Yazar:
Jean Echenoz
Çevirmen:
Mehmet Emin Özcan
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Haykıra haykıra koşmak, koşa koşa haykırmak ne saadet! (Peyami Safa)·84 syf.·
9/10
2021 62. kitabı
Hepimizin hayata tutunmak için bir sebebi var, olmayanlar da vardır ancak sebepsizlik bile içinde bir sebep barındırır. Celal Şengör'ce ''diy mi?'' Özellikle yaşam standartların dipte ise, dünya bir savaşın içinde ise kendine bir yaşam alanı açman hayli zor hale geliyor. Asırlar boyu belki de aşkın gözümüzde bu denli önemli hale gelmesi de insanların bu amaca tutunmasından ileri gelir. Hobi diye adlandırdığımız ''zaman öldüren meşgaleler'' teknoloji öncesinde kanımca daha azdı. Genel bir şekilde ele alırsak insanlar tüm gününü çalışarak geçirirlerdi. Şu an teknoloji insanların sırtından iş yükünü aldı. Farklı yükler yükledi orası ayrı.
Şimdi hayata tutunmak konusu nereden çıktı oraya gelelim. Fransız Edebiyatı'nın önemli kalemlerinden Jean Echenoz ''Çek Lokomotifi'' olarak tanınan Emil Zatopek'in hayatını ele alır bu eserinde. Bu haliyle biyografik bir eserdir ancak tam anlamıyla biyografi demek haksızlık olur. Hayata tutunmak demiştik. Evet, Emil Zatopek I. Dünya Savaşı sonrası kıtlıkların, imkansızlıkların içinde doğmuş. Ülkeler, insanlar henüz bu yarayı yeni sarmışlardır ki (1929 Büyük Buhran'ı unutmadan) Hitler önderliğinde II. Dünya savaşı patlak vermiş. Anlayacağınız Zatopek'in hayatını savaşlar belirlemiştir. İşte kendine yaşam alanı açabilmenin en zorlu kısmı da bu. Savaşlar hüküm sürerken insanların zihnini tek bir konu işgal etmektedir.
Kitabımız için diğer ele alınması gereken husus da elbette olimpiyalar. Temelleri MÖ 8. yüzyılda Yunanistan'ın Elis ilinde bulunan Olimpiya'da gerçekleştirilen antik oyunlara dayansa da modern oyunların ilki 1896 yılında, Pierre de Coubertin'in Uluslararası Olimpiyat Komitesini kurması sonrasında gerçekleştirilmiş. Bu dünya adına olumlu bir gelişmedir esasında. Olimpiyat oyunları sayesinde belki de birçok anlaşmazlığın
Jean Echenoz'un trajik, sürekli giden, yolu top mermileriyle, hayalet uzuvlarla, savaşlarda kötürüm kalmakla, hayata kendini yenilerek bırakmakla ya da yoksullukla, bazen köprülerle, kimi zaman denizaltılarla bile kesişen karakterlerinin arasında trajediden en uzak, en iyimser, en sevilesi karakteri Emil Zatopek dünyanın en büyük koşucularından birisi olarak Echenoz'un kendine has dünyasında bize tebessüm ediyor naifliği ve insancıllığıyla; çünkü Zatopek ülkesinde olup biten bütün kötülüklere rağmen kendisinden vazgeçmeden ve sporunun- koşunun, koşmanın- şöhrete ve hırsa bağlı olarak dayatabileceği bütün egolardan uzak bir yerde, diğer Echenoz karakterleri gibi, ama trajik olmayan bir yere doğru gitmeye, koşmaya devam ediyor.
Önce Almanya ve romanın sonlarında Sovyetler tarafından işgal edilen Çekoslovakya, yani günümüzdeki adıyla Çekya, Echenoz'un esas trajik karakteri. Burası gidemeyen, koşamayan bir ülke. Başaramayan bir ülke. Buna rağmen senelerce, ısrarla naifliğini koruyarak koşan, giden, başaran; trajedisine rağmen tebessüm edebilen Emil Zatopek ülkesinin dirliğine giden yolu da işaret ediyor gibi. Resimlerine bakınca bu gülümseyen insanın iyi birisi olmaktan, sabretmekten başka bir çaresi olmadığını ya da kendi trajedisinin de bu olduğunu düşünmeden edemiyoruz...bu baskı, bu yoğun gayrete, zorlanmaya başka türlü dayanamazdı belki de Zatopek... iktidarın ona yaptıklarını başka türlü göğüsleyemezdi. Bütün yarışlarda yaptığı gibi önce yenilmeye ve mağlup edilmeye müsamaha ediyor ve ardından son düzlükte hepsini geçebiliyordu.
