ilişkin çok sayıda belgesel yaptı.
1999 Ocak'ından 2001 Ocak sonuna kadar Sabah gazetesinde köşe yazarlığı yaptı. 2001 Ocak ayından itibaren Milliyet gazetesinde, Ada başlıklı köşe yazısı yazdı. 2003-2004 yıllarında Milliyet gazetesi için ‘Popüler Kültür’ ekini çıkardı. Milliyet gazetesiyle yolları 1 Ağustos 2013 tarihinden itibaren ayrılmıştır. Milliyet'ten ayrıldıktan sonra BirGün'de Doğan Tılıç'ın köşesinde bir ay boyunca haftada üç gün yazdı.
Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatını anlatan Mustafa adlı filmi yazıp yönetti. 2008 yılında vizyona giren film, Atatürk’ü yargıladığı ya da kötülediği yönünde eleştirilere maruz kaldı.
25 Ekim 2013 tarihinden beri Cumhuriyet gazetesinde yazan Dündar, 8 Şubat 2015'te gazetenin genel yayın yönetmenliği görevine getirildi.
2014 yılında Gezi Parkı protestoları ile ilgili ‘Gözdağı’ adlı belgeseli hazırladı.
MİT TIR'ları davası
Tutuklanması
Suriye'ye gönderilen MİT TIR'ları ile ilgili haberin 29 Mayıs 2015 tarihinde Cumhuriyet'te,‘İşte Erdoğan'ın yok dediği silahlar’ başlığıyla ve Can Dündar imzasıyla duyurulmasının ardından bu haberlere yayın yasağı getirildi. Aynı gün Can Dündar'a ‘devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin etme, siyasî ve askerî casusluk, gizli kalması gereken bilgileri açıklama, terör örgütünün propagandasını yapma’ suçlarından, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldı.
Birkaç gün sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan “Bu haberi yapan kişi, bunun bedelini ağır ödeyecek, öyle bırakmam onu.” demiştir.
Erdoğan'ın savcılığa yaptığı bireysel başvuru ile Can Dündar'a ‘gerçeği yansıtmayan haber, yorum ve görüntüleri yayınlamak suretiyle adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçunu’ öne sürerek iki kez ağırlaştırılmış müebbet ve 42 yıl hapis cezası talep edildi. Bu davada 26 Kasım 2015 tarihinde gazetenin Ankara temsilcisi Erdem Gül ile birlikte tutuklanmıştır.[19] Erdoğan, 24 Kasım'da ise “O TIR'lar Bayırbucak Türkmenlerine yardım götürüyordu. Şimdi diyecekler ki ‘Başbakan TIR'ların içinde silah yoktu’ diyordu... Varsa ne olacak, yoksa ne olacak.” demiştir.
‘Devletin gizli kalması gereken bilgilerini siyasi veya askeri casusluk amacıyla temin etme’, ‘devletin güvenliğine ilişkin gizli kalması gereken bilgileri casusluk maksadıyla açıklama’, ‘cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen ya da tamamen engellemeye teşebbüs etmek’ ve ‘silahlı terör örgütüne üye olmaksızın bilerek isteyerek yardım etme’ suçlamalarını içeren iddianame, İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edildi. 26 Kasım 2015'te tutuklu yargılanmak üzere cezaevine götürüldü.
Tahliyesi
Dündar ve Gül, 6 Aralık 2015'te AYM'ye bireysel başvuruda bulunarak tutuklu yargılanırken haklarının ihlâl edildiğini söylediler. Bu başvurunun ardından 25 Şubat 2016'da İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi'nin “Siyasî casusluk yaptıklarına ilişkin somut bilgi yoktur” şeklindeki gerekçeli karar ile tutuksuz yargılanmak üzere tahliye edildiler.
AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan, kararı sevinçle karşıladıklarını ancak mahkeme kararları üzerinden AK Partinin itham edilmesini doğru bulmadığını söyledi. CHP Grup Başkanvekili Levent Gök, bu kararı alan Anayasa Mahkemesi üyelerini kutladığını söyledi. MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, HDP Grup Başkanvekili İdris Baluken ve Pervin Buldan kararı sevinçle karşıladıklarını ifade etti.
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland ve AGİT, kararı memnuniyetle karşıladıklarını ve basın özgürlüğü açısından önemli bulduklarını ifade ettiler.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 28 Şubat günü Can Dündar için Anayasa Mahkemesi'nin verdiği tahliye kararını “Mahkeme bu şekilde bir karar vermiş olabilir. Ben Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu karara sadece sessiz kalırım o kadar. Ama onu kabul etmek durumunda değilim (...) Ve verdiği karara da uymuyorum, saygı da duymuyorum. (...) Aslında onlarla ilgili kararı veren mahkeme kararında direnebilirdi. Eğer kararında direnmiş olsaydı, bu bireysel başvuru veyahut da AYM'nin vermiş olduğu karar boşa çıkacaktı.” şeklinde yorumladı.
Erdoğan 4 Mart'ta ise "Evet ortada bir Anayasa ihlali vardır. Ama Anayasa’yı ihlal eden değilim. Bu Anayasa Mahkemesi’nin karar merciinde olanlardır. Birinci mahkeme Anayasa Mahkemesi'nin kararına uydu. Ama bu işin bittiği anlamına gelmez. Savcı karara itiraz edebilir. İtiraz durumunda, bir üst mahkeme yeni bir süreci başlatabilir." dedi.
Yargılanması
6 Mayıs 2016'da gerçekleşen dördüncü duruşma sonucunda Dündar ve Gül, hükûmeti ortadan kaldırma suçlamasından beraat etti. İkili hakkındaki casusluk suçlaması da düştü. Devletin gizli belgelerini elde edip yayınlamaktan yedi yıl hapis cezası alan Dündar'ın cezası beş yıl 10 aya indirildi. Davanın temyiz sürecinde tutuksuzluğu devam eden Dündar, can güvenliği endişe ile Almanya’ya gitti. Dündar, Ağustos 2016’da Cumhuriyet gazetesi genel yayın yönetmenliğinden ayrılmış; aynı gazetede köşe yazarlığına devam edeceğini açıklamıştır.
24 Ocak 2017'den beri Almanya merkezli Özgürüz adlı haber portalının genel yönetmenliğini sürdürmektedir.
-Can_Dundar362.jpg)
