Euripides'in trajedisi Medea, M.Ö. 431 sahnelendi ayrıca antikitenin en modern ve en güçlü parçalarından biridir. Efsane hakkı da en ayrıntılı bilgiler “Argonautika” adlı eseriyle Rodoslu Apollonios verir. Argonotların, Altın postu getirmek için çıktığı yolculukta, Medea ve İason’un aşklarını anlatan antik edebiyatın en lirik en duygusal dizelerini okuyabilirsiniz.
Medea, kocası İason’un onu başka biriyle aldattığını ve onunla evlenmek istediğini öğrendikten sonra önce öfkesine ve çaresizliğine teslim olur. Sonra tüm soğukkanlılıkla bir cinayet planlar ve İason’a olabilecek en büyük acıyı çektirmek için dehşet verici bir eylemde bulunur. Acısına pasif bir şekilde katlanmak yerine, acımasız bir şekilde intikamını alır kendisine de aynı acıyı yaşayacağını bile bile....
Ana karakterin psikolojik karmaşıklığı, zekası ve tutkusu, Medea'nın neden tiyatro izleyicisini her zaman büyülediğini ve birçok sanatçıya kendi eserlerini yaratmaları için ilham kaynağı olduğunun çok güzel bir örneği. Euripides, çağdaş tiyatroya en yakın eserleri vermiş modern ozanların ilki olarak nitelendirilebilir ve bu efsaneye özel bir ilgi beslediği biliniyor. En büyük iki rakibi Sophokles ve Aiskhylos’tan daha çok eseri günümüze kadar ulaşmayı başarmış. Medea, müthiş etkileyici ve iz bırakan bir eser, ben çok sevdim. Okumanızı kesinlikle tavsiye ediyorum.
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20142,457 okunma
Okurken bir kadının nefretinin ve öfkesinin sınırsızlığını göreceksiniz. Medea' ya bir tarafınız hak verirken, bir tarafınız da bu kadar da olmaz diyecek.
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20142,457 okunma
Okuması kolay, sıkıcı olmayan bir kitap. Yunan mitolojisini seviyorsanız mutlaka okumanızı öneririm. Medea'nın tutumu ne kadar haklılığı tartışılır bir tutum olsa da güçlü bir kadın örneği de sunuyor aslında bize bu karakterle yazar. Sevdiğim bir mitolojik hikayeden güzel bir kitap oldu benim için.
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20142,457 okunma
Çoğu harika eser gibi döneminde değeri anlaşılmamış hatta Euripides'in yuhalandığı eseri, döneminde de oldukça aykırı bir tragedya. Iason'ın daha prestijli, daha soylu, daha zengin bir hayat sürmek için eşine ve çocuklarına olan ihanetiyle başlıyor. Medea'nın korkunç intikamıyla bitiyor. Medea sürgünle cezalandıralacaktı ama o kendine daha büyük bir ceza verdi.
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20142,457 okunma
Medea Çok güzeldi ilgiyle okudum. Kitap tamamıyla bir tiyatro oyunu tadında yazılmış.
Aldatılan, intikam ateşiyle kendini yakan bir kadın Medea. Aşkı uğruna herşeyini feda eden ancak ihanete uğrayan bir kadının, kocası Liosan'dan aldığı dehşet verici intikamı konu alıyor. Öfke, ihanet, intikam, temaları çok güçlü işlenmiş." her şeyim olan adam-bundan eminim- erkeklerin en kötüsü çıktı." Enfes tadımlık bir tiyatro eseri okudum. Euripides 'in anlatımının müthiş kuvvetli olması, ve zaten kısa olması kitabı bir çırpıda bitirmemi sağladı. :)) Okuyacaklara son derece tavsiye ederim... Keyifli okumalar.
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20192,457 okunma
Medea, aşkı uğruna her şeyini feda eden bir kadının ihanete uğramasıyla kocasından intikam almasını konu alan bir tragedyadır. ufak bir spoiler vermem gerekirse, kocası Iason'dan intikam almak için kendi öz çocuklarını gözünü kırpmadan öldüren Medea'nin trajik hikayesini anlatan bir oyundur.
Günümüzden 2500 sene önce Antik Yunan'da her yıl yapılan Dionysos şenliklerinde üçüncülük kazanan bir tragedya eseridir. Euripides'in yazdığı bu eseri, felsefeye ve tarihe meraklı okurlara tavsiye ederim.
Kitaba 8.1/10 puan veriyorum.