Jean Echenoz neden bize Emil Zatopek, Ravel gibi karakterleri anlatıyor? Tesla'yı anlattığı "Şimşekler" adlı romanını da çok merak ediyorum. Ravel'in karakterinin nihayetini düşündüğümde yazarın Zatopek'i, Ravel ve olasılıkla Tesla'yı
Bu kitaptan Enis arkadaşımın doğum günü hediyesi olarak vermesi sayesinde haberdar oldum, buradan teşekkür ediyorum bir kez daha kendisine. Kitabı ilk maraton koşum olan İstanbul Maratonu’na giderken İstanbul-Bursa feribotunda okudum, ayrı bir anlamı var o yüzden kitabın bende :)
Efsane koşucu Emil Zatopek'in koşu macerasını anlatan biyografik bir kitap. Dünya Zapotek’i 5 olimpiyat madalyası kazanması ve 18 dünya rekoru ile tanıyor. Bunlardan dolayı "Çek Lokomotifi" unvanı verilmiş üstada.
Kitabın yazarı Jean Echenoz'un ise ilk okuduğum kitabı. Fransız yazar 82 sayfalık bu kitabında Emil Zapotek’in koşuya nasıl başladığını, kazandığı başarıları, siyasi olayları, yaşadığı zorlukları ve soğuk savaş döneminin hayatını nasıl etkilediğini çok akıcı bir dille sohbet havasında anlatmış.
Zapotek 18 yaş̧ındayken yöneticisi tarafından çalıştığı fabrikada üretilen spor ayakkabıların tanıtılması maksadıyla zorla sokulduğu bir yarış̧ta koşmaya başlıyor. Bu koşu onun için rekorlar kıracağı koşu hayatının başlangıcı olmuş.
Zapotek koşu dünyasına birçok yenilik katıyor. Birçok koşucu yarış boyunca hız temposunu (koşu camiasında biz buna pace diyoruz) sürekli değiştirerek ve sonlara doğru depara kalkarak rakiplerini hırpalayan bir koşu stiline sahip. Direnci düşünce tempo düşüren koşucuların aksine Zatopek, bu gibi zamanlarda patlayıcı kuvvet uygulayarak, bir uzun mesafe koşucusundan beklenmeyen ani ataklar yapıyor.
Zapotek’in yüzü koşarken acı çekiyormuş gibi şekil almasına ve koşu sırasında duruşunun bozuk olduğuna dair eleştirilere “Atletizm buz pateni değildir” demiş. Koşu sırasında birçok acı ve zorlamaya maruz kalan bizlere güç verici bir söz olmuş
Zapotek koşu sayesinde dünya çapında bir ün kazanmış fakat tek meziyeti bu değil. Aynı zamanda orduda subay olarak çalışmış
Çek Lokomotifi lakaplı Emil Zatopek’in hikâyesi, Fransız bir yazardan beklenmeyen üslupta. Enfes kitap. Okuduktan sonra videosunu izlememek olmazdı.
Emil Zátopek Wins 5,000m, 10,000m & Marathon Gold - Helsinki 1952 Olympics youtu.be/3c4Z8cbcIiA
800 sayfa kitaplar vardır neden yazılmış ki bu kitap dersiniz, bir de 80 sayfa -bu kitap gibi- kitaplar vardır iyi ki yazılmış dersiniz.
.
Jean Echenoz (fransız yazar), “Koşmak”’adlı bu kitabında “Çek Lokomotifi” lakaplı uzun ve maraton koşularda dünya rekorları kırmış, 4 olimpiyat şampiyonluğu bulunan Emil Zatopek’in hayatını anlatmaktadır (koşu serüvenini desek daha doğru olur) ve o dönenim siyasi olaylarına değinmeden de geçmemektedir.
Gösteri yerine yeni gelmiş Emil'i hemen tanıyorlar. Bir şeyler söyle Emil, hadi, diyorlar, herkes bağırıyor, tepki siz kalamazsın. Emil önce biraz çekiniyor. Söyleyecek bir şeyi olmadığından değil kuşkusuı, ama gazetecileric söyleşiler yapmış olsa da kalabalıklara hitap etmeye alışkın değil. Önemli değil, konuşmaya başlıyor: narİn sesini zorla yarak ulusal kahraman . alıyor, prag’ın ordularının işgalini kabul etmiyor, kınıyor. Atietiere özgü bakış açısın dan söylüyor, yakında birkaç hafta sonra olimpiyat oyunla rı Mexico'da yapılacağından orduyu olimpiyat için ateşke se davet ediyor. Bu pek açık olmayınca, oyunlar sırasında SSCB'yi boykot etme çağrısı düşüncesini açıkça söylüyor.
"Atletizm buz pateni değildir."
Jean Echenoz ilginç bir yazar. Olaylara yaklaşımı , kurgusu kelimeleri kullanmadaki becerisi bakımından oldukça keyif veren bir yazar. Bu yazarın okuduğum üçüncü kitabı. Çek lokomotifi olarak tanınan 5 olimpiyat madalyası kazan 5 bin 10 bin ve maraton koşularında bir çok rekorları bulunan Emile Zatopek in kısa ama dolu dolu hayatını anlatan bir eser. İkinci Dünya Savaşı yılları, Alman işgali, Sovyetlerin Çekoslovakya’yı kurtarması, Komünist Parti iktidarı, ve partinin yönetim biçimlerinde kapsayan 20 yıllık bir dönem yazarın görüş açısı ile yalın ve öz bir şekilde anlatılıyor. Koşuya ilgi duyanların mutlaka okumasını düşünüyorum. Keyifli okumalar.
Koş, asla durma!Edebiyat
Ercan Kesal'ın, TEDx konuşmalarında yaptığı alıntı ile dikkatimi çekmişti bu kitap. Ve iyi ki de alıp okudum diyorum şu an.
.
16 yaşında ayakkabı fabrikasında çalışmaya başlayan Emil Zatopek, hiç ilgi duymamasına rağmen bir gün bir yarışta koşmaya başlar ve ikinci olur. Bunun üzerine koşmaya karşı engellenemez bir tutkuyla bağlanır ve kendini sürekli geliştirip, kırdığı dereceler sonucunda "Çek Lokomotifi" unvanı almasını, sonrasında Demir perde'nin etkisiyle ülkesinde çöpçülüğe kadar inişinin hikayesi başlar. Hem hayat hikâyesi hem de İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaşın ilk dönemlerini ele alması, bunun yanında yazarın yalın ve sıkmayan anlatımı ile başladığınız gibi bir çırpıda bitecek güzel bir kitap
Savas dönemi.
Bir fabrikada çalışan sabi ve fabrikadan olimpiyatlara giden bir yol.
Bu uzun metrajlı yol,çek tarihinin,politik baskının ,kimliklerden soyularak sadece insan olduğu için görünür olma çabasının,insanlığın aşkın olana doğru koşusu.
Efsane koşucu "Çek lokomotifi" Emil Zatopek'in hayatını belgesel niteliğinde ama bir o kadar da sosyokülturel bilince farklı bir açıdan bakabilmeyi sağlan nefis bir kurgu ve yormayan bir dille anlatan,kısacık bir roman.
Yazarın diğer kitaplarını çok çok merak ediyorum.
Nefisti.
Fransız edebiyatından üslubuyla şaşirtan bir roman.
12/2018
Çok çok iyi kitap, kendinin farkına varmak popülerliğin hem çok işe yaradığı hem de hayatımızı alt üst ettiğini anlatan müthiş bir kitap. Emil her koşulda ve durumda mutlu kalmayı becermiş biri.
Yazar Hakkında
Jean EchenozYazar · 12 kitap
Fransız yazar Jean Echenoz, 1947’de doğdu. Sosyoloji eğitimi gördü. Echenoz’un duru bir dil ve üslup haline getirdiği süssüz anlatımı, Fransız edebiyat çevreleri tarafından büyük ilgi ve takdir topladı. Fransa’da "Fransız edebiyatının son yıllarda yetiştirdiği en büyük ustalardan" sayılan Echenoz, 1983 yılında yazdığı "Cherokee" adlı romanıyla Médicis Ödülü’nü aldı. 1989’da yayımlanan "Lac" adlı eseriyle de Avrupa Edebiyat Ödülü’ne değer görüldü. Yazarın Doğan Kitapçılık tarafından yayımlanan Türkçe’deki ilk romanı "Ben Gidiyorum", 1999 yılında Fransa’nın en saygın edebiyat ödülü olan Goncourt’u kazandı.
1999 Goncourt Ödülü (Ben Gidiyorum)
1989 Avrupa Edebiyat Ödülü (Lac)
1983 Médicis Ödülü (Cherokee)