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20192,457 okunma
'Sahnelerin felsefecisi' Euripides, her ne kadar kendi yolunu yürümeye gayret etse de, Aiskhylos ve Sophokles'in gölgesinde kalmış bir tragedyacı. Sık sık düzelenen oyun yarışmalarında birinci ve ikinciliği çoğunlukla bu ikisine kaptırmış. Oyunlarının ve kendisinin itibarının kendi döneminde fazla olmaması ve fazla rağbet görmemesini Aristophanes'e bağlayanlar var.
20 yaşında yazmaya ve oynatmaya başladığı komedilerle Aristophanes az diline dolamamış sahnelerin filozofunu, tıpkı zamanın büyük felsefecisi Sokrates'te yaptığı gibi. Kıymeti sonradan takdir edilse de, yazık olmuş yazarımıza biraz.
Hikaye bir kadının kıskançlık kaynaklı kocasından aldığı intikamı konu ediniyor.
Kocası tarafindan evlenerek 'barbarlıktan' kurtarılıp Yunan kültürüyle medenileşen (!) karısından iki erkek çocuğu sahibi koca, yeni yerleştikleri beldede hüküm süren kralı ve kızını gözüne kestirir ve damat adayı olmaya kadar girer gözlerine. Maksadı soylu bir evlilik yapıp çocuklarının geleceğini kurtarmaktır. Ama karısı bunu kaldıramaz, terk edilmek ve ortada kalmak kocasının canını her pahasına yakmak arzusuyla doldurur içini.
Bu kitapla Yunan trageyasının üç babası Aiskhylos, Sophokles ve Euripides ile en az bir oyunlarını okuyarak tanışmayı sağlamış oldum. Vakit buldukça tüm oyunları okumaya çalışacağım. Genel kültür gelişimi için bunu herkes için şart goruyorum.
Kitapla kalin...
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20192,457 okunma
ANTİK ÇAĞDA GÜCÜN SİMGESİ ALTIN POST İLE MODERN VE FEMİNİST BİR ÇIĞLIK; MEDEA
MÖ 431 'de Büyük Dionysia bayramında Euripides'e üçüncülük getiren Medea trajedisi, Antik Yunan tragedyalarının en etkileyicisidir demek abartı sayılmaz. Trajediyi incelerken öncelikle kaynaklar, ardından olayların gelişimi ve sonlanışı, son olarak da günümüz litaretüründeki örneklerine değinmek gerekiyor.
Medea'ya dair ilk bilgiler, Argo gemisi ve Altın Post'un hediye edildiği Kral Aietes'e değinilen Homeros'un Odysseia eserinde yer alır. Ancak bu bilgiler yüzeysel olup detaylı olarak başvurulacak kaynak, MÖ III. yüzyılda yaşamış olan Rodoslu Apollonios'un Argonautika eseridir. Medea konusunda ilk çağ tragedya yazarlarından yalnız Euripides değinmiştir. Euripides'in Medea konusunu daha trajik hâle getirmek için olay örgüsünü değiştirdiği de düşünülmektedir. Bu değişiklikler daha çok Medea karakterine tüm suçların yüklenmesidir.
Medea ve İason'un Trajedisi Nasıl Başladı?
"Altın Post'u Ele Geçirmek"
Yunan Kralı Athamas karısı Nephele'den sıkılıp İno ile ikinci bir evlilik yapar. Kralın Nephele'den olan iki çocuğu Helle ile Phriksos bu evlikle birlikte tehlike altına girer. Üvey anne İno, Phriksos'un Athamas'tan sonra taht sahibi olmasını istemez, tahta kendi oğlu geçsin ister ve Phriksos'tan kurtulmanın yolunu arar. İno, o yılın tüm tohumluk mısırlarını ele geçirir ve kurutur, haliyle ülkede kıtlık meydana gelir. Kral Athamas çareler arar ve tapınağa haberci gönderir, bu sırada İno'nun ikinci oyunu devreye girer. Tapınağa gönderilen haberciyi kandıran İno, krala oğlunun kurban edilmesi gerektiğini söyletir, aksi hâlde kıtlık bitmeyecektir. Halkın baskısı üzerine oğlu Phriksos'u kurban etmeye karar veren Athamas onu tapınağa gönderir. Ancak mucizevi bir gelişme yaşanır, gökten altın
Hikâyenin başını bilmeden bence bu kitabı okumak çok yüzeysel bir okuma olur. En kısa haliyle şöyledir hikâyenin başı: İolkos şehrinde tahtı hak etmeyen Pelias adında zalim bir kral yaşamaktadır. Taht normalde ağabeyi Aison’un hakkıdır. Aison’un İason adında bir oğlu olur. Pelias bu çocuğun ilerde kendisinin başına bela olacağını düşündüğünden her yere öldüğü haberini yayar. Oysa çocuk bir yarı insan yarı at mahlûka verilmiştir. Pelias aradan zaman geçince yaptıklarından pişman olmaya başlar. Tahtın ne kadar daha onda kalacağını merak edip tanrıya danışır. Tanrı “Yalnız ayağının tekinde sandal olan bir genç, senin karşına çıktığı zaman bil ki, tahtını elinden alacak olan adam odur” cevabını verir. Kehanet gerçekleşir ve İason şehre gelir. Başına gelecek olanları anlayan Pelias İason’a “Altın Post”u bulup gelirse tahtı ona bırakacağını söyler.
İason bunu kabul eder ve yanına Herakles, Orpheus ile birlikte elli kadar ünlü kahramanla yola çıkar. Altlarında yunanca hız anlamında gelen “Argo” gemisi vardır. Bu gemi mürettebatı sonradan Argonaut’lar ismini alır. Yolda sayısız tehlike atlatan Argonaut’lar, yollarına çıkan kör bir kâhinden “altın post”a giden yolu öğrenip Kolkhis’e (Gürcistan) doğru devam ederler. Kolkhis’e vardıklarında Kafkas dağlarının eteklerinde bronzla bezeli sütunlarla kaplı bir sarayda yaşayan kral Aietes’ten altın postu isterler. Aietes kendi yurdu için büyük öneme sahip postu vermek istemez. Altın Post zamanında Thebai kralı Athamas ile peri kızı Nephele’den yadigâr kalmıştır. Baş gösteren bir kıtlığın nasıl biteceğini öğrenmek istediklerinde çocukları Phriksos ile Helle kurban edilirse kıtlığın biteceğini öğrenirler. Tam çocukları kurban edecekleri zaman Zeus, Nephele’ye çocuklar yerine kurban edilmesi için altın postlu bir koç gönderir. Çocuklar
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20192,457 okunma
“**antikitenin en modern, en çağdaş tragedyası olarak nitelenen Medea”
O dönemde sergilenen ve begenilen üc eserden biri ve tragedyanın doguş eserlerinden biri olması bakımından antikitenin modern tragedyası sayılıyor.
Adamın kuma getirmesine mi şaşayım,
kadının çocuklarını kıskançlık yüzünden katletmesine mi?
**Antikite: M.Ö. 6. yüzyıl ile M.S. 3. yüzyıl (veya MS 476 Batı Roma'nın çöküşü) arasında, özellikle Eski Yunan ve Roma uygarlıklarının kültürel, sanatsal ve siyasi hakimiyet sürdüğü döneme verilen addır.
MedeaEuripides · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20192,457 okunma
Euripides (Yunanca: Ευριπίδης) (MÖ 480 - MÖ 406), Eshilos ve Sofokles'ten sonra Atina'nın yetiştirdiği üçüncü büyük trajedi şairidir. Düşünce adamı, Atina’lı oyun yazarlarının en büyüğü olan, insanları bekleyen gerçek ve zorlu sorunları ortaya koyarak insanları düşünmeye zorladı. Bernard Shaw gibi Euripides de insanları tedirgin etmiş ve kızdırmıştır. Kutsal değerlere saygısızlık ve kadın düşmanlığıyla suçlanmıştır. Ama yine de üstün şiirsellikle anlatılan düşünceleri dinlenmiştir. Vatanı olan Atina’yı terkedinceye kadar da bu taşlama ve lanetlemelerin ardı arkası kesilmemiştir. Fakat ölümünden sonra bütün tragedya yazarlarının en ünlüsü, en arananı olmuş ve o çağdan bu yana adı ölmez yazarlar arasında yer almıştır.
Euripides, M.Ö. 480 yılında Salamis’de doğdu. O tarihte Yunanlarla Pers İmparatorluğu arasında amansız savaşlar yaşanıyordu. Euripides’in anne ve babasına birçok kötü yakıştırma yapılmasına rağmen gerçekte, babası Apollon tapınağı ile ilgili bir görevin mirasçısı zengin bir soydan geliyordu. Kaynaklara göre annesi de soylu bir ailenin kızıydı. Evripides gençliğinde resim üzerine çalışmış ve sanatını sürdürme amacında olmasına rağmen yirmi beş yaşında, tragedya ve şiir yazmak için resmi bırakmıştır. İlk oyunu olan ”Pelias’ın Kızları”, MÖ 455 yılında sahneye konmuş ve Atina halkı o an gökyüzünden yeni bir yıldızın inmekte olduğunun farkına varmıştı. Bu yeni şairin tiyatronun tumturaklı ve ağdalı dilinden çok uzak yalın ve güçlü bir deyişi ve yeni fikirleri de beraberinde getirdiğini anlamıştı.
Euripides’in yenilikçi ve korkusuz bir yanı vardı. İlginç olayları anlatırken yeni teknik buluşlar kullanıyordu. En güçlü yönü de gerilim sahnelerindeki başarısı ve her sahnede üstün bir şiirsellik yaratmasıydı. MÖ 438'de Truva Savaşı'nda Akhilleus’un mızrağıyla yaralanan Telephus’un hikâyesini anlattığı oyunda geçen olaylar dizisi ve bunların sahneye uygulanışı Evripides’in gücünü ortaya koyar. Bu oyun, eski Yunan sahne geleneklerine indirdiği darbe nedeniyle de büyük önem taşır. Bir dilenci ilk defa sahici paçavralarla sahneye çıkmıştı. Bu o zamanki izleyici üzerinde şok etkisi yaratmıştı. Oyunun sahneye konmasındaki gerçekçilik, Euripides’in en acımasız eleştirmeni ve Yunan tiyatrosunun en büyük komedi ustası Aristophanes’in saldırı nedenlerinin başında gelir.”Thesmosphoriazusae” adlı komedisinde Aristophanes, Yunan kadınlara, oyunlarında kadın kişilerini sevimsiz gösterdiğinden ötürü Euripides’den intikam almak üzere komplo hazırlatır.
Fakat Euripides’in kadınları, tutkularına kapılsalar da, hiçbir zaman sevimsiz değillerdir. Sadece idealleştirilmelerinin yanında yaşayan birer insan oldukları gerçeğini vurgularlar. Euripides ayrıca geçmişin ulu tanrılarının, nasıl yeri geldiğinde hiç de tanrısal olmayan hilelere başvurduklarını açık seçik sahnede ortaya koydu. Bu, çoğu kimsenin tanrılara hakaret olarak algıladığı bir bakış açısıydı.
Euripides bir demokrattı, fakat demagoglardan ,büyük bürokratlardan, halkına savaş ve felaket getiren kayıtsız ve kaygısız önderlerden nefret ederdi. ”Yakaranlar” ve ”Truvalı Kadınlar” adlı oyunlarında Sparta ile süregelen savaşın iç karartan izleri görülür. Bu ünlü tragedya yazarının hayatı üzerine söylenebilecek çok az şey olmasına rağmen, Salamis’deki topraklarında yaşadı ve şiirlerini denize bakan bir mağarada yazardı. Mümkün olduğu kadar topluma az karışan, ağırbaşlı ve somurtkan bir adamdı. İnsanlardan uzak seçtiği bu yalnız yaşam, onun tanrılardan nefret eden, toplumla ilişkilerini kesmiş, huysuz, hırçın ve kuşkucu bir kişi olarak tanınmasına yol açmıştır.
Euripides bir Atina vatandaşı olarak kendini toplum hayatından büsbütün ayrı tutmamıştır. Orduda görev almış, Magnesia konsüllüğü yapmış ve devlete parasal yardımlarda bulunmuştur. MÖ 408 yılında tanrılara saygısızlık ettiği gerekçesiyle komedi yazarlarının ve halkın saldırılarına maruz kalarak Atina’yı terk etmiş Makedonya kralı Archelaus’a sığınmıştır. Kral tarafından çok iyi karşılanmış ve ölmeden önceki bu on sekiz ayını huzur ve barış içinde yaşamıştır. Ölüm nedeni çelişkilidir , kimi söylentilere göre saraydaki kıskanç kişiler tarafından av köpeklerine parçalatılmıştır. ”Bacchae” adlı oyunu ölümden sonra sahnelenmiş ve ödül almıştır.
Euripides’in kendi izinden giden üç oyun yazarı oğlu ölümünden sonra babalarının oyunlarını sahnelemişlerdir. Euripides’in 80-90 tragedyası olduğu bilinmesine rağmen günümüze yalnız 18 tanesi erişebilmiştir.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Euripides